แนวคิด SLC ( School as Learning Community) หรือ โรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรี ยนรู้ เป็นเรื่องของวิสัยทัศน์ ปรัชญา และระบบกิจกรรมที่เด็ก ครู ผู้อำนวยการโรงเรียน ผู้ปกครอง และชุมชนสามารถเรียนรู้จากกั นและกันได้ตลอดเวลา เพื่อให้เด็กทุกคนได้รับสิทธิในการเรียนรู้อย่างเท่าเทียม ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องค่อนข้ างใหม่สำหรับคนไทย แต่ไม่ใช่เรื่องใหม่ในภูมิ ภาคเอเชีย-แปซิฟิก แนวคิดดังกล่าว มีจุดเริ่มต้ นในประเทศ ญี่ปุ่น จากนั้นขยายไปสู่ เกาหลีใต้ จีน ไต้หวัน สิงคโปร์ อินโดนีเซีย เวียดนาม เม็กซิโก ต่อด้วย ไทย และเกิดเป็นเครือข่ ายนานาชาติภายใต้ชื่อ “ The International Network for School as Learning Community ”
อ.มาซาอากิ ซาโต ผู้เชี่ยวชาญ บินมาบอกหลักการด้วยตัวเอง
อ.มาซาอากิ ซาโต อดีตครูใหญ่โรงเรียนประถมฮิโรมิ และโรงเรียนมัธยมต้นกักคุโย เมืองฟูจิ จังหวัด ชิสุโอกะ ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญด้าน SLC กล่าวว่า หลักการสำคัญของแนวคิด SLC คือ ทำให้ผู้เรียนได้รับการเรี ยนรู้อย่างดีที่สุดผ่านปรั ชญาทางการศึกษา 3 ด้าน คือ
1) Public Philosophy ปรัชญาว่าด้วยส่วนรวมและความเป็ นสาธารณะ ห้องเรียนและโรงเรียนคือพื้นที่ ในการเรียนรู้ของทุกคน โดยไม่มีใครเป็นเจ้าของเพียงฝ่ ายเดียว
2) Democracy Philosophy ปรัชญาว่าด้วยประชาธิปไตย เป็นการใช้ชีวิตอยู่กับผู้อื่ นอย่างเคารพ รับฟังเสียงของทุกคน และไม่ทอดทิ้งใครให้อยู่เพี ยงลำพังในห้องเรียน
3) Excellence Philosophy ปรัชญาว่าด้วยความเป็นเลิศ เพราะเด็กทุกคนมีความแตกต่างกั นกัน ดังนั้น พวกเขามีสิทธิพัฒนาศักยภาพเพื่ อก้าวไปสู่ความเป็นเลิ ศตามแนวทางของตัวเอง
“การจัดการเรียนการสอนตามแนวคิ ดนี้จะดำเนินการอย่างเป็นระบบ เริ่มจากจัดทำแผนการจั ดการเรียนรู้แล้วนำไปสอนจริ งในห้องเรียน พร้อมทั้งเปิดห้องเรียนให้เพื่ อนครู ผู้อำนวยการ เข้ามาสังเกตการณ์ด้วยการบั นทึกผ่านเอกสารหรือวิดีโอ หลังจากนั้น ครูผู้สอนและผู้เข้าร่วมสั งเกตการณ์จะมาพูดคุยกันเพื่ อสะท้อนกลับถึงวิธีการเรียนรู้ ของเด็กนักเรียนว่าเป็นอย่ างไรเมื่อครูจัดการเรี ยนการสอนในคาบดังกล่าว ต่อมา ครูนำข้อเสนอแนะที่ได้ไปปรั บปรุงการจัดการเรียนรู้ให้ เหมาะกับการเรียนรู้ของนักเรียน ซึ่งครูต้องให้ความสำคัญอย่างยิ่ งกับการดูแลนักเรียนอย่างทั่วถึ ง ไม่ละเลยนักเรียนคนใดให้อยู่เพี ยงลำพัง หรือไม่มีส่วนร่วมกับการเรียนรู้ ในชั้นเรียน ”
กรณีศึกษา : โรงเรียนในประเทศไทย ในประเทศไทยมีโรงเรียนหลายแห่ งที่เริ่มนำแนวคิด SLC เข้าไปใช้ โดยหนึ่งในสถานศึกษาที่เห็นผลลั พธ์แล้วคือ โรงเรียนวัดใหม่กระทุ่มล้ม กรุงเทพฯ โดยการขับเคลื่อนของ บริษัท ปิโก (ไทยแลนด์) จำกัด (มหาชน) ผู้จัดงาน EDUCA และ กลุ่มผู้ อำนวยการผู้นำ ( Thailand Principal Forum)
โรงเรียนวัดใหม่กระทุ่มล้ม ตั้งอยู่ในเขตหนองจอก เป็นโรงเรียนขนาดเล็กที่มีครู 10 คน และนักเรียน 143 คน ซึ่งในจำนวนนี้มีเด็กเรียนร่วมหรือนักเรียนที่เรียนช้าและสมาธิสั้น 17 คน แต่ทางโรงเรียนสามารถจัดการเรียนรู้ แบบ SLC ได้เป็นอย่างดี และเห็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้ นกับครูและนักเรียนอย่างชัดเจน
อ.เพียงจิต สีดาสมุทร์ จากเดิมที่การสอนของครูเป็นแบบสื่อสารทางเดี ยว ทำให้นักเรียนไม่มีส่วนร่วมกั บการเรียนการสอนเท่าที่ควร อ.เพียงจิต สีดาสมุทร์ ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดใหม่ กระทุ่มล้ม ให้ข้อมูลว่า เมื่อนำแนวคิด School as Learning Community มาใช้ ครูทุกคนปรับวิธีการสอนใหม่ ทั้งหมด โดยเน้นการทำกิจกรรมที่ให้นั กเรียนทุกคนมีส่วนร่วมกั บการเรียนรู้ ส่งผลให้บรรยากาศการเรียนในห้ องเรียนดีขึ้น อัตราการขาดเรียนของนักเรี ยนลดลง ขณะเดียวกัน ยังกำหนดให้การเปิด ห้องเรี ยนเป็นกิจกรรมสะท้อนความคิ ดภายในโรงเรียน เพื่อให้ครูทุกคนได้แลกเปลี่ ยนเรียนรู้วิธีการสอนระหว่างเพื่ อนครูด้วยกันได้
ไม่เพียงเท่านั้น ผู้ปกครองและชุมชนสามารถเข้ามาเป็ นส่วนหนึ่งของการเรียนการสอนอย่ างใกล้ชิดโดยร่วมสั งเกตการณ์สอนในชั้นเรียนได้ จะได้รับทราบว่ากระบวนการสอนและการดูแลเด็ กของครูเป็นอย่างไร แล้วสะท้อนมุมมองให้ครูฟังผ่ านการประชุมกลุ่มว่า เขาเห็นลู กหลานเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร และต้องการให้ครูเพิ่มวิธี การสอนในด้านใดบ้าง
“โรงเรียนของเราใช้แนวคิด School as Learning Community ในการพัฒนาโรงเรียนมาแล้ว 1 ปีการศึกษา และดำเนินการต่อเนื่องในปีนี้ ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นคือ ครูใส่ใจและมีความละเอี ยดในการเขียนแผนการจัดการเรี ยนรู้มากขึ้น มีความพลิกแพลงหรือคิดค้นสื่ อการสอนที่หลากหลาย ให้ความสำคัญกับการให้นักเรี ยนมีส่วนร่วมในชั้นเรียน ส่งผลให้สามารถพัฒนานักเรียนได้ตามจุดประสงค์การเรียนรู้ ขณะที่นักเรียนก็สนุกกับการเรี ยน ชอบทำกิจกรรมกับเพื่อนๆ กล้าพูด กล้าแสดงออก และช่วยเหลือเพื่อนที่เรี ยนตามไม่ทัน ซึ่งผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเป็ นเพราะเราวางนโยบายให้เป็ นโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรี ยนรู้ เมื่อหลายฝ่ายเข้ามามีส่วนร่ วมก็ส่งผลให้การเรียนรู้ของเด็ กดีขึ้น ” อ.เพียงจิตกล่าว
ดร.นิภาพร กุลสมบูรณ์ มาทางฝั่งปิโก ดร.นิภาพร กุลสมบูรณ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษา บริษัท ปิโก (ไทยแลนด์) จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า บริษัทให้ความสำคัญและดำเนิ นงานตามแนวคิด School as Learning Community มาอย่างต่อเนื่อง เพราะเล็งเห็นว่าเป็นส่วนหนึ่ งที่ช่วยปฏิรูปการศึกษาไทยได้ โดยที่ผ่านมา ปิโกได้จัดงาน SLC Symposium รวมถึงแปลและตีพิมพ์หนังสือด้าน SLC หลายเล่ม เช่น หนังสือเรียนรู้จากข้อเท็จจริ งของเด็กและห้องเรียน: การปฏิรูปโรงเรียนด้วยชุมชนแห่ งการเรียนรู้และการไตร่ตรอง และหนังสือการปฏิรูปโรงเรียน แนวความคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ กับการนำทฤษฎีมาปฏิบัติจริง
ด้วยผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมของ โรงเรียนวัดใหม่กระทุ่ มล้ม จึงได้เป็นตัวอย่างของโรงเรี ยนที่สามารถจัดการเรียนรู้แบบ SLCc อย่างมีประสิทธิภาพ โดยได้รั บการคัดเลือกให้เป็นแหล่งศึ กษาดูงาน ( School Visit) ของนักการศึกษาจากทั่วโลกที่จะเข้ าร่วมการประชุมนานาชาติ SLC ในงาน EDUCA 2019 ในเดือนตุลาคมนี้
ยังมีแนวคิดเกี่ยวกับ ‘การจัดการศึกษา’ ที่น่ารู้ และเราอยากบอกต่อ
Eurythmy อีกหนึ่งหัวใจสำคัญ การศึกษาแนว Waldorf
Education 2030 อนาคตการศึกษาไทย : กรณีศึกษาเปรียบเทียบ ฟินแลนด์ สิงคโปร์ เกาหลีใต้
‘ครู’ จะทำอย่างไรในโลกยุค ‘หักศอก’ และนักศึกษาก็ไม่เชื่อว่า หลักสูตรการศึกษาจะตอบโจทย์ชีวิต โดย ศ.ดร.สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์
Views: 8,872