มีหนังมากมายทั้งสารคดีและบันเทิงคดีที่พูดถึง “พ่อมดแห่ง Menlo Park” ฉายาของ Thomas Alva Edison นักประดิษฐ์ผู้มีชื่อเสียงจากการวางระบบไฟฟ้าและหลอดไฟ


ที่เพิ่งเข้าฉายในบ้านเราล่าสุดก็คือ The Current War สงครามไฟฟ้า คนขั้วอัจฉริยะ ที่เผยให้เห็นถึงเส้นทางการก่อกำเนิดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ล้ำสมัย ช่วงที่โลกอยู่ในยุค 1.0

The Current War เป็นหนังเกี่ยวกับ “พ่อมดแห่ง Menlo Park” ที่ใช้ได้เรื่องหนึ่ง แต่ภาพยนตร์ที่พูดถึงเรื่องราวของ Thomas Alva Edison ที่ผมชื่นชอบเห็นจะเป็น The Prestige

แม้เส้นเรื่องหลักของ The Prestige จะพูดถึงการห้ำหั่นกันของสองนักมายากล ทว่า หลังเวทีมีเรื่องราวของสิ่งประดิษฐ์และนักคิดค้นมากมาย ทั้ง Edison และ Nikola Tesla

ส่วนใน The Current War แม้ Nikola Tesla จะเป็นเพียงตัวประกอบ เพราะดารานำคือการขับเคี่ยวกันระหว่าง Thomas Alva Edison กับ George Westinghouse

ทั้งที่ Nikola Tesla คืออัจฉริยะผู้คิดค้น “ไฟฟ้ากระแสสลับ” ทว่า การต่อสู้ใน “สงครามไฟฟ้า” กลับเป็นคู่ของ Edison เจ้าของผลงาน “ไฟฟ้ากระแสตรง” กับ Westinghouse

แต่ไม่ว่าจะเป็น “ไฟฟ้ากระแสตรง” หรือ “ไฟฟ้ากระแสสลับ” ที่โลกของเราก้าวหน้ามาได้ถึงวันนี้ ต้องขอขอบคุณ “เจ้าพ่อการไฟฟ้า” ทั้งสามคนคือ Edison, Westinghouse และ Tesla

เพราะความก้าวหน้าของโลกใบนี้ ปฏิเสธไม่ได้ว่าเกิดขึ้นเพราะมีระบบไฟฟ้าหนุนหลังอยู่ โดยเฉพาะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร หรือเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ล้วนต้องพึ่ง “ไฟฟ้า” ทั้งสิ้น

ทุกสิ่งทุกอย่างที่ได้เกิดขึ้นและจะเกิดขึ้นต่อจากนี้ จำเป็นต้องอาศัย “ไฟฟ้า” เป็นตัวขับเคลื่อนแทบทั้งหมด หรือเกือบ 100% ก็ว่าได้!

ทั้งระบบขนส่งมวลชนสมัยใหม่ โดยเฉพาะการเกิดขึ้นของ “รถยนต์ไฟฟ้า” หรือ “รถไฟความเร็วสูง”

ยิ่งไม่ต้องพูดถึงการใช้ไฟฟ้าตามบ้านเรือน และในโรงงานอุตสาหกรรม รวมถึงสถานที่ราชการทุกแห่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับโรงพยาบาลที่อุปกรณ์ส่วนใหญ่ล้วนพึ่งพาไฟฟ้า

ยังไม่นับท่าอากาศยานที่หอบังคับการบินหรือวิทยุการบินก็ต้องใช้ไฟฟ้าหล่อเลี้ยง หรือว่าจะเป็นบริษัทห้างร้านต่างๆ โดยเฉพาะห้างสรรพสินค้าและโรงแรม รวมถึงร้านอาหาร

พูดง่ายๆ ว่า ทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่ลืมตาตื่นจากที่นอน จวบจนถึงเวลาเข้านอนในตอนดึก ก็ล้วนแล้วแต่จำเป็นต้องพึ่งพาอาศัยไฟฟ้าเป็นหลังพิงหลักแทบทั้งสิ้น

โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากว่ากิจการงานใดที่ต้องมี “คอมพิวเตอร์” เป็นส่วนประกอบสำคัญในการปฏิบัติการ แน่นอนว่า “คอมพิวเตอร์” นั้นต้องใช้ไฟฟ้าเป็นตัวหล่อเลี้ยงหลัก

ลองนึกสภาพ ว่าหากไฟฟ้าที่บ้านของท่านผู้อ่านดับไป เอาแค่เบาะๆ สัก 1 ชั่วโมง อากาศร้อนๆ อย่างนี้จะให้หลบลี้หนีไปอยู่ที่ไหน จะไปเดินห้างฯ แล้วห้างฯ ก็ไฟดับเช่นกันล่ะ?

นี่ยังไม่ต้องพูดถึงโรงพยาบาลที่เครื่องไม้เครื่องมือทางการแพทย์สมัยใหม่ล้วนพึ่งพาไฟฟ้าเกือบ 100% นะครับ เอาแค่ข่าวไฟดับที่สนามบินแค่ครึ่งชั่วโมง ยังวุ่นวายใหญ่โตมโหฬาร

โทรศัพท์มือถือนี่เลิกพูดไปได้เลยหากไฟฟ้าดับ เราก็จะไม่มีไฟให้ชาร์จแบตโทรศัพท์ ค่ายมือถือต่างๆ ก็ต้องใช้ไฟฟ้าหล่อเลี้ยงเสาสัญญาณทั้งหมด

ดังนั้น “การไฟฟ้า พ่อทุกสถาบัน” ครับ

ในประวัติศาสตร์ “โลกของไฟฟ้า” มีตัวละครมากมายที่เกี่ยวข้องกับการค้นพบไฟฟ้า นับตั้งแต่ศตวรรษที่ 18 เป็นต้นมา ยังไม่ต้องเอ่ยถึงอารยธรรมโบราณที่มีการพูดถึงไฟฟ้ามานาน

“โลกของไฟฟ้า” ได้จารึกชื่อของ Benjamin Franklin,  Alessandro Volta,  André-Marie Ampère, Georg Ohm หรือ Michael Faraday แต่ละคนถูกนำนามสกุลมาใช้ในทุกวันนี้

มิพักต้องกล่าวถึง “เจ้าพ่อการไฟฟ้า” Nikola Tesla, Thomas Alva Edison และ George Westinghouse หรือจะเป็น  Alexander Graham Bell บิดาแห่งวงการโทรศัพท์

แต่ทั้งๆ ที่บุคคลสำคัญเหล่านั้นเป็นผู้ค้นพบไฟฟ้า หรือเป็นผู้ค้นคิดประดิษฐกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับไฟฟ้า ทว่า ในยุคสมัยของท่านกลับพึ่งพาอาศัยไฟฟ้าน้อยมาก เพราะท่านยังใช้เทียนไข

เป็นเรื่องแปลกแต่จริง ที่บ้านของท่านเหล่านี้ รวมถึงที่ทำงานยังใช้เทียนไขให้ความส่องสว่าง แต่ในยุคปัจจุบัน พวกเรากลับใช้ไฟฟ้ากันอย่างล้างผลาญ ใช้ไฟฟ้ากันอย่างเป็นบ้าเป็นหลัง

นับตั้งแต่อดีตตราบจนกระทั่งถึงยุคปัจจุบัน ที่ “ไฟฟ้า” ได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของผู้คนอย่างแยกไม่ออก ทำให้เราหลงลืมกันไปแล้วว่า โลกที่ไม่มีไฟฟ้าใช้มันเป็นเช่นไร

เราทุ่มเททุกสิ่งทุกอย่างให้กับไฟฟ้า และใช้ไฟฟ้ากันชนิดที่เรียกว่าลืมไปเลยว่ามีไฟฟ้าอยู่ คือมองไม่เห็นว่าไฟฟ้าอยู่ตรงไหน เพราะวิถีชีวิตของผู้คนทุกวันนี้ ล้วนแล้วแต่ผูกติดอยู่กับไฟฟ้า

เมื่อไฟฟ้ากลายเป็น “ปัจจัยที่ห้า” ไปแล้วเรียบร้อยโรงไฟฟ้า เราคงต้องหันมาตระหนักถึงเรื่อง “ไฟฟ้า” กันอย่างเป็นจริงเป็นจังกัน และมองว่าไฟฟ้านั้นมีตัวตนมากไปกว่าที่เป็นอยู่

สิ่งที่พอจะช่วยๆ กันได้คนละไม้คนละมือก็คือ ช่วยกันประหยัดไฟฟ้ากันคนละเล็กละน้อย และสอนลูกสอนหลานให้มองเห็น อย่าให้เหมือนทุกวันนี้ที่พวกเราแทบจะมองไม่เห็น “ไฟฟ้า” กันเลยครับ