BCG Model เปลี่ยน ‘ขยะ’ เป็น ‘ทองคำ’

ประเทศไทยมีปริมาณขยะปีละ 27.93 ล้านตัน

นำกลับมาใช้ประโยชน์ได้แค่ปีละ 8 ล้านตัน
เหลืออีก 19 ล้านตัน ต้องกำจัดทิ้ง
หากคิดตามค่าเฉลี่ยของการกำจัดขยะทั่วไปคือตันละ 400 บาท บวกลบคูณหารออกมา ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการกำจัดขยะถึง 7,600 ล้านบาทต่อปี
แต่ในปัจจุบันเราพยายามนำขยะมาใช้ประโยชน์ในหลายรูปแบบ
ภายใต้โมเดลเศรษฐกิจ Bio-Circular-Green Economy (BCG Model)
หนึ่งในนั้นคือการนำมาแปลงเป็นพลังงานไฟฟ้า!

โรงไฟฟ้าขยะขุมทรัพย์ที่กำลังเบ่งบาน

เมื่อวันที่ 20 ก.พ. ที่ผ่านมา โครงการสร้างเครือข่ายสื่อมวลชนไทยใส่ใจทางเลือกใหม่พลังงานไฟฟ้า ได้นำบรรดาสื่อมวลชนกว่าครึ่งร้อยคน เยี่ยมชมโรงงานผลิตพลังงานไฟฟ้าจากขยะ บริษัท ทีพีไอ โพลีน เพาเวอร์ จำกัด (มหาชน) ที่อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี
ซึ่งก็อยู่ในอาณาบริเวณเดียวกันกับโรงงานผลิตปูนซีเมนต์ทีพีไอนั่นเอง
โดยมี วรวิทย์ เลิศบุษศราคาม รองผู้จัดการใหญ่อาวุโส เป็นคนต้อนรับและเล่าให้ฟังถึงขบวนการและวิธีในการผลิตไฟฟ้าจากขยะ
สรุปกันง่ายๆ ในการผลิตก็คือรับซื้อขยะ คัดแยก เผา ซึ่งในกระบวนการนี้จะมีการคัดแยกเพื่อเลือกเฉพาะในส่วนที่พร้อมในการเป็นวัตถุดิบในการผลิตไฟฟ้า ที่ภาษาทางการเรียกว่า RDF ย่อมาจากคำว่า Refuse Derived Fuel
เนื่องมาจากว่าขยะทั่วไปหากเผาเป็นพลังงานไฟฟ้า จะได้ค่าความร้อนไม่ดีนัก ค่าความชื้นที่ได้จะไม่แน่ไม่นอน เนื่องจากขยะมูลฝอยที่ได้มาจะเปลี่ยนไปตามชุมชนและตามฤดูกาล ดังนั้นจะต้องนำมาขยะมาผ่านกระบวนการพิเศษ เพื่อทำให้ขยะมีความเหมาะสมในการเป็นขยะเชื้อเพลงมากขึ้น

คำว่า RDF ก็คือเชื้อเพลิงขยะจากการนำขยะมูลฝอยที่ผ่านการคัดแยกแล้ว มาผ่านกระบวนการแปรรูปและจัดการต่างๆ ปรับปรุงคุณสมบัติทางกายภาพและคุณสมบัติทางเคมี โดยเราสามารถใช้ RDF ร่วมกับถ่านหินเพื่อลดถ่านหินลง หรือนำพลังงานความร้อนทิ้งจากกระบวนการผลิตปูนมาใช้ร่วมก็ได้

ข้อดีของเชื้อเพลิงประเภทนี้คือมีค่าความร้อนสูงและมีความชื้นต่ำกว่าชีวมวล
แต่ข้อเสียก็มีเช่นกัน เช่น ต้องคัดแยกขยะเสียก่อน ทำให้มีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น และต้องจัดหาขยะเข้าระบบอย่างต่อเนื่องเพื่อให้โรงไฟฟ้าดำเนินการได้
ขณะที่ทีพีไอรับซื้อขยะวันละ 7,000 ตัน สามารถนำมาทำเป็น RDF ได้ประมาณ 4,000 ตันเท่านั้น
ขยะที่นำมาส่งที่โรงไฟฟ้าทีพีไอมีทั้งในย่านจังหวัดสระบุรี สมุทรปราการและภาคตะวันออก ซึ่งแท้จริงแล้ว หลายส่วนที่มาเห็นที่นี่ รับซื้อจริง จ่ายจริง ทำจริง จากที่ต้องเสียค่ากำจัดขยะตันละ 300-800 บาท แล้วแต่ว่าเป็นที่ไหน แต่มาที่นี่กลับได้เงินเสียอีก
แม้แต่ที่ภาคใต้หลายจังหวัดยังสนใจที่จะมาส่งขยะให้ หากแต่ปัญหาคือค่าขนส่ง ที่อาจจะได้ไม่คุ้มเสีย

สำหรับโรงผลิตพลังงานไฟฟ้าจากขยะแห่งนี้ ถือว่าเป็นรายใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ผลิตไฟฟ้า 180 MW ขายให้กับโรงงานปูนซีเมนต์ของพีไอเองและกฟผ.เป็นหลัก ซึ่งมีผลประกอบการน่าสนใจทีเดียว สามารถทำกำไรยอดขายในปี 2560 ได้ 5,188 ล้านบาท กำไรสุทธิ 2,591 ล้านบาท ในขณะปี 2562 มียอดขายประมาณ 6,000 ล้านบาท ผลกำไรแน่ชัดยังไม่แจ้ง แต่หลายคนคงหลับตานึกได้ไม่ยาก

อาจจะเป็นตัวเลขที่หลายคนต้องทึ่ง เพราะมากกว่าผลกำไรจากการขายปูนซีเมนต์ที่เป็นธุรกิจหลักและดั้งเดิมของทีพีไอด้วยซ้ำ
นี่คือทีพีไอ โพลีน เพาเวอร์ ผู้แปลงขยะให้เป็นทองตัวจริง เสียงจริง

‘ระยอง’ จังหวัดต้นแบบบริหารจัดการขยะ

โรงไฟฟ้าขยะขององค์การบริหารจังหวัดระยองเป็นอีกหนึ่งแห่งที่ประสบความสำเร็จในการบริหารจัดการขยะ
โดยจังหวัดระยองมีปริมาณขยะมากถึง 967.8 ตันต่อวัน หรือเทียบได้กับรถบรรทุกสิบล้อจำนวน 200 คันดังนั้นขยะจึงเป็นปัญหาที่สร้างความกังวลใจให้กับประชาชนในพื้นที่
โรงไฟฟ้าแห่งนี้เป็นความร่วมมือของ อบจ.ระยอง และ บริษัท โกลบอล เพาเวอร์ ซินเนอร์ยี่ จำกัด (มหาชน) หรือ GPSC ในเครือ ปตท. ตั้งอยู่บนพื้นที่ 429 ไร่ ของศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยรวมแบบครบวงจร ใน ต.น้ำคอก อ.เมือง จ.ระยอง ซึ่งทาง อบจ.ระยอง เป็นผู้ดูแล เปิดดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2554
นับเป็นจังหวัดต้นแบบของการบริหารจัดการขยะ ตอบโจทย์เศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular City) ตามแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) เพื่อจัดการปัญหาขยะที่นับวันจะเพิ่มมากขึ้น ในรูปแบบพลังงานสะอาดเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน

เปลี่ยนขยะที่เคยเป็น “ภาระ” ให้เป็น “แหล่งขุมทรัพย์ด้านพลังงาน”
รับขยะทั้งในจังหวัดระยองและพื้นที่ใกล้เคียงชลบุรีฉะเชิงเทรานำมาคัดแยกและจัดการอย่างเหมาะสม
ขยะที่มีมูลค่าจะถูกนำกลับไปรีไซเคิลใช้ประโยชน์หมุนเวียนต่อ
เศษอาหารถูกนำไปทำเป็นสารปรับปรุงดินเป็นประโยชน์ต่อภาคการเกษตรและสามารถนำไปหมักเป็นแก๊สหุงต้ม
ส่วนขยะที่ไม่สามารถย่อยสลายได้อย่างถุงพลาสติก นำไปเป็นเชื้อเพลิงขยะ (Refuse Derived Fuel, RDF) ผลิตเป็นกระแสไฟฟ้า ปัจจุบันสามารถผลิตไฟฟ้าได้ขนาด 10 MW

ปิยะ ปิตุเตชะ นายกองค์การบริหารจังหวัดระยองกล่าวว่า ปัญหาขยะต้องบริหารจัดการอย่างถูกต้องสะดวกต้นทุนต่ำที่สุดที่สำคัญคือต้องเป็นการปรับปรุงพัฒนาที่ยั่งยืน
ปิยะ ปิตุเตชะ
“การฝังกลบไม่ใช่วิธีที่ตอบโจทย์อีกต่อไป เนื่องจากพื้นที่ไม่เพียงพอแล้ว เราจึงได้ทำงานร่วมกับ GPSC เปิดศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยรวมแบบครบวงจรจังหวัดระยองขึ้น เพื่อรองรับการบริหารจัดการปัญหาขยะอย่างยั่งยืน สามารถนำมาเผาไฟเป็นเชื้อเพลิงเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าได้ ไม่ได้เอามาฝังกลบ ไม่ได้เสียพื้นที่ตรงไหนเพิ่ม มีแต่โรงไฟฟ้าที่เพิ่มมากขึ้น ก็สามารถผลิตไฟฟ้ามากขึ้น ลดคาร์บอนไดออกไซด์ ปัญหาสิ่งแวดล้อมต่างๆ ก็ลดลงหมดเลย”
นายก อบจ.ระยองยังแนะนำอีกว่า การกำจัดขยะอย่างมีประสิทธิภาพต้องเริ่มตั้งแต่การคัดแยกจากในบ้าน เพื่อลดต้นทุนการคัดแยกเมื่อขยะมาถึงโรงงาน
เพราะในแต่ละปีประเทศไทยสูญเสียเงินในการคัดแยกขยะนับหมื่นล้านบาทซึ่งล้วนเป็นเงินภาษีของพี่น้องประชาชนทั้งสิ้น
ถ้าเราช่วยกัน เงินส่วนนี้ ก็สามารถนำไปใช้ทำประโยชน์อย่างอื่นได้

BCG Model หนุนธุรกิจรีไซเคิลโต 2.24 แสนล้าน

นายพชรพจน์ นันทรามาศ ผู้อำนวยการฝ่ายอาวุโสศูนย์วิจัย Krungthai COMPASS ธนาคารกรุงไทย กล่าวถึงแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ว่าการรีไซเคิลถือเป็นแนวทางสำคัญที่ทำให้ขยะหรือสิ่งของเหลือทิ้งต่างๆถูกนำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่อย่างคุ้มค่า
ทั้งนี้ในปีที่ผ่านมาธุรกิจรีไซเคิลขยะมีมูลค่าประมาณ 1.7 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้นเล็กน้อยจากปี 2018

รายได้ส่วนใหญ่กระจุกตัวในกลุ่มธุรกิจรับซื้อของเก่าและวัสดุรีไซเคิล
โดยผู้ประกอบการที่จดทะเบียนพาณิชย์และเข้าข่ายเป็นธุรกิจรีไซเคิลมีจำนวนกว่า 3,484 ราย
ประกอบด้วยผู้ประกอบการรายใหญ่ที่ให้บริการแบบครบวงจรและผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจแบบเดี่ยวหรืออยู่ในกระบวนการใดกระบวนการหนึ่ง
จากการศึกษาพบว่าใน 5 ปีข้างหน้าตลาดรีไซเคิลของไทยมีแนวโน้มเติบโตเฉลี่ยปีละ 5.7%
สร้างรายได้กว่า 2.24 แสนล้านบาทภายในปี 2024 หรือคิดเป็น 1.2% ของจีดีพีรวม
โดยมีปัจจัยสนับสนุนจากนโยบายการขับเคลื่อนโมเดลเศรษฐกิจ Bio-Circular-Green Economy (BCG Model)
ซึ่งให้ความสำคัญต่อการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่ามากที่สุด
การขับเคลื่อนนโยบายต่างๆ ได้สร้างความตื่นตัวด้านสิ่งแวดล้อมและกระตุ้นความต้องการวัสดุรีไซเคิลในกระบวนการผลิต
นำไปสู่การหมุนเวียนของขยะรีไซเคิลในวงจรเศรษฐกิจเพิ่มขึ้น
สร้างมูลค่าได้อย่างมหาศาล!!