ระยอง เป็น 1 ใน 3 จังหวัดที่เป็นเป้าหมายของการพัฒนาตามนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมของประเทศและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน เพื่อทำให้เศรษฐกิจของไทยเติบโตในระยะยาวได้อย่างยั่งยืน แต่การพัฒนาดังกล่าวปฏิเสธไม่ได้ว่าจะนำไปสู่การเพิ่มจำนวนประชากรในพื้นที่ซึ่งจะมีประชากรแฝงเพิ่มมากขึ้นเป็นเท่าตัว สิ่งที่ตามมาคือ ความไม่เพียงพอของน้ำกินน้ำใช้ จนอาจเกิดความขัดแย้งจากการใช้น้ำและปัญหาการจัดการด้านการใช้น้ำในอนาคต
ดังนั้น เพื่อสร้างความมั่นคงด้านการใช้ทรัพยากรน้ำในพื้นที่ จึงต้องพิจารณาปัจจัยสำคัญยิ่งต่อผลสำเร็จตามเป้าหมายของการพัฒนาเชิงพื้นที่ด้านต่างๆ ในพื้นที่ EEC
น้ำเสีย…วิกฤตทรัพยากรที่ต้องแก้
ว่าที่ร้อยตรี พิรุณ เหมะรักษ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดระยอง ในฐานะประธานที่ประชุมชี้แจงแผนงานการพัฒนาระบบการวางแผนบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ EEC ภายใต้แผนยุทธศาสตร์เป้าหมาย (Spearhead) ด้านสังคม การบริหารจัดการน้ำ จัดโดยสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ร่วมกับมหาวิทยาลัยนเรศวร ณ ห้องประชุม ศาลากลางจังหวัดระยองว่า แผนงานการพัฒนาระบบในการสร้างความมั่นคงด้านน้ำและการวางระบบบริหารจัดการน้ำด้านอุปสงค์ มีเป้าหมายเพื่อลดอัตราการใช้น้ำซึ่งคาดการณ์ในพื้นที่ EEC ว่าจะลดลง 15%

ทั้งนี้ในที่ประชุม นอกจากแผนงานการพัฒนาระบบเพื่อการบริหารจัดน้ำแล้ว เรื่องของ “น้ำเสีย” ถือเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจและถูกหยิบยกขึ้นมาแลกเปลี่ยนกันอย่างมากจากผู้เกี่ยวข้อง ทั้งหัวหน้าส่วนราชการต่างๆ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และคณะนักวิจัยภายใต้แผนยุทธศาสตร์เป้าหมาย (Spearhead) ด้านสังคมการบริหารจัดการน้ำ เพราะต่างก็เชื่อว่า “น้ำเสีย” น่าจะเป็นอีกหนทางของการกู้วิกฤตน้ำในพื้นที่ EEC ในอนาคตได้
จากโจทย์ที่ว่า ทำอย่างไรจะลดปัญหาการขาดแคลนน้ำ เพราะการหาแหล่งน้ำเพิ่ม ทั้งน้ำผิวดินและน้ำใต้ดินนั้นอาจไม่พอ แต่ประเด็นสำคัญคือ ต้องลดการใช้น้ำลงด้วย โดยเฉพาะในส่วนของจังหวัดระยอง มีการประเมินว่าในปี 2570 จะมีความต้องการใช้น้ำเพิ่มขึ้นประมาณ 370 ล้านลูกบาศก์เมตร และในปี 2580 จะเพิ่มขึ้นที่ 570 ล้านลูกบาศก์เมตร
ปัจจุบันมีหลายโรงงาน รวมทั้งนิคมอุตสาหกรรมที่มีการจัดการน้ำเสียอย่างเป็นระบบ และสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งนี่เองคืออีกแนวทางหนึ่งของ การเพิ่มทรัพยากรน้ำต้นทุน ที่นักวิจัยภายใต้แผนยุทธศาสตร์เป้าหมาย (Spearhead) ด้านสังคมการบริหารจัดการน้ำมองกันว่า เป็นประเด็นสำคัญ

เปิดแนวคิด ‘ลด’ คือ ‘เพิ่ม’
นางสาวพรรรัตน์ เพชรภักดี ผู้อำนวยการอาวุโส สถาบันน้ำและสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืน สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย กล่าวว่า การลดการใช้น้ำ 15% สำหรับภาคอุตสาหกรรมไม่ใช่เพียงการลดปริมาณการใช้น้ำ แต่จะหมายถึงการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำเพื่อลดการสูญเสียน้ำที่เกิดขึ้นในกระบวนการต่างๆ
โดยในส่วนของภาคอุตสาหกรรม จะมีน้ำที่ผ่านกระบวนการบำบัดและมีศักยภาพสามารถนำกลับมาใช้ได้ (Recycle) เนื่องจากโรงงานอุตสาหกรรมมีระบบบำบัดน้ำเสียภายในโรงงาน รวมถึงมีระบบบำบัดน้ำเสียส่วนกลาง (center treatment) ของทางนิคมอุตสาหกรรมหรือสวนอุตสาหกรรมที่สามารถรองรับน้ำเสียได้ในปริมาณมาก สำหรับภาคส่วนอื่น เช่น ภาคชุมชนและภาคบริการบางแห่งก็มีระบบบำบัดน้ำเสียเช่นกัน ซึ่งทางคณะวิจัยกำลังศึกษาและพัฒนาเพื่อหาแนวทางในการนำน้ำเสียเหล่านั้นกลับมาใช้ประโยชน์













