ปีนี้คงได้ยินคำว่า Reskill, Upskill และ Lifelong Learning (การเรียนรู้ตลอดชีวิต) กันหนาหู เว็บไซต์มากมายก็เปิดให้เรียนออนไลน์ฟรีๆ ในช่วงโควิดระบาด ทั้งสำหรับเด็ก นักเรียนนักศึกษา บุคลากรในภาคธุรกิจ-อุตสาหกรรม และผู้สนใจทั่วไป ทั้งเพื่อความเพลิดเพลินและเติมความรู้สารพัดแขนง
สำหรับประเทศไทย ด้วยหวังว่าจะช่วยลดปัญหาแรงงานไม่มีคุณภาพ หรือการผลิตคนไม่ตรงกับความต้องการ แก้ปัญหาการว่างงาน-คนตกงาน รวมถึงการสร้างและเพิ่มทักษะที่จำเป็นในอนาคต จึงมีการวางแผนพัฒนาคนในรูปแบบความร่วมมือที่ต่างกันออกไป อาทิ

- EEC Model : การพัฒนาบุคลากรในเขตพัฒนาภาคตะวันออก
โดย EEC HDC ร่วมกับสถาบันการศึกษาและสถานประกอบการภาคอุตสาหกรรม ร่วมวางหลักสูตรเพื่อสร้างบุคลากรที่มีความสามารถตรงตามความต้องการ ดังรายละเอียดที่ปรากฏในลิงก์บทความด้านล่างนี้

- โครงการความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) และ SEAC เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต
โดย มจธ. และ SEAC มุ่งพัฒนาหลักสูตรที่จะสามารถพัฒนาหรือสร้างนักศึกษาที่กำลังเตรียมตัวเข้าสู่โลกของการทำงานให้พร้อมทั้งวิชาชีพและวิชาชีวิต ทั้ง Mindset และ Skillset ซึ่งจะนำไปสู่โอกาสมากมายในการทำงาน และสร้างให้คนเหล่านี้เป็น Preferred Choices หรือ เป็นที่ต้องการของตลาดแรงงาน เพื่อช่วยให้เติบโตไปเป็นกำลังสำคัญของประเทศต่อไป
Lifelong Learning การเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับคน 3 กลุ่ม
ขยายความเกี่ยวกับการลงนามความร่วมมือระหว่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ลงนามความร่วมมือกับ SEAC (Southeast Asia Center) หรือ ศูนย์พัฒนาและส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตแห่งภูมิภาคอาเซียน โดยสองสถาบันนี้จะร่วมกันพัฒนา หลักสูตรประกาศนียบัตร (Non-degree) ให้กับกลุ่มเป้าหมายหลัก 3 กลุ่ม ได้แก่ นักศึกษา บุคลากรในภาคธุรกิจ-อุตสาหกรรม และบุคคลทั่วไป ทั้งในรูปแบบ
- หลักสูตรประกาศนียบัตร (Non-degree)
- ระบบอิเล็กทรอนิกส์ (E – learning)
- ระบบออนไลน์ (Online Learning)
- ห้องเรียน (Classroom Learning)
ด้านขอบเขตของโครงการสร้างความร่วมมือเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต มีระยะเวลา 3 ปี ระหว่างวันที่ 18 มิถุนายน 2563 – 17 มิถุนายน 2566 โดยในปีแรกจะมีโครงการนำร่องภายในประเทศ อาทิ ร่วมกันออกแบบ คอร์สเพื่อสร้างกลุ่มอาชีพใหม่ ป้อนภาคการศึกษา ได้แก่
- Online Instructional Designer (นักออกแบบการสอนแบบออนไลน์)
- Virtual Learning Facilitator (อาจารย์เกื้อหนุนสำหรับการเรียนแบบออนไลน์)
- Data Scientist Facilitator (อาจารย์เกื้อหนุนด้าน Data Science)
ทั้งหมดนี้ก็เพื่อยกระดับและสร้างกำลังคนคุณภาพที่ผสมผสานทั้งทักษะด้าน Hard Skills (ความรู้เชิงเทคนิค) และ Hyper-Relevant Skills (ความรู้และทักษะที่สอดคล้องกับสถานการณ์ในปัจจุบัน) ให้เป็นที่ต้องการในตลาดแรงงานไทยและภูมิภาคอาเซียนต่อไป
Lifetime University กลับมาเรียนได้ ไม่เกี่ยงอายุ
“โลกยุคใหม่ต้องการนิยามใหม่ของ ‘นักศึกษา’ โครงสร้างประชากรสูงวัยที่เพิ่มขึ้นและยังมีศักยภาพ หรือคนในวัยทำงานกว่า 38 ล้านคน ก็ต้องการยกระดับศักยภาพของตนเองเพื่อให้ให้ทันเทคโนโลยีที่เปลี่ยนตลอดเวลา มหาวิทยาลัยจึงเปิดโอกาสให้ทุกคนมาเรียนรู้ทักษะใหม่ (reskill) หรือ ต่อยอดยกระดับทักษะ (upskill) ซึ่งมหาวิทยาลัยจะมองแต่ผู้เรียนที่จบ ม.6 ไม่ได้ แต่ต้องมองคนที่อยู่ในระบบการทำงานแล้วด้วย”

รองศาสตราจารย์ ดร.สุวิทย์ แซ่เตีย อธิการบดี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) กล่าว และอธิบายต่อว่า เพราะคนทุกคนมีความหมายและเป็นผู้นำที่สามารถสร้างงานที่มีคุณค่าและมูลค่ามากขึ้นกว่าเดิม และทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ให้แก่สังคมได้ จึงนำมาสู่การปรับรูปแบบการศึกษาใหม่
“สมการใหม่ของระบบการศึกษาที่มหาวิทยาลัยจะก้าวผ่านกรอบของ ‘เวลา’ แบบเดิมๆ คือนอกจากมิติของอายุของนักศึกษาที่นับจากนี้จะเปิดรับผู้เรียนรู้ทุกช่วงวัย หลายเจเนอเรชันแล้ว รูปแบบหลักสูตรการเรียนการสอนก็จะไม่ถูกจัดแบ่งเป็นภาคการศึกษา จำนวนหน่วยกิต รวมทั้งวิธีการวัดผลด้วยการสอบแบบเดิมก็ต้องปรับตามไปด้วย”
เนื่องจากมนุษย์มีทักษะต่างกันและต้องการระยะเวลาเรียนต่างกัน การจัดการศึกษาในยุคปัจจุบันจึงต้องเน้นสร้างศักยภาพให้ผู้เรียนนำเอาความรู้มาใช้ทำงานและประยุกต์ใช้กับสถานการณ์ใหม่ๆ ได้ตลอดเวลา
“เราจะดูให้เขาเรียนจนทำได้และทำเป็น ซึ่งการวัดผลก็จะเป็นตามวิทยฐานะ (Credentials) ว่าทักษะของนักศึกษาในระดับนี้ทำอะไรได้และในคุณภาพอย่างไร ซึ่งที่สุดของการออกนอกกรอบของเวลาก็คือ การเรียนรู้อย่างไม่มีที่สิ้นสุด
“โดยมหาวิทยาลัยจะพร้อมรองรับคนทุกกลุ่ม ทุกช่วงวัย ตั้งแต่เด็ก ถึงวัยหลังเกษียณ จะมีการเรียนการสอนเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องและตลอดเวลา ผู้สนใจ ใฝ่รู้ หรือแม้แต่ผู้ที่ทำงานอยู่แล้ว ขาดวุฒิ ก็เข้าที่มหาวิทยาลัยได้ เพื่อหาสิ่งที่เหมาะสมกับตนเอง ไม่จำเป็นต้องมาเป็นนักศึกษาแบบเดิมๆ ผู้สนใจจะเข้ามาเรียนเมื่อสนใจ ได้ทักษะแล้วก็ออกไปทำงาน เมื่อทำงานคิดว่าต้องการทักษะเพิ่มขึ้น ก็กลับมาเรียนเพิ่มได้เรื่อยๆ เป็น Lifetime University คือ “มหาวิทยาลัยเพื่อให้การเรียนรู้ตลอดชีวิต” อธิการ มจธ. กล่าวสรุป
Hyper-relevant Skills ทักษะที่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน

ฝั่ง SEAC อริญญา เถลิงศรี กรรมการผู้จัดการ SEAC กล่าวถึงพันธกิจเรื่อง EMPOWER LIVING ของบริษัทว่า ยังคงมุ่งมั่นดำเนินธุรกิจในการพัฒนาและยกระดับศักยภาพของคนไทยผ่านการเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อเพิ่มคุณค่าและตอบโจทย์ทุกเป้าหมายของการใช้ชีวิตให้คนไทยได้อย่างสมบูรณ์แบบ
“สถานการณ์ปัจจุบันสะท้อนให้เห็นว่าสิ่งที่ประเทศไทยต้องเร่งดำเนินการ คือการยกระดับศักยภาพและพัฒนาทักษะของคนไทยให้สอดคล้องกับสถานการณ์ในโลกปัจจุบัน (Hyper-relevant Skills) เพื่อเป็นพลวัตสำคัญในการขับเคลื่อนองค์กรและประเทศไปข้างหน้า”
ในปีต่อๆ ไป มจธ. และ SEAC เตรียมบุกตลาดประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อลดเส้นแบ่งเขตแดนของการศึกษาและแรงงาน เพื่อพัฒนาศักยภาพของกำลังคนให้มีคุณภาพทัดเทียมกัน เพิ่มขีดความสามารถของแรงงานในภูมิภาค และจะแสวงหาความร่วมมือกับสถาบันชั้นนำของโลก
อริญญายังกล่าวเสริมเพื่อปิดท้ายว่า SEAC เปิดรับการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ยินดีร่วมสร้างและพัฒนา นักวิจัยไทย นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Data Scientist) อาจารย์เกื้อหนุนสาขาวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Data Scientist Facilitator) ที่สำคัญต่อโลกอนาคตให้มีศักยภาพและคุณภาพเทียบเท่าระดับสากล นอกจากนี้ ยังมีแผนพัฒนาหลักสูตรประกาศนียบัตรด้าน Business Mindset ให้แก่บุคลากรสายวิทยาศาสตร์ นักวิจัย และหลักสูตรออนไลน์สำหรับจัดการเรียนการสอนในห้องเรียนขนาดใหญ่ เพื่อรองรับนโยบาย Physical Distancing














