เป็นที่รู้กันว่า มาตรการปิดเมือง ส่งผลโดยตรงต่อคนทำงานเป็นวงกว้าง เพราะเมื่อกิจการหรือธุรกิจไม่ดี การเลย์ออฟ หรือ ลดคนงาน ก็เป็นทางออกแรกๆที่แทบทุกธุรกิจซึ่งได้รับผลกระทบมักเลือกใช้ โดยผลสำรวจล่าสุดระบุชัดเจนว่า แรงงานที่เป็นคนรุ่นใหม่ หรือที่จัดอยู่ในกลุ่ม ‘Lockdown generation’ มีความเสี่ยงถูกเลิกจ้างสูงกว่ากลุ่มอายุอื่น ๆ
ข้อเท็จจริงนี้ได้รับการอ้างอิงอยู่ในบทความวิเคราะห์ เรื่อง “Lockdown generation: COVID-19 ซ้ำเติมแรงงานคนรุ่นใหม่มากกว่าผู้ใหญ่รุ่นก่อน” ที่เผยแพร่ใน SCB Economic Intelligence Center โดยมีข้อมูลขยายความเพิ่มเติมว่า
ภาวะที่แรงงานบางส่วนที่ต้องถูกเลิกจ้างหรือถูกลดค่าแรงในช่วงเวลาวิกฤต COVID-19 นับว่ารุนแรงกว่าวิกฤตการเงินในปี 2008 โดยเฉพาะในกลุ่มคนรุ่นใหม่ Generation Z ที่มีอายุระหว่าง 15-24 ปี ซึ่งเป็นวัยที่เพิ่งเข้าสู่ตลาดแรงงานได้ไม่นาน ถือเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดที่จะถูกเลิกจ้างและจะหางานใหม่ได้ยากในช่วงวิกฤติ

โดยผลกระทบไม่ได้เกิดขึ้นในช่วงเวลาสั้นๆ เพียงในช่วงเวลาวิกฤตเท่านั้นแต่ยังส่งผลข้างเคียงต่อเนื่องในระยะยาว เพราะอัตราเงินเดือนที่คนกลุ่ม ‘Lockdown generation’ ได้รับ ลดลงกว่าคนรุ่นก่อน
แต่ปรากฎการณ์นี้ก็ไม่ใช่เรื่องใหม่แต่อย่างใด เพราะจากวิกฤตเศรษฐกิจครั้งที่ผ่านๆมา ก็ได้แสดงให้เห็นว่าผู้ที่จบการศึกษาในช่วงเวลาวิกฤตอาจต้องประสบกับรายได้ที่ลดลงยาวนานสูงถึง 10 ปี ทำให้เกิดช่องว่างทางรายได้ระหว่างคนรุ่นใหม่กับผู้ใหญ่รุ่นก่อนเพิ่มขึ้น
กอปรกับความท้าทายของตลาดแรงงานในระยะยาว เช่น การเปลี่ยนแปลงไปสู่เทคโนโลยีขั้นสูงซึ่งจะเข้ามาทดแทนตำแหน่งงานที่มีอยู่เดิม ยิ่งซ้ำเติมแรงงานคนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะ ‘Lockdown generation’ ยุคนี้ ให้เจ็บปวดได้อีก
ทว่า ทุกวิกฤต มีทางออกเสมอ แค่ไม่ยอมแพ้ สถานการณ์อันยากลำบากของใครหลายคนนี้ก็เช่นกัน สามารถก้าวผ่านไปได้ด้วยแนวทางการฝึกทักษะช่วยรอดที่ทำไม่ยาก แถมได้ผลเป็นการพัฒนาศักยภาพของตนเองได้จริง
ฟังคำตอบ ทำไม ‘Lockdown generation’ ที่เป็นกลุ่มคนรุ่นใหม่ ถึงเสี่ยงตกงานมากกว่าวัยอื่น
บทความวิเคราะห์ชิ้นนี้ฟันธงชัดเจนว่าวิกฤต COVID-19 สร้างอุปสรรคให้คนรุ่นใหม่เข้าสู่ตลาดแรงงานได้ยากกว่าเดิม

เพราะตั้งแต่ในช่วงก่อนวิกฤต COVID-19 (ปี 2019) อัตราการว่างงานของคนรุ่นใหม่ทั่วโลกสูงกว่ากลุ่มอายุอื่นๆอยู่แล้ว โดยอัตราการว่างงานของคนกลุ่มอายุ 15-24 ปี อยู่ที่ 13.6% เทียบกับอัตราการว่างงานของคนอายุ 25 ปี ขึ้นไปอยู่แค่ 4%
จนกระทั่งเกิดวิกฤต COVID-19 ตลาดแรงงานกลุ่มคนรุ่นใหม่ทั่วโลกก็ถูกพายุซัดแบบถาโถมอีกครั้ง โดยผลสำรวจขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ชี้ชัดว่าแรงงานคนรุ่นใหม่ที่เพิ่งเข้าสู่ตลาดแรงงาน (อายุ 18-29 ปี) กว่า 17.1% ที่มาร่วมทำแบบสอบถาม ถูกสั่งให้หยุดทำงานเนื่องจากผลกระทบของการแพร่ระบาดของ COVID-19 โดยวิกฤต COVID-19 ได้ส่งผลกระทบต่อแรงงานคนรุ่นใหม่ผ่าน 3 ช่องทาง ต่อไปนี้
ทำให้เกิดอุปสรรคในการเรียนรู้และการฝึกงาน
มาตรการปิดเมืองทั่วโลกทำให้ต้องปิดสถาบันการศึกษาทั้งโรงเรียนและมหาวิทยาลัย รวมถึงทำให้ต้องยกเลิกการศึกษา ฝึกงานในสถานประกอบการชั่วคราว
แม้บางส่วนสามารถปรับตัวโดยเปลี่ยนไปใช้ระบบการเรียนรู้ออนไลน์ได้ แต่สำหรับประเทศกำลังพัฒนาส่วนใหญ่ยังขาดโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัลที่ครอบคลุม ขณะเดียวกันครัวเรือนที่มีรายได้น้อยทั้งในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วและกำลังพัฒนามีต้นทุนที่เพิ่มขึ้นในการจัดหาอุปกรณ์คอมพิวเตอร์เพื่อการเรียนรู้ และแม้ว่าจะมีโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัลและอุปกรณ์การเรียนพร้อม แต่ผู้เรียนและผู้สอนบางส่วนยังขาดทักษะด้านดิจิทัล
ปัจจัยเหล่านี้ล้วนสร้างอุปสรรคต่อการเรียนรู้อย่างเต็มประสิทธิภาพของผู้เรียน เพราะเกินครึ่งไม่ได้มีแผนสำรองสำหรับการเรียนรู้ในช่วงปิดสถาบันการศึกษา ทำให้ช่วงวิกฤต COVID-19 ครั้งนี้ ผู้ที่อยู่ในระบบการศึกษาส่วนหนึ่งที่ไม่สามารถเข้าถึงการเรียนรู้แบบออนไลน์หรือระบบทางไกลอาจขาดทักษะและความรู้สำหรับตำแหน่งงานที่ดีในอนาคตได้

ภาวะเศรษฐกิจที่ซบเซาเพราะวิกฤต นำไปสู่ความเสี่ยงถูกปลดออกจากงาน
ในช่วงวิกฤตเศรษฐกิจ บริษัทและผู้ประกอบหลายรายโดยเฉพาะธุรกิจขนาดเล็กและขนาดกลาง (SMEs) จำเป็นต้องลดเงินเดือนและสวัสดิการของพนักงาน หรืออาจถึงขั้นลดจำนวนพนักงานลง เพื่อรักษาสภาพคล่องและประคับประคองธุรกิจให้อยู่รอด
ดังนั้น ตำแหน่งงานระดับล่างซึ่งเป็นงานสำหรับคนรุ่นใหม่ที่เพิ่งเข้าตลาดแรงงาน จึงมีความเสี่ยงถูกเลิกจ้างสูงที่สุด ประกอบกับอุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบสูงจากวิกฤติ COVID-19 ได้แก่ ธุรกิจค้าส่งค้าปลีก อุตสาหกรรมการผลิต อสังหาริมทรัพย์ และที่พักแรมและบริการด้านอาหาร มีจำนวนแรงงานที่เป็นคนรุ่นใหม่กระจุกตัวสูงถึง 41.7% ของแรงงานคนรุ่นใหม่ทั้งหมด นับว่าสูงกว่ากลุ่มแรงงานกลุ่มอายุ 25 ปีขึ้นไปที่มีเพียง 35% ของทั้งหมด ทำให้คนรุ่นใหม่มีความเสี่ยงถูกปลดออกจากงานมากกว่าผู้ใหญ่รุ่นก่อนหน้า
ในระดับโลก อัตราการว่างงานในปี 2020 ของหลายประเทศก็พบเช่นกันว่ากลุ่มคนรุ่นใหม่เพิ่มขึ้นในอัตราที่สูงกว่ากลุ่มผู้ใหญ่ เช่น สหรัฐฯ มีอัตราการว่างงานตั้งแต่เดือนมีนาคมถึงเมษายน 2020 ในกลุ่มผู้ใหญ่เพิ่มขึ้น 9 ppt ขณะที่กลุ่มคนอายุ 15-24 ปีเพิ่มสูงถึง 17.2 ppt
ตำแหน่งงานที่ลดลง ทำให้คนรุ่นใหม่หางานได้ยากขึ้น
หลังวิกฤต COVID-19 คนรุ่นใหม่ที่เพิ่งสำเร็จการศึกษาในปี 2020 และกำลังจะเข้าสู่ตลาดแรงงานยังต้องเผชิญกับการแข่งขันที่สูงขึ้นเนื่องจากปริมาณงานโดยรวมลดลงจากช่วงวิกฤต โดยคนรุ่นใหม่เสียเปรียบแรงงานกลุ่มอายุอื่น
เนื่องจากเป็นกลุ่มที่ไม่มีประสบการณ์การทำงานหรือมีประสบการณ์การทำงานต่ำ งานที่มีโอกาสทำได้จึงเป็นตำแหน่งระดับล่าง ซึ่งก็ต้องแข่งขันกับผู้หางานทำที่มีประสบการณ์สูงกว่า ที่มักจะไม่สามารถหางานในระดับเดิมได้และยอมลดตำแหน่งมาทำในระดับที่ต่ำกว่า
สถานการณ์ทั้งหมดนี้กดดันให้แรงงานกลุ่มคนรุ่นใหม่เข้าสู่ตลาดแรงงานได้ยากมากขึ้น จนเกิดผลกระทบระยะยาว (scarring effect) กับแรงงานคนรุ่นใหม่ที่อาจได้งานที่มีรายได้น้อยและไม่สอดคล้องกับพื้นฐานการศึกษาของพวกเขา
COVID-19 ยังทำให้ความเหลื่อมล้ำด้านรายได้ที่มีอยู่ทวีความรุนแรงยิ่งขึ้นทั่วโลก เนื่องจากปกติแรงงานคนรุ่นใหม่อายุ 15-24 ปี มีรายได้ต่ำกว่าแรงงานผู้ใหญ่ที่อายุ 25 ปีขึ้นไป และคนรุ่นใหม่ยังมีการออมที่ต่ำกว่าจึงมีความเปราะบางต่อการเปลี่ยนแปลงรายได้สูง
โดย ILO วิเคราะห์รายได้แรงงานของ 64 ประเทศ พบว่าแรงงานผู้ใหญ่มีรายได้เฉลี่ยสูงกว่ากลุ่มแรงงานคนรุ่นใหม่ถึง 71% และวิกฤต COVID-19 อาจทำให้ช่องว่างความแตกต่างของรายได้ระหว่าง generation ห่างออกไปอีก
แนะทักษะช่วยรอด ฝึกฝนให้ไว เพื่อรอดพ้นจากภาวะเสี่ยงตกงาน แถมทำให้หางานได้ง่ายขึ้น
สถานการณ์โควิด-19 จะเกิดขึ้นหรือไม่ก็ตาม ทุกคนก็ควรต้องปรับปรุงพัฒนาตัวเองอยู่เสมอ นี่เป็นความจริงที่ต้องตระหนัก โดยนำเอาวิกฤตโควิด-19 ที่เกิดขึ้นนี้เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาให้ทุกคนตื่นตัวกับการพัฒนาตัวเองด้วย “ทักษะช่วยรอด” จากความเสี่ยงในการตกงาน ต่อไปนี้

ทักษะการใช้ข้อมูลและการคิดวิเคราะห์
มองหาข้อมูล และรู้จักการนำมาประมวลผล วิเคราะห์จนเห็นปัญหาและโอกาส นำไปสู่การตัดสินใจที่รวดเร็วและสอดรับกับสถานการณ์ โดยถ้าก้าวไปถึงความเข้าใจเรื่อง AI และ machine learning ก็จะล้ำไปอีกขั้นหนึ่ง

ทักษะการใช้เทคโนโลยี
ทั้งเครื่องจักรและแอปพลิเคชันต่างๆ ซึ่งมีความหลากหลาย เพื่อนำมาปรับใช้ร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การควบคุมหุ่นยนต์ การใช้ปัญญาประดิษฐ์ บิ๊กดาต้า รวมถึงคลาวด์เทคโนโลยี เป็นต้น

ทักษะรองรับการค้าออนไลน์
ถือเป็น new normal หลังการระบาดของโควิด-19 ที่กลุ่มคนรุ่นใหม่ควรมีไว้ติดตัว เช่น ทักษะทางด้านภาษาเพื่อสนับสนุนการค้าบนโลกไร้พรมแดน รวมถึงทักษะทางด้าน digital marketing และผู้เชี่ยวชาญด้านอีคอมเมิร์ซ และโซเชียลมีเดีย (โฆษณา การสื่อสาร chat bot และ e-Mail marketing) การเขียนคอนเทนต์ ทักษะการใช้กราฟิกต่าง ๆ เช่น photoshop การทำรูป การตัดต่อวิดีโอ รวมถึงการออกแบบเว็บไซต์

ทักษะรองรับการ work from home
ช่วเวลาที่เกิดวิกฤตโควิดที่ผ่านมา เป็นช่วงเวลาที่หลายองค์กรได้อนุญาตให้พนักงาน Work from home กัน ซึ่งหลายองค์กรถือเป็นเรื่องแปลกใหม่ และคนทำงานก็ต้องเรียนรู้ทั้งทักษะการทำงานด้วยคอมพิวเตอร์มากขึ้น และการใช้โปรแกรมสนับสนุนการทำงาน เช่น การเก็บไฟล์บนคลาวด์ และทักษะทางด้านการประชุม และการนำเสนอการประชุมผ่านออนไลน์ เป็นต้น
ที่มา :
- บทความวิเคราะห์ เรื่อง “Lockdown generation: COVID-19 ซ้ำเติมแรงงานคนรุ่นใหม่มากกว่าผู้ใหญ่รุ่นก่อน” โดย ชินโชติ เถรปัญญาภรณ์ เผยแพร่ใน SCB Economic Intelligence Center
- บทความเรื่อง “ทักษะแรงงานแบบไหน ที่จำเป็นในโลกธุรกิจหลังยุคโควิด-19” เผยแพร่ใน เว็บไซต์ กรมการจัดหางาน
แนะเคล็ดลับปรับตัวสู่ยุคหลังโควิด-19 แบบทำง่าย ได้ผลจริง
ครีเอท 5 ไอเดียปรับพื้นที่บ้านให้ลงตัวกับการอยู่อาศัยแบบ New Normal
เผยแนวคิดและลักษณะของ ‘คนทำงานรุ่นใหม่’ ที่องค์กรใหญ่ต้องการ
อ้วนขึ้นเพราะ Work from Home ต่อจากนี้จะดูแลสุขภาพให้ดีได้อย่างไร










