สงครามการค้าทำให้เรื่องลุกลามใหญ่โตมากกว่าที่คิด เพราะเป็นเรื่องของการขยายตัวด้านเทคโนโลยีและเศรษฐกิจ ส่งผลให้จีนต้องหาวิธีแก้ปัญหาอย่างต่อเนื่อง
หลายฝ่ายคาดว่าจีนจะไปตกลงด้านการผลิตกับประเทศที่ส่งสินค้าไปยังสหรัฐอเมริกา เช่น เวียดนาม ไทย และคาดว่าสหรัฐจะเล่นงานประเทศในกลุ่มเหล่านี้ตามมา หากมีความได้เปรียบด้านดุลการค้าและเป็นสินค้าที่แปลงร่างไปผลิตในต่างๆ ส่งไปยังสหรัฐเช่นกัน

สหรัฐออกแถลงการณ์ร่วมซึ่งแสดงการคัดค้านอย่างชัดเจนถึงการเพิ่มภาษีศุลกากรของจีน และจากรายงานขององค์กรด้านการเกษตรที่ผลิตถั่วเหลือง ข้าวโพด ข้าวสาลี และพืชอื่นๆ เปิดเผยว่า หากการเจรจายังไม่มีข้อยุติจะส่งผลอย่างมากต่อสินค้าเกษตร
หัวหน้าสมาคมผู้ผลิตข้าวโพดสหรัฐกล่าวว่า ภาคการเกษตรของสหรัฐต้องการความแน่นอน เกษตรกรสหรัฐอดทนรอผลของการปรึกษาหารือทางเศรษฐกิจและการค้า แต่ปัจจุบันความอดทนค่อยๆ หายไป
สหภาพเกษตรกรแห่งชาติตั้งข้อสังเกตว่า ขณะนี้เกษตรกรสหรัฐกำลังได้รับผลกระทบจากปัญหาดังกล่าว เนื่องจากราคาสินค้าเกษตรลดลงและยังมีภัยธรรมชาติอีกด้วย
ดังนั้นพวกเขาจึงไม่สามารถทนต่อการถูกลงโทษจากจีนได้
นอกจากนั้น บริษัทในสหรัฐ Tyson Foods หนึ่งในบริษัทที่ใหญ่ที่สุดในโลกด้านการผลิตเนื้อไก่และเนื้อวัว ต้องการเลี่ยงภาษีนำเข้าที่กำหนดโดยจีน เพื่อตอบโต้การคว่ำบาตรทางการค้าของสหรัฐ โดยลงทุนก่อสร้างโรงงานแปรรูปเนื้อสัตว์ในคาซัคสถาน


การลงทุนครั้งแรกอาจสูงถึง 200 ล้านดอลลาร์ ในระยะยาวการลงทุนอาจสูงถึงหลายพันล้านดอลลาร์ หากเป็นไปตามแผนการดำเนินงาน จะช่วยให้ Tyson Foods หลุดจาก ‘กับดักภาษีนำเข้าผลิตภัณฑ์เนื้อวัวสหรัฐเข้าสู่จีน’ ซึ่งจีนกำหนดไว้ที่ร้อยละ 25
ภาษีศุลกากรที่เพิ่มขึ้นจากการนำเข้าสินค้าเกษตรของสหรัฐไปยังประเทศจีน ส่งผลให้ต้นทุนการส่งออกเนื้อวัวจากสหรัฐลดลง 37% ในเดือนกรกฎาคม 2018 และในตอนท้ายของปี 2018 การส่งออกจากจีนไปยังสหรัฐคิดเป็น 478 พันล้านดอลลาร์
การนำเข้าผลิตภัณฑ์จากสหรัฐไปยังจีน 155 พันล้านดอลลาร์ของ Tyson Foods จึงเป็นการแก้ปัญหาของสหรัฐ โดยใช้คาซัคสถานส่งสินค้าเข้าไปในจีน เพื่อกระตุ้นยอดการส่งออกของบริษัท
แม้ว่ามีปัญหาด้านการขนส่งโลจิสติกส์กับพื้นที่ที่ไม่ได้อยู่ในภาคพื้นทวีป แต่คาซัคสถานน่าจะเป็นรัฐคู่แข่งของไทยในอนาคตที่น่ากลัว ถ้ามองในแง่ของเกมภูมิรัฐศาสตร์กับชาติมหาอำนาจ

ขณะเดียวกัน ญี่ปุ่นทดสอบการจัดส่งสินค้าของตนไปยุโรปในวันที่ 23 พฤษภาคมที่ผ่านมา ณ ท่าเรือโยโกฮาม่า โดยใช้ Trans-Siberian Landbridge เป็นเส้นทางขนส่งแบบผสม กล่าวคือ จัดตามเส้นทางท่าเรือของญี่ปุ่น – ท่าเรือพาณิชย์วลาดิวอสต็อก – ทรานส์ซิบ – เบรสต์ – ปลายทางในยุโรป (Japanese ports – the Commercial Port of Vladivostok – the Trans-Siberian railway – Brest – points of destination in Europe) รวมเวลาจัดส่ง 19 วัน จากที่เคยใช้เวลาประมาณ 45 วัน
4 เดือนที่ผ่านมาของปี 2019 การขนส่งตู้คอนเทนเนอร์ผ่านทรานส์ซิบ (Transsib) เพิ่มขึ้น 22% จากญี่ปุ่นเพิ่มขึ้น 56% ซึ่งตู้สินค้าที่มาถึงนั้นเป็นการทดสอบเส้นทางพร้อมกับขนส่งผลิตภัณฑ์ที่ไม่เป็นอันตรายจากอุตสาหกรรมเคมีจากท่าเรือโยโกฮาม่าไปยังเมืองวโรสลาฟ โปแลนด์ อย่างไรก็ตาม คาดการณ์ว่า การขนส่งจริงจะมีขึ้นในช่วงกลางเดือนมิถุนายนนี้
จะเห็นได้ว่าการแก้เกมของรัฐต่างๆ ในช่วงสงครามการค้า ต่างมุ่งแก้ปัญหาของตนเองโดยไม่รออานิสงส์ใดๆ ในขณะที่เมืองไทยยังสาละวนกับการจัดตั้งรัฐบาล ซึ่งน่าจะเป็นเรื่องยากมากยิ่งขึ้นหากต้องตามแก้เกมจากผลของสงครามการค้า เนื่องจากทั้งรัสเซีย คาซัคสถาน สหรัฐ เป็นคู่แข่งขันที่สำคัญของไทยในตลาดจีน ทั้งยังมีความพร้อมในแง่บรรยากาศการลงทุน ปัจจัยการผลิต และยังอยู่ติดชายแดนจีนอีกด้วย

เรื่อง : รศ.ดร.ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย










