Amazon สร้างชื่อจากร้านจำหน่ายหนังสือออนไลน์ที่เปิดตัวในปี 1995 จากนั้นขยับขยายสู่การจำหน่ายสินค้าหลากหลายประเภท ต่อมาคิดจะแตกกิ่งก้านธุรกิจสู่สมาร์ทโฟนในปี 2010 ผลิตและวางจำหน่ายได้สำเร็จในปี 2014 ด้วยความหวังอันเรืองรองว่าจะเป็นเรือธงใหม่ที่จะนำพาให้ Amazon เติบโตอย่างยิ่งใหญ่กว่าเคย แต่ฝันนั้นหลุดลอยไป เพราะ Fire Phone โต้คลื่นได้ปีเศษก็อับปางลง จนหลายคนคิดว่าจะเอาดีด้านอื่นไม่ได้ กระทั่งลบคำสบประมาท ด้วยการผงาดขึ้นมาอีกครั้งกับธุรกิจใหม่อย่าง Alexa ลูกรักที่กำลังโตวันโตคืน
เส้นทางความสำเร็จ สู่ความล้มเหลว และทะยานสู่ความสำเร็จอีกครั้งในน่านน้ำใหม่ เบื้องหลังคือ Jeff Bezos ผู้เป็นทั้งแม่ทัพและลมใต้ปีกที่ส่งแรงใจ ด้วยคำสอนทรงพลัง ซึ่งจุดประกายให้พนักงาน Amazon หาญกล้าที่จะต่อกรกับความเสี่ยง โดยไม่ปล่อยให้ความล้มเหลวในอดีตมาครอบงำหนทางสู่ชัยชนะ

เมื่อคิดการใหญ่ แต่ไปไม่ถึงฝัน
ย้อนกลับไปในปี 2010 Amazon เว็บไซต์อีคอมเมิร์ซยักษ์ใหญ่ระดับโลก มีดำริที่จะผลิตสมาร์ทโฟนของตัวเอง ซึ่งนับเป็นโปรเจกต์ในฝันที่สะท้อนถึงความทะเยอทะยานของ Jeff Bezos หัวเรือใหญ่ของ Amazon ที่ไม่ต้องการจะหยุดเส้นทางการเติบโตของบริษัทไว้แค่การเป็นช่องทางจำหน่ายสินค้าออนไลน์เท่านั้น โดยประเมินว่าภายใน 4 ปีข้างหน้า จะมีการลงทุนมหาศาลในโปรเจกต์นี้ ทั้งในแง่ของการว่าจ้างพนักงานหลายพันคน และเม็ดเงินอีกมากกว่า 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (มากกว่า 3,000 ล้านบาท)

แผนการที่วางไว้เป็นไปตามกำหนด เพราะ Amazon Fire Phone ที่ว่าจ้างให้ Foxconn เป็นผู้ผลิต ได้เปิดตัวสู่ตลาดเมื่อเดือนกรกฎาคม 2014 โดยวางจำหน่ายในสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และเยอรมนี ในราคาเริ่มต้น 199 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 6,017 บาท) แต่สิ่งที่ล้มเหลวจนกลายเป็นความเจ็บปวดอย่างสาหัสของ Jeff Bezos คือ การตอบรับจากผู้บริโภคไม่ได้อื้ออึงอย่างที่คิด แม้ยอดขายในช่วงเปิดตัวจะทะยานขึ้นติดอันดับ Best Selling ใน Amazon แต่หลังจากนั้นเพียง 2 สัปดาห์ ยอดขายกลับตกฮวบ มิหนำซ้ำกลับมีแต่ฟีดแบ็กด้านลบถาโถมเข้ามาแบบถี่ยิบ มากกว่าเสียงชื่นชมฟีเจอร์ที่แตกต่างอย่าง Dynamic Perspective สมาร์ทโฟนที่ถูกคาดหวังว่าจะเป็นอีกหนึ่งเรือธงของบริษัท กลับไปไม่ถึงฝั่งฝัน จากที่นักวิเคราะห์ไอทีหลายรายคาดการณ์ว่า Amazon Fire Phone จะ disrupt บรรดาแบรนด์สมาร์ทโฟนรายใหญ่ได้ กลับกลายเป็นว่า Amazon Fire Phone อยู่ในตลาดได้เพียง 13 เดือนเท่านั้น ก็ถึงเวลาปิดฉาก ลาจากเป็นการถาวร เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2015
แทนที่จะร้อนแรงดั่งไฟที่ลุกโชน และแผดเผาผู้เล่นรายอื่นในตลาดให้แพ้พ่าย สมกับชื่อแบรนด์ แต่ความจริงที่เกิดขึ้นหาได้เป็นเช่นนั้นไม่ กระนั้นในความชอกช้ำ กลับมีอีกหนึ่งเรื่องราวที่กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ Amazon ผงาดขึ้นมาในน่านน้ำใหม่ ในฐานะผู้สร้างสรรค์ Amazon Alexa ระบบซอฟท์แวร์ควบคุมด้วยเสียง (Voice Control System) ที่ทำงานร่วมกับอุปกรณ์อัจฉริยะภายในบ้าน (Smart Home Device) โดยเริ่มแรกทำงานร่วมกับ Echo ฮาร์ดแวร์ของ Amazon.com เอง
พวยพุ่ง รุ่งเรืองขึ้นมาจากเถ้าถ่าน
“อย่ารู้สึกแย่กับ Fire Phone แม้แต่นาทีเดียว และต้องสัญญากับผมว่าคุณจะต้องนอนให้หลับ เต็มอิ่ม อย่าให้มีแม้แต่นาทีเดียวเช่นกันที่คุณต้องตื่นขึ้นมากลางคันเพราะความผิดพลาดในเรื่องนี้” คือ บทสนทนาที่เกิดขึ้นระหว่าง Jeff Bezos และ Ian Freed ผู้บริหารที่รับหน้าที่ดูแลทั้ง Amazon Fire Phone และ Amazon Alexa
เพียงแค่คำกล่าวสั้นๆ ของ Jeff Bezos ที่ไม่ต้องการให้ Ian Freed จมจ่อมอยู่กับความผิดพลาดที่คาดไม่ถึง แต่ผลักดันและกระตุ้นให้เขา รวมถึงทีมงานหรือบรรดา Amazonian ก้าวต่อไปข้างหน้า สะท้อนถึงบทเรียนอันทรงพลังและมีคุณค่าสำหรับผู้นำองค์กร รวมถึงใครก็ตามที่สนใจในการสร้างวัฒนธรรมแห่งการเติบโตอย่างต่อเนื่อง
น่าสนใจที่ว่า Amazon เปิดตัว Alexa พร้อมกับ Echo ลำโพงอัจฉริยะ หลังจากที่เปิดตัว Fire Phone ได้เพียง 4 เดือน ซึ่งนับเป็นเวลาที่เร็วมากสำหรับการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่เต็มไปด้วยนวัตกรรม หากเป็นบริษัทอื่นที่ซีอีโอใจไม่นิ่งและไม่คิดเร็ว ทำเร็ว อย่าง Jeff Bezos อาจจะยังมะงุมมะหราหาทางออกไม่เจอ

ย้อนกลับไปในตอนนั้น หนึ่งในฟีเจอร์ที่ปรากฎในโปรโตไทป์ของ Fire Phone ที่ Ian Freed นำเสนอกับ Jeff Bezos คือ Voice Recognition ซึ่งสร้างความประหลาดใจให้กับเขาเป็นอย่างมาก กับการใช้เสียงออกคำสั่งให้สมาร์ทโฟนเปิดเพลงได้ภายในไม่กี่วินาที และนั่นทำให้เขาเกิดไอเดียผุดพรายด้วยการ “คิดใหญ่” จากเทคโนโลยีใหม่นี้
หลังจากนั้นภายในวันเดียว Jeff Bezos เร่งอัดฉีดงบเพิ่มเติมให้กับ Ian Freed อีก 50 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1,511 ล้านบาท) และจ้างพนักงานเพิ่ม 200 คน โดยเฉพาะ Data Scientist และผู้เชี่ยวชาญด้าน Artificial Intelligence (AI) เพื่อออกแบบซอฟท์แวร์ใหม่ และขับเคลื่อนโปรเจกต์นี้โดยด่วน และนั่นคือปฐมบทความสำเร็จของ Alexa ที่เกิดจากเถ้าถ่านของ Fire Phone

หลายคนอาจสงสัยว่าอะไรทำให้ Jeff Bezos ตัดสินใจลงทุนและใส่เกียร์เดินหน้าเพื่อปั้น Alexa แบบเต็มสูบ แต่หากทราบว่าเขาชื่นชอบการอ่านนิยายวิทยาศาสตร์ ไซ–ไฟ มาตั้งแต่ยังเด็ก และเป็นแฟนตัวยงของ Star Trek คงหายข้องใจ
Alexa ได้เปลี่ยนวิธีการปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้บริโภคยุคใหม่กับเทคโนโลยีภายในบ้าน และส่ง Amazon ขึ้นแท่นผู้นำด้าน AI โดยต้นปี 2019 ที่ผ่านมา Amazonประกาศว่าอุปกรณ์ที่รองรับการทำงานร่วมกับ Alexa มียอดจำหน่ายแล้ว 100 กว่าล้านเครื่อง และมีอุปกรณ์สมาร์ท โฮมต่างๆ รองรับได้กว่า 60,000 ประเภททั่วโลก ในปี 2019 เมื่อเทียบกับที่มีอยู่ 20,000 ประเภททั่วโลก ในปี 2018 และด้วยทักษะในการตอบโต้กับมนุษย์ที่หลากหลายและมากกว่าคู่แข่ง ทำให้ Alexa ประสบความสำเร็จอย่างล้นหลาม เฉพาะในสหรัฐอเมริกามีมากถึง 65,901 ทักษะ เลยทีเดียว


ไม่มีเวลาให้กับความล้มเหลว ไม่ใช่แค่ล้มแล้วต้องลุก แต่ต้องรีบลุกและเดินต่อไปสู่หลักชัยใหม่ให้ได้
Emotional Intelligence กุญแจสู่ความสำเร็จในแบบฉบับ Jeff Bezos
ไม่เพียงแต่ AI แต่สิ่งที่ทำให้ Amazon.com ประสบความสำเร็จเป็นอย่างมากก็คือ Emotional Intelligence ของ Jeff Bezos ซึ่งความฉลาดทางอารมณ์เป็นความสามารถในการรับรู้ ชี้ชัด เข้าใจและบริหารจัดการอารมณ์ของตนเองและผู้อื่น ที่ซีอีโอชื่อดังรายนี้มีอยู่เต็มเปี่ยม โดยเฉพาะการไม่ยอมจำนน ทำให้เขากล้าที่เผชิญหน้ากับความเสี่ยง มองเห็นโอกาสและเรียนรู้จากความล้มเหลวที่เกิดขึ้น เพื่อที่จะเติบโตต่อไปอย่างแข็งแกร่งกว่าเคย ความปรารถนาที่จะงอกงาม ความต้องการที่จะผลิดอกออกผลแบบไม่สิ้นสุด ทำให้เขากระโดดลงเล่นในธุรกิจสมาร์ทโฟน และแรงผลักดันเดียวกันนี่เองที่เป็นจุดกำเนิดของ Alexa หรืออาจกล่าวได้ว่า ทัศนคติและความเชื่อที่ส่งผลต่อพฤติกรรม (mindset) แบบเดียวกัน ไม่ได้การันตีว่าจะทำให้เกิดผลลัพธ์เหมือนกันในระยะสั้น หากแต่เป็นในระยะยาวต่างหาก และปัจจัยสำคัญที่จะนำไปสู่ความสำเร็จได้ก็คือ ต้องกระตุ้นให้ทีมงานทุกคนมีแรงบันดาลใจและไฟฝันเช่นเดียวกันให้ได้
หาก Jeff Bezos กล่าวโทษความผิดพลาดที่เกิดขึ้น ไม่สนับสนุนความคิดสร้างสรรค์และกระตุ้นความกล้าของทีมงาน รวมถึงให้ความเชื่อมั่นและไว้วางใจว่าพวกเขาสามารถทำได้ แน่นอนว่าทั้ง Ian Freed และพนักงานคนอื่นๆ ย่อมไม่กล้าเสี่ยงที่จะคิดหรือทำอะไรใหม่ๆ และนั่นหมายความว่า Alexa ก็อาจจะยังเป็นแค่วิมานในอากาศ และ Amazon ก็ไม่สามารถ diversity ธุรกิจได้ขนาดนี้


ล่าสุด Amazon ทำรายได้ 232.89 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 7,037 พันล้านบาท) ในปี 2018 เมื่อเทียบกับปี 2004 ที่มีรายได้ 6.92 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 209 พันล้านบาท) ขณะที่ผลประกอบการในไตรมาส 3/2019 อยู่ที่ 70 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 2,115 พันล้านบาท) เพิ่มขึ้น 24% จากช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า ส่วนในแง่ของ Brand Value ได้รับการประเมินโดย Kantar Millward Brown ว่าในปี 2019 Amazon เป็นแบรนด์ค้าปลีกที่มีมูลค่าแบรนด์สูงที่สุดในโลก ด้วยมูลค่า 315,505 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 9,535,141 ล้านบาท) รองลงมาคือ Alibaba มูลค่า 131,246 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 3,966,302 ล้านบาท) และ Home Depot มูลค่า 53,507 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1,617,000 ล้านบาท) ขณะเดียวกันก็ได้รับการจัดอันดับจาก Management Top 250 ให้เป็นบริษัทอันดับ 1 ที่มีการบริหารจัดการที่ดีที่สุดในโลก คว่ำ Apple ที่เคยรั้งหัวตารางลงได้
ส่วนยอดจำหน่ายของ Smart Speaker ในไตรมาส 3/2019 ของ Amazon ก็เป็นเบอร์ 1 ของโลก ด้วยจำนวน 10.4 ล้านเครื่อง รองลงมาคือ Alibaba 3.9 ล้านเครื่อง ต่อด้วย Baidu 3.7 ล้านเครื่อง Google 3.5 ล้านเครื่อง และ Xiaomi 3.4 ล้านเครื่อง

ส่องตลาด Speech & Voice Recognition และ Smart Home Device
ตลาด Speech & Voice Recognition มีมูลค่า 6,892.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 208,523 ล้านบาท) ในปี 2018 คาดว่าจะเติบโต 19.8% และมีมูลค่าเพิ่มขึ้นเป็น 28,335.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 857,195 ล้านบาท) ในปี 2026 และมีการประเมินว่าในปี 2019 มี 3.25 พันล้าน Digital Voice Assistant ที่ถูกใช้งานในอุปกรณ์ต่างๆ ทั่วโลก และจะเพิ่มขึ้นเป็น 8 พันล้าน ในปี 2023 ซึ่งเป็นตัวเลขที่มากกว่าจำนวนประชากรโลก!
สำหรับตลาดอุปกรณ์อัจฉริยะภายในบ้าน หรือ Smart Home Device ทั่วโลกมีมูลค่า 73,719 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 2,228,270 ล้านบาท) และคาดว่าจะเติบโตต่อเนื่องในช่วงปี 2019-2023 เฉลี่ยปีละ 17.6% ส่งผลให้มูลค่าตลาดนี้พุ่งขึ้นเป็น 141,220 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 4,268,558 ล้านบาท) ในปี 2023 ขณะที่อัตราการเข้าถึงของอุปกรณ์อัจฉริยะภายในบ้านของครัวเรือนอยู่ที่ 7.2% ในปี 2019 ก็คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 16.7% ในปี 2023 ส่วนค่าใช้จ่ายเฉลี่ยแต่ละครัวเรือนในการซื้ออุปกรณ์ประเภทนี้อยู่ที่ 84.99 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 2,568 บาท) และอายุของผู้ใช้งานส่วนใหญ่ 33% คือ ผู้บริโภคในช่วงวัย 25-34 ปี โดย 5 อันดับประเทศที่มีอัตราการเข้าถึงอุปกรณ์ประเภทนี้มากที่สุดได้แก่ สหรัฐอเมริกา จีน สหราชอาณาจักร เยอรมนี และญี่ปุ่น
ที่มา :
- Jeff Bezos Gave an Amazon Employee Extraordinary Advice After His Epic Fail. It’s a Lesson in Emotional Intelligence.
- Total smart home devices supported by various voice assistants in 2018 and 2019
- Speech and Voice Recognition Market 2019: Global Leading Players, Industry Updates, Future Growth, Business Prospects and Future Investments by Forecast to 2026
- Total number of Amazon Alexa skills in selected countries as of September 2019
- Brand value of the leading 20 most valuable retail brands worldwide in 2019 (in million U.S. Dollars)
- Amazon Sold Three Times More Smart Speakers than Google in Q3 2019, Baidu and Alibaba Also Beat Google Device Sales
- The Best-Managed Companies of 2019—and How They Got That Way










