ไปๆ มาๆ กระแสช็อปตามเทศกาล 11-11 ขยายตัวและเล่นซ้ำในเดือนอื่นๆ จนยากจะฉุดรั้งเงินในกระเป๋าของหลายๆ คน และไม่ใช่แค่คนไทยที่ช็อปออนไลน์เก่งเท่านั้น แต่คนทั่วโลกก็เปย์ง่ายจ่ายคล่องขึ้นเช่นกัน ส่งผลให้ธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์ยิ่งเติบโตตาม
งานนี้ผู้เล่นรายใหม่กระโดดเข้ามาร่วมแบ่งเค้กกันเพียบ ทำให้การแข่งขันในกลุ่มธุรกิจนี้ยิ่งรุนแรงขึ้น ไม่ใช่แค่นั้น…บริษัทใหญ่ๆ ก็กระโดดหนีด้วยการลงทุนนำเทคโนโลยีที่ล้ำยิ่งขึ้นเข้ามาปรับใช้ และยังต้องร่วมกับการเร่งสปีดส่งสินค้าให้ถึงมือลูกค้าเร็วที่สุด จากที่เคยรับสินค้าในวันถัดไป เป็นการรับสินค้าภายในวันที่สั่ง และล่าสุดก็เปลี่ยนเป็นสั่งปุ๊บ รอแค่ 1-3 ชั่วโมงก็ได้รับแล้ว เพื่อสร้างความได้เปรียบและความพึงพอใจสูงสุดให้แก่ลูกค้า
วัฏจักรเหล่านี้เติบโตอย่างรวดเร็วจากการขยายตัวของตลาด e-Commerce ซึ่ง ETDA เคยคาดการณ์มูลค่า e-Commerce ของกลุ่มอุตสาหกรรมการขนส่งว่า อยู่ที่ 1.2 แสนล้านบาท โดยอยู่ในลำดับที่ 5 จาก 8 กลุ่มอุตสาหกรรมทั้งหมดในปี 2561 แสดงให้เห็นถึงโอกาสการเติบโตและศักยภาพในการขยายตัวของตลาดที่ยังเปิดกว้างแก่ผู้ประกอบการ หากมีการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้เพื่อเปลี่ยนผ่านไปสู่ e-Logistic
PWC เปิดเผยว่า ซอฟต์แวร์ เป็นหนึ่งในเทรนด์ที่สำคัญของการทำธุรกิจด้านการขนส่งและโลจิสติกส์ เพราะช่วยเปลี่ยนแปลงกระบวนการทำงานภายใน ช่วยลดต้นทุน และสร้างผลลัพธ์ที่ดีให้กับธุรกิจในระยะยาวได้ โดยใช้พื้นฐานมาจากเทคโนโลยีกลุ่ม AI, IoT, Big Data และ Blockchain ซึ่งประกอบด้วย 5 โซลูชันสำคัญ ได้แก่

- โซลูชันระบบขนส่งอัจฉริยะ
(Intelligent Transport System) - โซลูชันการคาดการณ์เพื่องานซ่อมบำรุงและตรวจสอบสภาพแวดล้อมด้วยโดรน
(Predictive Maintenance and Drone Supervision) - โซลูชันระบบหุ่นยนต์อัตโนมัติ
(Robotic Process Automation หรือ RPA) - โซลูชันบล็อกเชนและเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง
(Blockchain DLT Solutions) - โซลูชันปัญญาประดิษฐ์
(AI Solutions)
จากโซลูชันข้างต้น หลายองค์กรมุ่งสู่การเป็นผู้ให้บริการ e-Logistic สมัยใหม่ โดยนำ RPA (Robotic Processing Automation) มาใช้เป็นอันดับต้นๆ เพราะเมื่อผสานรวมกับระบบการทำงาน และพัฒนาบุคลากรไปสู่การสร้างสิ่งใหม่ๆ ให้แก่องค์กรได้ สิ่งที่เปลี่ยนไปอย่างแรกคือ ต้นทุน
กรณีศึกษา : Fuji Xerox ผู้ให้บริการ & CTI Logistics ผู้ใช้บริการ
Robotic Process Automation คือ หุ่นยนต์ที่อยู่ในรูปแบบของซอฟต์แวร์เหมาะสำหรับงานที่ต้องทำซ้ำๆ มีปริมาณมากๆ ต้องการความแม่นยำและรวดเร็ว เช่น งานทางด้านป้อนข้อมูลเข้าระบบ งานบัญชี ซึ่งหนึ่งในผู้ให้บริการโซลูชัน RPA ที่หลายคนอาจไม่รู้คือ บริษัท ฟูจิ ซีร็อกซ์ (ประเทศไทย) จำกัด ซึ่งมีแนวทางการปรับใช้ RPA ให้แก่ธุรกิจโลจิสติกส์ในหลายรูปแบบ อาทิ
บริษัท ฟูจิ ซีร็อกซ์ จำกัด เริ่มต้นธุรกิจจากการนำเสนอโซลูชันและบริการที่เกี่ยวกับเอกสาร อุปกรณ์มัลติฟังก์ชัน เครื่องพิมพ์ และเครื่องพิมพ์สำหรับธุรกิจสิ่งพิมพ์ระดับโลก มาในยุค Digital Transformation ฟูจิ ซีร็อกซ์ ก็ก้าวสู่การเป็นผู้ให้บริการด้านเทคโนโลยี เช่น เทคโนโลยีระบบหุ่นยนต์อัตโนมัติ ทั้งการให้คำแนะนำในการปรับใช้ การออกแบบ และบริหารจัดการโปรแกรมซอฟต์แวร์ตามที่ลูกค้าต้องการ เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่องค์กรยุคใหม่
- กระบวนการเรียกเก็บเงิน
ขั้นตอนเรียกเก็บเงินตามปกติมีความซับซ้อน ใช้หลายระบบในการทำงานทำให้เกิดความล่าช้า ซอฟต์แวร์ระบบหุ่นยนต์อัตโนมัติจึงเข้ามาเชื่อมต่อระบบการทำงานทั้งหมดโดยอัตโนมัติ รวมถึงการส่งเอกสารใบแจ้งหนี้ ช่วยให้ประสิทธิภาพในการเรียกเก็บเงินรวดเร็วยิ่งขึ้น
- ใช้ปรับกระบวนการสั่งซื้อสินค้าและการชำระเงินให้เป็นแบบอัตโนมัติ
หลายบริษัทอาจยังใช้กระบวนการเดิมๆ เช่น ป้อนข้อมูลของลูกค้าแบบ manual แต่เมื่อนำซอฟต์แวร์ระบบหุ่นยนต์อัตโนมัติมาใช้ ก็ช่วยเชื่อมโยงฐานข้อมูลของลูกค้า ประมวลผลการเบิกจ่ายเงิน ส่งอีเมลยืนยัน และยื่นคำสั่งซื้อได้แบบอัตโนมัติ

- เชื่อมต่อซอฟต์แวร์หุ่นยนต์ RPA เข้ากับพอร์ทัลลูกค้า ช่วยให้ออกใบแจ้งหนี้ได้เร็วขึ้น
ซอฟต์แวร์ดังกล่าวช่วยดึงข้อมูลพร้อมทั้งแนบไฟล์ POD ที่สแกนเรียบร้อยแล้ว ไปพร้อมกับใบแจ้งหนี้โดยอัตโนมัติ และสามารถอัพเดตข้อมูลดังกล่าวบนพอร์ทัลลูกค้าภายในไม่กี่วินาที จากที่ต้องเสียเวลาเป็นวันๆ
- เพิ่มประสิทธิภาพการสื่อสารของลูกค้าด้วยคำสั่งซื้อแบบอัตโนมัติและช่วยติดตามสินค้าในคลัง
ซอฟต์แวร์หุ่นยนต์ RPA ช่วยตรวจสอบข้อมูลการจัดส่งสินค้า/เว็บไซต์ โดยเชื่อมโยงกับข้อมูลคำสั่งซื้อในระบบการจัดการคลังสินค้า ตรวจสอบว่าข้อมูลถูกต้อง ตรงกันหรือไม่ ทั้งยังติดตาม และตอบสนองลูกค้าได้อย่างรวดเร็ว
Gartner ชี้ว่า Robot Process Automation (RPA) เป็นซอฟต์แวร์ที่เติบโตมากที่สุดถึง 63% เมื่อปี 2561 และคาดการณ์ว่าปีนี้จะมีมูลค่าราว 1.3 พันล้านดอลลาร์ (ราว 4 หมื่นล้านบาท) ในปี 2019 โดยมีความสามารถในการจัดการข้อมูลจำนวนมาก ช่วยจัดทำและเปลี่ยนแปลงข้อมูลขั้นพื้นฐาน อาทิ ใบวางบิล ใบกำกับสินค้า รวมไปถึงกระบวนการรับคำสั่งซื้อจากลูกค้า การตรวจสอบการบันทึก พวกใบสั่งซื้อสินค้า หรือเอกสารทางด้านกฎหมาย
ปัจจุบันมีธุรกิจคนไทยที่นำ RPA มาใช้อย่างเต็มรูปแบบในเชิงปฏิบัติการแล้ว คือ บริษัท ซีทีไอ โลจิสติกส์ จำกัด ผู้ให้บริการบริการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศทั้งทางอากาศ ทางเรือ รถข้ามแดน รวมถึงบริการขนส่งสินค้าผ่านแดน บริการขนส่งสินค้าสำหรับงานนิทรรศการ สินค้าเพื่อออกงานอีเวนต์ บริการเดินพิธีการศุลกากรและเอกสาร ฯลฯ
โดยซีทีไอนำระบบหุ่นยนต์อัตโนมัติมาเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานควบคู่ไปกับการลดต้นทุนด้านการดำเนินงานด้านเอกสารภายใน ซึ่งช่วยให้พนักงานมีเวลาเพิ่มขึ้น สามารถไปทำงานในเชิงคิดวิเคราะห์หรืองานที่เพิ่มคุณค่าให้กับองค์กรได้มากขึ้น และระบบหุ่นยนต์อัตโนมัติยังช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนแรงงานที่มีศักยภาพได้อีกด้วย

บริษัทวิจัย Tractica คาดการณ์ว่า การจัดส่งทั่วโลกโดยหุ่นยนต์โลจิสติกส์และคลังสินค้า จะเติบโตจากประมาณ 194,000 หน่วย ในปี 2018 เป็น 938,000 หน่วย ในปี 2022
นอกจากการลงทุนด้านโซลูชันแล้ว ผู้บริหารควรมีการวิเคราะห์ ออกแบบ และวางแผนล่วงหน้า หรือปรึกษาบริษัทผู้เชี่ยวชาญเพื่อช่วยให้การนำซอฟต์แวร์ดังกล่าวมาปรับใช้กับเนื้องานของธุรกิจได้อย่างเหมาะสม เพิ่มประสิทธิภาพงานที่มีอยู่ ในขณะเดียวกันก็แบ่งเบาภาระงานที่เคยต้องใช้แรงงานมนุษย์ในการปฏิบัติการเป็นหลัก ซึ่งประเด็นนี้ยังสอดคล้องกับ ข้อสรุปของเหล่า CEOs ในแวดวงโลจิสติกส์จาก PwC ที่ตอกย้ำถึงทิศทางของการดำเนินธุรกิจในวันนี้ว่า ควรให้ความสำคัญกับการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพเป็นลำดับแรก สูงถึง 71%
ข้อเสนอแนะ บริษัทที่ควรนำระบบอัตโนมัติ RPA เข้ามาประยุกต์ใช้ เช่น บริษัทที่กำลังเผชิญปัญหาของระบบงานหลังบ้าน บริษัทที่มีต้นทุนจากการจ้างแรงงานจากภายนอก บริษัทที่ต้องการเปลี่ยนต้นทุนเป็นกำไร
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- Gartner Says Worldwide Robotic Process Automation Software Market Grew 63% in 2018 | www.gartner.com
- Warehousing and Logistics Robot Shipments to Reach Nearly 1 Million Units Annually by 2022 | www.tractica.com
- Transportation and logistics trends 2019 Part of PwC’s 22nd Annual Global CEO Survey trends series | www.pwc.com
อีกหลายเรื่องราวเกี่ยวกับโลจิสจิกส์ที่เราแนะนำให้คุณอ่านต่อ
LogTech คืออะไร มีการส่งเสริมหรือผลักดันในประเทศไทยหรือเปล่า?
TradeLens แพลตฟอร์มดิจิทัลที่จะทำให้ต้นทางรู้ ปลายทางเห็น ว่าตู้คอนเทนเนอร์อยู่ไหน










