การโยกฐานออกจากจีนของ ‘แอปเปิล’ และ ‘อเมซอน’ และอีกหลายบริษัทของอเมริกา อาจไม่เพียงแค่ปัญหาสงครามการค้าระหว่างสหรัฐฯกับจีน แต่ในด้านหนึ่งกลับกลายเป็นการคานอำนาจด้านการลงทุนระหว่าง 2 ขั้วโลกในภูมิภาคเอเชีย คือนโยบายวันเบลท์วันโรด (One Belt One Road) ของจีน กับ นโยบายอินโด–แปซิฟิก (Free and Open Indo–Pacific) ของอเมริกา
วันเบลท์วันโรดรัดโลกเป็นหนึ่งเดียว

เนื่องจากนโยบายวันเบลต์วันโรด หรือ “หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง” กำลังรุ่งโรจน์และโชติช่วง กับการผนึกพันธมิตรของจีนในเวทีโลก การประชุม Belt and Road Forum for International Cooperation (BRF) ที่กรุงปักกิ่ง ภายใต้หัวข้อการเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศและร่วมกันพัฒนาเส้นทางสายเศรษฐกิจ โดยรัฐบาลจีนได้เชิญผู้นำจาก 28 ประเทศและรัฐมนตรีรวม 100 กว่าคน ผู้แทนจากองค์กรระหว่างประเทศ 80 องค์กร รวมถึงนักธุรกิจระดับโลก รวมผู้เข้าร่วมงานประมาณ 1,200 คนโดยมองว่านโยบายวันเบลท์วันโรดหรือเส้นทางสายไหมของจีนจะเป็นความหวังใหม่ในระยะที่โลกเผชิญกับความไม่แน่นอนทั้งจากการเปลี่ยนแปลงนโยบายของสหรัฐฯและการออกจากสหภาพยุโรปของสหราชอาณาจักร

อินโด–แปซิฟิกเวทีการค้าของ ‘มะกัน’

นำมาสู่การกระชับความร่วมมือในโครงการอินโด–แปซิฟิก ที่เกิดขึ้นมาก่อนหน้านี้หลายปี แต่ได้ถูกตอกย้ำมากขึ้นในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา โดยมีแกนนำหลัก 4 ชาติคือสหรัฐฯ อินเดีย ญี่ปุ่น และ ออสเตรเลีย เพื่อคานอำนาจการขยายอิทธิพลจีนภายใต้โครงการวันเบลท์วันโรดอย่างมิอาจปฏิเสธ
แม้บริบทความร่วมมือในโครงการอินโด–แปซิฟิกของ 4 ชาติอาจมีรายละเอียดที่แตกต่างกันอยู่บ้าง โดยเฉพาะอินเดียที่เป็นไม้เบื่อไม้เมากับจีน มีการกระทบกระทั่งในเรื่องพรมแดนและอธิปไตยหลายครั้ง จึงหวังให้โครงการอินโด–แปซิฟิกสร้างศักยภาพให้กับอินเดียในภูมิภาคนี้ ทว่า! หนึ่งในเป้าหมายสำคัญก็คือการสร้างอำนาจต่อรองทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชีย–แปซิฟิกนั่นเอง
ดังสุนทรพจน์ของนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีของสหรัฐฯที่เคยกล่าวในการประชุม APEC ที่นครดานัง เวียดนาม เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2560 สื่อความหมายเป็นนัยยะว่าปัจจัยสำคัญที่ทำให้สหรัฐฯเข้ามามีบทบาทในภูมิภาคนี้เป็นเรื่องของเศรษฐกิจการค้าและการลงทุนมากกว่าปัจจัยการเมือง
สอดคล้องกับนโยบาย American First ของสหรัฐฯ ที่ต้องการแสวงหาตลาดการค้าเพื่อการส่งออกสินค้าของสหรัฐฯ ไปในตลาดโลก
47 บริษัทสหรัฐฯพบ ‘บิ๊กตู่’

ในฐานะประเทศศูนย์กลางของอาเซียน ปฏิเสธไม่ได้ว่าสนามการลงทุนในเมืองไทยคือหมุดหมายสำคัญของสหรัฐฯและจีน การที่สภาธุรกิจสหรัฐอเมริกา – อาเซียน (U.S. – ASEAN Business Council – USABC) นำนักธุรกิจจำนวน 106 รายจาก 47 บริษัท อาทิ Amazon , Apple, ConocoPhillips, FedEx, Harley-Davidson, Johnson & Johnson, Marriott International, Mastercard, Netflix, Paypal และ Stripes เข้าพบ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ณ ตึกภักดีบดินทร์ ทำเนียบรัฐบาล ระหว่างวันที่ 13-16 ส.ค. 2562 มีนัยยะที่น่าจับตามองอย่างยิ่ง ประกอบด้วย 7 กลุ่มอุตสาหกรรมได้แก่
- 1. พลังงานและโครงสร้างพื้นฐาน
- 2. เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
- 3. สุขภาพและชีววิทยาศาสตร์
- 4. อาหารและการเกษตร
- 5. การผลิต
- 6. บริการทางการเงิน
- 7. การท่องเที่ยว

โดยบริษัทเอกชนสหรัฐฯ ได้แสดงความมั่นใจในเศรษฐกิจของประเทศไทย และพร้อมที่จะมีการลงทุนเพิ่มเติมในหลายธุรกิจ เช่น บริษัท ไบเออร์ ซึ่งปัจจุบันเป็นบริษัทร่วมทุนระหว่างเยอรมันและสหรัฐฯ ได้แสดงความสนใจที่จะตั้งศูนย์ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนา (R&D Center) ในประเทศไทย หลังจากก่อนหน้านี้สำนักงานใหญ่ข้ามชาติ (National Headquarter) เข้ามาแล้ว
นายกอบศักดิ์ ภูตระกูล รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมือง กล่าวว่า นักลงทุนสหรัฐฯต้องการให้ไทยเป็นศูนย์กลางที่สำคัญของการลงทุนสหรัฐฯในภูมิภาคนี้ เช่น บริษัท เซฟรอน และบริษัท เอ็กซอนโมบิลสนใจลงทุนด้านพลังงานเพิ่มเติม ขณะที่บริษัทไบเออร์และบริษัทจอห์นสันแอนด์จอห์นสันสนใจลงทุนด้านยาและสุขภาพ นอกจากนี้ยังมีธุรกิจโรงแรมคือบริษัท แมริออท และ กลุ่มเทคโนโลยีคือเฟซบุ๊ก เป็นต้น
นางศิริพร ไชยสุต รองประธานกรรมการบริหารบริษัท เชฟรอนเอเชียแปซิฟิก จำกัด กล่าวว่า นักธุรกิจสหรัฐฯมาครั้งนี้ถือว่ามากที่สุดในรอบ 35 ปี มากกว่าไปมาเลเซียและเวียดนาม เพราะนักลงทุนสหรัฐฯมีความรักความชอบไทยอยู่แล้ว และยิ่งผ่านการเลือกตั้งมีรัฐบาลใหม่ทำให้บรรยากาศการเมืองดีขึ้น ส่วนใหญ่มั่นใจที่จะลงทุนในไทยเพิ่มขึ้น
และในวันที่ 16 ส.ค.สำนักงานคณะกรรมการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) ได้นำคณะนักธุรกิจไปดูพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (อีอีซี) รวมทั้งชี้แจงในเรื่องของสิทธิประโยชน์การลงทุน
จีน–ญี่ปุ่นจับมือร่วมลงทุน

จีนและญี่ปุ่นถือเป็นอีก 2 ชาติที่มีนักลงทุนเข้ามาลงทุนในอีอีซีอย่างต่อเนื่อง รวมถึงยังมีการจับมือลงทุนร่วมกัน ด้วยการการลงนามในบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอกชนระหว่างจีน–ญี่ปุ่นในประเทศที่สาม เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2561 ณ กรุงโตเกียว กว่า 50 ฉบับ โดยหนึ่งในความร่วมมือสำคัญครั้งนั้นคือ การลงนามข้อตกลงว่าด้วยความร่วมมือทางการเงินในการสนับสนุนนักลงทุนจีนและญี่ปุ่นร่วมกันสำรวจตลาดในประเทศที่สาม ระหว่างธนาคาร ICBC และ ธนาคาร Mizuho ซึ่งระบุอย่างชัดเจนว่า เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกหรืออีอีซี เป็นเป้าหมายสำคัญที่ธนาคารทั้ง 2 จะร่วมมือกันในประเทศที่สามทำให้อีอีซีกลายเป็นกรณีตัวอย่างความร่วมมือทางธุรกิจระหว่างประเทศจีนและประเทศญี่ปุ่นในประเทศที่สาม
อย่าประมาท ‘เวียดนาม’

อย่างไรก็ตาม แม้นักลงทุนสหรัฐฯและจีนจะให้ความสนใจในศักภาพของอีอีซี แต่ตราบใดที่ยังไม่มีการลงทุนจริงเกิดขึ้น โอกาสที่เปลี่ยนแปลงหันไปลงทุนในประเทศคู่แข่งอย่างเวียดนามก็เป็นไปได้ เพราะนอกจากค่าแรงในเวียดนามจะถูกกว่าไทยแล้ว ยังมีเขตเศรษฐกิจพิเศษเด่นๆ 3 แห่งที่เมืองโฮจิมินห์ ดานัง และ ฮานอย ซึ่ง นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี กล่าวถึงเรื่องนี้ว่า ถ้าไม่มีการเปลี่ยนแปลงทั้งระบบการศึกษา ระบบเศรษฐกิจ ก็จะโดนประเทศเวียดนามชิงธงผู้นำอาเซียน การฟื้นฟูและปฏิรูปโครงสร้างจึงถือเป็นเรื่องสำคัญด้วยการต่อยอดโครงการที่รัฐบาลชุดที่แล้วทำไว้ เช่นโครงการลงทุนในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ อีอีซี ซึ่งในช่วง 2 ปีที่ผ่านมาสร้างความมั่นใจให้นักลงทุนมาลงทุนที่ประเทศไทยมากที่สุด รวมไปถึงเตรียมพร้อมทรัพยากรบุคคล หรือสถาบันการศึกษารองรับการผลิตบุคลากร ต้องทำให้ไทยเป็นศูนย์กลางการลงทุน ซึ่งประเทศจีนและญี่ปุ่นมาร่วมแล้ว รวมถึงสหรัฐฯที่ต้องให้ความสำคัญอย่างเท่าเทียมกัน ต้องทำให้เกิดความมั่นใจอย่างต่อเนื่อง เตรียมพร้อมอุตสาหกรรมไปสู่เศรษฐกิจดิจิทัล
เมื่อสหรัฐฯต้องการโปรโมทยุทธศาสตร์อินโด–แปซิฟิกแข่งกับหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางของจีน แสดงให้เห็นถึงความสนใจของนักลงทุนต่างชาติที่อยากเข้ามาลงทุนในเมืองไทย เราจึงควรใช้จังหวะนี้ดึงการลงทุนตัดหน้าเวียดนาม!!!










