คลุกคลีอยู่ในแวดวงธุรกิจการค้า การตลาด การขายหรือเปล่า? ถ้าไม่ใช่แต่ท่องโลกอินเทอร์เน็ตเป็นประจำ ก็อาจจะเคยได้ยินได้เห็นคำว่า Omni-channel หรือ Unbounded Retail กันมาบ้าง โดยคำคำนี้เกี่ยวข้องกับการค้าปลีก และสาลิกาจะพาไปทำความรู้จัก
Omni-channel & Unbounded Retail คืออะไร ดีอย่างไร?
Omni-channel เป็นกลยุทธ์การตลาดที่เน้น ผสมผสานทุกช่องทางเพื่อให้การช็อปปิงเกิดขึ้นได้แบบไร้รอยต่อ เรียกได้อีกอย่างว่า O2O (Online to Offline) คือ การเชื่อมธุรกิจจากการจำหน่ายสินค้าออนไลน์ไปออฟไลน์ โดยในแง่ออฟไลน์นั้น หมายถึง การมีหน้าร้านให้คนเข้าไปเลือกซื้อสินค้า บริการจัดส่งสินค้าหรือพัสดุ เช่น การสั่งอาหารผ่านแอปพลิเคชันแล้วมีคนมาส่งถึงหน้าบ้าน (Food Delivery) ก็คือการตลาดแบบ O2O หรือ Omni-channel นั่นเอง
โดย Omni-channel จัดเป็นหนึ่งในแนวคิด Unbounded Retail หรือ แนวคิดการค้าปลีกแบบไร้ขอบเขต ซึ่งเป็นการวางอนาคตในด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมค้าปลีก ที่นอกจากจะช่วยส่งเสริมให้อุตสาหกรรมการค้าปลีกให้เติบโตแล้ว ยังมีส่วนช่วยส่งเสริมการสร้าง ‘นวัตกรรมในอุตสาหกรรมการผลิต’ อีกด้วย

จากการสำรวจของ ‘สภาการส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศของจีน’ (China Council for the Promotion of International Trade : CCPIT) เปิดเผยว่า
- 51.3% ของผู้ประกอบการอุตสาหกรรมการผลิต มองว่าการค้าปลีกแบบไร้ขอบเขตจะเป็นแนวโน้มที่สำคัญต่อรูปแบบการดำเนินธุรกิจในอนาคต
- 69.2% ของผู้ประกอบการ มองว่าจะอินทิเกรตการใช้กลยุทธ์องค์กรกับการทำธุรกิจแบบไร้ขอบเขตเข้าด้วยกัน
- 56.4% ของผู้ประกอบการ ระบุว่า มีรายได้จากการขายเพิ่มขึ้น
- 71% ของผู้ประกอบการ ระบุว่า ต้นทุนสินค้าคงคลังลดลง
แต่การค้าปลีกแบบไร้ขอบเขตก็ไม่ใช่เรื่องง่ายซะทีเดียว เพราะต้องเผชิญความท้าทายหลายด้าน เช่น
- ความคิดที่แตกต่างกันในแต่ละอุตสาหกรรม
- อุปสรรคในการโฆษณาและการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่
- การคุ้มครองผู้บริโภค
- การขาดความเชี่ยวชาญในบางด้านของการทำธุรกิจ
- การผนึกกำลังแข่งขันทางธุรกิจที่จะดุเดือดมากขึ้น
หนุนค้าปลีกอย่างไรให้สำเร็จ เมื่อสินค้าจีนมาไทย – สินค้าไทยอยากไปจีน
ยิ่งตลาดการค้าในจีนเติบโตและมีมูลค่ามหาศาล สภาส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศของจีน (CCPIT : China Council for the Promotion of International Trade) เสนอแนะว่า รัฐบาลจีนควรสร้างสภาพแวดล้อมของนวัตกรรมเพื่อแก้ไขอุปสรรคในด้านการส่งเสริมและการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ส่วนรัฐวิสาหกิจควรเร่งพัฒนาการผสมผสานกันของ ‘ธุรกิจออนไลน์-ออฟไลน์’ คือเชื่อมทั้งสองส่วนเข้าด้วยกันและบริหารจัดการให้การเลือกซื้อสินค้าเป็นไปอย่างราบรื่น ไร้ขอบเขต
จีนออกกฎหมายอีคอมเมิร์ซฉบับใหม่ ซึ่งจะมีผลบังคับใช้
ในวันที่ 1 มกราคม 2562 โดยจะให้ความคุ้มครองแก่
ร้านค้าปลีกแบบไร้ขอบเขตได้ตามกฎหมาย

แวดวงการค้าทั่วโลก รู้กันดีว่าจีนเป็นผู้นำด้านการค้าปลีกแบบ O2O ยกตัวอย่างค้าปลีกชื่อดัง JD.com อีคอมเมิร์ซยักษ์ใหญ่ของจีนที่ก่อตั้งมานาน 15 ปี ซึ่งร่วมกับร้านค้าปลีกจำนวนมากผสมผสานกลยุทธ์การค้าออนไลน์และออฟไลน์เข้าด้วยกันได้อย่างราบรื่น
ในปี 2561 JD เข้ามาร่วมทุนกับกลุ่มเซ็นทรัลของไทย เพื่อรุกตลาดอีคอมเมิร์ซด้วยรูปแบบ B2C (Business-to-Consumer) โดยเปิดบริษัทร่วมลงทุน Central JD Commerce Ltd. และจำหน่ายสินค้าผ่านทาง JD.co.th
อันที่จริง JD ไม่ได้โดดเด่นด้านการค้าปลีกเพียงด้านเดียว แต่ยังมีเทคโนโลยีสมัยใหม่อยู่ในครอบครอง เช่น AI, Machine Learning, Blockchain, Big Data ซึ่งช่วยให้การนำเสนอสินค้าทำได้ตรงกลุ่มเป้าหมายมากขึ้น การจัดส่งสินค้ารวดเร็ว ตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคนี้ได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ ยังเปลี่ยนการเข้าถึงผู้บริโภคในระดับแมสไปสู่การเข้าใจผู้บริโภคเป็นรายบุคคล (One on One) เพราะมีฐานข้อมูลที่ได้จากการช็อปปิงมาทำ Big Data แล้วประมวลผลด้วย AI ก็จะรู้ว่าใครชอบอะไร ต้องการอะไร ระบบก็จะนำเสนอสิ่งนั้น
สำหรับประเทศไทยนั้น JD จะนำความรู้ด้านการบริการธุรกิจค้าปลีกยุคใหม่ การจัดการโลจิสติกส์ บริการด้านฟินเทค มาช่วยผลักดันกลุ่มเซ็นทรัลให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้น ร่วมกับการสร้างประสบการณ์ใหม่ๆ ให้แก่ผู้บริโภคชาวไทย ขณะเดียวกัน JD ก็พาสินค้าไทยไปจำหน่ายในตลาดจีนผ่านแพลตฟอร์ม JD.com รวมทั้งประเทศอื่นๆ ที่ JD เข้าไปร่วมลงทุนด้วย
จากการสำรวจของ CCPIT ยังเผยมุมมองของผู้บริโภคด้วยว่า…
71.7% ของผู้บริโภค มองว่าธุรกิจค้าปลีกที่ให้บริการได้อย่างไร้ขอบเขตจะช่วยเพิ่มประสบการณ์การช็อปปิงที่หลากหลายขึ้น
97.7% ของผู้บริโภค ต้องการผลิตภัณฑ์และบริการเพิ่มขึ้น จากการมีธุรกิจค้าปลีกที่ให้บริการได้อย่างไร้ขอบเขต เพื่อเพิ่มความสะดวกสบายในชีวิต
อยากค้าปลีกให้เงินไหลเข้ากระเป๋าคล่องๆ ต้องคิดถึง 3 เรื่องนี้
ผู้ประกอบการ ผู้ค้าปลีกในไทยจึงต้องตามเทคโนโลยียุคใหม่ให้ทันและนำมาพัฒนาในด้านการผลิต การตลาด และการบริหารจัดการให้ตรงจุด ขณะเดียวกัน ก็ต้องปรับตัวให้เข้ากับยุคไทยแลนด์ 4.0 ด้วยการผสมผสานแนวคิด Unbounded Retail เข้าไปในการดำเนินธุรกิจ โดยยึดหลัก 3 ข้อ ดังนี้
- จำไว้ว่าหัวใจสำคัญของร้านค้าปลีกคือ ‘ผู้บริโภค’ ความต้องการและความคาดหวังของผู้บริโภคจึงมาเป็นอันดับหนึ่ง
ปัจจุบันผู้บริโภคช็อปออนไลน์จากที่ไหนก็ได้ แต่ถ้าเป็นออฟไลน์ การเดินทางไปซื้อสินค้านั้นไม่ได้ต้องการเพียงซื้อของเสร็จแล้วกลับบ้าน แต่ผู้บริโภคต้องการไปพักผ่อน อัปเดตเทรนด์ต่างๆ ดังนั้น ร้านค้าปลีกจึงต้องมีรูปแบบการบริการที่สะดวก ทันสมัย ทั้งในมุมของออนไลน์ – ออฟไลน์ และปรับเปลี่ยนไปตามไลฟ์สไตล์ของผู้บริโภคในยุคต่างๆ อยู่เสมอ - ใช้การตลาดแบบผสมผสานทุกช่องทาง (Omni-Channel) เพื่อเชื่อมประสบการณ์การช็อปปิงแบบไร้รอยต่อ และใช้ Big data เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคแบบ personalized
เช่น 2.1) ใช้สมาร์ทโฟนในการโปรโมทและสื่อสารกับผู้บริโภคที่เป็นกลุ่มเป้าหมายเพื่อความรวดเร็ว 2.2) จัดกิจกรรมต่างๆ ตามไลฟ์สไตล์ของผู้บริโภค ซึ่งทั้ง 2 ข้อนี้ถือเป็นการโฆษณาทั้งทางออนไลน์และออฟไลน์ โดยใช้ Big data ช่วยให้เกิดประโยชน์สูงสุด และเพื่อเพิ่มความสะดวกสบายให้แก่ผู้บริโภค ร้านค้าปลีกควรมีระบบที่รองรับการชำระเงินผ่านสมาร์ทโฟน สอดรับกับยุคสังคมไร้เงินสด (Cashless Society) ที่กำลังเกิดขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก - มองหาโอกาสเพื่อลงทุน ผู้ประกอบการค้าปลีกในไทยที่เป็นกลุ่มทุนซึ่งมีความพร้อมทั้งในด้านความเชี่ยวชาญ เงินทุน และบุคลากร ดังนั้น หากภาครัฐมีการลงทุนในโครงการ Mega Projects ด้านคมนาคมขนส่ง และเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการสามารถร่วมลงทุนได้ ก็ให้ศึกษาเงื่อนไขและความคุ้มค่าก่อนลงทุน เพราะการคมนาคมขนส่ง โลจิสติกส์ จะเป็นช่องทางการค้าที่สำคัญอย่างยิ่งในอนาคตและไม่อาจมองข้าม
Salika’s Say
ธุรกิจค้าปลีกที่มีการเติบโตดีและยืนหยัดได้ในตลาด รวมถึงธุรกิจใหม่ที่ไอเดียดีและมีโอกาสเติบโตจะถูกจับตามองจากองค์กรขนาดใหญ่ คาดว่าหลังจากนี้ไปจะได้เห็นความร่วมมือระหว่างภาคธุรกิจมากขึ้น ทั้งธุรกิจในประเทศ ในภูมิภาค และข้ามภูมิภาค ซึ่งจะส่งผลให้การค้าปลีกแบบไร้ขอบเขตเติบโตและมีความต้องการเพิ่มขึ้นมาก ทั้งด้านอุปสงค์และอุปทาน (Demand & Supply) จากการมีกิจการเหล่านี้เพิ่มขึ้น
- กิจการร่วมลงทุน (JV : Joint Venture)
- การควบรวมหรือซื้อกิจการ (M&A : Merger & Acquisition)
- กิจการค้าร่วมในลักษณะกลุ่มบริษัท/สองบริษัทขึ้นไป (Consortium)
ทั้งนี้ สมาคมผู้ค้าปลีกไทยคาดการณ์ว่า การเติบโตของดัชนีค้าปลีกในปี 2561 น่าจะอยู่ในช่วง 3.8-4.0% ส่วนในปี 2562 คาดว่าน่าจะเติบโตถึง 4.5% สำหรับผู้ค้าปลีกทั่วไปอาจหาช่องทางที่จะนำสินค้าไปจำหน่ายบนแพลตฟอร์มค้าปลีกขนาดใหญ่เพิ่ม เพื่อสร้างการรับรู้และช่วยกระจายสินค้าในวงกว้าง
ที่สำคัญคือ ‘ยิ่งมีการแข่งขันสูง ผู้ประกอบการในภาคผลิตยิ่งต้องใส่ใจมาตรฐานคุณภาพสินค้าให้มาก’ เพราะหากมีออร์เดอร์เข้ามามาก ผู้ผลิตผลิตสินค้าไม่ทันจึงเร่งกระบวนการผลิตจนทำให้คุณภาพสินค้าลดลง อาจส่งผลเสียต่อผู้ค้าปลีกและความน่าเชื่อถือของธุรกิจทั้งสองฝั่งในระยะยาวได้
ส่วนคนที่คิดจะขยายธุรกิจไปสู่ตลาดส่งออก ยังไม่ควรพึ่งการส่งออกสินค้าเพียงช่องทางเดียวในช่วงนี้ เนื่องจากเศรษฐกิจโลกมีความไม่แน่นอน ทั้งจากสงครามการค้า สงครามค่าเงิน ฯลฯ ดังนั้น ผู้ประกอบการ ผู้ผลิต ผู้ค้าปลีก ผู้ที่มองหาโอกาสทางการค้า ควรติดตามข่าวสารทั้งด้านการเมืองและเศรษฐกิจโลกควบคู่กับข่าวสารในประเทศ
อยากรู้กลยุทธ์อื่นๆ เพื่อเพิ่มยอดขาย
เปิดกลยุทธ์พิชิตใจ นักช้อปจีน ที่วงการค้าปลีก & พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ไทย ต้องรู้
สำรวจ ตลาดอีคอมเมิร์ซจีน เปิดตัว แพลตฟอร์มออนไลน์ท้องถิ่น ช่องทางใหม่กระจายสินค้าไทยในนครซีอาน
เรียบเรียงข้อมูลจาก
- http://www.thaibizchina.com/thaibizchina/th/china-economic-business/result.php?SECTION_ID=486&ID=18890 [ปรับปรุงล่าสุด : 26 ตุลาคม 2561 โดย นางสาวรวมสิน เจียมพัชรสกุล | ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ณ กรุงปักกิ่ง]
- https://searchengineland.com/onlineoffline-integration-5-tips-for-strengthening-your-brand-experience-33411
- https://www.bangkokpost.com/tech/local-news/1543746/jd-com-desperate-for-thai-products
- http://en.ce.cn/Business/topnews/201809/11/t20180911_30268481.shtml
- https://www.brandbuffet.in.th/2017/10/5-strategies-thai-shopping-center-move-forward-to-shopping-center-4-0
- http://longtunman.com/10718
- https://thaipublica.org/2018/09/thailand-duty-free-market07
- https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/at/Documents/about-deloitte/global-powers-of-retailing-2018.pdf










