‘มาสคอต’ แสนล้าน คนไทยทำได้

บรรยากาศในงานสัมมนา Localize Character x Supply Chain Integrated Cooperation ความร่วมมืออย่างยั่งยืนเพื่อ SMEs จัดโดย สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ สสว. แค่หัวข้อการสัมมนาก็จุดความสนใจได้ไม่น้อย

งานนี้น่าสนใจตรงที่ Local Character หรือ คาแรกเตอร์ท้องถิ่น เริ่มได้รับความสนใจจากภาครัฐ 


เราเคยแต่ชื่นชม ‘โดเรมอน–เฮลโล คิตตี้–คุมะมง’ ของญี่ปุ่น แต่แทบไม่เคยรู้สึกเลยว่า…ทำไมเมืองไทยจึงไม่มี Local Character โดดเด่นแบบนี้ในตลาดโลก ทั้งที่มาสคอตเหล่านี้สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับท้องถิ่นหรือสินค้าได้อย่างมหาศาล GOMU

‘DUCK JANG’ เป็ดพลิกวิกฤต 

ในงานเสวนาได้เชิญผู้ที่ประสบความสำเร็จด้านการสร้าง Local Character จากญี่ปุ่นมาจุดแรงบันดาลใจ หนึ่งในนั้นคือเจ้าของบาร์ ‘DUCK JANG’ ในญี่ปุ่น

เขาสะท้อนความมหัศจรรย์ของ Local Character หรือคาแรกเตอร์ท้องถิ่นว่า

“ผมอยากทำบาร์ญี่ปุ่นรูปแบบใหม่ที่ไม่เหมือนใคร โดยเฉพาะการออกแบบ ตกแต่ง ขายเครื่องดื่มชั้นดี แต่ปรากฏว่าเปิดมาประมาณ 1 ปี ไม่ประสบความสำเร็จ จนเกือบจะปิดกิจการอยู่รอมร่อ”

แต่ก่อนจะปิดร้าน เขาบอกกับพนักงานว่า เราควรจะลองทำอะไรบางอย่างที่แตกต่างไปจากเดิม อย่างน้อยก็เก็บไว้เป็นที่ระลึก พร้อมกับเสนอไอเดียสร้าง Local Character สติกเกอร์รูปเป็ดสีเหลือง ตั้งชื่อว่า…DUCK JANG

หน้าตาของ DUCK JANG อาจดูธรรมดา แต่ให้ความรู้สึกเป็นมิตรและอบอุ่น

เมื่อนำสติกเกอร์ DUCK JANG ไปติดหน้าร้าน เพื่อให้คนญี่ปุ่นละแวกนั้นโดยเฉพาะกลุ่มผู้หญิงออฟฟิศรู้สึกถึงมิตรภาพของร้าน ปรากฏว่าสัญลักษณ์ดังกล่าวทำให้ร้านกลายเป็นที่จดจำและถูกพูดถึงปากต่อปาก “ไปบาร์เป็ดเหลืองกันดีกว่า…ไป DUCK JANG กันดีกว่า” เปลี่ยนวิกฤตที่เกือบจะปิดกิจการกลับมาทำกำไรได้อย่างมหัศจรรย์

“เราเองก็ไม่อยากเชื่อว่าแค่สติกเกอร์รูปเป็ดธรรมดาๆ จะทำให้ร้านของเราพลิกสถานการณ์จากวิกฤตสุดๆ กลับมาเป็นบาร์ยอดนิยมได้” เจ้าของร้านกล่าวสรุป


‘คุมะมง’ ความสำเร็จเกินบรรยาย

Local Character อีกหนึ่งตัวที่คนทั่วโลกรู้จักเป็นอย่างดีคือ ‘คุมะมง’

คุมะมง kumamon

คุมะมง เป็นมาสคอตหมีเพศผู้ สร้างโดยรัฐบาลท้องถิ่นของจังหวัดคุมะโมะโตะ บนเกาะคิวชูทางภาคใต้ของญี่ปุ่น ในปี พ.ศ. 2553 เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในภูมิภาคและได้รับความนิยมไปทั่วประเทศญี่ปุ่นอย่างรวดเร็ว

ในปลายปีเดียวกัน คุมะมงได้รับการโหวตจากชาวญี่ปุ่นทั่วประเทศจนได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดตุ๊กตาสัญลักษณ์จากจำนวน 350 ตัว ที่แต่ละท้องถิ่นส่งเข้าประกวด

มีการนำคุมะมงไปสร้างเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ มากถึง 23,000 ตัว

นอกจากจะเป็นมาสคอตเพื่อใช้ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวแล้ว ยังใช้เป็นสัญลักษณ์ในการปลอบประโลมและเยียวยาทั้งร่างกายและจิตใจผู้ได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหวเมื่อปี พ.ศ. 2559 และหาทุนเพื่อบูรณะซ่อมแซมปราสาทคุมะโมะโตะที่ได้รับความเสียหายด้วย

“ในช่วงที่เกิดเหตุแผ่นดินไหวในญี่ปุ่นเมื่อปี 2559 คุมะมงหายหน้าไปจากสังคม จนทุกคนเป็นห่วงว่าคุมะมงเป็นอะไร เด็กหลายคนกลัวว่าคุมะมงจะได้รับอันตรายจากเหตุแผ่นดินไหว จนกระทั่งคุมะมงปรากฏตัวออกมาปลอบขวัญ กลายเป็นกำลังใจสำคัญของเด็กที่ได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหว นี่คือพลังของมาสคอตที่สร้างขึ้นจนผู้คนในท้องถิ่นรู้สึกว่าคุมะมงมีชีวิตจิตใจและเป็นสมาชิกคนหนึ่งในท้องถิ่น” หนึ่งในผู้ร่วมเสวนาสะท้อนแนวคิด

ความโด่งดังของคุมะมงยังมีการนำไปทำแสตมป์ที่ระลึก ซึ่งจำหน่ายได้มากกว่า 3 ล้านดวง และของที่ระลึกคุมะมงสร้างรายได้ให้กับจังหวัดคุมะโมะโตะกว่า 155,000 ล้านเยน หรือประมาณ 42,000 ล้านบาท

ปัจจุบันจังหวัดคุมะโมะโตะกำลังอยู่ระหว่างทำโปรเจกต์ภาพยนตร์แอนิเมชั่นคุมะมงกับค่ายหนังฮอลลีวูด ซึ่งจะทำให้คุมะมงโด่งดังยิ่งขึ้น นี่คืออิทธิพลของ Local Character ‘คุมะมง’


มาสคอต คือชีวิต

ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบ Local Character แนะนำว่า การสร้างสัญลักษณ์หรือมาสคอต เจ้าของธุรกิจต้องเข้าใจว่า มาสคอต คือ สัญลักษณ์ที่มีจิตวิญญาณ ในญี่ปุ่นการที่ใครจะสวมมาสคอตต้องได้รับการอบรมเพื่อเป็นมาสคอตตัวนั้นจริงๆ ทั้งอุปนิสัยใจคอ บุคลิก ในขณะที่เมืองไทยยังให้ความสำคัญกับจุดนี้ค่อนข้างน้อย บางคนถอดหัวมาสคอตยืนสูบบุหรี่ ดื่มน้ำ หรือกินอาหาร ทำให้มูลค่าของมาสคอตหายไปอย่างน่าเสียดาย


‘GOMU’ หนึ่งความหวังของคนไทย

สำหรับเมืองไทยหากจะคิดถึงมาสคอตประจำท้องถิ่นที่มีความโดดเด่นสักตัวเราอาจคิดถึง GOMU (โกมุ) ตัวการ์ตูนสีเหลืองหน้าตาอบอุ่นและเป็นมิตร ซึ่งเป็น Local Character ประจำจังหวัดร้อยเอ็ด

gomu

gomu

gomu

GOMU มาสคอตที่สร้างขึ้นด้วยจิตวิญญาณของเด็กหนุ่มคนร้อยเอ็ด เริ่มต้นด้วยการทำเป็นของที่ระลึกแจกให้ลูกค้าที่มาซื้อสินค้าในร้าน ก่อนนำไปขยายเป็นกระเป๋า ตุ๊กตา หมอน พวงกุญแจ นาฬิกา ฯลฯ รวมถึงผลิตเป็นการ์ตูนแอนิเมชั่น เผยแพร่ผ่านสื่อออนไลน์ เพื่อบอกเล่าเรื่องราวที่มาที่ไปของโกมุ จัดกิจกรรมในท้องถิ่นร่วมกับโรงเรียน โรงพยาบาล สนามบิน ห้างสรรพสินค้า ร้านจำหน่ายของที่ระลึก และอีกมากมาย เพื่อให้เป็นสัญลักษณ์ของเมืองร้อยเอ็ด

โดยหวังว่า ‘โกมุ’ จะกลายเป็นตัวการ์ตูนขวัญใจของคนทั่วโลกแบบเดียวกับการ์ตูนญี่ปุ่น


มูลค่าตลาดโลกกว่า 8 ล้านล้าน

สุวรรณชัย โลหะวัฒนกุล

สุวรรณชัย โลหะวัฒนกุล ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) กล่าวว่า “จากการสำรวจและประเมินทั่วโลกโดย The Licensing International Global Licensing Survey ในปี 2018 พบว่า มูลค่าตลาดอุตสาหกรรมสร้างสรรค์สูงถึง 280,300 ล้านดอลลาร์ หรือเกือบ 8.5 ล้านล้านบาท โดยมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยเพิ่มขึ้นปีละ 3 – 4% ต่อเนื่องทุกปี โดยในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และภูมิภาคโอเชียเนีย มีอัตราการเติบโตถึง 5.1% โดยมีสัดส่วน 3.5% ของตลาดรวมโลก และประเทศไทยมีอัตราการเติบโตอย่างต่อเนื่องเป็นอันดับ 1 ในอาเซียน โดยอยู่ในลำดับที่ 39 ของโลก มีมูลค่าตลาดประมาณ 595 ล้านดอลลาร์ หรือกว่า 17,850 ล้านบาท”

มะม่วง

“ตัวอย่างความสำเร็จของผลงานสร้างสรรค์คาแรกเตอร์ไทย ซึ่งสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่สินค้าและบริการ อาทิ น้องมะม่วง หรือ Mamuang Jung ผลงานสร้างสรรค์ในรูปแบบของเล่น Platform Toy CE และแบรนด์สตรีทแวร์ Carnival ที่สามารถทำรายได้รวมจากการจำหน่ายสินค้าทั้งในและต่างประเทศเฉลี่ยรายละกว่า 30 ล้านบาทต่อปี”

หวังเหลือเกินว่าทั้งน้องมะม่วงและโกมุจะเป็นใบเบิกทางให้ Local Character ของไทยโดดเด่นก้าวไกลในตลาดโลก

เฉกเช่น ‘โดเรมอน–เฮลโล คิตตี้–คุมะมง’ ของญี่ปุ่นที่ทำสำเร็จมาแล้ว!!!


เทรนด์การตลาดที่น่าติดตามในบทความต่างๆ 

เจาะ เทรนด์การตลาด 2019 เปลี่ยนผ่านการตลาดสู่ยุคเอไอ พร้อมให้กำเนิด นักการตลาด ‘มาร์เท็คเตอร์’ สายพันธุ์ใหม่

5 กลยุทธ์การตลาดโดนใจ ‘คนขายของออนไลน์’ อยากให้เงินเข้ากระเป๋าตลอดหยุดยาว ลูกค้าไม่หาย ฟังทางนี้!