ชวนคิดเล่นๆ ถ้ารัฐบาลประเทศ A มีระบบบริการขั้นพื้นฐานที่จัดเก็บข้อมูลใน ‘ระบบดิจิทัล’ อัตโนมัติ ลิงก์กับการออกกฎหมาย การศึกษา การดูแลสุขภาพ การธนาคาร ภาษี การรักษาความปลอดภัย ฯลฯ โดยข้อมูลทั้งหมดนี้ทำงานเชื่อมผ่านระบบได้ในแพลตฟอร์มเดียว ทำให้การลงคะแนนเสียงเลือกตั้ง การกรอกประวัติก่อนนัดพบแพทย์ ฯลฯ ทำผ่านสมาร์ทโฟนหรือโน้ตบุ๊กได้หมด ชีวิตของเราในอนาคตจะคล่องตัวแค่ไหน?


ชาวเอสโตเนียน…อยู่กันแบบนั้นจริงๆ

ที่ให้ลองคิดเล่นๆ เกิดขึ้นจริงๆ ที่ สาธารณรัฐเอสโตเนีย (Republic of Estonia) ประเทศแรกของโลกที่ประกาศให้ การเข้าถึงอินเทอร์เน็ตเป็นส่วนหนึ่งของสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน เนื่องจากเอสโตเนียมุ่งเป็น ยูโทเปีย (Utopia) หรือ ดินแดนในอุดมคติที่มีความสุขสมบูรณ์ จึงพลิกโฉมภาพจำเอสโตเนียในอดีตสู่สังคมดิจิทัล และเป็นที่รู้จักในชื่อ e-estonia (อ่านเพิ่มจากบทความที่เคยลงไปแล้ว ก้าวสู่ยุค ‘ประชาชนดิจิทัล’ คล่องตัวอย่างไรดูได้จากประเทศที่เป็น Digital Country)

e-estonia เป็นโครงการที่มุ่งมั่นจะใช้เทคโนโลยีในปัจจุบันให้มากที่สุด ซึ่งรัฐบาลทั่วโลกยังต้องติดตามความก้าวหน้า แม้แต่คำพูดของอดีตประธานาธิบดี Toomas Hendrik Ilves ของเอสโตเนีย ซึ่งไปสัมผัสระบบราชการในซิลิคอน วัลเลย์มาแล้ว ยังบอกว่า

เอสโตเนีย Toomas-Hendrik-Ilves
Toomas Hendrik Ilves

“ในสหรัฐอเมริกา มันเหมือนกับยุค 1950
ที่ผมต้องจ่ายค่าไฟฟ้าเพื่อพิสูจน์ว่าผมอยู่ที่นี่!”

น่าคิดต่อในด้านปริมาณข้อมูลที่รัฐต้องแปลงเป็นดิจิทัลช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มได้หรือไม่?โดยในรายงานของ McKinsey ระบุว่า รัฐบาลทั่วโลกที่จัดทำระบบดิจิทัลตามมาตรฐานเทคโนโลยีในปัจจุบันสามารถสร้างรายได้มากกว่าปีละ 1 ล้านล้านดอลลาร์!

estonia
ภาพถ่ายในเดือนตุลาคม ปี 2017 โดยเจ้าของภาพถ่ายใข้บัตรประชาชนดิจิทัลเชื่อมต่อกับโน้ตบุ๊กส่วนตัว แสดงถึงความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและการมีส่วนร่วมในการเลือกตั้งท้องถิ่นของชาวเอสโตเนียน | medium.com/@geoffrooy

แม้เอสโตเนียจะเป็นประเทศขนาดเล็กที่มีประชากร 1.3 ล้านคน และมีพื้นที่ 4 ล้านเฮกเตอร์ โดยพื้นที่มากกว่าครึ่งเป็นป่า แต่การแปลงข้อมูลเข้าระบบดิจิทัลช่วยให้ประเทศเล็กๆ นี้ประหยัดขึ้นปีละ 2 เปอร์เซ็นต์ของจีดีพี ซึ่งเมื่อพิจารณาแบบเปรียบเทียบจะพบว่า เป็นจำนวนเงินเท่ากับที่ NATO ใช้จ่ายเพื่อการป้องกันประเทศในแต่ละปี ขณะที่เอสโทเนียไม่มีค่าใช้จ่ายเพื่อความมั่นคงของชาติแต่อย่างใด


การกำกับดูแลด้วยระบบดิจิทัลต้องมีองค์ประกอบใดบ้าง

ระบบดิจิทัลที่จะใช้เก็บข้อมูลนั้นต้องมีความสามารถหลัก 2 ประการ คือ สามารถนำข้อมูลดิจิทัลนั้นไปใช้งานได้จริง และ อำนวยความสะดวกให้องค์กรต่างๆ นำไปใช้งานได้ต่อ เช่น สำนักงาน T ที่เป็นเหมือนบุคคลที่สามซึ่งต้องการนำข้อมูลไปวางแผนต่อ ก็ต้องพัฒนากรอบการทำงานระบบของตนให้รองรับความสามารถของระบบที่เชื่อมโยงด้วยกันได้

ในด้านอื่นๆ ก็ควรวางระบบและพัฒนาให้ทำงานร่วมกันได้อย่างไร้รอยต่อ เช่น ปรับปรุงจุด touchpoints เพื่อการเข้าถึงระบบดิจิทัล พัฒนาระบบพอร์ทัลเสมือนจริงสำหรับพลเมืองและภาคธุรกิจ พัฒนาแอปพลิเคชันที่มีกระบวนทำงานอัตโนมัติ เปิดให้ใช้งานระบบดิจิทัลผ่านทาง e-Healthcare ได้ ให้ผู้สูงอายุมีส่วนร่วมในการใช้งานบอตขั้นพื้นฐาน (bot-based) รวมทั้งนำสิ่งอำนวยความสะดวกที่มีระบบดิจิทัลปลายทางมาใช้ เช่น เซ็นเซอร์ เพื่อเก็บข้อมูลและโอนถ่ายเข้าสู่ระบบดิจิทัลของรัฐได้อย่างไร้รอยต่อ

การดำเนินงานเหล่านี้จำเป็นต้องพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่สามารถรองรับการขยายตัวอย่างมหาศาลได้ เพื่อให้ผู้ใช้งานในฐานะบุคคลที่สามสามารถทำงานได้อย่างราบรื่น

โดยอาจทำโมเดล e-Governance ให้ผู้ใช้ลงทะเบียนในระบบสาธารณะผ่านเทคโนโลยี บล็อกเชน (Blockchain) ซึ่งเป็นระบบจัดเก็บข้อมูลบนคลาวด์ในลักษณะของการกระจายข้อมูล และก่อนที่จะเปิดให้ทดลองใช้ก็ต้องมีกฎกติกากำกับดูแลอย่างแน่นหนา เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจตามมา นอกจากนั้น หากพัฒนาระบบดิจิทัลและเทคโนโลยีบล็อกเชนให้ใช้งานคู่กันได้อย่างราบรื่น เป็นไปได้ว่าจะทำให้เกิดผลลัพธ์ ผลวิเคราะห์ คาดการณ์อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน


ลองมองดูสิเออ ระบบดิจิทัลใน ‘นอร์เวย์ VS อินเดีย’

นอร์เวย์ ประเทศที่มีความก้าวหน้าในหลากหลายด้าน มีบริการสาธารณะมากกว่า 70% ที่บริหารจัดการด้วยระบบดิจิทัล ยกตัวอย่าง การบริหารจัดการภาษี การคืนภาษีให้แก่พลเมือง โดยภาครัฐจะผลักดันให้ชาวนอร์เวย์เข้าไปกรอกข้อมูลในระบบ จากนั้นไม่นานก็จะได้รับเงินภาษีคืน คือใช้ระบบเพื่อความคล่องตัวและยังเก็บเป็น Big Data ได้

India Indians queue
Photo by Martin Adams on Unsplash

ขณะที่ประเทศ อินเดีย มีระบบแต่ระบบไม่มีประสิทธิภาพและไม่โปร่งใส ซึ่งปัจจัยหลักที่ทำให้เป็นเช่นนี้ก็เพราะอินเดียมีจำนวนประชากรมาก จะดำเนินการใดๆ ในหน่วยงานภาครัฐก็ต้องต่อแถวรอคิวยาวเหยียด (มาจนถึงทุกวันนี้) กอปรกับมีภาครัฐบางส่วนที่ดำเนินการอย่างไม่โปร่งใส ชาวอินเดียนจึงตระหนักถึงความสำคัญของระบบดิจิทัลที่มีประสิทธิภาพ เพราะนอกจากจะทำให้การติดต่อเรื่องต่างๆ รวดเร็วขึ้นแล้ว ยังสามารถใช้ระบบเพื่อพิสูจน์ตัวบุคคล ยืนยันตัวตน ตลอดจนเพิ่มความมั่นใจได้ว่าบริการต่างๆ ที่รัฐจัดสรรให้นั้นเข้าถึงแต่ละบุคคลจริงและตรวจสอบได้



:: Salika’s Say ::

จะว่าไปแล้ว ผู้เขียนมองว่า การใช้ระบบดิจิทัลจัดเก็บข้อมูลมีข้อดีอยู่หลายประการ
  1. ภาครัฐได้ข้อมูล ข้อเท็จจริง ที่นำไปวิเคราะห์ต่อได้แบบเรียลไทม์ นำไปสู่การคาดการณ์ เตรียมการล่วงหน้าได้
  2. สามารถพัฒนา เพิ่มความสามารถในการเรียนรู้ของระบบ ขยายสเกลการทำงานได้สะดวกรวดเร็ว ทันสถานการณ์ยิ่งขึ้น
  3. การวางแพลตฟอร์มระบบที่ดีจะช่วยให้การเชื่อมต่อหรือโอนถ่ายข้อมูลระหว่างกันทำได้อย่างราบรื่นไปจนถึงบุคคลที่สาม ซึ่งช่วยลดเวลาการทำงานให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องได้
  4. ข้อมูลใดที่มีการปรับเปลี่ยนหรืออัปเดต ระบบก็จะช่วยลดความผิดพลาดและแยกเก็บข้อมูลไว้ให้ เช่น ถ้าเปลี่ยนตัวสะกดในชื่อจาก D เป็น G การแก้ไขชื่อในระบบพอร์ทัลของรัฐเพียงครั้งเดียว ระบบก็จะเปลี่ยนชื่อที่ปรากฏในทุกโดเมนให้อัตโนมัติ
  5. หากใช้ระบบดิจิทัลร่วมกับเทคโนโลยีบล็อกเชน เท่ากับว่า่จะมีระบบมาช่วยตรวจสอบและยืนยันความถูกต้องของข้อมูล สามารถตรวจสอบความโปร่งใสและที่มาที่ไปตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำได้
  6. ผู้ใช้บริการ, ประชาชนที่มีข้อมูลในระบบที่มีบริการรองรับก็จะได้รับความสะดวกสบายมากขึ้น เช่น หากข้อมูลสุขภาพอยู่ในระบบกลาง ไม่ว่าจะเข้ารักษาที่ไหน แพทย์ก็สามารถรู้ได้ว่า ป่วยเป็นอะไรมาก่อน แพ้ยาอะไรหรือไม่ ระยะเวลาที่ผู้ป่วยเข้ารับบริการก็จะน้อยลง ฯลฯ
ทั้งนี้ การเก็บข้อมูลเข้าสู่ระบบดิจิทัลจะทำได้อย่างเต็มรูปแบบจะต้องแลกกับความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้บริการ ดังที่เห็นได้จากการพัฒนาและบริหารประเทศของจีน ซึ่งใช้ระบบที่หลากหลาย อาทิ e-Payment, AI, Face Recognition, Big Data ฯลฯ ภาครัฐก็จะมีข้อมูลทั้งหมดว่า คุณมีบ้านอยู่ที่ไหน อาชีพอะไร ไปที่ไหนบ่อย สินค้าอะไรที่ซื้อเป็นประจำ มีหนี้เท่าไร และอื่นๆ 

อ้างอิงข้อมูลจาก

หากคุณสนใจเทคโนโลยีดิจิทัล ติดตามได้ในบทความด้านล่างนี้

Digital Transformation : ได้ยินบ่อยนะ แต่เกี่ยวอะไรกับชีวิตหรือธุรกิจของเรา?

หลังวิกฤต COVID-19 ‘อาลีเพย์’ ยืนหนึ่งผลักดันทั้งดิจิทัลไลฟ์สไตล์ เอสเอ็มอี และการจ้างงานในจีน

Money Wars สงครามเงินดิจิทัล 2 ขั้วโลก