โรคหอบหืด แม้ไม่ใช่โรคร้ายแรงถึงชีวิต ทว่า ก็ได้ชื่อว่าเป็นโรคเรื้อรัง เมื่อใดก็ตามที่อาการกำเริบ จะสร้างความทุกข์ทรมานและความยากลำบากให้กับการใช้ชีวิตประจำวันของผู้ป่วยมาก

ที่ผ่านมา แนวทางการรักษาหลักที่แพทย์แนะนำให้ทำควบคู่ไปกับการดูแลตนเอง หลีกเลี่ยงปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดอาการ คือ การใช้ยาเพื่อบรรเทาอาการ เช่น ยารับประทาน ยาสูด หรือพ่นคอ เพื่อปรับความไวของหลอดลม หรือช่วยขยายหลอดลม โดยในระหว่างนี้วงการแพทย์ไทยก็มีความพยายามที่จะคิดค้น แนวทางใหม่ รักษาโรคหืด ที่จะนำมาปรับใช้ เพื่อลดการใช้ยาต่างๆ ลง ซึ่งไม่เพียงแต่จะช่วยให้ผู้ป่วยประหยัดค่ายา แต่ยังดีต่อสุขภาพของผู้ป่วยในระยะยาวด้วย


กระทั่งเมื่อเร็วๆ นี้ มีข่าวดีประกาศออกมาว่า ได้มีการบรรจุ 2 แนวทางใหม่ รักษาโรคหอบหืด ไว้ในคู่มือของแพทย์แล้ว นั่นคือ “การส่องกล้อง” ช่วยลดอาการรุนแรง ลดการใช้ยา และ การฉีด “วัคซีนไรฝุ่น” ที่มาในรูปแบบของยาอมใต้ลิ้น ที่จะช่วยให้ร่างกายมีภูมิต้านทาน ลดการเกิดสารก่อภูมิแพ้ในร่างกาย ซึ่งผู้ป่วยต้องอมวันละ 1 เม็ดเป็นเวลา 3 ปี โดยการรักษารูปแบบนี้ คาดหวังว่าจะเป็นทางเลือกที่ใช้ในการรักษาอย่างได้ผล และช่วยให้ผู้ป่วยประหยัดค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไปกับยาที่มีราคาแพงได้


รู้ทันอาการ โรคหืด โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ก่อนที่จะไปอัปเดต 2 แนวทางใหม่ รักษาโรคหอบหืด ไปรับรู้ข้อมูลที่ถูกต้องเกี่ยวกับอาการโรคหืดและข้อมูลทางสถิติของผุ้เป็นโรคหืดในประเทศไทยที่น่าสนใจ จาก เอกสารเผยแพร่ ซึ่งเขียนขึ้นโดย รศ.นพ.ปารยะ อาศนะเสน แพทย์ผู้เชี่ยวชาญและอาจารย์ประจำภาควิชาโสต นาสิก ลาริงซ์วิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล กันก่อน

“โรคหอบหืด หรือโรคหลอดลมอักเสบจากภูมิแพ้ (asthma) พบผู้ป่วยชาวไทยที่เป็นโรคนี้ประมาณร้อยละ 10-15 ของประชากรทั้งหมด โดยพบได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ จากการสำรวจล่าสุดพบว่าอุบัติการณ์ของโรคนี้เพิ่มขึ้นสูงกว่าแต่ก่อนมาก และมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ด้วย”

“โรคนี้เกิดจากเยื่อบุหลอดลมมีความไวผิดปกติ ทำให้เกิดอาการ ไอ หอบเหนื่อย หายใจขัด แน่นหน้าอก หายใจมีเสียงวี้ด หายใจลำบากหรือหายใจเร็ว โดยเฉพาะตอนกลางคืน ตอนเช้ามืดหรือขณะออกกำลังกาย ขณะเป็นไข้หวัด โดยเชื่อว่ามีสาเหตุเกิดได้ทั้งจากปัจจัยทางพันธุกรรม และสิ่งแวดล้อมที่ผู้ป่วยนั้นต้องเผชิญ”

รศ.นพ.ปารยะ อธิบายให้เห็นภาพว่า อาการของโรคหอบหืดจะทำให้คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคนี้ด้อยกว่าคนปกติทั่วไป เช่น ทำให้ไม่สามารถนอนหลับได้ตามปกติ เรียนและทำงานได้ไม่เต็มที่ ไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวัน หรือเล่นกีฬาได้ตามปกติ ถ้าผู้ป่วยเป็นเด็กอาจเจริญเติบโตต่ำกว่าเกณฑ์หรือมีพัฒนาการเรียนรู้ที่ช้าได้ 

และที่ผ่านมามักพบว่าผู้ป่วยโรคหอบหืดจะมีอาการโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ร่วมด้วยถึงร้อยละ 50-85  เมื่อผู้ป่วยมีอาการทางจมูกมากขึ้น จะทำให้ผู้ป่วยมีอาการหอบมากขึ้นได้ แต่อย่างไรก็ตาม ถ้าสามารถควบคุมอาการของโรคจมูกได้ดี ก็จะทำให้อาการหอบหืดน้อยลงด้วย

ทว่า หากไม่ได้รับการรักษาโรคนี้อย่างถูกต้อง รศ.นพ.ปารยะ ยืนยันว่าอาจทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนตามมา เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง หรือเสียชีวิตได้จากสมองขาดออกซิเจน ดังนั้น การรักษาโรคนี้อย่างถูกต้อง นอกจากจะทำให้คุณภาพชีวิตดีขึ้นแล้ว ยังสามารถป้องกันโรคแทรกซ้อนที่กล่าวมานี้ได้ด้วย


ได้เวลาเปิดตัว 2 แนวทางใหม่ รักษาโรคหืด อย่างได้ผล

ดังที่เกริ่นแต่แรกว่า วันนี้มีข่าวดีสำหรับผู้ป่วยโรคหอบหืด ที่แพทย์ไทยได้เผยถึง 2 แนวทางใหม่ รักษาโรคหอบหืด อย่างได้ผล

เริ่มที่ แนวทางแรก นพ.ธิติวัฒน์ ศรีประสาธน์ อายุรแพทย์ โรคปอด รพ.จุฬาลงกรณ์ กล่าวถึงการส่องกล้อง รักษาโรคหืด ซึ่งเป็น 1 ใน 2 นวัตกรรมการรักษาใหม่ตามแนวทางการวินิจฉัยและรักษาโรคหืด พ.ศ.2562 ว่า

“ที่ผ่านมา ทาง รพ.จุฬาฯ ได้ใช้วิธีนี้ในการรักษาผู้ป่วยแล้ว 15 ราย โดยผู้ป่วยที่จะใช้วิธีการรักษานี้ จะเป็นผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงมาก เช่นทุก 1-2 เดือน ต้องเข้าห้องฉุกเฉิน 5-6 ครั้ง เคยใส่เครื่องช่วยหายใจ และต้องได้รับยาสเตียรอยด์จำนวนมากเพื่อบรรเทาอาการ ไม่สามารถลดยาได้ หากลดยาจะเกิดอาการหอบ เป็นต้น ซึ่งการส่องกล้องจะใช้ความร้อนทำให้กล้ามเนื้อคลายตัวไป ต้องทำทั้งหมด 3 ครั้ง ห่างกันครั้งละ 3 สัปดาห์ คือ ครั้งแรกทำที่ปอดขวาด้านล่างก่อน แล้วมาทำปอดซ้ายด้านล่าง ทำที่ปอดด้านบนทั้ง 2 ข้าง”

โดย นพ.ธิติวัฒน์ ยืนยันว่า ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยวิธีนี้ตอบสนองดีมาก ช่วยลดอาการรุนแรงลง และลดการใช้ยาต่างๆ โดยเฉพาะยาฉีดที่ราคาหมื่นกว่าบาทต่อเข็ม ส่งผลให้คุณภาพชีวิตดีขึ้น ไม่ต้องกังวลว่าจะต้องไปห้องฉุกเฉินทุกครั้งที่อาการกำเริบ แต่อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยก็ยังคงต้องใช้ยาพ่นรักษาอาการอยู่ และต้องหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นในกลุ่มคนที่เป็นเบาหวาน ความดันโลหิตสูง

ส่วนอีกวิธีหนึ่ง นั่นคือ การรักษาด้วยวัคซีน ที่ไม่ได้มาในรูปแบบของยาฉีดอย่างที่เราคุ้นเคย ทว่า จะมาในรูปแบบของ ยาอมใต้ลิ้น โดย ศ.พญ.อรพรรณ โพชนุกูล ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศทางด้านโรคภูมิแพ้ โรคหืด และระบบหายใจ โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ อธิบายว่า

“หนึ่งในการรักษาโรคหืดแบบไม่ใช้ยาซึ่งทางการแพทย์ใช้มาตลอด คือ การรักษาด้วยวัคซีน ซึ่งถ้าพูดถึงวัคซีนไรฝุ่นชนิดฉีด เราใช้มา 10 กว่าปีแล้ว ผู้ป่วยจะต้องฉีดทุกสัปดาห์เป็นเวลาประมาณ 6 เดือน และฉีดเดือนละครั้งเป็นเวลา 5 ปี ซึ่งวิธีการรักษานี้จะไม่ค่อยใช้ในคนไข้หอบหืด เพราะอาจแพ้วัคซีนได้ ขณะนี้จึงมีการนำเข้าวัคซีนไรฝุ่นชนิดอมใต้ลิ้นมาใช้ในประเทศไทยแล้วประมาณ 4 เดือน โดยตอนนี้ราคาวัคซีนในโรงพยาบาลรัฐ มีราคาเม็ดละ 150 บาท ผู้ป่วยจะต้องอมใต้ลิ้นทุกวันวันละ 1 เม็ด เป็นเวลา 3 ปี ติดต่อกัน จะทำให้อาการค่อยๆ ทุเลาจนหายได้ และเมื่อหยุดวัคซีนแล้ว จะมีผลในการป้องกันไปอีกเป็น 10 ปี”

สำหรับกลไกการทำงานของ วัคซีนไรฝุ่นชนิดอมใต้ลิ้น ศ.พญ.อรพรรณ อธิบายว่า

“ด้วยผลจากการที่ผู้ป่วยแพ้ไรฝุ่นจะทำให้คนไข้ผลิตสารก่อภูมิแพ้ออกมาจำนวนมาก พอร่างกายเจอสารก่อภูมิแพ้นี้ อาการโรคหอบหืดก็จะกำเริบ หากผู้ป่วยได้รับวัคซีนไรฝุ่น วัคซีนนี้จะไปเปลี่ยนสวิตช์ของร่างกายให้มีภูมิต้านทานต่อไรฝุ่นขึ้นมา ลดอาการแพ้ ซึ่งเป็นการเปลี่ยนโดยสายเลือด ด้วยหลักการว่า เมื่อแพ้ไรฝุ่นก็ต้องให้ไรฝุ่นไปทีละนิดหน่อย จนร่างกายค่อยๆ สร้างภูมิต้านทานขึ้นมาเอง”

โดยที่ผ่านมา ได้มีการใช้ วัคซีนไรฝุ่นชนิดอมใต้ลิ้น ในการรักษาผู้ป่วยโรคหอบหืดในประเทศไทยแล้ว ศ.พญ.อรพรรณ รายงานผลการรักษาด้วยวิธีนี้ว่า ขณะนี้มีการใช้วัคซีนรักษาแล้วในผู้ป่วย 7 ราย แต่ยังเป็นระยะเริ่มต้นที่เพิ่งนำเข้ามาใช้จึงยังต้องรอผลการรักษา แต่สำหรับผู้ป่วยรายแรกในประเทศไทยที่ใช้วัคซีนนี้รักษา พบว่าเดิมผู้ป่วยคนนี้ป่วยเป็นโรคหอบหืดมา 15 ปี มีอาการหอบมากต้องนอนโรงพยาบาลทุกสัปดาห์ ต้องใช้ยาเป็นสิบตัว ต้องฉีดยาเข็มละ 4 หมื่นบาท ทุกเดือน เพื่อบรรเทาอาการ ทำให้เสียค่าใช้จ่ายมาก และหยุดยาไม่ได้ ถ้าหยุดยาก็จะหอบ แต่หลังใช้วัคซีนอมใต้ลิ้นทุกวัน เป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ ก็สามารถลดยา และหยุดยาฉีดแพงๆ ได้แล้ว ตอนนี้เหลือใช้ยาแค่ตัวเดียวเท่านั้น


ข่าวที่รายงานมานี้ ไม่เพียงต้องการแจ้งข่าวดีให้กับผู้ป่วยโรคหอบหืดเท่านั้น แต่ยังเป็นการยืนยันถึงความก้าวหน้าของวงการแพทย์ ที่ไม่หยุดยั้งในการคิดค้นนวัตกรรมทางการแพทย์ ที่สร้างความหวังให้กับผู้ป่วยทุกโรคได้อย่างน่าชื่นใจ


อ้างอิง : บทความเรื่อง “2 แนวทางใหม่รักษาโรคหืด” ที่มา : คมชัดลึก (http://www.thaihealth.or.th/Content/45701-2%20แนวทางใหม่รักษาโรคหืด.html)

เอกสารให้ความรู้ประชาชน เรื่อง “หอบหืดจากภูมิแพ้…โรคเรื้อรังที่ต้องรีบรักษา” โดย รศ.นพ.ปารยะ อาศนะเสน แพทย์ผู้เชี่ยวชาญและอาจารย์ประจำภาควิชาโสต  นาสิก  ลาริงซ์วิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล (http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=647)


อัปเดตนวัตกรรมใหม่ ในวงการแพทย์ไทย กันต่อ

ยาต้านไวรัสเอดส์ องค์การเภสัชกรรม แห่งประเทศไทย สร้างชื่อ ได้รับการบรรจุลงในบัญชียา WHO แล้ว

ไขทุกข้อข้องใจ ฟีเจอร์โดนใจคนรักสุขภาพของ Apple Watch serie 4 วัดคลื่นหัวใจ ดีจริงหรือ ?

 

Previous articleสาลิกาคาบข่าว Vol.316/61
Next articleโรงตึ๊ง 5.0 แหล่งเงินทุนหมุนเวียนที่เปลี่ยนไปตามยุค
mm
เริ่มต้นขีดเขียนในฐานะ สื่อมวลชน กับงานผู้สื่อข่าวประจำกองประชาสัมพันธ์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ในปี 2546 ก่อนไปหาประสบการณ์ชีวิตที่เมลเบิร์น ออสเตรเลียมา 1 ปี และกลับมายึดอาชีพ “นักเขียน” จริงจัง กับการเป็น กองบรรณาธิการนิตยสารชีวจิต 3 ปี หลังจากนั้นคิดว่าน่าจะเปลี่ยนสายไปทำงานในบริษัท PR agancy ได้ 6 เดือน เมื่อรู้ว่าไม่ถูกจริต เลยออกมาเป็นนักเขียนฟรีแลนซ์ประจำกองบรรณาธิการนิตยสารฟีลกู้ดอย่าง Happy+ อยู่ 1 ปี สัมภาษณ์ทั้งดาราและคนบันดาลใจ ก่อนเข้าสู่ระบบงานประจำอีกครั้งกับนิตยสาร MBA กับการเป็นนักเขียนที่รับผิดชอบในเซคชั่นหลักสูตร MBA ของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ สั่งสมประสบการณ์อยู่ 3 ปี ก็ได้เวลา Upskill สู่งาน Online content writer ที่ใช้ความชอบและความหลงใหลในการถ่ายทอดเรื่องราวดีๆ ความรู้ใหม่ๆ ในยุค Education 4.0 อุตสาหกรรมทางการแพทย์ ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์