ผมเปลี่ยนคำว่า “เก่ง” แทนคำว่า “รวย” จากข้อคิดของ Bill Gates ที่กล่าวว่า “ถ้าคุณจน การศึกษาสำคัญมาก แต่ถ้าคุณรวย ไม่มีใครถามถึงวุฒิการศึกษาคุณ”
ในโลกนี้มีคนเก่งมากมายที่ไม่ได้เรียนหนังสือหรือเรียนไม่จบ พูดอีกแบบก็คือมีคนที่ประสบความสำเร็จจำนวนมากที่ไม่ได้อยู่ในระบบการศึกษา
“วรวิทย์ คงบางปอ” เป็นตัวอย่างความพยายามหนึ่งของ “เด็ก กศน.” หรือการศึกษานอกโรงเรียน เขาเป็น “เด็ก กศน.คนแรก” ที่ “สอบติดแพทย์”
ยังมี “เด็กบ้านเรียน” หรือ Home School อีกจำนวนมาก ทั้งไทยและต่างประเทศ ทั้งศิลปินเพลง และซุป’ตาร์วงการหนัง ที่ประสบความสำเร็จในชีวิต
คนเหล่านี้ไม่เคยเข้าสู่การศึกษาในระบบ
Bill Gates และ Steve Jobs หรือนักธุรกิจอีกมากมายก็เช่นเดียวกัน พวกเขาเรียนไม่จบ ทว่า เป็นเจ้าของบริษัทไอทีระดับโลก ติดอันดับอภิมหาเถ้าแก่แสนล้าน
เด็กอาชีวะจำนวนไม่น้อย ก็ประสบความสำเร็จเช่นเดียวกัน พวกเขาเอาดีในสายอาชีพ และหลายคนก็เป็นเจ้าของธุรกิจ Startup SME หรือบริษัทพันล้าน แม้ว่าจะไม่ได้จบจากมหาวิทยาลัย
ตัวอย่างสำคัญที่ถูกหยิบยกมาพูดถึงกันบ่อยๆ ก็คือ บรรดานักกีฬามหาเศรษฐีทั้งหลาย ที่ 99% ไม่มีใบปริญญาปะหน้าผาก
“นักกีฬา” เป็น Case Study ที่ดีเยี่ยมสำหรับ “นักการศึกษา” เพื่อหาเหตุผลว่า ทำไมนักกีฬาจำนวนมากหันหลังให้กับ “แวดวงการศึกษา” และเหตุใด “การศึกษา” จึงไม่ใช่ “คำตอบ” ของพวกเขา
“กีฬาปะทะ” อาจคาดเดาได้ง่าย ว่าเหตุใดพ่อแม่ที่พอจะมีฐานะจึงไม่นิยมให้ลูกหลานเล่นกีฬาประเภทนี้ เพราะการใช้ร่างกายเข้าแลก แม้จะอยู่ภายใต้กติกาการแข่งขัน ทว่า มันมีความเสี่ยงไม่น้อยกับการบาดเจ็บ พิการ กระทั่งเสียชีวิต
“กีฬาปะทะ” ไม่ว่าจะเป็น ฟุตบอล บาสเก็ตบอล อเมริกันฟุตบอล โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มวย จึงเป็นกีฬายอดฮิตของลูกคนจนทั่วทุกมุมโลก เพราะคนรวยไม่อยากให้ลูกต้องเข้าไปเสี่ยงกับวงการ “กีฬาปะทะ” เหล่านี้
นักฟุตบอลทีมชาติบราซิล อย่าง Pele Ronaldo Ronaldinho เริ่มต้นอาชีพพ่อค้าแข้ง จากเด็กเหลือขอบนชายหาด Copacabana ก้าวขึ้นทำเนียบซูเปอร์สตาร์ลูกหนังระดับโลก
นักมวยรวยพันล้าน อย่าง “สิงห์รถบรรทุก” Larry Holmes Mike Tyson Manny Pacquiao Floyd Mayweather ก็ถูกปลุกขึ้นจากที่นอนในสลัมให้ตื่นแต่เช้ามืด ออกไปวิ่งและเข้ายิมซ้อมมวย ทุกวันนี้เป็นดาวค้างฟ้าเจิดจรัสบนสังเวียนผืนผ้าใบ
แม้จะเป็น “กีฬาผู้ดี” อย่าง กอล์ฟ ก็ดี เทนนิส ก็ดี ก็ยังมี “นักกีฬาลูกคนจน” หลายคนไต่เต้าขึ้นมาจากแคดดี้และเด็กเก็บลูกเทนนิส จนประสบความสำเร็จเป็นมือหนึ่งของโลก
กรณีศึกษาของ “นักกีฬา” เหล่านี้ก็คือ ความยากจนที่ทำให้ไม่ได้รับโอกาสทางการศึกษา หรือหลายคนได้รับโอกาสแต่กลับหันหลังให้ห้องเรียน มุ่งมั่นเอาดีบนเส้นทางการเป็น “นักกีฬาอาชีพ”
ซึ่งพวกเขาเห็นตัวอย่าง และเชื่อมั่นว่า “อาชีพนักกีฬา” จะสร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำ มากกว่าการเรียนต่อมหาวิทยาลัยแล้วจบออกมาเป็นมนุษย์เงินเดือน
แม้จะมี “นักการศึกษา” ผลักดันให้เกิด “หลักสูตรกีฬา” ในมหาวิทยาลัย หรือ “โรงเรียนกีฬา” และ “สถาบันการพลศึกษา” แต่น้อยคนที่จะจบออกไปเป็น “นักกีฬา” เพราะส่วนใหญ่จะเป็นการผลิตนักวิชาการ นักวิทยาศาสตร์การกีฬา หรือ “สายสอน” อย่างครูบาอาจารย์ด้าน “การกีฬา” มากกว่า
แต่แล้ว เมื่อวันจันทร์ที่ 28 มกราคมที่ผ่านมา วงการเทนนิสโลกให้การต้อนรับนักเทนนิสหญิงมือหนึ่งของโลกคนใหม่ เธอเป็นสาวลูกครึ่งผิวสี คุณแม่เป็นคนญี่ปุ่น คุณพ่อเป็นคนไฮติ ชื่อว่า Naomi Osaka

Naomi Osaka เป็นตัวอย่างหนึ่งของเด็กสาวผู้มุ่งมั่นจะเอาดีในการเป็น “นักกีฬา” โดยหันหลังให้กับห้องเรียน เดินหน้าฝึกซ้อมเพื่อจะเป็นนักเทนนิสหมายเลขหนึ่งของโลก ตามรอย Serena Williams ไอดอลของเธอ
และไม่เพียง Naomi Osaka เท่านั้นที่มอง Serena Williams เป็นฮีโร่ต้นแบบ เพราะคุณพ่อของ Naomi Osaka ได้ใช้โมเดล Williams Sisters หรือ “สองพี่น้อง Williams ในวงการเทนนิส” คือ Venus และ Serena Williams เป็นแรงผลักดัน Naomi และ Mari Osaka พี่สาว ให้เดินตามความฝันเหมือน “พี่น้อง Williams”
Naomi และ Mari ออกจากการศึกษาในระบบ มุ่งหน้าสู่เส้นทาง “นักกีฬาอาชีพ” ไต่เต้าจากนักเทนนิสเยาวชน เทิร์นโปร จนได้สิทธิ์เข้าร่วมการแข่งขันเทนนิสรายการใหญ่ระดับโลก
Naomi Osakaaดูจะรุดหน้าเร็วกว่าพี่สาวของเธอ เช่นเดียวกับ Serena Williams เมื่อ Naomi ได้รับการจับตามองจากคนในวงการเทนนิสโลก เธอก็ค่อยๆ ก้าวเข้าสู่ทำเนียบซูเปอร์สตาร์ลูกสักหลาด
แพ้บ้างชนะบ้าง แพ้ก็กลับไปซ้อมมาใหม่ แก้ไขจุดบกพร่อง ชนะก็เรียนรู้จุดอ่อนของคู่แข่งนำมาพัฒนาตัวเองต่อ

จากนักเทนนิสฝึกหัดที่ตระเวนไปแข่งในรายการต่างๆ Naomi Osaka เริ่มเข้ารอบลึกๆ และคว้าแชมป์ระดับเยาวชน ก่อนจะเข้าสู่ไลน์นักเทนนิสอาชีพ ตกรอบบ้าง เข้ารอบบ้าง จนกระทั่งเริ่มเข้ารอบลึกขึ้นเรื่อยๆ จนได้แชมป์รายการเล็กๆ ก่อนจะเริ่มเข้าสู่รายการใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ
ฝ่าฟันจนประสบความสำเร็จด้วยอายุเพียง 20 ปี ด้วยการคว้าแชมป์หญิงเดี่ยว US Open 2018 Grand Slam แรกของเธอ เมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา
และล่าสุดกับ Grand Slam ที่สอง ที่เพิ่งผ่านไปสดๆ ร้อนๆ กับ Australian Open 2019 ที่เธอคว้าแชมป์หญิงเดี่ยวได้อย่างยิ่งใหญ่อีกครั้ง พร้อมขึ้นเป็นมือหนึ่งของโลกเป็นครั้งแรก
Naomi Osaka เป็นอีกบทพิสูจน์หนึ่งของวลีที่ว่า “ถ้าคุณจน การศึกษาสำคัญมาก แต่ถ้าคุณเก่ง ไม่มีใครถามถึงวุฒิการศึกษาคุณ”
และเป็นอีก Case Study ของ “นักการศึกษา” ที่ต้องกลับไปขบคิดกับปัญหาเดิมๆ ว่า “การศึกษาในระบบ” ต้องมีอะไรผิดพลาดสักอย่าง และ “สถาบันการศึกษา” ช่วยให้คนประสบความสำเร็จจริงหรือ
ที่สำคัญก็คือ “นักการศึกษา” ต้องรีบกลับไปทบทวนอีกครั้ง ว่าเหตุใด “ใบปริญญา” จึงไม่ใช่คำตอบสำหรับทุกคน
อ่านเรื่องราวชีวิตคนอื่นๆ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจ
เปิดศักราชใหม่ เอธิโอเปีย กับ ผู้นำหญิงคนแรกในประวัติศาสตร์ ‘ซาห์เล เวิร์ก ซิวเด’
ผศ.ดร.สุรภา เทียมจรัส ความสุขของนักวิจัย คือ วิจัยแล้วนำไปใช้ประโยชน์ ตอบแทนประเทศชาติได้จริง










