การแพร่ระบาดของไวรัสโคโรน่าแสดงถึง ‘ความไร้ประสิทธิภาพ’ ของสถาบันธรรมาภิบาลระดับโลกที่ไม่สามารถช่วยรัฐประสานงาน พยายามต่อสู้กับการแพร่กระจายของเชื้อไวรัส และยังมีข้อจำกัดอย่างมากในเครื่องมือในการกำจัดเศรษฐกิจโลกออกจากภาวะถดถอย การต่อสู้กับผลที่ตามมาของวิกฤติแต่ละรัฐจะใช้กฎที่ทุกคนต้องแก้ปัญหาโดยตนเอง
วิกฤตไวรัสโคโรน่าส่งผลกระทบที่รุนแรงกว่าวิกฤติในปี 2008 ทุกประเทศต้องเผชิญกับภารกิจในการสร้างเศรษฐกิจของประเทศขึ้นใหม่หลังจากหยุดการกักกันทั่วไป แต่การสูญเสียทางเศรษฐกิจสามารถแก้ไขโดยอาศัยสกุลเงินที่ถือเป็นทุนสำรองและมาตรการกระตุ้นของรัฐแต่มีบางรัฐเท่านั้นที่ถือเงินสกุลสำรองเป็นที่ยอมรับและมีส่วนร่วมที่สำคัญในเศรษฐกิจโลกและมีสินทรัพย์ที่มีเพียงพอที่จะไม่ทำให้เกิดการปั๊มเงินจำนวนดังกล่าวโดยการลดค่าเงินของประเทศลงอย่างรวดเร็วซึ่งชดเชยความสูญเสียทางเศรษฐกิจอย่างเงินดอลล่าห์ที่ลดมูลค่ามากกว่าร้อยละ 35
การปรับตัวไปสู่ภูมิภาค
จากตรงนี้ทำให้แต่ละรัฐเจอความท้าทายใหม่คือการผลิตสินค้า ทรัพยากรการเงินตามภูมิศาสตร์ของภูมิภาคซึ่งไวรัสโคโรน่าทำให้ห่วงโซ่อุปทานระดับโลกจนตรอก ขาดสะบั้นลงและเป็นปัญหาการส่งออกซึ่งที่ผ่านมารัฐบาลอุกกาบาตเจอสัญญาณเหล่านี้เพียงแต่ไวรัสโคโรน่าทำให้ตาสว่างมากยิ่งขึ้นว่าต้องเปลี่ยนวิธีคิดใหม่ที่ไม่สามารถพึ่งพาการลงทุนจากต่างชาติแบบเดิมๆ โดยอาศัยเทคโนโลยี่อย่างเดียวที่ผ่านมาและรอว่าเศรษฐกิจโลกจะฟื้นตัวแบบเดิมๆ
แต่เราอาจจะต้องเปลี่ยนเศรษฐกิจโลกาภิวัฒน์ในมุมมองใหม่ว่าหากไม่ใช่สหรัฐเป็นประเทศอื่นๆ เราก็จะเห็นองค์ประกอบของภูมิภาคขนาดใหญ่แต่ละแห่งซึ่งจะมีการพัฒนาเทคโนโลยีระดับสูงทรัพยากรและความสามารถที่เพียงพอตลาดผู้บริโภคของตัวเองและระบบกระตุ้นอุปสงค์ในประเทศและห่วงโซ่อุปทานที่สั้นกว่า
สิ่งนี้จะช่วยให้มั่นใจถึงความอยู่รอดและการป้องกันจากวิกฤติที่มาจากภายนอกจีนและประเทศเพื่อนบ้านซึ่งมีประสบการณ์อย่างเต็มที่ในสงครามการค้าของสหรัฐฯกำลังทยอยปรับบทบาททางเศรษฐกิจเพื่อรองรับตลาดเอเชีย ภายในต้นปี 2020 การค้าในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 60% อยู่ในภูมิภาคนี้แล้ว

การเปลี่ยนแปลงทางภูมิศาสตร์การเมืองที่เริ่มก่อให้เกิดความไม่แน่นอนการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นและการเร่งให้ใช้เทคโนโลยีดิจิตอลในภาคการเงินและการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์กำลังกลายเป็นเงื่อนไขที่จำเป็นเพื่อความอยู่รอดของธุรกิจจำนวนมาก ข้อจำกัดที่สร้างขึ้นโดยโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินทั่วโลกที่มีอยู่จะทำให้เกิดการสร้างเครือข่ายข้อมูลการเงิน
ในการลดกระบวนการเศรษฐกิจโลกาภิวัฒน์ลงจากห่วงโซ่อุปทานระดับโลกอย่างต่อเนื่องรัฐในปัจจุบันที่จะสร้างโซ่อุปทานใหม่ในระดับท้องถิ่นหรือภูมิภาคได้รับประโยชน์จากประเทศเหล่านั้นที่จะสร้างกฎและเทคโนโลยีของตนเองและปกป้องผลประโยชน์ของตนเองอย่างต่อเนื่องรวมถึงในภาคการเงิน
การลดโซ่อุปทานระดับโลกลงเราจะเห็นการร่วมมือกันที่ใกล้ๆระหว่างเพื่อนบ้านจะกลายเป็นเทรนด์ใหม่ระดับโลกในอีกไม่กี่ปี รัฐที่ไม่สามารถแก้ปัญหาของการจัดโซ่อุปทานระดับภูมิภาคหรือท้องถิ่นได้บางส่วนและการควบคุมโซ่อุปทานที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของรัฐนั้นก็จะต้องเผชิญกับวิกฤติใหม่ในอนาคตอันใกล้อย่างหลีกเหลี่ยงไม่ได้
ถึงตอนนี้ในแวดวงความคิดของชนชั้นนำรัฐอุกกาบาตหรือว่าที่กุนซือใหม่ด้านเศรษฐกิจยังไม่เห็นร่องรอยหรือสัญญาณนี้ว่าจะมีกระบวนการเข้าสู่การนำเสนอแนวคิดและปฎิบัติการอย่างไร?
ในความคิดของเรานั้นการเป็นรัฐผู้นำในภูมิภาคสำหรับการจัดการโซ่อุปทานนี้ได้นั้น รัฐดังกล่าวจะเป็นรัฐที่มีการควบคุมจำนวนโหนดที่สำคัญของระบบเศรษฐกิจการเงินเทคโนโลยีและข้อมูลโลกที่มีอยู่ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นของระบบการชำระเงินในระดับภูมิภาคที่สามารถให้การชำระเงินในต่างประเทศและรักษาความเป็นอิสระทางการเงินบางอย่างรวมถึงความอ่อนไหวที่ จำกัด ของตลาดภูมิภาคจากปัญหาที่อาจเกิดขึ้นกับสภาพคล่องเงินดอลลาร์และปัญหานโยบายการเงินของแบงค์ชาติในการกำกับค่าเงินสำหรับการค้า
การแพร่ระบาดของไวรัสโคโรน่าเร่งกระบวนการไปสู่ความต้องการเครื่องมือการชำระเงินมากกว่าที่ผู้คนสามารถชำระเงินได้อย่างรวดเร็วราคาไม่แพงและไม่ต้องมีคนกลางที่ไม่จำเป็นเช่น Visa หรือ Master card และตอนนี้จีนกำลังทดสอบ “เงินหยวนดิจิทัล”

ในขณะที่สหรัฐสหราชอาณาจักรฝรั่งเศสเกาหลีใต้และประเทศอื่นๆ กำลังดำเนินการตามขั้นตอนที่คล้ายกัน จากการศึกษาของธนาคารโลกพบว่าประมาณ 20% ของ 66 ธนาคารกลางกำลังพิจารณาเปิดตัวสกุลเงินดิจิทัลในอีกหกปีข้างหน้า เครื่องมือทางการเงินใหม่จะกลายเป็นสากลสำหรับประชาชนทั่วไป แต่น้อยคนนักที่จะเข้าใจว่าอะไรจะเปลี่ยนแปลง
เงินดอลล่าร์และโรคระบาดเร่งสกุลเงินดิจิตอล
สงครามการค้า โรคระบาดของไวรัสโคโรน่าและนโยบายการคว่ำบาตรของสหรัฐฯซึ่งนิยมใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองและเศรษฐกิจที่จัดการฝ่ายตรงข้ามทำให้รัฐต่างๆ ในเวลานี้ต่างหาวิธีการปรับตัวทางการเงินระดับภูมิภาคมากขึ้น ระบบการเงินของภูมิภาคก็จะกลายเป็นเครื่องมือสำหรับการหลีกหนีการตรวจสอบรวบรวมข้อมูลหรือปิดกั้นกระแสเศรษฐกิจระหว่างประเทศคุกคามความปลอดภัยและการพัฒนาของหลายประเทศ การคว่ำบาตรของสหรัฐได้อย่าง ระบบการชำระเงินทั่วโลก เช่น SWIFT
ไม่ต้องสงสัยเลยว่าในอนาคตอันใกล้นี้บทบาทของเงินในภูมิภาคจะเพิ่มขึ้น (อย่างเช่นเงินยูโรหยวนรูเบิล) ทั้งนี้หากสหรัฐยังใช้มาตรการคว่ำบาตรต่อ บริษัท ในยุโรป จีนรัสเซียและหากจีนทำให้ภาคการเงินเปิดกว้างมากขึ้นต่อการไหลเวียนของเงินทุนทั่วโลก
เงินหยวนจะเพิ่มส่วนแบ่งในการชำระหนี้ระหว่างประเทศบทบาทของสกุลเงินในภูมิภาคจะได้รับการปรับปรุงโดยการพัฒนาเทคโนโลยีดิจิตอลและความหลากหลายของเครือข่ายข้อมูลอัตโนมัติ
ยิ่งสหรัฐฯดำเนินการใดๆ ที่จะใช้เครือข่ายการเงินโลกเป็นอาวุธในการบังคับขู่เข็ญยิ่งจะบ่อนทำลายความน่าเชื่อถือและบังคับให้รัฐต่างๆจะสร้างทางเลือกต่างๆในช่วงของการกักกันได้เสริมความแข็งแกร่งให้กับบทบาทของเทคโนโลยีดิจิตอลที่เป็นที่นิยมทั้งในชีวิตของคนธรรมดาในประเทศต่างๆ และในกิจกรรมของบริษัทหลายแห่งในต่างประเทศ การสั่งซื้อและชำระเงินด้วยแอพในสมาร์ทโฟน
กลายเป็นเรื่องธรรมดาสำหรับคนหลายพันล้านคน ขั้นตอนต่อไปคือการเกิดขึ้นของสกุลเงินดิจิทัลแห่งชาติ ตอนนี้เงินในกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์และเงินสำหรับการชำระเงินผ่านอินเทอร์เน็ตคือเงินให้สินเชื่อและเดบิตในบัญชีธนาคาร
เปิดโอกาสให้เงินอิเล็กทรอนิกส์ของรัฐด้วยระบบการตรวจสอบการชำระเงินและอนุญาตให้ทำธุรกรรมโดยใช้อุปกรณ์ซอฟต์แวร์เติมบัญชีและทำการซื้อโดยไม่ต้องใช้บัญชีธนาคารหลักซึ่งจะทำให้การซื้อขายดิจิทัลมีความปลอดภัยและสะดวกสบายมากขึ้น

ธนาคารกลางและรัฐบาลจะมีโอกาสเพิ่มเติมในการออกเงินในวงจรหมุนเวียนเงินพิเศษซึ่งเกี่ยวข้องกับการผลิตสินค้าและบริการไม่ใช่ระบบธนาคาร
ในอีกด้านหนึ่งเงินดิจิตอลจะเพิ่มการสร้างรายได้ทางเศรษฐกิจและในทางกลับกันก็จะถอนเงินบางส่วนจากการไหลเวียนของเงินนอกธนาคารซึ่งเงินส่วนใหญ่ที่จัดสรรไว้เพื่อรองรับเศรษฐกิจได้ถูกวางไว้แล้วและจะให้อิสระเพิ่มเติม
สกุลเงินดิจิตอลนี้กำหนดอธิปไตยเป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพในระบบการชำระเงิน ในอนาคตถ้ารัฐแต่ละรัฐดำเนินสกุลเงินของตนเองอย่างอิหร่านก็ไม่ต้องกังวลต่อผลกระทบจากการคว่ำบาตรและลดการคุกคามของการคว่ำบาตรทั้งในระดับชาติและในระดับบริษัทแต่ละแห่ง
แน่นอนการชำระเงินโดยใช้สกุลเงินดิจิทัลของรัฐจะไม่ฟรี แต่ค่าคอมมิชชั่นจะลดลงเพราะผู้ออกสกุลเงินดิจิทัลส่วนกลางซึ่งก็คือโดยรัฐและไม่ใช่โดยบรรษัทระหว่างประเทศที่แสวงหาผลกำไรสูงสุดในทุกๆ ต้นทุน
การนำสกุลเงินดิจิทัลที่ควบคุมโดยรัฐมาใช้จะช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถควบคุมการชำระเงินและการโอนเงินโดยไม่ต้องใช้คนกลางในรูปแบบของธนาคารและระบบการชำระเงินเช่น Visa และในกรณีของจีน China UnionPay, Alipay, WeChat Pay เป็นต้น

รัฐได้รับเครื่องมือเพิ่มเติมเพื่อต่อสู้กับตลาดมืดและการหลีกเลี่ยงภาษีการปรับปรุงเพิ่มเติมของระบบสกุลเงินดิจิทัลจะช่วยให้ในอนาคตอันใกล้สามารถสลับไปใช้การดำเนินการข้ามพรมแดนซึ่งไม่จำเป็นต้องใช้ SWIFT
สกุลเงินดิจิทัลของจีนสามารถท้าทายเงินดอลลาร์ หยวนเป็นเสมือนการเสริมอำนาจของรัฐบาลในระบบการเงินของประเทศและเปลี่ยนความสมดุลของอิทธิพลทางเศรษฐกิจทั่วโลกในเดือนมิถุนายนปีนี้
นอกจากนั้นเทคโนโลยีของสกุลเงินดิจิตอลช่วยให้รัฐควบคุมไม่เพียงแต่พลเมือง แต่ยังช่วยให้รัฐสามารถติดตามการใช้เงินหยวน บาทในแต่ละงบประมาณ
สมมติว่าเงินที่ให้ไว้ทั้งหมดกับการชดเชยเยียวยาจากไวรัสโคโรน่าสองแสนล้านบาทก็สามารถที่จะรู้ได้ว่าใช้เงินไปกับเรื่องนี้จริงๆ หรือบางส่วนของเงินไม่ถูกใช้
การใช้สกุลเงินดิจิทัลการช่วยเหลือทางสังคมที่ตรงเป้าหมายจะกลายเป็นเป้าหมายอย่างแท้จริงและธนาคารพาณิชย์และระบบการชำระเงินจะไม่สามารถรับเปอร์เซ็นต์จากการชำระเงินดังกล่าวได้หากติดตั้งเทคโนโลยีดังกล่าวนี้จะลดการอภิปรายและการตรวจสอบที่เสียเวลาได้มากทั้งในระดับท้องถิ่นและชาติและหลายหน่วยงานจะมีการลดต้นทุนธุรกรรมได้มากและนำมาสู่การว่างงาน
การปรับตัวหาเครื่องมือสกุลเงินดิจิตอลสามารถสร้างโอกาสที่รัฐแต่ละรัฐมีอธิปไตยและมีอิสระมากยิ่งขึ้นโดยลดการพึ่งพาเศรษฐกิจของประเทศในสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐซึ่งจีนคงจะรู้โจทย์ตนเองล่วงหน้าจึงได้ทดลองใช้
นอกเหนือจากสงครามการค้าที่ประกาศมานานแล้วสหรัฐฯกำลังพยายามให้จีนรับผิดชอบต่อการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรน่าและ “อาวุธทางการเงิน” ใหม่จะเป็นประโยชน์อย่างมากในการป้องกันผลกระทบทางเศรษฐกิจจากการโจมตีของสหรัฐและรัฐหลายรัฐที่ต้องการจัดตั้งโซ่อุปทานใหม่ นี้น่าจะเป็นภารกิจหนึ่งที่สำคัญของการปรับตัวรัฐอุกกาบาตให้เดินหน้าต่อไปได้

เรื่อง : รศ.ดร.ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย











