จากสถิติล่าสุด พบว่าโรคทางระบบประสาทอย่าง โรคหลอดเลือดสมอง (Cerebrovascular Disease, Stroke) โรคอัมพฤกษ์ อัมพาต เป็นสาเหตุสำคัญในการเสียชีวิตของประชากรทั่วโลกถึง 80 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งสาเหตุของโรคก็เกิดจากหลอดเลือดที่นำเลือดไปเลี้ยงสมองตีบตัน (Ischemic Stroke) และในตอนนี้วิธีการรักษาที่ได้ผลที่สุด คือ การใช้อุปกรณ์ทางการแพทย์ที่เรียกว่า ‘อุปกรณ์ขดลวดค้ำยัน’ ชนิดดึงกลับเข้าไปผ่าตัดรักษาเพื่อเปิดขยายโพรงหลอดเลือด โดยเข้าไปลากลิ่มเลือดที่อุดตันในหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลัน ซึ่งเป็นวิธีช่วยชีวิตผู้ป่วยได้อย่างทันท่วงทีที่สุด
กำเนิด ‘อุปกรณ์ขดลวดค้ำยัน’ นวัตกรรมทางการแพทย์ของไทย ช่วยชีวิตผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมอง ได้จริง
ที่ผ่านมา วงการแพทย์ไทยต้องนำเข้า ขดลวดค้ำยัน จากต่างประเทศ ซึ่งมีราคาสูงถึงชิ้นละ 1.2 แสนบาท ดังนั้น หากมีการศึกษา คิดค้น และผลิตอุปกรณ์ช่วยชีวิตชิ้นนี้ได้ในไทย ย่อมสามารถช่วยชีวิตผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมอง ทั้งชาวไทยและคนเอเชียได้ และยังช่วยประหยัดงบประมาณด้านสาธารณสุขของชาติได้มากโขทีเดียว
ด้วยความสำคัญและจำเป็นดังที่เกริ่นมา นักวิจัยทางการแพทย์จึงร่วมมือกับคณาจารย์ผู้เชี่ยวชาญทางวิศวกรรมศาสตร์ วิจัยและพัฒนาวัสดุฉลาดเพื่องานทางการแพทย์ จนกระทั่งได้นวัตกรรมการแพทย์ฝีมือคนไทยมาเป็นต้นแบบอุปกรณ์ขดลวดค้ำยัน ที่ใช้ช่วยชีวิตผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอย่างได้ผล
รศ.อนรรฆ ขันธะชวนะ อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) หัวหน้าห้องปฏิบัติการวัสดุฉลาด ให้ข้อมูลความจำเป็นที่ต้องคิดค้นนวัตกรรมชิ้นนี้ขึ้นมาอย่างเร่งด่วนว่า
“ที่ผ่านมาในแต่ละปี ประเทศไทยต้องนำเข้าอุปกรณ์การแพทย์ประเภทฝังในมนุษย์ถึงเกือบ 1 หมื่นล้านบาท ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายมหาศาลที่ประเทศในฝั่งเอเชียแปซิฟิกหลายประเทศต้องแบกรับเพื่อช่วยชีวิตคนในชาติไม่ต่างกัน ขณะที่เครื่องมือแพงหูฉี่นี้ผู้ผลิตหลักของโลกอยู่ในแถบยุโรปทั้งสิ้น นี่จึงเป็นสาเหตุว่าทำไม ช่วงเวลาที่ผ่านมา วงการแพทย์ไทยจึงมุ่งมั่นวิจัยและพัฒนาอุปกรณ์รักษาชนิดสายสวนเพื่อผลิตใช้เองในประเทศให้ได้ เช่น อุปกรณ์อุดรอยรั่วหัวใจสำหรับผู้ป่วยโรคหัวใจรั่ว อุปกรณ์ถ่างค้ำยันหลอดอาหารสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดมะเร็งหลอดอาหาร เป็นต้น”

กระทั่งมาถึงความสำเร็จในการคิดค้นนวัตกรรมทางการแพทย์ซึ่งเป็นอุปกรณ์ช่วยชีวิตชิ้นล่าสุด คือ อุปกรณ์ขดลวดค้ำยัน ซึ่งเป็นผลงานร่วมกันของ มจธ. กับ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ที่วิจัยและพัฒนาวัสดุฉลาดเพื่องานทางการแพทย์ จนสามารถผลิตขดลวดค้ำยันที่ใช้งานได้จริง โดยออกแบบจากวัสดุโลหะผสมจำรูป มีส่วนประกอบของนิกเกิลและไทเทเนียม ทำให้มีคุณสมบัติยืดหยุ่นยิ่งยวด (Superelasticity) ไม่เป็นพิษต่อร่างกาย (Non Toxic) ทนการกัดกร่อนได้ดี (Corrosion Resistant) อีกทั้งมีความเข้ากันได้ทางชีวภาพ (Bio compatibility) ด้วยเทคนิคการสานที่ทำให้สามารถผลิตได้ง่ายขึ้นและมีคุณสมบัติเชิงกลของวัสดุตามที่นักวิจัยต้องการ
นอกจากประโยชน์ทางด้านการนำไปใช้รักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแล้ว ขดลวดค้ำยันนี้ ยังใช้เป็นสื่อการเรียนการสอนสำหรับแพทย์เฉพาะทางรุ่นใหม่ๆ ช่วยยกระดับเทคโนโลยีการรักษา และเพิ่มโอกาสรอดชีวิตให้แก่ผู้ป่วยโรคนี้อย่างเท่าเทียมกันมากขึ้นด้วย
ตั้งเป้าเลิกนำเข้า ‘อุปกรณ์ขดลวดค้ำยัน’ ผลิตใช้เองในประเทศ พร้อมเผื่อแผ่ถึงประเทศในเอเชียแปซิฟิก
รศ.อนรรฆ อัปเดตล่าสุดว่า ขณะนี้ต้นแบบห้องปฏิบัติการได้เสร็จเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนถัดไปคือการทดลองใช้กับอาจารย์ใหญ่ และขอความชอบธรรมทางจริยธรรมที่จะใช้ทดลองกับคน ซึ่งขั้นตอนเหล่านี้ คาดว่าจะใช้เวลาประมาณ 2 ปี
“หากสามารถพัฒนาสำเร็จ อุปกรณ์ลวดค้ำยันนี้จะมีราคาประมาณ 30-40 เปอร์เซ็นต์ ของราคานำเข้า จากนั้น เรายังตั้งใจให้เกิดการพัฒนาด้านการออกแบบให้สามารถแข่งขันกับต่างประเทศได้ มีความน่าเชื่อถือ และราคาถูก กระทั่งถึงขั้นผลักดันให้ภาครัฐสามารถเบิกจ่ายกับประชาชนทั่วไปได้ งานวิจัยครั้งนี้จึงถือว่ามีความสำคัญกับวงการแพทย์ไทยและวงการแพทย์โดยรวมอย่างมาก เพราะจะเป็นตัวแทนที่แสดงถึงเจตนารมย์ของทั้งทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและทีมวิศวกรที่ร่วมมือกันพัฒนานวัตกรรมนี้ขึ้น ด้วยความมุ่งมั่นให้อุปกรณ์ทางการแพทย์ฝีมือคนไทย เป็นอีกหนึ่งโอกาสที่ตอบโจทย์ความท้าทายของการพัฒนาประเทศไทยไปสู่ Medical Hub ของภูมิภาคนี้ในที่สุด”
ด้าน ศ.นพ.ประสิทธิ์ วัฒนาภา คณบดีคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวถึง Key Success ของการพัฒนางานด้านสาธารณสุขของประเทศว่า เป็นความร่วมมือกันของทุกฝ่ายนั่นเอง
“ผมเคยสื่อสารไปหลายครั้งในทำนองเดียวกันว่า เมื่อไรก็ตามที่แพทย์มีโอกาสได้ร่วมมือกับวิศวกร ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น นั่นก็คือ นวัตกรรมที่จะสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้กับผู้คน โดยปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นจนเป็นเรื่องธรรมดาแล้วในต่างประเทศ แต่น่าเสียดายที่ไม่ค่อยเกิดขึ้นในประเทศไทย ทั้งที่ศักยภาพของคนไทยก็ไม่ได้ด้อยกว่าใครในโลก แค่ทั้งบุคลากรทางการแพทย์และวิศวกรต้องหาโอกาสที่จะมาร่วมมือกันคิดค้นนวัตกรรมดีๆ แบบนี้ให้มากขึ้น เพราะผู้ที่เห็นโจทย์และปัญหาคือ แพทย์ แต่ผู้ที่เห็นเทคโนโลยีหรือเทคนิคที่จะนำมาซึ่งทางออกของโจทย์และปัญหานั้นคือ วิศวกร”
สรุปแล้ว ความสำเร็จของการร่วมมือกันจนกระทั่งได้นวัตกรรมการแพทย์ฝีมือคนไทย จะเป็นทั้งจุดเริ่มต้นและแรงบันดาลใจ ในการต่อยอดและเกิดการคิดค้นครั้งใหม่ ซึ่งจะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตคนไทยให้ดีขึ้นได้ไม่สิ้นสุด
ที่มา : เรียบเรียงจากข่าว เรื่อง ‘มหิดล-มจธ.’ พัฒนาขดลวดค้ำยัน เพื่อผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โดย ปาริชาติ บุญเอก หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ ฉบับวันพุธที่ 12 ธันวาคม 2561
อัปเดต นวัตกรรมทางการแพทย์ฝีมือคนไทย ต่อได้เลย
‘Smart Watch เตือนภาวะน้ำตาลต่ำ’ นวัตกรรมการแพทย์ไทยสร้างชื่อไกลในเวทีโลก
ยาต้านไวรัสเอดส์ องค์การเภสัชกรรม แห่งประเทศไทย สร้างชื่อ ได้รับการบรรจุลงในบัญชียา WHO แล้ว










