“เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้และผลิตภัณฑ์ที่มีสมุนไพรเป็นองค์ประกอบจากงานวิจัย ตลอดจนสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากสมุนไพรไทยสู่การจำหน่ายในเชิงพาณิชย์และการรักษาทางการแพทย์ อีกทั้งยกระดับมาตรฐานการทำวิจัยและผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรตามยุทธศาสตร์ของประเทศ”

วัตถุประสงค์ที่กล่าวมานี้ ไม่ได้กำหนดขึ้นเพื่อเขียนโครงการสวยหรูเท่านั้น เพราะวันนี้ เป็นที่น่ายินดีว่า ประเทศไทยในฐานะแหล่งรวมองค์ความรู้และภูมิปัญญาเรื่องสมุนไพรอันล้ำค่าของโลก ได้เดินหน้าโครงการใช้ ‘งานวิจัยเพิ่มมูลค่าสมุนไพรไทย’ อย่างเป็นรูปธรรมและจับต้องได้จริงแล้ว

รายงานข้างต้นนี้ยืนยันได้จากข้อมูลที่ได้รับจากงานเสวนาและนิทรรศการ “สืบสานภูมิปัญญาไทย ด้วยสมุนไพรท้องถิ่น” ที่จัดขึ้นโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) เมื่อต้นเดือนมีนาคมที่ผ่านมา โดยในงานเสวนาครั้งนี้ ได้มีตัวแทนของทั้ง คณาจารย์ นักวิจัย ผู้แทนของหน่วยงานภาครัฐที่มีหน้าที่พัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทยให้มีคุณภาพ ตัวแทนกลุ่มชาวบ้านที่ตั้งใจนำองค์ความรู้จากงานวิจัยไปสร้างมูลค่าให้สมุนไพร และเจ้าของกิจการธุรกิจจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรไทย มาร่วมระดมสมอง แชร์ประสบการณ์ เพื่อขับเคลื่อนให้โมเดลนี้ ประสบความสำเร็จ และสามารถยกระดับสมุนไพรไทยได้อย่างยั่งยืน


จะใช้ ‘งานวิจัยเพิ่มมูลค่าสมุนไพรไทย’ ได้จริง ต้องจริงจัง พิสูจน์สรรพคุณได้ทางการแพทย์

งานเสวนา เริ่มต้นจากตัวแทนของหน่วยงานภาครัฐที่มีหน้าที่พัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทยให้มีคุณภาพ นั่นคือ ดร.ภญ.มณฑกา ธีรชัยสกุล ผู้อำนวยการกองสมุนไพรเพื่อเศรษฐกิจ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ที่เริ่มต้นจุดประเด็นด้วยรายละเอียดที่ระบุอยู่ในแผนแม่บทแห่งชาติว่าด้วยการพัฒนาสมุนไพรไทย ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2560–2564) ที่ว่า

“แผนแม่บทฉบับนี้ได้กำหนดเป้าหมายให้ไทยเป็นประเทศที่ส่งออกวัตถุดิบสมุนไพรคุณภาพ และผลิตภัณฑ์สมุนไพรชั้นนำของภูมิภาคอาเซียนในอีก 5 ปีข้างหน้า รวมถึงจะต้องมีมูลค่าของวัตถุดิบสมุนไพรและผลิตภัณฑ์ภายในประเทศเพิ่มขึ้นอย่างน้อย 1 เท่าตัว อย่างไรก็ตาม ทุกวันนี้ที่อุตสาหกรรมนี้ยังไม่สามารถเติบโตได้อย่างเป็นรูปธรรม เพราะขาดโครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยี”

ด้วยเหตุนี้ ดร.ภญ.มณฑกา จึงได้นำเสนอทางออกของภาวะนี้ว่า ต้องอาศัยการสร้างสรรค์นวัตกรรมที่จะช่วยยกระดับให้เห็นถึงความก้าวหน้าและมีศักยภาพในการแข่งขันกับประเทศอื่นๆ และต้องทำการตลาดให้คนทั่วโลกเห็นประเทศไทยในอีกมุมหนึ่งว่าเรามีสมุนไพรที่มีคุณภาพและหลากหลาย มีระบบสนับสนุนที่ดี หัวใจของการขับเคลื่อนจึงต้องมีแผนแม่บทและการเปลี่ยนแปลงกฎหมายร่วมด้วย

“ดังนั้น แม้ สกว.จะให้ทุนพัฒนายาเป็นจำนวนมาก แต่ยังทำออกขายในเชิงพาณิชย์ไม่ได้ เพราะกฎระเบียบยังไม่เปิด ตรงนี้คณะกรรมการนโยบายระดับชาติจะต้องมากำหนดกฎหมายใหม่เพื่อรองรับกติกาที่เหมาะสมกับประเทศมากขึ้น”

ด้าน ดร.สมพลนาท สัมปัตตะวนิช คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล แพทย์ผู้มีประสบการณ์เป้นนักวิจัยสมุนไพรไทย ได้แสดงความคิดเห็นว่า

“ด้วยตอนนี้ยังไม่มีกลไกใดที่เน้นเรื่องข้อบ่งชี้ในการใช้ยา ซึ่งการพัฒนายาของตะวันตกค่อนข้างให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ตั้งแต่เริ่มต้น โดยที่ผ่านมา ศูนย์ SISP ของศิริราช เรามีพันธกิจในการคิดค้นนวัตกรรมการผลิตเพื่อพัฒนายาใหม่และการแพทย์แม่นยำ ซึ่งหลักสำคัญของการแพทย์แม่นยำ คือ การใช้ยาตรงเป้าหมายได้ผลสัมฤทธิ์ ผลการศึกษาพบว่าสิบอันดับยาขายดีที่สุดในโลกเป็นยาแผนปัจจุบันของตะวันตก แต่น่าแปลกใจว่าแม้จะมีข้อบ่งชี้ชัดเจนแต่การนำไปใช้กลับไม่ได้ผลทั้งหมด จึงเกิดคำถามว่าใครจะใช้ยาได้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด ปัญหาการขึ้นทะเบียนยามักติดปัญหาเชิงคลินิก แต่สิ่งที่ผู้ประกอบการต้องการคือ ประสิทธิภาพของข้อบ่งชี้ที่ชัดเจน ตรงนี้เป็นประเด็นปัญหาที่ยังไม่เคลียร์”

เพื่อตอบสนองปัญหาที่กล่าวมานี้ ดร.สมพลนาท จึงชี้แจงว่า ที่ผ่านมาเขาและทีมนักวิจัยจึงมุ่งศึกษาฤทธิ์ของยาแบบมุ่งเป้าในระดับโมเลกุล ซึ่งน่าจะขยายผลใช้กับสมุนไพรเชิงเดี่ยวของไทยได้จำนวนมาก ตลอดจนพัฒนาไบโอเซนเซอร์การตัดต่อพันธุกรรมให้กับเซลล์เพาะเลี้ยง เพื่อดูฤทธิ์ทางชีวภาพได้อย่างจำเพาะ โดยนำภาพถ่ายการออกฤทธิ์เป็นรายวินาทีมาเปรียบเทียบหน้าตายาได้หลายตำรับเพื่อหาความแตกต่าง

“กระบวนการนี้ เราคาดว่าจะสามารถต่อยอดในภาคอุตสาหกรรมเพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ในระดับแชมเปี้ยนได้ ทั้งนี้ ไทยเป็นฐานผลิตภัณฑ์ต่างๆมากมาย รวมทั้งเวชภัณฑ์ที่มีโอกาสค่อนข้างมากในตลาด จึงต้องผลักดันนวัตกรรมตั้งแต่ฐานข้อมูล การกำหนดตลาด มองร่วมกันจากหลายภาคส่วนย่อมก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ดีที่สุด”


ในมุมผู้ผลิตและผู้จัดจำหน่าย ต้องการงานวิจัยที่มายืนยันสรรพคุณแน่ชัดของสมุนไพรที่สุด

สำหรับในมุมของกลุ่มชาวบ้าน ที่รวมกลุ่มกันเป็นผู้ผลิตสมุนไพร นางสุนันทา โรจน์เรืองไร หัวหน้าโครงการฟื้นฟูศรัทธาต่อการรักษาโรคหวัด โรคกระเพาะด้วยสมุนไพรพื้นบ้านของ ต.ท่ามะไฟหวาน อ.แก้งคร้อ จ.ชัยภูมิ ให้มุมมองสั้นๆ ที่น่าสนใจว่า

“เรามีแนวคิดตั้งต้นว่าต้องการแก้ปัญหาและฟื้นภูมิปัญญาอันล้ำค่าของบรรพบุรุษ เพราะพบว่าคนในชุมชนไม่รู้จักการใช้ยาสมุนไพรรักษาโรคเมื่อเจ็บป่วยเล็กน้อย ซึ่งสามารถช่วยลดรายจ่ายค่ารักษาพยาบาลที่ต้องไปโรงพยาบาลได้ จึงร่วมกันยกระดับสมุนไพรพื้นบ้านเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรอินทรีย์ที่สามารถสร้างรายได้แก่ชุมชนได้ด้วยขึ้นมา”

จากที่ดำเนินการมา นางสุนันทา กล่าวว่า การผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรอินทรีย์ของชาวบ้าน ช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนฐานรากได้จริง สร้างรายได้เพิ่มเติมจากการทำอาชีพเกษตรกรรมและรับจ้าง แต่อย่างไรก็ตาม จุดอ่อนของท้องถิ่น คือ มีข้อสงสัยและยังไม่วางใจกับข้อควรระวังในการใช้ยาในระดับชาวบ้าน เช่น กลุ่มยาที่มีผลออกฤทธิ์ข้างเคียงกับโรคสำคัญอย่างโรคหัวใจ รวมถึงตอนนี้ต้องยอมรับว่า ยังขาดงานวิจัยที่มารองรับและยืนยันว่าสมุนไพรในครัวเรือนสามารถใช้รักษาโรคได้จริงและปลอดภัย

ส่วน นายชุติพงศ์​ กอร์ป​อริยจิต ประธานกรรมการบริหารกลุ่มบริษัท กุยลิ้มฮึ้ง-ปราชญา​ จำกัด ผู้สืบทอดตำรับยาจากรุ่นสู่รุ่น ที่มุ่งเน้นรักษาความสมดุลของอาการเจ็บป่วยและอวัยวะในร่างกาย ซึ่งได้นำมาปรับใช้ในการทำกิจการเข้าสมุนไพรจากหลายประเทศ กล่าวว่า

“ปัจจุบันนี้ การคัดเลือกตำรับยาเพื่อทำงานวิจัยเกิดจากความต้องการทางการตลาด โดยพบว่าคนอยู่ในสภาวะเครียดกันมาก ส่งผลต่อการหมุนเวียนโลหิตในสมอง รวมถึงตำรับเกี่ยวกับการขับสารพิษซึ่งจะช่วยให้ลำไส้ใหญ่ทำงานดีขึ้น อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมายังมีปัญหาด้านการสื่อสาร เพราะตำรับยาค่อนข้างเข้าใจยาก ดังนั้น สถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริงตอนนี้ คือ หากคนไข้มีอาการเจ็บป่วยที่ซับซ้อน ทางบริษัทก็จะมีทีมแพทย์แผนจีนให้การวินิจฉัยและให้คำปรึกษา เพราะเข้าใจง่าย ราคาถูกกว่า และมีมาตรฐานรองรับ”

ที่กล่าวเช่นนี้ นายชุติพงศ์ ต้องการสื่อว่า ดังนั้น ตราบใดที่ผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรไทย ยังไม่มีงานวิจัยมายืนยันถึงสรรพคุณ ประสิทธิภาพ ทางการแพทย์ ที่สามารถรักษาโรคได้จริง ย่อมเป็นการสูญเสียโอกาสในการพัฒนาให้เป็นสินค้าที่สร้างมูลค่าในเชิงพาณิชย์ไป อย่างน่าเสียดาย


ที่มา : เรียบเรียงจาก รายงานข่าว เรื่อง ‘สกว. โชว์ผลิตภัณฑ์เพิ่มมูลค่าจากสมุนไพร’ เผยแพร่เมื่อ วันอังคารที่ 05 มีนาคม 2562 ในเว็บไซต์ สกว. trf.or.th


จะยกระดับสมุนไพรไทย ให้ไปได้ไกลกว่านี้ ได้อย่างไร ไปดูกันต่อ

ยกระดับ ‘ยาสมุนไพรไทย’ ให้ได้รับการยอมรับ สร้างมูลค่าเพิ่มสู่ตลาดโลก ด้วยเทคโนโลยีชีวภาพ

‘ปราจีนบุรี สมาร์ทซิตี้สมุนไพร’ ต้นแบบการขับเคลื่อนเมืองด้วยแนวคิดธุรกิจสมุนไพรเพื่อสังคม

ฟังความจริงจากแพทย์โรคไต สมุนไพรรักษาโรคไต ได้หายขาดจริงหรือ ?

Previous articleสาลิกาคาบข่าว Vol.90/62
Next article‘บัตรเครดิต’ ใช้ระบบอะไรดูแลความปลอดภัยบ้าง เรื่องน่ารู้สำหรับคนช็อปเก่ง
mm
เริ่มต้นขีดเขียนในฐานะ สื่อมวลชน กับงานผู้สื่อข่าวประจำกองประชาสัมพันธ์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ในปี 2546 ก่อนไปหาประสบการณ์ชีวิตที่เมลเบิร์น ออสเตรเลียมา 1 ปี และกลับมายึดอาชีพ “นักเขียน” จริงจัง กับการเป็น กองบรรณาธิการนิตยสารชีวจิต 3 ปี หลังจากนั้นคิดว่าน่าจะเปลี่ยนสายไปทำงานในบริษัท PR agancy ได้ 6 เดือน เมื่อรู้ว่าไม่ถูกจริต เลยออกมาเป็นนักเขียนฟรีแลนซ์ประจำกองบรรณาธิการนิตยสารฟีลกู้ดอย่าง Happy+ อยู่ 1 ปี สัมภาษณ์ทั้งดาราและคนบันดาลใจ ก่อนเข้าสู่ระบบงานประจำอีกครั้งกับนิตยสาร MBA กับการเป็นนักเขียนที่รับผิดชอบในเซคชั่นหลักสูตร MBA ของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ สั่งสมประสบการณ์อยู่ 3 ปี ก็ได้เวลา Upskill สู่งาน Online content writer ที่ใช้ความชอบและความหลงใหลในการถ่ายทอดเรื่องราวดีๆ ความรู้ใหม่ๆ ในยุค Education 4.0 อุตสาหกรรมทางการแพทย์ ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์