จีนเป็นตลาดส่งออกสำคัญอันดับ 1 ของไทย มีมูลค่าการส่งออกประมาณ 2.4 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี โดยเฉพาะผลไม้ไทยมียอดส่งออกไปจีนเพิ่มขึ้นทุกปี
แม้กระทั่งปีนี้ที่เกิดวิกฤตไวรัสโควิด-19 แต่ปรากฏว่า ‘ทุเรียน’ และ ‘มะพร้าว’ ไทยยังมีออเดอร์คำสั่งซื้อจากตลาดจีนเข้ามาอย่างต่อเนื่อง นับตั้งแต่เดือนมีนาคมที่สถานการณ์การแพร่ระบาดในจีนเริ่มคลี่คลาย และระบบการขนส่งกลับมาดำเนินการได้
กระนั้นก็ตาม สถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ก็ทำให้ระบบการนำเข้าของจีนมีความเข้มงวดมากขึ้น

ขณะที่กฎระเบียบของแต่ละมณฑลก็แตกต่างกัน ระบบการตรวจสอบไม่เหมือนกัน
กลายเป็นปัญหาของผู้ประกอบการที่ต้องสูญเสียเวลาจนอาจทำให้ยอดการส่งออกลดลงได้ในอนาคต หรืออาจกลายเป็นอุปสรรคทำให้ไม่สามารถส่งออกไปได้
นำมาสู่แนวคิดว่าควรจะมีสัญลักษณ์ QR Code ที่สแกนปุ๊บรู้ปั๊บว่าสินค้านั้นผ่านมาตรฐานการนำเข้าของจีนหรือไม่
ตรวจสอบย้อนกลับได้ตั้งแต่ ‘ต้นน้ำ’ ถึง ‘ปลายน้ำ’
ผลิตอย่างไร จัดเก็บอย่างไร หรือ ขนส่งอย่างไร
กลายเป็นความร่วมมือระหว่างบริษัท ห้องปฏิบัติการกลาง (ประเทศไทย) จำกัด (เซ็นทรัลแล็บไทย) ซึ่งเป็นบริษัทที่สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ สสว. ถือหุ้น 51 เปอร์เซ็นต์ และ China Certification & Inspection (Group) Co., Ltd ของจีน บริหารงานโดย China National Import & Export Commodities Inspection Corporation (CCIC) ซึ่งเป็นบริษัทสำรวจ ตรวจสอบสินค้าและผลิตภัณฑ์ต่างๆ ทั่วโลก
ร่วมกันจัดทำสติกเกอร์ QR Code สำหรับติดบนบรรจุภัณฑ์สินค้าที่ผ่านมาตรฐานและต้องการส่งเข้าไปขายในจีน
วีระพงศ์ มาลัย ผู้อำนวยการ สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) อธิบายความสำคัญของสติกเกอร์ QR Code ว่ามีความสำคัญในการเจาะตลาดจีนอย่างมาก เนื่องจากจะสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคในจีน ลดอุปสรรคส่งออกสินค้าของผู้ประกอบการ SME ที่ต้องการมุ่งตลาดจีน ช่วยลดขั้นตอนและการตรวจสอบในการส่งออกไปจีนหลังโควิดทุเลา
เพียงแค่สแกนสติกเกอร์ QR Code จะแสดงข้อมูลที่สำคัญ ได้แก่
- 1. ชื่อผลิตภัณฑ์และข้อมูลเบื้องต้นของผลิตภัณฑ์ เช่น ขนาด น้ำหนัก จำนวนการบรรจุ วิธีบริโภค เป็นต้น
- 2. แหล่งกำเนิดสินค้า
- 3. ชื่อผู้ผลิต
- 4. ข้อมูลบริษัทอย่างย่อ
- 5. เอกสารสำคัญการจดทะเบียนต่างๆ เช่น เอกสารจดเครื่องหมายการค้า ใบรับรอง ใบประกาศนียบัตร เป็นต้น
- 6. ข้อมูลภาพกระบวนติดตามของข้อมูลสินค้าและการขนส่ง
- 7. หน่วยตรวจสอบและเอกสารรับรองต่างๆ เช่น ใบตรวจทางวิทยาศาสตร์
- 8. ชื่อด่านท่าเรือที่ส่งออกและปลายทางที่นำเข้า

“ประเทศจีนถือได้ว่าเป็นคู่ค้าอันดับ 1 ของไทย และมีอัตราการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง และนับเป็นตลาดสินค้าส่งออกตลาดเดียวที่ยังมีศักยภาพในขณะนี้ อย่างไรก็ตาม ในการส่งสินค้าของไทยไปประเทศจีนยังประสบอุปสรรคปัญหาต่างๆ อีกมาก ทั้งในเรื่องของกฎระเบียบของแต่ละมณฑลที่แตกต่างกัน เรื่องมาตรฐานด้านต่างๆ รวมถึงสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ทำให้การขยายตลาดสินค้าของเอสเอ็มอีไทยเติบโตน้อยกว่าที่ควรจะเป็น ซึ่ง QR Code จะช่วยแก้ปัญหาเหล่านี้ได้” ผอ.สสว. กล่าว
ล่าสุดได้มีสินค้ามะพร้าวน้ำหอม จากบริษัท เอนซี โคโคนัท ซึ่งเป็นบริษัทที่ส่งออกมะพร้าวน้ำหอม ซึ่งเป็นสินค้าที่ได้รับความนิยมจากชาวจีนมาก โดยทางเซ็นทรัลแล็บและ CCIC ได้ตรวจรับรองมาตรฐานมะพร้าวน้ำหอมของไทยให้เป็นไปตามมาตรฐานที่ประเทศจีนกำหนด และได้มีการติดสติกเกอร์ QR Code เพื่อรับรองมาตรฐาน สร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคจีนว่ามะพร้าวน้ำหอมจากประเทศไทยมีมาตรฐานความปลอดภัยสูง

“หลังจากที่โครงการนำร่องในสินค้ามะพร้าวน้ำหอมประสบผลสำเร็จ สสว. จะผลักดันสินค้าของไทยอื่นๆ ที่ได้รับความนิยมในตลาดจีนอย่างเช่น ผลไม้สดซึ่งมีตัวเลขการส่งออกเติบโตถึง 115.0 เปอร์เซ็นต์ ให้ผ่านการตรวจสอบมาตรฐาน และติดสติกเกอร์ QR Code จากเซ็นทรัลแล็บไทย เพื่อให้ผู้บริโภคชาวจีนเกิดความมั่นใจและทำให้สินค้าของไทยขยายตลาดในจีนได้กว้างขวางมากขึ้น เป็นการสร้างโอกาสให้สินค้าไทยมีโอกาสในการเจาะตลาดจีนมากขึ้นภายหลังการแพร่ระบาดของโควิด-19 ยุติลง”
นอกจากนี้ ในปี 2564 สสว. มีแผนที่จะจัดสรรงบประมาณเพื่อช่วยเหลือผู้ประกอบการในการตรวจสอบเซ็นทรัลแล็บไทยผ่านโครงการต่างๆ ของ สสว. รวมทั้งรวบรวมข้อมูลจากผู้ประกอบการเอสเอ็มอีที่ประสบอุปสรรคในการส่งออกสินค้าสู่ตลาดจีน โดยจะแบ่งออกเป็น 2 แนวทาง คือ
1. แยกตามประเภทปัญหา เพื่อให้เกิดการแก้ปัญหาดังกล่าวไปพร้อมๆ กันในทุกๆ สินค้า เช่น ด้านบรรจุภัณฑ์ที่ไม่ได้ตามที่กำหนด มาตรฐานสินค้า และขั้นตอนการตรวจสอบรับรองผลิตภัณฑ์
2. แยกตามประเภทกลุ่มสินค้า เนื่องจากสินค้าแต่ละประเภทมีความต้องการด้านมาตรฐานต่างกัน โดยอาจจะทดลองในสินค้าประเภทเดียวกันก่อนในขั้นต้น นอกจากนี้ จะขยายความร่วมมือไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอื่นๆ เพื่อยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้าของเอสเอ็มอีให้สูงขึ้น
“มาตรการในการรับรองมาตรฐานร่วมกันที่ต้นทางการผลิตในไทย จะเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยเพิ่มโอกาสทางการตลาดให้เอสเอ็มอีไทย และลดอุปสรรคในการส่งออกไปตลาดจีนได้มาก ทำให้สินค้าไทยผ่านไปยังมณฑลต่างๆ ได้ง่ายขึ้น เพราะทั้งประเทศจะใช้มาตรฐานเดียวกัน ซึ่งจะช่วยลดขั้นตอนการส่งออก และการตรวจสอบต่างๆ ทำให้สินค้าจากไทยมีความได้เปรียบกว่าสินค้าจากประเทศอื่นๆ มากขึ้น” ผอ.สสว.กล่าวทิ้งท้าย
ถือเป็นอีกหนึ่งก้าวในการนำผู้ประกอบการ SME เจาะตลาดจีนด้วย QR Code











