‘การตลาดคนเหงา’ (Lonely Market) เป็นเทรนด์ที่ได้รับความนิยมในต่างประเทศ วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล หรือ ซีเอ็มเอ็มยู (CMMU) ให้ความสำคัญกับการตลาดยุค 4.0 จึงจัดทำวิจัย ‘การตลาดคนเหงา’ โดยเน้นศึกษาพฤติกรรมและความต้องการของกลุ่มคนเหงามาต่อยอดสู่ธุรกิจ ‘บลูโอเชียน’ ที่มีความแปลกแตกต่างจากตลาดธุรกิจเดียวกัน และจัดสัมมนาเพื่อแนะเทรนด์ใหม่ของการทำธุรกิจ ในหัวข้อ Lonely in the Deep : เจาะลึกตลาดคนเหงา
จากงานวิจัยพบว่า ปัจจุบันตัวเลขตลาดคนเหงาในประเทศไทยมีจำนวนสูงกว่า 26.75 ล้านคน ซึ่งกลุ่มผู้มีภาวะความเหงาสูงสุด ได้แก่ วัยรุ่น ในอัตราร้อยละ 33 และวัยทำงาน ร้อยละ 34.7 ตามลำดับ


นี่คือเหงา นี่แหละเหงา นี่คือความจริงที่ได้เจอ…

ดร.บุญยิ่ง คงอาชาภัทร หัวหน้าสาขาการตลาด วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล (CMMU) กล่าวว่า การสื่อสารในปัจจุบันเปลี่ยนผ่านจากการปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคลไปอยู่บนแพลต์ฟอร์มออนไลน์ต่างๆ แม้ว่าเทคโนโลยีจะช่วยอำนวยความสะดวกสบายในการสื่อสารมากยิ่งขึ้น แต่สิ่งหนึ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้และมาพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว คือ ความเหงา ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยด้านอารมณ์ที่ส่งผลต่อพฤติกรรมของมนุษย์ เช่น การรับสาร พฤติกรรมการบริโภค
‘การตลาดคนเหงา’ (Lonely Market) ได้รับการจัดอันดับเทรนด์มาร์เก็ตติงในปี 2562 จากสื่อทั่วโลกชั้นนำ อย่างยูโรมอนิเตอร์ (Euromonitor) มินเทล (Mintel) สะท้อนให้เห็นว่า ในด้านตลาดผู้บริโภคเอง ยังมีช่องว่างอีกมากที่สามารถนำมาต่อยอดธุรกิจ ‘ตลาดคนเหงา’ ได้
ดร.บุญยิ่งเล่าถึงผลสำรวจภาวะความเหงาของประชากรในสหรัฐอเมริกาโดยมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแองเจลิส ว่า กลุ่มเยาวชนเจเนอเรชันซี (Gen Z) อายุระหว่าง 18 – 22 ปี เป็นกลุ่มที่ประสบภาวะเหงาสูงสุด โดยผลสำรวจดังกล่าว สอดคล้องกับข้อมูลงานวิจัยการตลาดกลุ่มคนเหงาในประเทศไทยของวิทยาลัยฯ ซึ่งพบว่าร้อยละ 40.4 หรือราว 1 ใน 3 ของกลุ่มสำรวจ ประสบภาวะความเหงาในระดับสูง


เผยช่วงอายุที่มีแนวโน้มความเหงาสูงสุด 3 อันดับแรก ได้แก่
- กลุ่มวัยทำงาน อายุระหว่าง 23 – 40 ปี ครองอันดับสูงสุดถึงร้อยละ 49.3
- เยาวชนวัยเรียน อายุระหว่าง 18 – 22 ปี ร้อยละ 41.8
- วัยผู้ใหญ่ อายุระหว่าง 41 – 60 ปี ร้อยละ 33.6
ในขณะที่กลุ่มผู้สูงวัยอายุมากกว่า 60 ปี กลับประสบภาวะความเหงาเพียงร้อยละ 24.5 เนื่องจากมีความพร้อมด้านการจัดการอารมณ์และรายได้เพื่อใช้ในการประกอบกิจกรรมแก้เหงาเพิ่มสูงขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้น
“ความเหงา เป็นภาวะทางอารมณ์ที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน สาเหตุมาจากการเผชิญสถานการณ์บางขณะ ซึ่งแตกต่างไปจากความต้องการของตนเอง ประกอบกับมีสถานการณ์เข้ามากระตุ้นให้เกิดความรู้สึกเหงา เช่น เพื่อนหรือคนรักไม่มีเวลาให้ การขาดผู้รับฟังปัญหา รวมถึงความรู้สึกไม่เป็นหนึ่งเดียวกับสังคม” ดร.บุญยิ่งกล่าว
ปั้น ‘ธุรกิจคลายเหงา’ อย่างที่คนเหงาต้องการ

ในงานวิจัยของซีเอ็มเอ็มยูยังบอก 3 พฤติกรรมที่ผู้คนมักใช้จัดการความเหงา ได้แก่ 1) การเข้าถึงโซเชียล มีเดีย เป็นวิธีช่วยคลายเหงาที่เข้าถึงง่าย สามารถสร้างความรู้สึกร่วมกับสังคมเสมือนบนออนไลน์ได้ทุกที่ ทุกเวลา รวมถึงยังเป็นหนึ่งในวิธีการแก้เหงาที่เสียค่าใช้จ่ายน้อยที่สุด 2) การรับประทานอาหารในร้านอาหารหรือคาเฟ่ หนึ่งกิจกรรมที่มอบความสุขให้กับตัวเองไปพร้อมกับการมีผู้คนอยู่รอบตัว ซึ่งช่วยลดทอนบรรยากาศกับความรู้สึกโดดเดี่ยว และ 3) การช็อปปิง ซึ่งนอกจากจะช่วยหลบหนีความรู้สึกด้านลบในจิตใจแล้ว ยังตอบสนองความต้องการทางอารมณ์ได้เช่นเดียวกับการไปร้านอาหารหรือคาเฟ่ รวมถึงใช้ความพยายามและค่าใช้จ่ายในการทำกิจกรรมน้อยที่สุด

ขณะที่การตลาดตอบโจทย์กลุ่มคนเหงากำลังจะกลายเป็นที่นิยมในอนาคตอันใกล้ นักการตลาดควรเข้าใจแนวทางการออกแบบกลยุทธ์และวิธีการสื่อสารที่ตรงกับความอินไซต์ของกลุ่มตลาดคนเหงา ซึ่งจะเพิ่มโอกาสการพัฒนาธุรกิจที่มีอยู่ให้แตกต่างจากตลาด รองรับความต้องการผู้บริโภคที่แปลกใหม่ขึ้นทุกวัน

การขยายตัวของตลาดคนเหงาในประเทศจะส่งผลให้กลุ่มธุรกิจรองรับความต้องการคนเหงาเติบโตเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะ 5 กลุ่มธุรกิจที่คาดว่าจะได้รับอานิสงส์ ได้แก่
1. ธุรกิจคอมมูนิตี อาทิ ร้านอาหาร คาเฟ่ บอร์ดเกม
2. ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ โค-สเปซ
3. ธุรกิจดิจิทัล อาทิ แอปพลิเคชัน ออนไลน์แพลตฟอร์ม เทคโนโลยีสารสนเทศ
4. ธุรกิจสัตว์เลี้ยง
5. ธุรกิจท่องเที่ยว
กุญแจที่จะช่วยพัฒนาธุรกิจให้ตอบโจทย์ตลาดคนเหงา สร้างความน่าสนใจ เอกลักษณ์ และความแตกต่างของธุรกิจ คือ ‘4 ขั้นกลยุทธ์ C M M U’ ประกอบด้วย
- สร้างบรรยากาศรอบตัว (C: Circumstance)
ความต้องการของกลุ่มคนเหงามักต้องการผู้ที่เข้าใจและไม่อยากรู้สึกว่าอยู่เดียวดาย นักการตลาดจึงควรเข้าใจความสัมพันธ์ ระหว่าง ‘ความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย’ และดึง ‘จุดเด่นของผลิตภัณฑ์และบริการแบรนด์ตนเอง’ ออกมา อาทิ ธุรกิจร้านอาหาร ต้องรู้จักใช้ข้อได้เปรียบด้านพื้นที่ ธุรกิจท่องเที่ยว ต้องพัฒนาบริการที่ตอบโจทย์กลุ่มคนเหงายิ่งขึ้น - สื่อสารเหมือนเพื่อน (M: coMpanion)
จากสถิติพบว่า ร้อยละ 44.3 ของกลุ่มผู้มีภาวะความเหงา มักจะติดการใช้โซเชียล มีเดียตลอดทั้งวัน เพื่อให้การสื่อสารมีประสิทธิภาพ และตรงกับกลุ่มเป้าหมายมากที่สุด การทำการตลาดจึงควรเลือกสื่อสาร โปรโมต หรือสร้างกิจกรรมปฏิสัมพันธ์ กับกลุ่มเป้าหมายผ่านสื่อโซเชียลมีเดีย รวมถึงต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบการสื่อสารที่เป็นมิตร เสมือนเพื่อนที่คอยให้คำปรึกษาและไขข้อสงสัยเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์และบริการได้ตลอดเวลา - ไม่ลืมกลุ่มคนเหงา (M: forget Me not)
นักการตลาดต้องไม่ลืมการส่งเสริมการตลาดพิเศษรองรับกลุ่มคนเหงา อาทิ โปรโมชั่นพิเศษช่วงฤดูกาล หรือเทศกาล โดยนอกจากจะสามารถขยายฐานลูกค้าได้แล้ว ยังทำให้กลุ่มเป้าหมายรู้สึกไม่ถูกทอดทิ้งและเป็นหนึ่งเดียวกันกับแบรนด์สินค้าในทุกโอกาส - ส่งเสริมกิจกรรมร่วม (U: commUnity)
นักการตลาดต้องสามารถสร้างสรรค์คอนเทนต์ ผลิตภัณฑ์ บริการ หรือกิจกรรมการตลาดที่แตกต่างจากท้องตลาดเดียวกัน โดยเน้นให้กลุ่มเป้าหมายมีปฏิสัมพันธ์และจับกลุ่มรวมตัวขึ้นอย่างสม่ำเสมอ จนเกิดเป็นชุมชนพิเศษอันนำไปสู่การบอกต่อในวงสังคมในระยะยาว

มีนักการตลาดในต่างประเทศจำนวนไม่น้อย ที่เริ่มปรับใช้การตลาดกลุ่มคนเหงาเข้ากับธุรกิจและสร้างธุรกิจรูปแบบใหม่ๆ มากมาย เพื่อตอบโจทย์ความต้องการของกลุ่มคนเหงาได้อย่างเต็มที่และเข้ากับไลฟ์สไตล์คนเหงาปัจจุบัน อาทิ
- แอปพลิเคชันนัดออกกำลังกายสำหรับคนเหงา
- อพาร์ตเมนต์ที่มีส่วนกลางให้ผู้พักอาศัยทำกิจกรรมร่วมกันในสหรัฐอเมริกา
- ธุรกิจเช่าครอบครัวหรือเพื่อนเสมือนในประเทศญี่ปุ่นและเกาหลี
- ธุรกิจคาเฟ่สัตว์เลี้ยง

ล่าสุดซีเอ็มเอ็มยูทำวิจัยการตลาดในกลุ่มเจเนอเรชันซี (Gen Z) ช่วงอายุระหว่าง 10 – 24 ปี โดยกลุ่มเจนซีกำลังเปลี่ยนผ่านสถานะทางสังคมจากนักเรียนนักศึกษาก้าวสู่วัยเริ่มต้นทำงาน เจษฎาภรณ์ สารพัฒน์ หัวหน้าทีมวิจัยการตลาดกลุ่มเจเนอเรชันซี (Gen Z Marketing) และนักศึกษาสาขาการตลาด วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า

“จากการวิจัยพบว่ากว่าร้อยละ 70 ของคนเจนซี มีพฤติกรรมการใช้จ่ายเงินมากกว่าการเก็บออม และมักใช้ไปกับกิจกรรมด้านไลฟ์สไตล์เป็นส่วนใหญ่ ซึ่ง 3 พฤติกรรมการจ่ายสูงสุดในกลุ่มเจนซี ได้แก่ กิจกรรมที่ได้พบปะสังสรรค์ตามสถานที่ต่างๆ การช็อปปิง และการเสพความบันเทิง โดยกลุ่มเจนซีเลือกใช้โซเชียล มีเดีย ผ่านสมาร์ทโฟนสูงถึงร้อยละ 94 และมักเลือกบริโภคคอนเทนต์เพื่อผ่อนคลายความกดดันจากการทำงาน ซึ่งมีความสอดคล้องกับพฤติกรรมของกลุ่มคนเหงาอีกด้วย”











