เมื่อเสาร์ 16 มิถุนายน ในการประชุมเชิงปฏิบัติการขับเคลื่อนการศึกษา EEC ซึ่งมี ดร.คณิศ แสงสุพรรณ เลขาธิการ EEC นำคณะผู้บริหาร EEC ลงพื้นที่จังหวัดระยอง จับเข่าคุยกับทีมงานด้านการศึกษาในพื้นที่ ประกอบด้วย ดร.อภิชาต ทองอยู่ ที่ปรึกษาเลขาธิการ EEC ดร.วัชรินทร์ ศิริพานิชย์ หัวหน้าคณะทำงาน และผู้บริหารวิทยาลัยเทคนิค 12 แห่ง ในภาคตะวันออก พร้อมด้วย 2 วิทยาลัยเทคนิค สมทบ รวมทั้งผู้บริหารมหาวิทยาลัยที่ร่วมเป็นเครือข่ายพันธมิตร

ผู้เข้าประชุมราว 45 คน เป็นสายวิชาการ เป็นผู้บริหาร ครู อาจารย์ จากสถานศึกษา ไม่ใช่นักธุรกิจหรือนายทุน แต่บอกได้เลยว่า นี่คือหัวใจหลักที่จะร่วมกันขับเคลื่อนโครงการ EEC ให้บรรจุเป้าหมายการพลิกพื้นประเทศไทยตามนโยบายไทยแลนด์ 4.0 ด้วยการเร่งสร้างบุคลาการรุ่นใหม่ให้มีศักยภาพและทักษะสอดรับการแนวทางการพัฒนาพื้นที่ภาคตะวันออก

ดร.อภิชาต ทองอยู่ ที่ปรึกษาเลขาธิการ EEC

ดร.วัชรินทร์ ศิริพานิชย์ หัวหน้าคณะทำงาน

ดร.คณิศเปิดอกพูดกับที่ประชุมว่าตอนที่เข้ามารับหน้าที่ตรงนี้ ไม่ได้ตั้งใจว่าจะต้องมาลงลึกในเรื่องของ “คน” คิดว่าเมื่อมีเงินลงทุนจากต่างประเทศเข้ามายังพื้นที่แล้ว โครงการ EEC ก็จะสามารถเดินหน้าไปได้โดยไม่มีปัญหา แต่ในสภาพความเป็นจริง เมื่อได้เข้ามาทำงานเต็มตัว ได้ศึกษาและลงมาดูรายละเอียดแล้ว จึงพบว่า “คน” คือปัญหาใหญ่ที่สุด และถือเป็นปัญหาระดับประเทศที่จะต้องเร่งแก้ไขเลยทีเดียว
“พูดแล้วอาจน่ากลัว แต่มันคือเรื่องจริงที่จะเป็นโจทย์ให้พวกเราต้องแก้ คือ นักลงทุนทุกคนที่กำเงินเดินทางเข้ามาไทย เขาพร้อมจะลงทุนในโครงการ EEC อย่างเต็มที่ แต่คำถามแรกที่เขาถามก็คือ มีคนรึเปล่า???” ดร.คณิศเล่าให้ที่ประชุมฟัง

ดร.คณิศ แสงสุพรรณ เลขาธิการคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก

“คน” ในที่นี้คือทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณภาพ พร้อมจะทำงานใน 10 กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย ที่รัฐบาลออกมาตรการส่งเสริมและเชิญชวนให้นักลงทุนต่างชาติเข้ามาขยายการลงทุนในภาคตะวันออกของไทย การประสานธุรกิจทั้งหมด ให้ความสำคัญกับการร่วมกันวางแนวทางเพื่อสร้างคนรุ่นใหม่ที่จะเข้าสู่ตลาดแรงงานตามโจทย์ของผู้ประกอบการ

เช่น กรณีเครืออาลีบาบาของ “แจ๊ค หม่า” ที่เข้ามาลงทุนด้านอีคอมเมิร์ซ ก็ถามหาแรงงานคนที่มีทักษะตรงกับความต้องการ ซึ่งก็ต้องบอก “แจ๊ค หม่า” ไปตรงๆ ว่าถ้าอยากได้ก็ต้องช่วยกันสร้าง ซึ่งเขาก็พร้อมจะส่งผู้เชี่ยวชาญมาช่วยเทรนคนของเราอย่างเต็มที่ ขณะที่แอร์บัสก็มีโจทย์เหมือนกับอาลีบาบาในการเข้ามาลงทุน

ปัจจุบันพื้นที่ EEC มีความต้องการแรงงานระดับอาชีวะ สูงถึง 50,000 อัตรา และภายใน 5 ปี จะมีเม็ดเงินลงทุนไหลมายังภาคตะวันออกอีกไม่น้อยกว่า 100,000 ล้านบาท ซึ่งจะส่งผลให้ต้องการแรงงานระดับอาชีวะอีกไม่ต่ำกว่าปีละ 10,000 อัตรา แต่วิทยาลัยเทคนิคทั้ง 12 แห่งในภาคตะวันออกมีศักยภาพสามารถผลิตคนรวมกันแล้วได้แค่ปีละประมาณ 1,000 คน ซึ่งถือว่าเป็นสัดส่วนที่น้อยมากกับความต้องการ

ถ้ามองในแง่ดีก็คือในอดีตเราต้องกังวลว่าเด็กไทยเรียนจนไปแล้วจะมีงานทำหรือไม่ แต่นาทีนี้บอกได้เลยว่ามีงานทำแน่นอน แค่ต้องเลือกเรียนในสาขาที่ตลาดแรงงานต้องการ และต้องมีศักยภาพอย่างแท้จริง รับรองไม่มีทางตกงาน

เลขาธิการ EEC จึงกำชับให้ขับเคลื่อนการศึกษาของภาคตะวันออกตามแนวทางของ “สัตหีบโมเดล” ซึ่งวิทยาลัยเทคนิคสัตหีบพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าเป็นแนวทางสร้างเด็กอาชีวะที่ประสบความสำเร็จมาตั้งแต่ยุคที่มีอีสเทิร์นซีบอร์ด โดยจะเริ่มจากเครือข่ายวิทยาลัยเทคนิคทั้ง 12 แห่งในพื้นที่ก่อน แม้ว่าช่วงแรกจะสามารถผลิตได้แค่หลักพันคนก็ไม่เป็นไร แต่ขอให้วางแนวทางให้ชัดเจน และเด็กที่จบออกมาต้องมีคุณภาพตรงตามที่ผู้ประกอบการต้องการ

“ทุกวันนี้ ในต่างประเทศ สถานศึกษาจับมือกับโรงงานกันหมดแล้ว เพื่อร่วมกันผลิตคน เป็นการการันตีว่าเด็กที่จบออกมาจะสามารถทำงานได้จริง และตัวเด็กเองก็มั่นใจว่าจะมีงานทำแน่นอน” ดร.คณิศกล่าว
เมื่อปีแรกทำได้ตามเป้าแล้ว ทั้งในแง่ปริมาณและคุณภาพ ในปีที่ 2 จะต้องขยายเครือข่ายไปยังสถานศึกษานอกพื้นที่ ซึ่งตั้งเป้าไว้ว่าจะต้องเพิ่มปริมาณเด็กอาชีวะจากปีละ 1,000 คน เป็น 6,000 คนให้ได้ ซึ่งจะเป็นโจทย์ข้อใหญ่ที่ท้าทายอย่างมาก แม้ในแง่ปริมาณจะไปไม่ถึงเป้าที่วางไว้ แต่จะต้องรักษาคุณภาพของเด็กไว้ให้ได้ และเมื่อขยายเครือข่ายจากภาคตะวันออกไปสู่ภูมิภาคอื่นๆ ก็จะยกระดับจาก “สัตหีบโมเดล” ไปสู่ “EEC TOP MODEL”

แต่ละวิทยาลัยจะต้องวางแผนของตัวเองให้ชัดว่ามีความพร้อมหรือไม่ จะผลิตคนได้ปีละเท่าไหร่ สาขาอะไรบ้าง แล้วต้องมีแผนล่วงหน้าของปีหน้าว่าจะทำอะไรต่อ จะขยายในส่วนไหน ถ้าสามารถวางแนวทางให้ชัด รับรองว่าต้องมีคนวิ่งเข้ามาร่วมมืออย่างแน่นอน โดยเฉพาะผู้ประกอบการ

สาขาวิชาที่ ดร.คณิศ เน้นย้ำอย่างมากก็คือระบบออโตเมชั่น เห็นได้จากการที่รัฐมนตรีกระทรวงเศรษฐกิจการค้าและอุตสาหกรรมของญี่ปุ่น หรือ เมติ มาเยือนไทย พร้อมทั้งสั่งการไปยังหน่วยงานด้านเศรษฐกิจของญี่ปุ่นให้เร่งผลักดันผู้ประกอบการที่เข้ามาลงทุนในไทย ให้เพิ่มการใช้ระบบออโตเมชั่น กับ IOT โดยให้เวลา 1 ปี แล้วจะกลับมาติดตามความคืบหน้า สะท้อนว่าญี่ปุ่นซึ่งเป็นหนึ่งในผู้นำด้านเทคโนโลยีให้ความสำคัญกับระบบออโตโมชั่นในกระบวนการผลิตยุคใหม่อย่างมาก

อีกสาขาวิชาที่จะต้องพัฒนาไปควบคู่กัน คือ ซอฟต์แวร์ ซึ่งอินโดนีเซียถึงกับประกาศว่าจะสร้างคนเขียนซอร์ฟแวร์ให้ได้แสนคน เพื่อดึงดูดนักลงทุนเข้าประเทศ ไทยก็ต้องทำเหมือนกัน ต้องเร่งสร้างคนเขียนซอร์ฟแวร์ให้ได้ถึงแสนคน ซึ่งการันตีกับเด็กไทยได้ว่า สาขาวิชาเหล่านี้ถ้าจบไปแล้วมีงานทำและเงินเดือนดีแน่นอน

สิ่งเหล่านี้เป็นโจทย์ใหญ่และยากแต่ก็ท้าทายสำหรับวิทยาลัยเทคนิคทั้ง 12 แห่งในภาคตะวันออก ที่จะร่วมกันจุดประกายขยายไปสู่พื้นที่อื่นๆ ให้ทุกสถาบันร่วมกันผลิตอาชีวะยุคใหม่ที่มีคุณภาพและตอบโจทย์การพัฒนาประเทศภายใต้โครงการ EEC

“เด็กทุกคนจบมาแล้วมีงานทำ ถ้าผลิตคนแล้ว จบออกมาต้องตกงาน อย่าเสียเวลาทำซะดีกว่า” ดร.คณิศกล่าวทิ้งท้าย


ทีมงานสาลิกา : รายงาน