คิดนอกกรอบ ต่อยอดเทรนด์ ‘Work from home’ สู่ ‘Work from Anywhere’ แนวคิดใหม่ พลิกวิกฤตธุรกิจท่องเที่ยวไทยเป็นโอกาส

ก่อนวิกฤตโควิด-19 รูปแบบการทำงาน ‘Work from home’ หรือ WFH ยังคงอยู่ในฐานะตัวเลือกของหลากหลายบริษัท ว่าจะอนุญาตให้พนักงานสามารถทำงานจากที่บ้านหรือไม่ ทว่า ในวันที่สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ยังคงน่าเป็นห่วง การทำงานแบบ WFH เปลี่ยนสถานะเป็นทางเลือกเดียวในการทำงาน ที่มีประสิทธิภาพช่วยหยุดการแพร่เชื้อไวรัสโควิด-19 ไปแล้ว

มาถึงตอนนี้ เป็นเวลาประมาณ 2 เดือนกว่าแล้ว ที่คนทำงานมีโอกาสได้ WFH ขณะที่ ใครหลายคน ต้องกลับไปสู่ระบบการเดินทางไปทำงานที่ออฟฟิศเหมือนเดิมแล้ว เพราะตัวเลขผู้ติดเชื้อในแต่ละวันลดลงแล้ว แต่ก็ยังมีคนทำงานไม่น้อยที่ยังคง WFH ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเพราะหลายบริษัทเริ่มมองเห็นข้อดีของการทำงานแบบ WFH นั่นเอง

ในอีกด้านหนึ่ง เพราะการ WFH ที่แพร่หลายไปไม่ใช่แค่ในประเทศไทย แต่เป็นเทรนด์ระดับโลก ที่มาปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำงานไปตลอดกาล นักวิเคราะห์จากฝ่ายนโยบายโครงสร้างเศรษฐกิจ ธนาคารแห่งประเทศไทย จึงแนะแนวทางให้ต่อยอดรูปแบบการทำงานนี้ แล้วปรับเป็นแคมเปญส่งเสริมการท่องเที่ยวแนวใหม่ ‘Work from Anywhere’ เชิญชวนคนทำงานและนักเดินทางทั่วโลกให้มาเปลี่ยนบรรยากาศใช้ฐานการทำงานในแหล่งท่องเที่ยวของไทย
นับเป็นแนวคิดแปลกใหม่ ที่จะมาเป็นความหวังในการช่วยพลิกวิกฤตโควิด-19 มาเป็นโอกาสในการพลิกฟื้นภาคการท่องเที่ยวไทยได้อย่างน่าสนใจ

อัปเดต เทรนด์ ‘Work From Home’ จะเกิดอะไรขึ้น ถ้าต้องทำงานจากบ้านถาวรหลังยุคโควิดผ่านไป

ก่อนจะไปรับรู้แนวคิดดีๆของการ ‘Work from Anywhere’ เราอยากชี้ให้เห็นถึงเหรียญทั้งสองด้านของการ ‘Work from Home’ หรือการทำงานที่บ้านกันก่อน
การทำงานจากบ้าน หรือ WFH สำหรับประเทศไทยอาจเป็นเรื่องใหม่ของหลายบริษัท ทว่า ในระดับโลก โดยเฉพาะบริษัทสายเทคชั้นนำในสหรัฐอเมริกานั้น เปิดช่องทางให้พนักงานของพวกเขาสามารถ WFH มาระยะหนึ่งแล้ว
ไม่ว่าจะเป็น กูเกิล เฟซบุ๊ค และ ไมโครซอฟท์ ต่างให้ความสำคัญกับนโยบายการทำงานจากที่บ้าน ดังนั้น เมื่อมีวิกฤตโควิด-19 เกิดขึ้น บริษัทชั้นนำเหล่านี้จึงโกออนคอนเซปการ WFH แบบยังไม่มีกำหนดให้กลับมาทำงานที่สำนักงานจนถึงสิ้นปีนี้
นอกจากนั้น จากผลสำรวจล่าสุดของ “อินเตอร์เนชันแนล เวิร์คเพลซ กรุ๊ป” พบว่าในช่วง 10 ปี ที่ผ่านมา 83% ของบริษัทในสหรัฐได้เพิ่มนโยบายการทำงานที่มีความยืดหยุ่น โดยให้พนักงานทำงานทางไกล หรือมีแผนที่จะปรับใช้นโยบายนี้ในอนาคตอันใกล้อยู่แล้ว
ขณะเดียวกัน ยังมีข้อมูลอีกด้านจากสำนักสถิติแรงงานสหรัฐ ที่ระบุว่ามีพนักงานประจำไม่ถึง 1 ใน 4 ที่ทำงานจากบ้านเป็นประจำ แต่อย่างไรก็ดี มีข้อมูลทางฝั่งผู้เชี่ยวชาญที่ตรงกันว่า การระบาดของไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่นี้ จะทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในแวดวงการทำงานอย่างแน่นอน ซึ่งมีทั้งข้อดีและข้อเสีย ขอเริ่มต้นกันที่ข้อดีก่อน
  • บริษัทที่ปรับตัว WFH ได้ มีโอกาสโตแบบติดสปีด
ธุรกิจที่มีโอกาสมากที่สุดที่จะอยู่รอดในวิกฤติโควิดนี้ คือ ธุรกิจที่ยอมรับการทำงานจากบ้านหรือทางไกลอย่างไม่ขัดข้องใจ เพราะข้อดีคือบริษัทส่วนใหญ่สามารถใช้โมเดลการทำงานจากบ้านโดยไม่ต้องใช้โครงสร้างพื้นฐานมากนัก และมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินการเพียงเล็กน้อยเท่านั้น
ในหลายกรณี การเปลี่ยนมาให้พนักงานทำงานทางไกลหรือทำงานจากที่บ้านช่วยลดค่าใช้จ่ายทางธุรกิจ ด้วยการประหยัดค่าเช่าสำนักงาน และตัดความจำเป็นที่จะต้องมีสำนักงานเป็นหลักแหล่งด้วย
  • เปิดช่องทาง ให้บริษัทเข้าถึงกลุ่มคนทำงาน ที่อาจมองข้ามไป
เมื่อการทำงานจากบ้านได้รับความนิยมมากขึ้น ก็เปิดโอกาสให้นายจ้างหลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็น การสร้างสถานที่ทำงานที่มีความหลากหลายและเท่าเทียมมากขึ้น การให้ความสำคัญกับทักษะการทำงานมากกว่าที่ตั้งทางภูมิศาสตร์
รวมถึงยังมีส่วนช่วยขจัดอคติในการจ้างงาน และเพิ่มการมีส่วนร่วมให้กับคนทำงานเฉพาะกลุ่ม อย่างผู้หญิง ไปจนถึงกลุ่มผู้พิการ หรือคนที่ต้องดูแลผู้สูงอายุในครอบครัว การเปิดให้ทำงานจากบ้านกับการเปิดโอกาสให้ผู้ที่อาจไม่สะดวกในการเดินทางเข้าออฟฟิศแต่มีทักษะและคุณสมบัติเหมาะสมกับตำแหน่งงาน ได้มีโอกาสได้ทำงานเท่าเทียมกับคนอื่น

  • ผลสำรวจชี้ชัด Work From Home ได้ประสิทธิผลของงานที่เพิ่มขึ้น
ในขณะที่ การ Work From Home เป็นรูปแบบการทำงานใหม่ที่แพร่หลายมากขึ้นในยุคนี้ แต่ก็ยังมีหลายบริษัทที่ยังชั่งใจว่าจะออกนโยบายให้พนักงานสามารถทำงานจากบ้านได้ดีหรือไม่ เพราะกังวลว่าผลิตภาพในการทำงานจะลดลง
ทว่า หากอ้างอิงตามผลการศึกษาของคณะบริหารธุรกิจของมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ที่มาจากการติดตามพนักงานออฟฟิศบริษัทท่องเที่ยวรายใหญ่ที่สุดของจีนเป็นเวลา 2 ปี พบว่า คนที่ทำงานอยู่บ้าน “งานเดิน” มากกว่าคนที่ทำงานในสำนักงานถึง 13%
ส่วนผลสำรวจเมื่อปี 2562 ของแพลตฟอร์มงานฟรีแลนซ์ “แอร์ทาสเกอร์” (Airtasker) พบว่า พนักงานที่ทำงานจากนอกออฟฟิศ ทำงานมากกว่าพนักงานในออฟฟิศ 1.4 วันต่อเดือน และลูกจ้างที่ทำงานจากบ้านมีเวลาพักในแต่ละวันมากกว่า ซึ่งช่วยเพิ่มผลิตภาพในการทำงานได้อย่างมีนัยสำคัญ
  • เมื่อ WFH กลายเป็นเทรนด์ระดับโลก เทคโนโลยีใหม่ๆก็พัฒนาตาม
ไม่ใช่แค่ เว็บแชร์เอกสาร และเว็บประชุมออนไลน์ เท่านั้นที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงที่ผู้คน WFH เพราะกระแสการจัดประชุมเสมือนจริง (Virtual Meeting) ที่เพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา ก็ทำให้แพลตฟอร์มจัดประชุมออนไลน์อย่าง “ซูม” (Zoom) เติบโตและได้รับความนนิยมอย่างรวดเร็ว จนทำให้ราคาหุ้นของบริษัทพุ่งทะยานแบบก้าวกระโดด
ดังนั้น จึงคาดเห็นได้เลยว่าจะเกิดแนวคิดและนวัตกรรมใหม่ๆ ที่เพิ่มความสะดวกในการทำงานทางไกลมากขึ้นเรื่อยๆๆในอนาคตอันใกล้อย่างแน่นอน
และมีผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ไว้ว่า ต่อให้บริษัทต่างๆ จะยังไม่เปิดให้ลูกจ้างทำงานจากบ้านอย่างเต็มตัว แต่เชื่อว่าบริษัทส่วนใหญ่จะใช้เวลาช่วงหลายเดือนข้างหน้าเป็นโอกาสในการทดสอบกระบวนการทำงานแบบใหม่ และหาทางทำให้การทำงานทางไกลมีประสิทธิภาพมากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

รู้ทันข้อเสีย WFH เปิดเช็คลิสต์ 7 ตัวชี้วัด ที่บอกว่า WFH ทำชีวิตพัง
ในอีกมุมหนึ่ง การทำงานจากบ้านหรือการทำงานทางไกล ก็เป็นต้นเหตุของความยุ่งยากได้เหมือนกัน เช่น จะทำยังไงให้ลูกจ้างตอบสนองอยู่ตลอดในช่วงเวลางาน และวิธีรักษาความปลอดภัยของข้อมูล เป็นต้น
นอกเหนือจากนั้น หากคนทำงานเริ่มรู้สึกว่า การทำงานแบบ WFH เริ่มสร้างความเครียดให้เกิดขึ้นมากกว่าตอนทำงานปกติ ก็ควรกลับมาทบทวนเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เป็นตัวการก่อความเครียดนั้น โดยเรามี 7 เช็คลิสต์ ตัวบ่งชี้ว่า WFH ทำให้ Work Life Balance ในชีวิตเปลี่ยนไป ต้องปรับตัวด่วน ดังนี้
  1. เครียดมากขึ้น เพราะทำงานที่บ้านอย่างลำพัง ไม่ได้ออกไปพบเจอใคร
  2. ทำงานอยู่ตลอดเวลา แยกเวลาทำงาน กับ เวลาส่วนตัว ออกจากันไม่ได้
  3. มีสิ่งรบกวนในบ้าน ทำให้ไม่มีสมาธิทำงาน
  4. สื่อสารผิดพลาด การทำงานคนละที่กับเพื่อนร่วมงาน อาจทำให้เกิดความผลิดพลาดในการสื่อสารผ่านออนไลน์ได้ง่ายกว่าการทำงานร่วมกันที่ออฟฟิศ
  5. ทำงานเสร็จช้ากว่าปกติ เมื่อทำงานจากที่บ้านเป็นเวลานาน ก็จะถูกบรรยากาศความสบายที่บ้านครอบงำ เริ่มแอบพักถี่ขึ้น ไปงีบหรือเล่นเกมระหว่างเวลางานบ่อยขึ้น
  6. ไร้แรงบันดาลใจ รู้สึกว่าพอ WFH นานวันเข้า ก็ขาดแรงกระตุ้นในการทำงาน หรือ ไม่มีแรงบันดาลใจ ในการสร้างสรรค์งาน
  7. โรคภัยรุมเร้า ถ้าไม่สามารถบริหารจัดการเวลาทำงาน เวลาพักผ่อนได้อย่างเหมาะสม ย่อมจะส่งผลเสียต่อสุขภาพโดยตรง เช่น นอนไม่เป็นเวลา นอนดึกเกินไป กินข้าวไม่ตรงเวลาจนเป็นโรคกระเพาะ หรือรู้สึกเหงาจนเสี่ยงเป็นโรคซึมเศร้า


ต่อยอด ‘Work from home’ สู่ ‘Work from Anywhere’ แนวคิดใหม่ พลิกวิกฤตการท่องเที่ยวซบเซาให้เป็นโอกาส

ดังที่เกริ่นไว้ข้างต้น นอกจากข้อดี ข้อเสีย ของ การทำงานจากที่บ้านหรือการทำงานทางไกล ที่เกิดขึ้นในหลายมิติแล้ว ในมุมของการต่อยอด นักวิเคราะห์จากฝ่ายนโยบายโครงสร้างเศรษฐกิจ ธนาคารแห่งประเทศไทย ได้แนะนำไอเดียดีๆ กับการสร้างแคมเปญกระตุ้นการท่องเที่ยวไทย โดยใช้ เทรนด์ Work from home ให้เป็นประโยชน์ด้วย
เพราะผลสำรวจผู้บริหารระดับ CFO ทั่วโลก พบว่าราว 70% มองเห็นโอกาสที่จะปรับเปลี่ยนให้บางตำแหน่งงานสามารถ WFH ได้ตลอดไป และในจำนวนนี้มีถึง 1 ใน 5 ของผู้ตอบแบบสำรวจที่เห็นว่าบริษัทตัวเองมีพนักงานถึง 20% ที่ WFH ได้ตลอดไป
ดังนั้น เมื่อมีความเป็นไปได้ที่จะทำงานที่บ้านได้ขนาดนี้แล้ว ไฉนเลยจะต่อยอดแนวคิดนี้ให้เป็นเทรนด์ใหม่ คือ Work from Anywhere ไม่ได้ เพราะการทำงานในยุคนี้ขอแค่คอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ตก็น่าจะเพียงพอสำหรับการทำงานแล้ว
และประเทศไทยนี่เองที่มีศักยภาพจะเปิดรับนักธุรกิจหรือคนทำงานหัวใจนักเดินทาง มาใช้เมืองไทยเป็นสถานที่ Work from Anywhere ชั้นยอด ซึ่งเป็นแนวทางหนึ่งที่จะสร้างงาน สร้างรายได้ให้ภาคการท่องเที่ยวของประเทศในช่วงหลังวิกฤตโควิดคลี่คลายได้อย่างมีความหวัง

โดยผู้เขียนบทความ ได้ตั้งคำถามขึ้นมาก่อนว่า ทำไมเทรนด์ Work from Anywhere จึงคาดว่าจะเกิดขึ้นแน่นอนในอนาคตอันใกล้นี้ พร้อมตอบคำถามนี้อย่างชัดเจนว่า
คำตอบข้อแรก คือ จะเห็นได้เลยว่ามีกลุ่มชาวต่างชาติในตอนนี้นับล้านคน ที่สามารถทำงานแบบ Work from Anywhere ได้ ที่เห็นชัดคือ กลุ่มที่ทำงานแบบไร้ออฟฟิศ หรือ Digital Nomads โดยจากการสำรวจในปี 2019 คนกลุ่มนี้มีจำนวนสูงถึง 25 ล้านคน
และเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมาบริษัท Twitter ก็อนุญาตให้พนักงานที่สมัครใจสามารถทำงานจากบ้านได้ตลอดไป ขณะที่ มาร์ก ซัคเคอร์เบิร์ก ก็ประกาศว่าจะเปลี่ยนวัฒนธรรมการทำงาน โดยให้พนักงาน 50 เปอร์เซ็นต์ สามารถทำงานจากที่บ้านได้
ดังนั้น โลกหลังโควิด Work from Anywhere จะไม่จำกัดเฉพาะกลุ่มอาชีพอิสระอีกต่อไป แต่ขยายไปถึงกลุ่มพนักงานประจำด้วยอย่างแน่นอน

Work from home

ต่อมา ด้วยพฤติกรรมคนรุ่นใหม่ที่รักอิสระจะเป็นอีกปัจจัยที่จะผลักดันการทำงานแบบ Work from Anywhere ให้ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เพราะแค่คิดว่าจะดีต่อใจแค่ไหน ถ้าสามารถนั่งทำงานที่ไหนก็ได้ พิมพ์งานชิล ๆ รมชายหาด หรือตื่นมาประชุมยามเช้าพร้อมรับไอหมอกท่ามกลางขุนเขาสลับซับซ้อน
สำหรับบ้านเรา วิกฤตโควิดอาจเป็นปัจจัยเร่งให้เกิด Work from Anywhere เร็วขึ้น เพราะตอนนี้ไม่มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางมาไทยเลย กว่าที่ภาคการท่องเที่ยวโดยเฉพาะต่างชาติจะกลับมาฟื้นเป็นปกติอาจใช้เวลาเป็นปีๆ
ดังนั้น แคมเปญ ไทยเที่ยวไทย จึงต้องกลับมาอีกครั้งและต้องอาศัยความร่วมมือจากคนในชาติให้ออกมาเดินทาง โดยเทรนด์ Work from Anywhere ของกลุ่มคนไทยจะเป้นอีกหนึ่งกลไกที่ช่วยให้ภาคการท่องเที่ยวและบริการมีรายได้เข้ามาและฟื้นตัวได้เร็วขึ้น
แถมประเทศยังมีการลงทุนผ่านธุรกิจใหม่ อาทิ Co-working space ธุรกิจรถบ้าน VanLifers ทำให้คนทำงานรุ่นใหม่ มีทางเลือกในการหาพื้นที่ทำงานที่ตนเองชื่นชอบได้อีก ยิ่งไปกว่านั้น บางจังหวัดของไทยก็ดูจะพร้อมกับการต้อนรับเหล่าคนทำงานให้ไปใช้ชีวิต Work Life Balance ได้อยู่แล้ว เช่น จังหวัดใหญ่ๆประจำภูมิภาค อย่าง เชียงใหม่ ขอนแก่น เป็นต้น
ในตอนท้ายของบทความ ผู้เขียนยังได้เสนอมุมมองฝากไว้ด้วยว่า “Work from Anywhere” เป็นเพียงตัวอย่างการคิดนโยบายนอกกรอบว่า ต้องทำ “อะไร” และ “อย่างไร” ที่จะช่วยบรรเทาความลำบากของธุรกิจ พนักงาน และคนในชุมชนที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว
และนโยบายนี้สามารถทำได้เลยหากสถานการณ์โควิดในไทยและต่างประเทศคลี่คลาย บางพื้นที่ในไทยมีความพร้อมที่จะรองรับการทำงานรูปแบบนี้อยู่แล้ว ช่วงต้นรัฐอาจต้องสนับสนุนผ่านแรงจูงใจ หรือมาตรการสนับสนุนการลงทุนพัฒนาสถานที่ท่องเที่ยว ที่พัก ร้านอาหาร ให้เอื้อต่อเทรนด์ Work from Anywhere
หากเวลาได้พิสูจน์แล้วว่าเทรนด์นี้ดีจริง นโยบายนี้ย่อมจะช่วยกระจายตลาดนักท่องเที่ยวได้ในระยะยาว และสร้างความยั่งยืนกลับคืนให้ภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทยได้รวดเร็วขึ้น

ที่มา :


เมื่อวิกฤตโควิด-19 เข้ามาทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงมากมาย มาอัปเดตแง่มุมการปรับตัวเพื่อรับมือกับความเปลี่ยนแปลงนั้นแบบรู้เท่าทันได้ที่นี่

เปิดมุมมองการลงทุนใน อุตสาหกรรมผลิตหน้ากากอนามัย & นวัตกรรมการผลิตหน้ากากผ้า ปูทางสู่การมีใช้แบบไม่ขาดแคลน

ระดมสมองเร่งแก้ ‘ปัญหาหนี้ครัวเรือนไทย’ ตัวชี้วัดสำคัญ พลิกชะตาเศรษฐกิจไทยครึ่งปีหลัง 2563

5 เคล็ดลับรับมือ ‘ความกลัวในวิกฤตโรคระบาด’ อย่างมีสติ โดยนักจิตวิทยาระดับโลก