เนื่องจากได้ข้อมูลมาใหม่ นั่นคือ ผลสำรวจดัชนีการใช้คลาวด์ระดับองค์กร หรือ Enterprise Cloud Index 2019 Report (ECI) โดย แวนสัน บอร์น (Vanson Bourne) บริษัทผู้ทำวิจัยเป็นปีที่สองติดต่อกันในนามของ นูทานิคซ์ (Nutanix) หนึ่งให้ผู้ให้บริการระดับโลกด้านคลาวด์คอมพิวติงสำหรับองค์กร ทำให้ทราบว่า สถานะของการใช้คลาวด์ในองค์กรทั่วโลกและในประเทศไทยเป็นอย่างไร มีอุปสรรคใดบ้าง รวมถึงแนวโน้มการใช้งานคลาวด์ในอนาคต
ทบทวนประเภทคลาวด์
ที่ผ่านมา องค์กรทั่วโลกมักเก็บข้อมูลไว้ใน ศูนย์ข้อมูลแบบดั้งเดิม (Traditional or Legacy Data Center) ซึ่งมีระบบประมวลผล การจัดเก็บข้อมูล และอุปกรณ์ระบบเครือข่ายติดตั้งอยู่ในสถานที่หรือในองค์กร เพื่อวัตถุประสงค์ในการใช้งานแอปพลิเคชัน รวบรวม จัดเก็บ และประมวลผลข้อมูลจำนวนมาก แต่หาก Data Center เต็ม องค์กรก็ต้องจัดซื้อฮาร์ดแวร์มาจัดเก็บเพิ่ม ความต้องการสถานที่จัดเก็บก็เพิ่มขึ้นตามมา และการใช้งานก็จะจำกัดอยู่ในองค์กรเท่านั้น
แต่ในยุคดิจิทัล เทคโนโลยีระบบคลาวด์ (Cloud Computing) เข้ามาซัพพอร์ตการใช้งานแอปพลิเคชัน รวบรวม จัดเก็บ และประมวลผลข้อมูลจำนวนมากได้อย่างรวดเร็วผ่านอินเทอร์เน็ต และมีการใช้งานแพร่หลายยิ่งขึ้น ทั้งในระดับบุคคลและองค์กร (ที่เราใช้สมาร์ทโฟนแล้วมีระบบคลาวด์ช่วย Backup ข้อมูลไว้ เช่น iCloud, Google Drive) ซึ่งสอดคล้องกับ 10 แนวโน้มเทคโนโลยีที่สำคัญที่สุ ดสำหรับปี 2020 โดย Gartner ที่เคยนำเสนอไปก่อนหน้านี้ SALIKA จึงนำคำจำกัดความของคลาวด์จากรายงาน ECI มาบอกต่อ เพื่อการทบทวนและเข้าใจประเภทคลาวด์ตรงกัน ดังนี้

- ไพรเวทคลาวด์ (Private Cloud)
โครงสร้างพื้นฐานด้านไอทีระบบคลาวด์ที่ทำงานในศูนย์ข้อมูลขององค์กร หรือโฮสต์ ซึ่งเป็นผู้ให้บริการบุคคลที่สาม สำหรับองค์กรนั้นๆ โดยเฉพาะ
- พับลิคคลาวด์ (Public Cloud)
โครงสร้างพื้นฐาน Infrastructure as-a-service (IaaS) และ Platform as-a-service (PaaS) ที่ให้บริการโดยผู้ให้บริการคลาวด์ เช่น Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure และแพลตฟอร์ม Google Cloud
- ไฮบริดคลาวด์ (Hybrid Cloud)
การใช้งานระบบไพรเวทและพับลิคคลาวด์ร่วมกัน โดยมีการกำหนดขอบเขตการทำงานร่วมกันอย่างชัดเจน
- มัลติคลาวด์ (MultiCloud)
สภาพแวดล้อมด้านไอทีที่ใช้บริการระบบพับลิคคลาวด์หลายแห่ง และมีการกำหนดขอบเขตการทำงานร่วมกันอย่างชัดเจน
คลาวด์ที่นิยม พร้อมข้อสังเกต
ด้านการทำวิจัยเรื่องคลาวด์จากดัชนีการใช้คลาวด์ระดับองค์กร (ECI) แวนสัน บอร์น สอบถามผู้มีอำนาจตัดสินใจด้านไอทีจำนวน 2,650 คน จาก 24 ประเทศทั่วโลก ทั้งในภูมิภาคอเมริกา ยุโรป ตะวันออกกลาง แอฟริกา และเอเชียแปซิฟิก พบนัยสำคัญจากการใช้งานทั้งไพรเวทคลาวด์ ไฮบริดคลาวด์ และพับลิคคลาวด์ ดังนี้
- 85% ของผู้ตอบแบบสอบถามเลือกไฮบริดคลาวด์ เพื่อใช้ในการทำงานด้านไอทีได้อย่างรอบด้าน
- 73% ของแอปพลิเคชันต่างๆ กำลังถูกโยกย้ายจากพับลิคคลาวด์ กลับไปไว้ที่ดาต้าเซ็นเตอร์ขององค์กร ไฮบริดคลาวด์จึงได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น เพราะรองรับการทำงานได้หลายรูปแบบ
- 60.5% ขององค์กรที่เห็นว่า ความปลอดภัย ยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดต่อการวางกลยุทธ์กลยุทธ์การใช้งานในอนาคต
- 28% ของผู้ตอบแบบสอบถามระบุว่า ไฮบริดคลาวด์ เป็นรูปแบบที่ปลอดภัยที่สุด
- 23.5% หรือเกือบหนึ่งในสี่ของผู้ตอบแบบสอบถาม คือกลุ่มที่บอกว่ายังไม่ได้ใช้เทคโนโลยีคลาวด์ในปัจจุบัน

จากการสำรวจชี้ชัดว่า องค์กรส่วนใหญ่มีการวางแผนที่จะโยกการลงทุนไปสู่การใช้งาน ไฮบริดคลาวด์ อย่างจริงจัง รวมถึงมีแผนการปรับใช้ไฮบริดคลาวด์อย่างมีนัยสำคัญในอีก 5 ปีข้างหน้า

จากภาพ บ่งชี้ว่า Edge Computing / IoT เป็นเทคโนโลยีและเทรนด์ที่มีผลต่อการใช้งานระบบคลาวด์มากถึง 50%
องค์กรไทยใช้งานคลาวด์แตกต่างจากประเทศอื่นอย่างไร?
เมื่อดูข้อมูลจากการสำรวจองค์กรในประเทศไทย พบว่า เป็นหนึ่งในผู้ใช้ศูนย์ข้อมูลแบบดั้งเดิมหรือดาต้าเซ็นเตอร์ในการจัดเก็บและประมวลผลข้อมูลมากที่สุด ส่วนเรื่องความแตกต่างด้านการใช้งานคลาวด์นั้น มีดังนี้
- 16% ของผู้ตอบแบบสอบถาม ต้องการการซัพพอร์ตคลาวด์ตาม Seasoning Demand เนื่องจากผู้บริโภคชาวไทยมีพฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์แบบ Seasoning คือ ซื้อเยอะเป็นบางช่วง เช่น ช่วงเทศกาลคนโสด วันที่ 11-11 ที่ผ่านมา คนไทยช็อปปิงออนไลน์จำนวนมหาศาล อีคอมเมิร์ซต่างๆ จึงต้องพึ่งพาระบบที่ซัพพอร์ตการใช้งานปริมาณมากในช่วงนั้น แต่หลังจากเทศกาลผ่านไป การใช้งานลดลง เว็บอีคอมเมิร์ซย่อมต้องการใช้งานคลาวด์ลดลง จึงต้องการคลาวด์ที่ใช้งานได้แบบยืดหยุ่น
- 29% ขององค์กรธุรกิจในไทยเท่านั้นที่ใช้ไพรเวทคลาวด์ ซึ่งจัดว่าน้อยกว่าภูมิภาคอื่นๆ เช่น เมื่อเทียบกับภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก-ญี่ปุ่น พบว่ามีการใช้งานอยู่ที่ 53.57%
- 59% หรือกว่าครึ่งขององค์กรไทยที่สำรวจ ยังใช้เทคโนโลยีเก่า นั่นคือ การเก็บข้อมูลในดาต้าเซ็นเตอร์ เนื่องจากการใช้งานอุปกรณ์ เช่น คอมพิวเตอร์ เซิร์ฟเวอร์ มีรอบการจัดซื้อและใช้งานค่อนข้างยาว โดยเฉพาะในหน่วยงานภาครัฐ ดังนั้น ช่วงเวลาเปลี่ยนถ่ายเทคโนโลยีจึงช้ากว่าหลายประเทศ (บางหน่วยงานอาจใช้งานถึง 10 ปี จึงจะได้เปลี่ยนสักหนึ่งครั้ง)
- 76% ของผู้ตอบแบบสำรวจเห็นด้วยหรือเห็นด้วยอย่างยิ่งว่า ไฮบริดคลาวด์เป็นรูปแบบไอทีที่เหมาะสำหรับองค์กรของตน ซึ่งตัวเลขนี้ยังต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของทั่วโลกและในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก-ญี่ปุ่น ซึ่งอยู่ที่ 85.1% และ 84.34% ตามลำดับ
- มีความวิตกกังวล 3 อันดับต้นๆ ขององค์กรไทยในการเลือกใช้คลาวด์ นั่นคือ ระบบความปลอดภัย การขาดแคลนบุคลากรที่มีทักษะด้านไอที และแนวปฏิบัติด้านกฎระเบียบ ซึ่งเป็นไปในแนวทางเดียวกันกับแนวโน้มทั่วโลก
- องค์กรไทยสนใจการเพิ่มทักษะการใช้งานคลาวด์ (Reskilling) กอปรกับเมืองไทยมีนโยบายระดับประเทศ เช่น การใช้ G-Cloud (คลาวด์ของรัฐ) เพื่อให้ข้อมูลไหลเวียนในประเทศได้อย่างรวดเร็วและราบรื่นยิ่งขึ้น ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องที่ดี
สำหรับการคาดการณ์แนวโน้มการใช้คลาวด์ระหว่างปี 2562-2567

ผลสำรวจ ECI ให้ข้อมูลว่า องค์กรธุรกิจไทยตั้งเป้าที่จะย้ายแอปพลิเคชันเวิร์คโหลดจำนวนมากไปสู่การใช้งานระบบ ‘ไฮบริดคลาวด์’ ภายในปี 2567
ไม่เข้าใจว่าทำไม ‘ไฮบริดคลาวด์’ มีแนวโน้มมาแรง ลองฟังคำอธิบายของผู้ให้บริการระบบคลาวด์
ทวิพงศ์ อโนทัยสินทวี ผู้จัดการประจำประเทศไทย นูทานิคซ์ บริษัทที่ให้บริการด้านซอฟต์แวร์ระบบคลาวด์และโซลูชันโครงสร้างพื้นฐานแบบไฮเปอร์คอนเวิร์จ (Hyper-converged Infrastucture : HCI) กล่าวถึงข้อดีของการใช้งานระบบไฮบริดคลาวด์ว่า
“ข้อดีของการใช้ไฮบริดคลาวด์ คือ สามารถขยายพื้นที่จัดเก็บข้อมูลได้ไม่จำกัด มีเสถียรภาพ ทนต่อการใช้งาน เช่น ของนูทานิคซ์ทำงานได้อย่างต่อเนื่องเพราะรันด้วยระบบออโตเมชัน แต่บางองค์กรเข้าใจผิด เลือกใช้พับลิคคลาวด์ 100% หมายความว่า ไม่ใช้ที่เก็บข้อมูลของตัวเองเลย เพราะคิดว่าธุรกิจนั้นจะเติบโตตลอด ไม่เจอวิกฤตภายในและภายนอก ซึ่งเป็นไปไม่ได้ เพราะถ้าไม่มีแหล่งเก็บข้อมูลอยู่ที่ตัวเองเลย หากจะย้ายกลับก็ทำไม่ได้เพราะไม่มีที่ไว้ ซึ่งการย้ายไปมาข้ามแพลตฟอร์มนี้เอง ที่ระบบไฮบริดจะเข้ามาตอบโจทย์”

และเนื่องจากโครงสร้างระบบที่เป็น Hyper-converged จึงสามารถทำงานกับแพลตฟอร์มขององค์กรอื่น รวมถึงคลาวด์อื่นๆ ได้ทุกรูปแบบ ผู้บริหารนูทานิคซ์จึงอธิบายให้เข้าใจง่ายขึ้นว่า ไฮบริดคลาวด์ทำงานข้ามแพลตฟอร์มได้อย่างไร
“ลองนึกว่าระบบของเราเหมือนระบบแอนดรอยด์ นำไปลงฮาร์ดแวร์เครื่องไหนก็ได้ที่ได้รับการรับรอง แล้วนูทานิกซ์ก็เหมือนซอฟต์แวร์ที่นำไปลงเครื่อง หรือ Software Defined for Enterprise Cloud ซึ่งตอนนี้แอนดรอยด์ก็ไปอยู่ในรูปแบบอื่นๆ ได้ นูทานิกซ์ก็ทรานฟอร์มไปอยู่ในระบบอื่นๆ ได้ เช่น Edge Computing, IoT ทั้งยังใช้จัดการคลาวด์ประเภทต่างๆ ได้ด้วย”
ปิดท้ายด้วยความเห็นและแนวโน้มเกี่ยวกับทักษะการใช้คลาวด์ของบุคลากรสายงานไอทีในอนาคต โดย เวนดี้ เอ็ม. ไฟเฟอร์ หัวหน้าผู้บริหารด้านเทคโนโลยีสารสนเทศของนูทานิคซ์ กล่าวว่า
“ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า เราจะเห็นธุรกิจต่างๆ กลับมาทบทวนถึงวิธีที่ดีที่สุดในการใช้ประโยชน์จากไฮบริดคลาวด์ ซึ่งรวมถึงการจ้างทีมงานด้านไอทีที่มีทักษะด้านไฮบริดคอมพิวติง และการเพิ่มทักษะให้กับทีมงานเพื่อจะได้ติดตามเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นให้ทัน”
สรุปและเสริมข้อมูลทิ้งท้าย
จาก ดัชนีการใชัระบบคลาวด์ขององค์กรประจำปี 2562 ทำให้รู้ว่า ผู้ตอบแบบสอบถามในไทยติดตามเทรนด์ด้านการใช้คลาวด์ทั่วโลก และมีแนวโน้มที่จะย้ายออกจากศูนย์ข้อมูลแบบดั้งเดิมไปใช้งาน ไฮบริดคลาวด์
- น่าสังเกตว่า ค่าเฉลี่ยขององค์กรไทยเลือกที่จะย้ายข้อมูลไปอยู่บน ระบบพับลิคคลาวด์ แทนที่จะเป็น ระบบไพรเวทคลาวด์ สูงกว่าส่วนอื่นๆ ของโลก รวมทั้งภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก-ญี่ปุ่น
- ปัจจุบัน องค์กรในประเทศไทยเป็นหนึ่งในผู้ใช้ศูนย์ข้อมูลแบบดั้งเดิมหรือดาต้าเซ็นเตอร์ ในการจัดเก็บและประมวลผลข้อมูลมากที่สุด
- ปัจจัยที่ส่งผลต่อการชะลอการใช้งานคลาวด์ในประเทศไทย คือ องค์กรขาดบุคลากรที่มีทักษะ ด้านเทคโนโลยี บวกกับกฎข้อบังคับในท้องถิ่นที่กำหนดว่า เก็บและใช้ข้อมูลได้ ณ ที่ใดจึงจะถูกกฎระเบียบ
- องค์กรไทยมากกว่าครึ่ง กำลังย้ายแอปพลิเคชันบางส่วนจากระบบคลาวด์กลับมายังศูนย์ข้อมูลของบริษัท ซึ่งเป็นแนวโน้มเดียวกันกับภูมิภาคอื่น และในอนาคต ระบบไฮบริดคลาวด์จะเป็นทางเลือกที่องค์กรเห็นว่าปลอดภัย ยืดหยุ่น และจะเป็นที่นิยมในที่สุด
อ่านบทความด้านเทรนด์ เทคโนโลยี และระบบคลาวด์ เพื่อเติมเต็มแง่มุมที่คุณอาจไม่เคยรู้
ก้อนเมฆ ‘Cloud Computing’ คืออะไร ต้องใช้ไหม มีแบบฟรีหรือเปล่า?
‘Hybrid Cloud’ ก้อนเมฆจัดการข้อมูลลูกผสม บรรทัดฐานด้านไอทีโฉมใหม่ที่องค์กรธุรกิจต้องจับตา
Digital Disruption ยุคที่ทำให้ ‘นิคมอุตสาหกรรม’ หันมาพัฒนาระบบ Cloud เพื่ออยู่ได้ด้วยตัวเอง











