เป็นประจำทุกปีอยู่แล้วที่ วันเดอร์แมน ธอมสัน อินเทลลิเจนซ์ (Wunderman Thompson Intelligence) หน่วยงานวิจัยและนวัตกรรมของ วันเดอร์แมน ธอมสัน เอเยนซีระดับโลกที่ให้บริการด้านความคิดสร้างสรรค์ ข้อมูล และเทคโนโลยี จะออกรายงาน The Future 100 เพื่อชี้ให้เห็น ‘เทรนด์พฤติกรรมผู้บริโภคและนวัตกรรม’ ที่จะขับเคลื่อนโลกในปีนั้น ทว่า ปี 2020 นี้ มีความพิเศษ ตรงที่ รายงาน ‘The Future 100 : 2020’ จะเผยถึงการพยากรณ์นวัตกรรมล้ำสมัยที่ทุกคนจะได้เห็น และคาดว่าจะโดนใจคนรุ่นใหม่ตลอดทศวรรษนี้
เพราะ ปี 2020 กล่าวได้ว่าเป็นหมุดหมายของการเปลี่ยนผ่านสู่ทศวรรษที่นวัตกรรมและเทคโนโลยี จากเดิมที่เรามีชีวิตประจำวันที่ขาดเทคโนโลยีไม่ได้แล้ว ในปีนี้ จะมีไอเดียนวัตกรรมและเทคโนโลยีเกิดขึ้นมากมาย และจะเข้ามามีบทบาทในการใช้ชีวิตของคนรุ่นใหม่ในโลกนี้มากขึ้นไปอีก เสมือนเป็นสิ่งที่ผสมผสานอยู่ในไลฟ์สไตล์ของของผู้คนแบบแยกออกไม่ได้ไปเสียแล้ว
“The Future 100” ช่วยให้ผู้อ่านได้เตรียมปรับตัวรับพฤติกรรมใหม่ของผู้บริโภคกับ 100 เทรนด์ ที่ ดิ อินโนเวชัน กรุ๊ป (The Innovation Group) คาดการณ์ว่าจะเกิดขึ้น โดยแบ่งออกเป็น 10 หมวด แต่ละเทรนด์มีรายละเอียดของภาพรวมกระแสนวัตกรรมและเทคโนโลยีใหม่ที่เกิดขึ้นจนถึงปัจจุบัน โดยอธิบายในรูปแบบของการให้หลักการและยกตัวอย่างนวัตกรรม ไอเดีย ที่สื่อสารถึงเทรนด์เด่นในหมวดนั้นไว้อย่างกระชับ เข้าใจง่าย พร้อมกับคำอธิบายอย่างชัดเจนว่าเพราะเหตุใดแบรนด์และนักการตลาดจึงควรให้ความสนใจกับเทรนด์นั้นๆ

‘The Future 100 : 2020’ ชี้ ปี 2020 ปีแห่งการเปลี่ยนผ่านวัฒนธรรมผู้บริโภค สร้างสรรค์และมีจินตนาการมากขึ้น
เอมม่า ชิว (Emma Chiu) Global Director ของวันเดอร์แมน ธอมสัน อินเทลลิเจนซ์ เกริ่นถึงรายงานฉบับนี้ว่า
“จากเมื่อทศวรรษที่ผ่านมา (2010s) ซึ่งเป็นทศวรรษแห่งความขัดแย้งทางการเมือง ความสั่นคลอนของเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมที่ย่ำแย่ลง สถานการณ์เหล่านี้ปลุกจิตสำนึกของผู้คน ให้มารวมใจกันเพื่อสร้างความเคลื่อนไหวทางสังคม สร้างบรรทัดฐานทางสังคมใหม่ บริษัทหรือแบรนด์ที่ไม่รับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมจะอยู่ยากในยุคนี้ นี่เองที่ทำให้ทุกแบรนด์หันมาปรับเปลี่ยนกลยุทธ์การตลาด คิดค้นโปรเจคโดนใจ เพื่อสังคมและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
“การเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมที่แท้จริงได้เกิดขึ้นแล้ว โดย “เจตนารมณ์และความโปร่งใส” จะเป็นคุณสมบัติสำคัญที่สุดที่ทำให้ลูกค้าเกิดความจงรักภักดี ในขณะที่จินตนาการจะมีบทบาทเหนือข้อมูลในเรื่องการดึงดูดผู้บริโภค เราจึงตั้งใจว่าจะเปิดเผยรายงานพิเศษ ‘The Future 100 : 2020’ ที่ได้จากการเกาะติดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่และแนวโน้มย่อยที่ขยับตัวอย่างรวดเร็ว ซึ่งจะเป็นโอกาสให้นักการตลาดได้พาตัวเองขึ้นนำหน้าเหนือคู่แข่งได้”
รายงานฉบับนี้จัดแบ่งเทรนด์ต่างๆ ออกเป็น 10 หมวดหมู่ ที่มีความเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมผู้บริโภคในทุกด้าน
- วัฒนธรรม (Culture)
ในช่วงทศวรรษก่อนที่ผ่านมา นับเป็นช่วงเวลาแห่งความไม่แน่นอนทั้งทางการเมือง เศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม ทำให้ผู้บริโภคตกอยู่ในความวิตกกังวลใจมานาน แต่ละบริษัทหรือแบรนด์ที่คิดการณ์ไกลหลายรายจึงมีความตั้งใจที่จะเปลี่ยนบรรยากาศที่หมองหม่น ให้กลับสดใสขึ้นด้วยภาพอนาคตที่เป็นไปได้จริงและมองโลกในแง่ดี ยกตัวอย่าง ปรากฏการณ์ที่เป็นตัวแทนของบทวิเราะห์นี้ คือ สีแพนโทนในเฉดแดง Flame Scarlet สุดร้อนแรง ได้รับคัดเลือกมาใช้ผลิต เลโก้ สำหรับฤดูใบไม้ผลิ/ฤดูร้อน ปี 2020 ในแคมเปญ “Rebuild The World”

- เทคโนโลยีและนวัตกรรม (Tech & Innovation)
ทุกแบรนด์จำเป็นต้องตระหนักว่ายุคนี้เป็นยุคแห่งความเป็นส่วนตัว (The Privacy Era) ครั้งหนึ่งการเก็บรวบรวมข้อมูลเคยถูกมองว่าเป็นสิ่งที่ช่วยผู้บริโภค แต่ในปัจจุบันมันกลับถูกตราหน้าว่ามีวาระซ่อนเร้นและไร้ซึ่งจริยธรรม ที่เป็นเช่นนี้เพราะผู้บริโภคได้มาถึงจุดแตกหักแล้ว เนื่องจากเกิดสภาวะล้ำเส้นในเรื่องข้อมูลอยู่บ่อยครั้งและรุนแรง
โครงการที่บางแบรนด์ได้ดำเนินการไปในปี 2019 ถือเป็นก้าวแรกที่แบรนด์ต่างๆทำเพื่อไถ่โทษของตนเอง ดังนั้น ในทศวรรษนี้ ผู้บริโภคจะมีอำนาจควบคุมข้อมูลของตนเองมากขึ้น และให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของข้อมูลส่วนตัวมากขึ้นด้วย โดยเครื่องมือหลักที่องค์กรธุรกิจใช้เพื่อนำเสนอบริการที่โดนใจผู้บริโภค คือ เทคโนโลยีที่สามารถรักษาความปลอดภัยทางไซเบอร์ ให้ได้นั่นเอง

- การเดินทางและภาคบริการ (Travel & Hospitality)
ที่ผ่านมา มีข่าวเกี่ยวกับปัญหาเรื่องสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลง หรือ Climate change อยู่อย่างต่อเนื่อง แบรนด์ต่างๆโดยเฉพาะ ธุรกิจด้านการท่องเที่ยวและการบริการ จึงมุ่งสร้างหลักประกันว่าตนเองจะมีแผนธุรกิจที่ยั่งยืนอย่างแท้จริงและมีนโยบายที่ทำให้อัตราการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์สุทธิของตนเองเป็นศูนย์ (Carbon-neutral) ให้ได้
นอกจากนั้น หลายองค์กรธุรกิจในภาคการท่องเที่ยวและโรงแรม ยังแสดงถึงความตั้งใจว่าจะดำเนินธุรกิจด้วยความโปร่งใสในเรื่องความรับผิดชอบของตนต่อสิ่งแวดล้อมและสังคม เพราะการทำเช่นนี้ไม่เพียงสร้างความเชื่อถือ แต่ยังช่วยสร้างความจงรักภักดีต่อแบรนด์ของลูกค้าอีกด้วย เนื่องจากผู้บริโภคยุคนี้มีความตระหนักและรอบรู้เรื่องผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างดี จึงมองหาแบรนด์ที่ให้ความสำคัญในเรื่องนี้ด้วยเช่นกัน

- แบรนด์และการตลาด (Brands & Marketing)
ในช่วงที่ผ่านมา แบรนด์ต่างๆค่อยๆที่จะแหวกขนบ สร้างการรับรู้และยอมรับในแบรนด์ ด้วยวิธีที่แปลกใหม่และแตกต่างกว่าหลักการตลาดแบบเดิมๆ เพราะความสำเร็จในยุคที่พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนแปลงไป มีความต้องการหลากหลายและจำเพาะมากขึ้น จึงไม่ใช่เรื่องง่ายเลยที่จะพิชิตใจผู้บริโภคด้วยกลยุทธ์การตลาดแบบเดิมๆ
เพื่อให้เห็นภาพ ขอยกตัวอย่างแบรนด์สินค้าและเฟอร์นิเจอร์ DIY ชื่อดัง IKEA ที่เลือกปรับคีย์เวิร์ดชื่อสินค้าใหม่หมด และได้เปิดเว็บไซต์ IKEA Retail Therapy ในปี 2016 โดยการเลือกใช้คำว่า Therapy เพื่อสื่อว่าถ้าลูกค้ากำลังเครียด ก็สามารถเข้ามาช้อปออนไลน์ที่นี่ได้ โดยเว็บนี้ใช้หลัก SEO กำหนดคำฮิตที่มีคนค้นหาเยอะที่สุด เพื่อดันสินค้าให้ติดอันดับบน Google คำฮิตที่นำมาใช้โดยมุ่งเน้นใช้คำค้นที่แก้ไขปัญหาครอบครัวเป็นหลัก
ยกตัวอย่าง สินค้าโซฟาที่บรรยายสรรพคุณไว้ในคำจำกัดความว่า MY PARTNER SNORES “คู่รักของฉันนอนกรน” พร้อมคำบรรยายสุดเกรียนว่าโซฟานี้จะช่วยทำให้ชีวิตง่ายขึ้น ถ้าคู่รักของคุณนอนกรนก็หาโซฟาดีๆสักตัว และย้ายไปนอนโซฟาแทนแค่นี้ก็สิ้นเรื่องแล้ว

- อาหารและเครื่องดื่ม (Food & Drink)
แม้ว่าในยุคนี้ผู้คนยังคงให้ความสำคัญกับ โซเชียลมีเดีย แต่ก็ใช่ว่า ร้านอาหารเก๋ๆ ร้านกาแฟชิคๆ จะต้องมีรูปแบบและการตกแต่งเป็นแบบแผนอย่างที่โซเชียลมีเดียประกอบสร้างมา เพราะเจ้าของธุรกิจร้านอาหารและภัตตาคารจะพากันฉีกรูปแบบจากสไตล์ร้านอาหาร หน้าตาของอาหาร ตลอดจนการตกแต่งเดิมๆไป ชนิดที่ผู้บริโภคไม่อาจคาดเดาได้ และความประหลาดใจของลูกค้านี่เอง ที่จะทำให้เกิดความประทับใจและความชอบของการใช้บริการร้านอาหารนั้นๆตามมาได้ไม่ยาก
อย่างที่ผ่านมา ที่ภัตตาคารหรูทั่วโลก ได้ปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ มาเปิด Pop-up Restaurant กันมากขึ้น เพราะตระหนักแล้วว่า ถ้าไม่พาตัวเองลงมาจากหอคอยงาช้าง ก็จะต้องพ่ายแพ้ให้กับอาหารริมทาง หรือ Street food กันหมด โดยความสำเร็จของการเปิด Pop-up Restaurant หลายแบรนด์ ก็ใช่ว่าจะได้มาอย่างง่ายดายนัก เพราะต้องมีส่วนผสมของราคาอาหารที่น่าคบ รสชาติอาหารที่ยังคงความอร่อยระดับภัตตาคาร และตัวร้าน Pop-up ก็ต้องเปิดในทำเลที่เหมาะสมด้วย

- ความงาม (Beauty)
รายงาน ‘The Future 100 : 2020’ จำกัดความว่า นิยามของความงามที่จะเข้าถึงผู้บริโภคยุคใหม่ ต้องอยู่ในคอนเซปของ Blue beauty ซึ่งมาจากการเปรียบเปรยว่า แบรนด์บิวตี้ ความงาม ทศวรรษนี้ ต้องมองให้ลึกลงไปในมหาสมุทรสีคราม เพื่อค้นลงไปให้เจอ แหล่งวัตถุดิบอันทรงคุณค่าใต้ท้องทะเลลึก จึงจะถือว่าเข้าถึงใจของผู้บริโภคยุคนี้ ที่มีความปรารถนาสินค้าและผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมมาจากธรรมชาติ เหมือนเป็นความงามที่รังสรรค์จากธรรมชาติ ซึ่งมีความหมายในด้านการเป็นผลิตภัณฑ์ที่ดีต่อธรรมชาติและยั่งยืนด้วย
นอกจากนั้น ธีม สวนสนุกความงามรูปแบบใหม่ (New Beauty Playgrounds) ที่สื่อถึงการช้อปปิ้งแบบสร้างประสบการณ์ มีความสอดคล้องกับเทรนด์ของผู้ใช้ผลิตภัณฑ์ความงามในปัจจุบันที่ยังคงชื่นชอบการได้ลองและเลือกซื้อเครื่องสำอางเองภายในร้าน
จากเทรนด์ดังกล่าวแบรนด์ความงามจึงมุ่งสร้างพื้นที่ที่จะเป็นสวนสนุกที่สร้างประสบการณ์ให้ผู้บริโภคกลุ่มนี้ได้อย่างแท้จริง พร้อมกับจินตนาการสร้างสรรค์เคาน์เตอร์ผลิตภัณฑ์ความงามขึ้นใหม่ให้เป็นที่หมายซึ่งผู้บริโภคสามารถใช้เวลาสนุกไปกับการเล่นการลอง และแน่นอนว่าจะต้องซื้อผลิตภัณฑ์ได้ด้วย

- การค้าปลีก (Retail)
ทศวรรษหน้า ยังเป็นห้วงเวลาที่ผู้บริโภคปรับเปลี่ยนทัศนคติในการตัดสสินใจซื้อสินค้า โดยมองถึงหลักจริยธรรมของผู้ผลิต หรือเจ้าของแบรนด์ เป็นเหตุผลในการซื้อสินค้านั้น และปัจจัยนี้เองก็เป็นตัวชี้วัดความจงรักภักดีต่อแบรนด์นั้นด้วย
และกลยุทธ์ที่จะเป็นตัวช่วยให้แบรนด์เอาชนะใจผู้บริโภคได้ คือ ระบบสมาชิก ที่รายงานฉบับนี้ฟันธงว่า ระบบสสมาชิกจะบุกโลกตะวันออก (Subscription Goes East) เพราะระบบสมาชิกไม่ได้จำกัดอยู่แค่เรื่องการรับข่าวสาร สิทธิพิเศษต่างๆอีกต่อไป และโลกของการใช้ชีวิตในระบบสมาชิกกำลังเฟื่องฟูถึงขีดสุดในประเทศญี่ปุ่น ซึ่งทุกวันนี้คุณสามารถเป็นสมาชิกได้ทุกอย่าง ตั้งแต่เครื่องดื่มที่บาร์ไปจนถึงการทำผมและการรักษาความงาม การเสาะหาเสื้อผ้าสำหรับสวมไปทำงาน หรือแม้กระทั่งรถยนต์ Lexus

- สินค้าและบริการระดับหรูหรา (Luxury)
นิยามของความหรูหราจะเปลี่ยนไปด้วยการมีดีไซน์ การออกแบบเฉพาะตัวมาผสมผสานมากขึ้นในทุกสิ่ง ทุกพื้นที่ ที่จะดึงดูดผู้บริโภคที่ชื่นชอบความเอกคลูซีฟไป ยกตัวอย่าง การยกระดับสนามบิน Elevated Airports โดยในยุคนี้สนามบินกำลังก้าวไกลเกินความเป็นสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อการเดินทาง ด้วยการยกระดับให้เป็นที่หมายทางวัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นอยู่ในตัวของมันเอง ดังที่ได้เห็นจากท่าอากาศยานชางงีของสิงคโปร์ซึ่งมีน้ำตกในร่มที่สูงที่สุดในโลก (Jewel Changi) และท่าอากาศยานนานาชาติต้าซิง (Daxing International Airport) ในกรุงปักกิ่ง ซึ่งได้รับการออกแบบให้เป็นรูปปลาดาว โดยสถาปนิก ซาฮา ฮาดิด ผู้ล่วงลับ

- สุขภาพ (Health)
ด้วยการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วในยุคดิจิทัล และการใช้ชีวิตของผ็คนที่เร่งรีบ ส่งผลต่อวิธีการฟื้นฟูและเยียวยาความเจ็บป่วยทางร่างกายและจิตใจของผู้คนด้วย เพราะหากใครเกิดป่วย ไม่ว่าจะทางกายหรือทางใจ ก็อยากจะหาที่รักษา พักผ่อนกายใจที่เป็น Fast Healing Spaces หรือช่องทางด่วน ที่จะช่วยคืนความสดใส ความปกติสุข ให้กับบตัวเองอย่างรวดเร็ว ดังนั้น ธุรกิจด้านสุขภาพจึงต้องพยายามนำเสนอการให้บริการที่เป็นรูปแบบนี้ไว้ให้กับผู้บริโภคด้วย
และแน่นอนว่า ปัญหาสุขภาพใจ หรือ Mental Health ยังเป็นภัยคุกคามทางสุขภาพที่สำคัญ ที่ทุกฝ่ายต้องให้ความสำคัญและนำเสนอนวัตกรรม เทคโนโลยี ที่จะมาช่วยป้องกันและเยียวยาผู้ป่วยทางจิตใจให้ได้ โดยแน่นอนว่า เทคโนโลยี จะเป็นเครื่องมือหลักในการทำให้เหล่านวัตกรด้านสุขภาพ สร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อสุขภาพหลากรูปแบบให้กับผู้บริโภคได้ ไม่ว่าจะเป็นแอปพลิเคชัน เยียวยาสภาพใจ หรือ gadget เจ๋งๆ ที่ช่วยดูแลสุขภาพของคนยุคนี้ เป็นต้น

- การเงิน (Finance)
Carbon credit คือ มุมที่รายงานฉบับนี้หยิบมานำเสนอในเทรนด์ด้านนี้ โดยมองว่าบริษํท หรือแบรนด์ธุรกิจทั่วโลก จะต้องหันมาให้ความสำคัญกับการการซื้อขายคาร์บอนเครดิตกันแล้ว เพราะถ้าแบรนด์ใดสามารถเข้าสู่ตลาดการซื้อขายคาร์บอน เครดิต ย่อมสร้างเม็ดเงินหลับคืนสู่บริษัทได้ไม่น้อยเลย อ้างอิงได้ตามข้อมูลข่าวของประเทศไทย ที่ในปี 2018 ที่ผ่านมา ได้เกิดการซื้อขายคาร์บอนเครดิตอย่างเป็นทางการครั้งแรกในประเทศไทยด้วยมูลค่ากว่า 3 ล้านบาท หรือคิดเป็นคาร์บอนเครดิต 2 แสนตัน ราคาเฉลี่ยตันละ 20 – 200 บาท ทีเดียว
ที่มา : รายงาน ‘The Future 100 : 2020’ จัดทำโดย วันเดอร์แมน ธอมสัน อินเทลลิเจนซ์ (Wunderman Thompson Intelligence)
อ่านกันต่อ บทความวิเคราะห์เทรนด์การตลาด จากหลากหลายองค์กรมีชื่อเสียงระดับโลก
10 เทรนด์การตลาดแห่งเอเชีย ปี 2020 พลิกวิกฤตเป็นความท้าทาย ด้วยการใช้เทคโนโลยีนำทาง
6 เทรนด์อสังหาริมทรัพย์ มาแรง พลิกธุรกิจ รันเรียลดีมานด์ ที่แท้ทรู
สร้าง ‘ความไว้วางใจในข้อมูล’ กลยุทธ์เอาชนะใจผู้บริโภคขององค์กรธุรกิจผู้นำเทรนด์ความยั่งยืน ปี 2020










