ความซับซ้อนของระบบราชการและอำนาจที่ไม่ยอมคาย ไม่กระจายอำนาจและความเจริญก้าวหน้าให้ท้องถิ่นอย่างที่ควรจะเป็น! ด้วยว่า ‘อำนาจต้นทาง’ นั้นสะดวกที่จะใช้ และสร้างผลประโยชน์สารพัดมิติ! โดยเฉพาะกับอำนาจราชการ ที่เน้นทำงานง่าย ทำงานไปตามการเอาตัวรอด และทำงานให้เข้าตานายเป็นหลัก ย่อมมีความหมายกว่าการมุ่งสร้างความเจริญก้าวหน้า ความถูกต้อง ที่ต้องฝ่ากำแพงสุดโหดและยากจะมีมนุษย์หน้าไหนต่อกรได้! องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รอกินตามน้ำ?
สภาพเช่นนี้เป็นสภาพที่สั่งสมมานาน! ความเคลื่อนไหวที่เป็นอยู่จริงจึงไม่ผิดกับอำนาจศาสนาจักรในยุโรปยุคกลาง เพียงแต่มีสภาพที่ต่างบริบท ต่างช่วงเวลา ต่างกลุ่มเชื้อชาติชนชั้นเท่านั้น! กลุ่มการทำงานที่อยู่หน้างานใกล้ชิดผู้คน-ชุมชน ที่เผชิญปัญหาโดยตรง-เผชิญกับความเป็นจริงหน้างาน อย่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จึงถูกจัดให้อยู่ ‘ปลายทางของอำนาจ’ ที่มีสารพัดหน่วยงานอยู่ไกลห่างความจริงคอยกำกับสั่งการ จับซ้ายหันขวาหัน และตรวจสอบทุกมิติ เรียกว่าองค์กรปกครองท้องถิ่นนั้นเป็นปลายทางอำนาจจริงๆ
นี่คือวิบากกรรม-ชะตากรรมของท้องถิ่นและผู้คนที่ไกลศูนย์อำนาจ!
สารพัดข้ออ้างที่ใช้ขัดขวางหยุดความก้าวหน้าและขยายอำนาจครอบงำ กดดันไม่ให้ท้องถิ่นมีพลัง มักจะถูกหยิบขึ้นมาอธิบายสารพัดวาทกรรม… ‘ขาดความรู้’ ‘ขาดคน’ ‘ขาดทรัพยากร’ ‘มีปัญหาคอร์รัปชัน’ ‘ไม่โปร่งใส’ ‘ต้องระวังเรื่องความมั่นคง’ บลา บลาๆๆๆ จนทำให้การพัฒนาประเทศมีกลไกการบริหารจัดการท้องถิ่นที่พิกลพิการ ไร้ประสิทธิภาพ ต้องคอย ‘กินตามน้ำ ตามที่หน่วยงานกลางส่งมาให้ แค่กรณีจัดซื้อนมโรงเรียนหรือนมศูนย์เด็กเล็ก ยังต้องมีคณะกรรมการส่วนกลางคอยกำกับสั่งการจัดซื้อแบบรวมศูนย์ฯ แถมให้ท้องถิ่นเป็นผู้เซ็นรับตามที่กำหนดและสั่ง…ทั้งของและราคา นี่คือภาพความฉ้อฉลอุบาทว์พื้นๆ ที่สะท้อนสติปัญญาและความไม่โปร่งใสของระบบบริหารบ้านเมืองไทย ด้วยความโลภและดักดานยิ่ง!
คอขวดคับแคบ ในโลกที่เปิดกว้าง
สภาพโดยรวมของการปกครองบริหารท้องถิ่นบ้านเมืองนี้ ดูจะเป็น ‘คอขวด’ มากกว่าเปิดกว้าง สนับสนุนการพัฒนาปรับตัวให้ทันโลก ซึ่งการคิดสร้างทำกิจกรรมทุกประเภท ที่พึงสร้างความก้าวหน้าให้ท้องถิ่น เกือบจะทั้งร้อยมักมากับผลประโยชน์ซ่อนเร้นอำพรางทั้งสิ้น! ต้องยอมรับว่าภาคเอกชน ภาคการค้าของบ้านเมืองนั้นแข็งแกร่ง เป็นผู้สร้างบ้านเมืองให้ก้าวหน้าอย่างมีนัยสำคัญ ส่วนระบบราชการที่กำกับการบริหารท้องถิ่นเป็นกลไกที่หน่วงรั้งความก้าวหน้าและหาผลประโยชน์! เป็นกลไกปิดกั้นสร้างอุปสรรคขวางความเจริญก้าวหน้าอย่างรุนแรง เป็นเหลือบแสวงประโยชน์ที่อยู่ต้นทางอำนาจ!
ลองพิจารณาดูถึงกรณีการจัดการขยะคงชัดเจน!
ที่ท้องถิ่นต้องเดือดร้อนกันอยู่ทุกวันนี้
ผู้คนต่างก็รู้กันทั้งประเทศว่า ปีศาจตนใด
ตระกูลใดงาบประโยชน์จากขยะ!
เป็นอำนาจที่ฉ้อฉลจริงๆ !!!
บริบทงานที่ท้องถิ่นดูแลนั้นถ้าเปิดใจกว้าง ใจร่มๆ จะพบว่า ไม่มีอะไรเกินความสามารถของการบริหารจัดการโดยท้องถิ่นและความร่วมมือของผู้คนในท้องถิ่นไปได้เลย มีแต่มโนทัศน์ที่คับแคบของราชการที่กำกับอยู่เท่านั้น ที่เสียผลประโยชน์จากการใช้อำนาจโกงกิน บอกตรงๆ จะให้มองเป็นอื่นนั้น..ยาก!
สิ่งที่อำนาจครอบงำการพัฒนาท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็น ‘หน่วยงาน’ หรือ ‘บุคคล’ ต้องตระหนักก็คือ การลืมตาดูโลกกว้างรอบตัวให้ชัดเจนว่า โลกนี้เปลี่ยนแปลงเช่นไรบ้าง? ทั้งในแง่วิสัยทัศน์ วิธีคิด กรอบการสร้างบ้านแปงเมืองยุคใหม่ ไปจนถึงสภาพที่เคลื่อนตัวไปของภูมิรัฐศาสตร์โลก ภูมิเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงเส้นทางการค้า-ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจของชุมชนโลก ที่สำคัญคือ พัฒนาการยุคใหม่ของเทคโนโลยีที่ได้ก้าวข้ามพรมแดนอำนาจรัฐ เพศ เชื้อชาติ สีผิว และชนชั้นทางสังคมไปนานเกือบศตวรรษแล้ว
มองโลกความจริง อย่าให้สิ่งใดมากดทับ
ผู้มีอำนาจต้องเห็นความจริงว่า โลกใบใหม่ในศตวรรษที่ 21 ต่างไปจากโลกใบเก่าเกือบสิ้นเชิง ความสัมพันธ์ผ่านการเชื่อมโยงของโลกดิจิทัล ได้ลดความสูญเสียด้านทรัพยากรและต้นทุนลงมหาศาล กระแสการต่อต้านที่มีอยู่บ้าง เป็นเพียงกลุ่มความเคลื่อนไหวที่ยึดโยงกับระบบคิดเดิมๆ ในวาทกรรมเรื่องสิ่งแวดล้อม ทุน และการกอบโกย ที่เป็นเรื่องเหลวไหลไร้สาระยิ่ง เป็นแค่ความต้องการพื้นที่-การทำมาหากินของคนบางกลุ่มบางพวก ที่ยังติดวนอยู่ในกับดักความคิดเก่าครึและเงาตัวเองเท่านั้น!
การสร้างความเจริญก้าวหน้าให้กับท้องถิ่นวันนี้ ต้องคิดใหม่หมด! ให้มุ่งไปที่การพึ่งพาความรู้ วิสัยทัศน์ และการมีส่วนร่วมจากชุมชนทั้งหมดในพื้นที่ เพราะโลกวันนี้ไม่ต้องการพึ่งพาอำนาจที่เลอะเทอะ ล้าหลัง โกงกิน มูมมาม อีกต่อไป!
สิ่งที่ต้องรีบทำวันนี้ นอกจากต้องลืมตาดูโลกที่เปลี่ยนไปให้เข้าใจแล้ว ต้องรู้จักเรียนรู้โลกยุคฐานความรู้และพัฒนาการที่ก้าวหน้าของเทคโนโลยี เพื่อจะได้จัดปรับการบริหารจัดการพื้นที่ให้เป็นไปตามความเคลื่อนไหวของภูมิรัฐศาสตร์และภูมิเศรษฐกิจยุคใหม่ มุ่งสู่ความก้าวหน้าใหม่! ออกแบบการมอบอำนาจเชื่อมโยงการบริหารจัดการ ที่ให้ท้องถิ่นเติบโตสัมพันธ์กับโลกที่เป็นจริง ปลดปล่อยศักยภาพท้องถิ่นให้สร้างตนเอง และเชื่อมกับโครงข่ายความเจริญก้าวหน้าภายในทั้งมวล เพื่อต่อโยงกับโลกยุคใหม่ด้วยการพัฒนาที่ก้าวหน้าอย่างยั่งยืน ตามความเคลื่อนไหวที่ปรับตัวเปลี่ยนผ่านรวดเร็วไม่หยุดยั้ง
ถ้าปรับตัวทำเรื่องนี้ไม่ได้ อำนาจที่กำกับควบคุมท้องถิ่นก็เป็นแค่ ‘อำนาจกดทับ’ ที่ฉ้อฉล ไร้ประโยชน์จริงๆ !!!
เรื่องโดย : apichatology
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับภูมิรัฐศาสตร์โลกและข้อเสนอต้านคอร์รัปชัน
ผ่านมา 17 ปี ทำไมข้อเสนอต้านคอร์รัปชันยังทันสมัยอยู่: ดร.เดือนเด่น นิคมบริรักษ์










