อัปเดตความสำเร็จ 2 งานวิจัยเพื่อชาติ และค่าใช้จ่าย 1,261 ล้าน ที่เสียไปกับการ ‘ตรวจโควิด’

ตราบใดที่ประเทศไทยยังพัฒนา ‘งานวิจัย’ เป็นผลิตภัณฑ์หรือเวชภัณฑ์เพื่อใช้ประโยชน์ในด้านสุขภาพและการแพทย์เองไม่ได้ เราก็ยังต้อง ‘จ่ายออก’ เพื่อนำเข้าสินค้าหลายรายการจากต่างประเทศด้วยมูลค่ามหาศาล เช่นในสถานการณ์การระบาดของโรค COVID-19 รัฐเปิดทางให้นำเข้า ยาฟาวิพิราเวีย ยาฉีดปราศจากเชื้อชนิดต่างๆ น้ำยาตรวจวินิจฉัย COVID-19 ชุดตรวจโรค COVID-19 ฯลฯ ตรวจโควิด

ได้ยินข่าวว่า ประเทศไทยได้รับคัดเลือกจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ให้เป็น 1 ใน 2 ประเทศ ที่จะมีการถ่ายทำสารคดีความสำเร็จในการป้องกันโรค COVID-19 แต่ก่อนหน้านั้นมีข่าวดีที่หลายคนอาจยังไม่รู้ คือ นักวิจัยไทยสามารถ พัฒนาวิธีสกัดอาร์เอ็นเอ (RNA) ของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) จากตัวอย่างแบบง่าย และ ชุดตรวจโรค COVID-19 ด้วยเทคนิคแลมป์เปลี่ยนสีในขั้นตอนเดียว 

รายละเอียดของ 2 งานวิจัย เพื่อสกัด RNA & ตรวจโควิด

ผลสำเร็จดังกล่าวเกิดจากความร่วมมือระหว่าง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และมหาวิทยาลัยมหิดล โดยแยกผลงานวิจัยและคณะทำงานได้ดังนี้
  • การพัฒนาวิธีสกัดอาร์เอ็นเอของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) จากตัวอย่างแบบง่าย (COVID-19 RNA extraction method from a simple sample) 

งานวิจัย ตรวจโควิด ชุดสกัด RNA ด้วย Magnetic Bead
คณะเวชศาสตร์เขตร้อน ม.มหิดล ดำเนินการวิจัยร่วมกับ ศูนย์โอมิกส์แห่งชาติ (National Omics Center : NOC) สวทช. นำโดย ดร.สิทธิโชค ตั้งภัสสรเรือง ผู้พัฒนาวิธีสกัดอาร์เอ็นเอของเชื้อไวรัสจากตัวอย่างแบบง่าย โดยใช้ Magnetic Bead และ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สวทช. แล้วนำไปทดสอบกับตัวอย่างที่คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งให้ผลไม่แตกต่างจากชุดสกัดที่นำเข้าจากต่างประเทศ ทำให้ได้ชุดตรวจโรคที่ได้ผลดี ราคาถูกลง เป็นการสร้างความสามารถด้านการผลิตอุปกรณ์ทางการแพทย์หรือเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ ตอบสนองความต้องการของระบบสาธารณสุขได้อย่างตรงจุดและรวดเร็ว
การพัฒนาวิธีสกัดอาร์เอ็นเอ (RNA) จากตัวอย่างแบบง่ายนี้ เป็นเทคโนโลยีที่มีศักยภาพในการสนับสนุนความมั่นคงด้านสุขภาพ ช่วยรับมือโรคระบาด ช่วยลดค่าใช้จ่ายในการนำเข้าชุดสกัดจากต่างประเทศ และที่สำคัญ สามารถนำไปใช้ได้กับไวรัสที่มีสารพันธุกรรมเป็นอาร์เอ็นเอได้ทุกชนิด ไม่จำกัดเพียงไวรัสก่อโรค COVID-19 ทั้งไวรัสก่อโรคในพืช สัตว์ และมนุษย์ จึงมีบริษัทเอกชนสนใจ พร้อมรับถ่ายทอดเทคโนโลยี 2 บริษัท คือ บริษัท ไบโอเอนทิสท์ จำกัด และ บริษัท อาฟเตอร์ แล็บ จำกัด 
  • ชุดตรวจโรค COVID-19 ด้วยเทคนิคแลมป์เปลี่ยนสีในขั้นตอนเดียว (COVID-19 XO-AMP colorimetric detection kit) 

RNA and LAMP งานวิจัย ตรวจโควิด COVID-19 XO-AMP colorimetric detection kit) 
เป็นเครื่องมือที่เหมาะสำหรับการตรวจเชิงรุก ที่ร่วมพัฒนาโดย ทีมวิจัยเทคโนโลยีวิศวกรรมชีวภาพและการตรวจวัด ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สวทช. นำโดย วรรณสิกา เกียรติปฐมชัย กับ คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล เพื่อนำมาใช้ในการคัดกรอง คัดแยกเฉพาะตัวอย่างที่น่าสงสัยไปตรวจโดยใช้ RT–PCR ถือเป็นการช่วยลดค่าใช้จ่ายของรัฐจากเดิมที่ต้องส่งตรวจทุกตัวอย่างด้วยวิธี RT–PCR ซึ่งมีราคาแพง และการพัฒนาชุดตรวจนี้ได้รับความอนุเคราะห์ตัวอย่างสารพันธุกรรมจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เพื่อใช้ในการตรวจสอบคุณภาพของ Detection kit

งานวิจัย ตรวจโควิด Lamp

โดยชุดตรวจโควิด เทคนิคแลมป์ มีความจำเพาะ (Specificity) 100% ความไว (sensitivity) 92% มีความแม่นยำ (accuracy) 97% และมีความโดดเด่นดังนี้ 
  • แสดงผลได้ภายใน 75 นาที เร็วกว่าการใช้เทคนิค RT-PCR ถึง 2 เท่า
  • อ่านผลได้ด้วยตาเปล่า โดยดูที่การเปลี่ยนสีจากสีม่วงเป็นสีเหลือง ก็รู้แล้วว่ามีการติดเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 โดยไม่ต้องพึ่งพาผู้เชี่ยวชาญให้ยุ่งยาก 
  • ลงทุนน้อยกว่าเดิม 100 เท่า เนื่องจากอุปกรณ์ที่ใช้ในการตรวจมีราคาเพียง 10,000 บาท ซึ่งถูกกว่า RT-PCR ถึง 100 เท่า (ต้นทุนน้ำยาที่ใช้สำหรับแลมป์ต่ำกว่าน้ำยาที่ใช้กับ RT-PCR ถึง 3 เท่า)

งานวิจัย ตรวจโควิด

บทบาทในงานวิจัยนี้เริ่มโดย ม.มหิดล สนับสนุนให้คณะเวชศาสตร์เขตร้อน หารือกับ สวทช. เพื่อหาแนวทางในการรับมือกับ COVID-19 ซึ่งคณะเวชศาสตร์เขตร้อนมี ห้องปฏิบัติการอ้างอิงด้านโรคเขตร้อน (Tropical Medicine Diagnostic Reference Laboratory : TMDR) ที่ผ่านการทดสอบความชำนาญทางห้องปฏิบัติการสำหรับการตรวจหาสารพันธุกรรมเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) ด้วยวิธี Real time RT-PCR ในปี 2563 จากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข กอปรกับมีเจ้าหน้าที่ตรวจวินิจฉัยและยืนยันตัวอย่างสิ่งส่งตรวจจากผู้ป่วย ผู้สัมผัส และผู้มีประวัติเสี่ยงต่อการติดเชื้อโดยเฉพาะ
ขณะที่ สวทช. มีงานวิจัยหลายด้านที่สามารถพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ได้ (Product Development) คณะเวชศาสตร์เขตร้อน จึงทำงานร่วมกับ สวทช. อย่างเข้มข้น และการพัฒนาชุดตรวจนี้ยังได้รับความอนุเคราะห์ตัวอย่างสารพันธุกรรมจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เพื่อใช้ในการตรวจสอบคุณภาพของชุดตรวจจนตกผลึกออกมาเป็นผลิตภัณฑ์พร้อมใช้ 

นักวิจัยไทยสามารถสร้างผลงานและพัฒนาเทคโนโลยีได้ทัดเทียมกับเทคโนโลยีจากต่างประเทศ โดยมีทั้งผลงานที่เปิดให้ใช้งานและถ่ายทอดเทคโนโลยีให้แก่ภาคเอกชนแล้ว และบางส่วนอยู่ในขั้นตอนการวิจัยและพัฒนา หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติม สามารถอ่านรายละเอียดได้จากอีบุ๊ก งานวิจัย สวทช.สู่นวัตกรรมรับมือ COVID-19 โดยคลิก ที่นี่


รวมกันเราอยู่ ร่วมมือคิดค้น…เราอยู่รอด

ย้อนไปยังเดือนมกราคมที่ผ่านมา ตั้งแต่การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ยังไม่ได้เป็นการระบาดครั้งใหญ่ (Pandemic) ทีมนักวิจัย สวทช. ก็เริ่มคิดค้นและวิจัยนวัตกรรม ทำงานแข่งกับเวลาเพื่อเตรียมรับมือสถานการณ์การระบาดของโรคโรคอุบัติใหม่ ทั้งด้านการตรวจยืนยัน ตรวจติดตาม และประเมินความเสี่ยง เป็นการช่วยสนับสนุนการทำงานของแพทย์ พยาบาล และบุคลากรทางการแพทย์ที่เป็นด่านหน้าอีกทางหนึ่ง
เมื่อคิดค้นและวิจัยแล้วย่อมต้องการนำไปทดสอบต่อ การเชื่อมโยงระหว่างหน่วยงานต่างๆ ของ สวทช. กับ ม.มหิดล และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ จึงเป็นการนำองค์ความรู้จากหลากหลายฝ่ายมาต่อยอดการวิจัยจนเกิดผลสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม งานวิจัยจึงไม่ได้แขวนอยู่บนหิ้ง แต่จับต้องได้ ส่งผลดีต่อประเทศทั้งในด้านคุณค่าและมูลค่า และนอกจากนี้ยังมีการลงนามความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพและการแพทย์ ระหว่าง คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล กับ สวทช. อีกด้วย
ในด้านประโยชน์ระยะยาวของงานวิจัย ดร.วรรณพ วิเศษสงวน ผู้อำนวยการศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สวทช. กล่าวโดยหยิบยกค่าใช้จ่ายในการตรวจโรคมาทำให้เห็นความได้เปรียบเสียเปรียบชัดเจนว่า 

“นับตั้งแต่มีการระบาดของโรค COVID-19 จนถึงวันที่ 29 พฤษภาคม 2563 รัฐบาลต้องจ่ายค่าชดเชยในการตรวจโรค COVID-19 โดยวิธี RT-PCR เป็นจำนวนกว่า 420,000 ตัวอย่าง คิดเป็นมูลค่ากว่า 1,261 ล้านบาท ถือเป็นค่าใช้จ่ายที่สูงมาก หากมีการระบาดเพิ่มเติมในอนาคต หรือมีความต้องการตรวจเชิงรุก ผลงานที่ได้นำเสนอมีความพร้อมในการใช้งาน ถือเป็นผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากความร่วมแรงร่วมใจกันของหลายๆ ฝ่ายที่เกี่ยวข้องอย่างแท้จริง” 

ทั้ง 2 ผลงาน ถือเป็นการยกระดับงานวิจัยเพื่อใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ของประเทศ ซึ่งเปลี่ยนมุมจาก การเป็นประเทศผู้นำเข้า เพียงอย่างเดียวเป็น ผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ได้เอง โดยล่าสุด ไบโอเทคขอให้สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ประเมินเทคโนโลยี ซึ่งทาง อย.ก็กำลังพิจารณาเกณฑ์มาตรฐานที่เหมาะสมสำหรับเทคนิคแลมป์ 

บทความที่เกี่ยวกับนวัตกรรมและแนวคิดในการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่คุณอาจสนใจ

“ป้องกันดีกว่ารักษา” คีย์เวิร์ด สร้างความเข้มแข็งให้ ระบบสาธารณสุขไทย ประกาศชัยเหนือศึกโควิด

ส่อง หุ่นยนต์และเทคโนโลยีสุดล้ำ จากมันสมองของ จีน ฮ่องกง เกาหลีใต้ ขึ้นแท่นต้นแบบ ‘นวัตกรรมสู้โควิด’ แห่งโลกตะวันออก

ฝีมือคนไทย ‘มดบริรักษ์’ หุ่นยนต์ดูแลผู้ป่วยโควิด-19 ยกระดับสาธารณสุขในอีอีซี