เป็นธรรมเนียมของทุกปีที่ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) โดยโครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษก (คปก.) จะเปิดเวทีนำเสนอผลงานของนักศึกษาระดับปริญญาเอก คปก. ในปีนี้ก็เช่นกัน ได้โชว์ 4 ผลงานเด่นประจำปี ที่เน้นนวัตกรรมซึ่งมีต่อเศรษฐกิจ สังคม และการพัฒนาประเทศ
ศ.ดร.ยงยุทธ ยุทธวงศ์ ประธานคณะกรรมการติดตามและประเมินผลการสนับสนุนการวิจัย เป็นประธานเปิดการประชุมวิชาการโครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษก ครั้งที่ 19 ในธีม “ความท้าทายด้านนวัตกรรมสู่ประเทศไทย 4.0” ณ โรงแรมจอมเทียน ปาล์ม บีช รีสอร์ท เมืองพัทยา จังหวัดชลบุรี เพื่อเปิดโอกาสให้นักศึกษาที่รับทุนระดับปริญญาเอก คปก. ได้นำเสนอรายงานความก้าวหน้า ตลอดจนเป็นเวทีในการพบปะแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ รับฟังข้อเสนอแนะจากนักวิจัยอาวุโสและผู้ทรงคุณวุฒิ อีกทั้งสร้างเครือข่ายความร่วมมือในการทำวิจัยทั้งในระดับชาติและนานาชาติ โดยมีผู้เข้าร่วมงานประมาณ 530 คน

ศ.ดร.ยงยุทธ กล่าวว่า คปก.กำเนิดจากการมองเห็นว่าการพัฒนาประเทศให้ได้ผลดีควรจะต้องพัฒนา “คน” โดยเฉพาะระดับปริญญาเอกแก่มหาวิทยาลัยต่าง ๆ เพิ่มขึ้น ด้วยมุ่งหวังให้ประเทศไทยผลิตดุษฎีบัณฑิตได้เพียงพอและส่งไปทำงานในต่างประเทศได้ในที่สุด ในฐานะที่เคยเป็นผู้ประเมินโครงการ คปก. เล็งเห็นถึงความก้าวหน้าในการผลิตคนที่มีคุณภาพได้มาตรฐานเทียบเท่าสากล คนที่จบการศึกษาไปสามารถพิสูจน์ตัวเองได้ว่าไม่แพ้คนที่จบจากต่างประเทศ โดยสิ่งที่ ศ. ดร.ยงยุทธ มุ่งหวัง คือ
“ข้อดีของการเป็นนักศึกษา คปก. คือรู้เรื่องในประเทศไทยดี แต่ก็ไม่ทิ้งความเป็นสากลจากการไปทำวิจัยในต่างประเทศด้วย จึงเป็นโครงการที่ดีและควรให้การสนับสนุนต่อไป”
สำหรับ คปก. ระยะสอง นั้น ศ.นพ.สุทธิพันธ์ จิตพิมลมาศ ผู้อำนวยการ สกว. กล่าวเสริมว่า
“เราจะมุ่งเน้นส่งเสริมนวัตกรรมที่มีผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ซึ่งร้อยละ 87 อยู่ในด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ขณะที่ด้านสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์แม้ว่าจะเป็นส่วนน้อย แต่ก็หวังให้สามารถเข้าไปแก้ปัญหาสังคมได้”
ดังนั้น ในวันนี้ คปก. ได้สนับสนุนทุนวิจัยแก่นักศึกษาระดับดุษฎีบัณฑิตไปแล้ว 4,700 ทุน มีผู้สำเร็จการศึกษาเข้าทำงานในภาครัฐและเอกชน 3,289 คน นับว่าทุนดังกล่าวช่วยเสริมสร้างศักยภาพทางการวิจัยแก่มหาวิทยาลัยไทยเป็นอย่างมาก การประชุมในครั้งนี้เป็นตัวเร่งในการใช้ประโยชน์จากนวัตกรรมเพื่อขับเคลื่อนสู่การพัฒนาประเทศ สำหรับผลงานวิจัยเด่นของนักศึกษา คปก. ในปีนี้มีทั้งสิ้น 4 ผลงาน ประกอบด้วย


1. การสร้างเซลล์กระดูกอ่อนหลายชั้นโดยใช้พอลิเมอร์ชนิด Poly(N-Isopropylacrylamide- co-acrylamide) กราฟต์บนภาชนะเลี้ยงเซลล์ เพื่อนำไปใช้สำหรับแผลกระดูกอ่อนผิวข้อของมนุษย์ที่ถูกทำลายบางส่วน โดย รศ.ดร.ขวัญชนก พสุวัต และ น.ส.โศภิตา วงศ์อินทร์ นักศึกษา คปก. รุ่นที่ 15 จากภาควิชาวิศวกรรมชีวภาพ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ซึ่งพัฒนาการวิธีการสร้างเนื้อเยื่อกระดูกอ่อนที่มีคุณภาพดีขึ้นมาในห้องปฏิบัติการ เพื่อนำไปปลูกถ่ายที่ข้อเข่าของผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม โดยเนื้อเยื่อนี้จะรวมตัวเข้ากับกระดูกอ่อนเดิมของผู้ป่วย และสร้างโปรตีนคอลลาเจนชนิดที่ 2 (โปรตีนหลักในกระดูกอ่อน) และสารล่อลื่นที่สำคัญเพื่อให้เข่าทำงานได้เป็นปกติ จากเดิมที่ใช้เทคโนโลยีวิศวกรรมเนื้อเยื่อที่ฉีดเซลล์กระดูกอ่อนเข้าไปแต่ไม่สามารถเกาะตรงบริเวณเป้าหมาย


2. การพัฒนาเกราะกันกระสุนสมรรถนะสูงจากพอลิเบนซอกซาซีนคอมพอสิทที่เสริมแรงด้วยเส้นใยชนิดต่างๆ โดย ศ.ดร.ศราวุธ ริมดุสิต และ น.ส.มนัญญา โอฆวิไล นักศึกษา คปก. รุ่นที่ 14 จากภาควิชาวิศวกรรมเคมี คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งพัฒนาเกราะกันกระสุนสมรรถนะสูงต้นแบบ ประเภทพอลิเมอร์คอมพอสิทจากเมตริกประเภทเบนซอกซาซีนอัลลอย เสริมแรงด้วยเส้นใยชนิดต่าง ๆ ให้มีความสามารถในการป้องกันการเจาะทะลุในระดับ III ตามมาตรฐาน National Institute of Justice (NIJ) ในส่วนสำคัญ 2 ส่วน คือ แผ่นหน้า ทำหน้าที่ทำลายหัวกระสุนและลดพลังงานปะทะแบบขีปนะ ผลิตจากพอลิเบนซอกซาซีนที่เสริมแรงด้วยเส้นใยแก้วชนิดแข็งแรงพิเศษ และแผ่นดูดซับพลังงาน ทำหน้าที่ดูดซับและสลายพลังงานปะทะแบบขีปนะ และจับเศษกระสุนทั้งหมดไว้ ผลิตจากพอลิเบนซอกซาซีน-ยูรีเทน เสริมแรงด้วยเส้นใยอะรามิด ผลทดสอบการยิงที่โรงงานวัตถุระเบิดทหาร จ.นครสวรรค์ พบว่าป้องกันการเจาะทะลุได้สูงถึง 6 นัด และมีรอยยุบตัวของดินทดสอบแต่ละนัดไม่เกิน 44 มิลลิเมตร โดยแผ่นเกราะมีความหนาเพียง 27.3 มม. น้ำหนักเกราะรวมทั้งชุดไม่เกิน 6.5 กิโลกรัม และมีต้นทุนวัสดุเพียง 7,000 บาทต่อเซ็ท
3. การย้ายถิ่นระหว่างประเทศของผู้เกษียณอายุชาวตะวันตกมาสู่ประเทศไทย: กระบวนการตัดสินใจความอยู่ดีมีสุข การผสมกลมกลืน และผลกระทบต่อพื้นที่ปลายทาง โดย ศ.ดร.พัชราวลัย วงศ์บุญสิน และ น.ส.กนกวรรณ ตั้งจิตนุสรณ์ นักศึกษา คปก. รุ่นที่ 18 จากภาควิชาประชากรศาสตร์ วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งศึกษากระบวนการตัดสินใจ ความอยู่ดีมีสุข การผสมกลมกลืนของผู้เกษียณอายุชาวตะวันตกในไทย และผลกระทบต่อไทยทางด้านเศรษฐกิจ สังคม ตลอดจนสภาพแวดล้อม เป็นการบุกเบิกงานทางวิชาการระดับสากลที่เป็นโมเดลแรกของโลก โดยกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่อายุ 65 ปีขึ้นไป เป็นชาวอเมริกันและอังกฤษ สมรส/คบหาดูใจอยู่กับคนไทยแต่ไม่มีบุตรด้วยกัน อาศัยอยู่ที่เชียงใหม่ พัทยา อุดรธานี และกรุงเทพฯ ตามลำดับ มองว่าไทยเป็นประเทศในอุดมคติสำหรับการเกษียณอายุ โดยปัจจัยสำคัญคือ ค่าครองชีพ สภาพอากาศ และคนไทย ส่วนปัจจัยทางการแพทย์อยู่ในระดับที่น่าพอใจ


4. การผลิตสีธรรมชาติ: การปรับปรุงสีและความเสถียรโดยใช้กระบวนการเตรียมตัวอย่าง การสกัดและการอบแห้งที่เหมาะสม โดย ศ.ดร.สักกมน เทพหัสดิน ณ อยุธยา และ น.ส.ลักษิกา งามวงศ์ล้ำเลิศ นักศึกษา คปก. รุ่นที่ 18 จากภาควิชาวิศวกรรมอาหาร คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ที่พัฒนาการผลิตสีธรรมชาติแทนการใช้สีสังเคราะห์แบบทั่วไปที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพของผู้บริโภค โดยใช้สีเขียวจากใบบัวบก สีแดงจากฝาง และสีเหลืองจากฟักทอง ด้วยวิธีการทางกายภาพ เช่น การนึ่ง และวิธีการทางเคมี เช่น การสร้างสารประกอบเชิงซ้อนของสารสีธรรมชาติกับแร่ธาตุ การสร้างพันธะระหว่างสารสีธรรมชาติกับสารอินทรีย์ชนิดอื่น เช่น กรดอินทรีย์ เพื่อเพิ่มความเสถียรของสี จากนั้นจึงทดสอบความเสถียรของสีธรรมชาติที่ผลิตได้ในการประกอบอาหารหลากหลายชนิดจนได้ผลเป็นที่น่าพอใจ
เชื่อแน่ว่างานวิจัยเด่นทั้ง 4 เรื่อง ที่นำเสนอมานี้ หากได้รับการต่อยอด ให้เป็นประโยชน์ต่อกลุ่มเป้าหมาย สังคม และการพัฒนาประเทศโดยรวม เชื่อแน่ว่าจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศในระยะยาวได้อย่างมีนัยสำคัญ











