ตราบใดที่ประเทศไทยยังพัฒนา ‘งานวิจัย’ เป็นผลิตภัณฑ์หรือเวชภัณฑ์เพื่อใช้ประโยชน์ในด้านสุขภาพและการแพทย์เองไม่ได้ เราก็ยังต้อง ‘จ่ายออก’ เพื่อนำเข้าสินค้าหลายรายการจากต่างประเทศด้วยมูลค่ามหาศาล เช่นในสถานการณ์การระบาดของโรค COVID-19 รัฐเปิดทางให้นำเข้า ยาฟาวิพิราเวีย ยาฉีดปราศจากเชื้อชนิดต่างๆ น้ำยาตรวจวินิจฉัย COVID-19 ชุดตรวจโรค COVID-19 ฯลฯ ตรวจโควิด
ได้ยินข่าวว่า ประเทศไทยได้รับคัดเลือกจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ให้เป็น 1 ใน 2 ประเทศ ที่จะมีการถ่ายทำสารคดีความสำเร็จในการป้องกันโรค COVID-19 แต่ก่อนหน้านั้นมีข่าวดีที่หลายคนอาจยังไม่รู้ คือ นักวิจัยไทยสามารถ พัฒนาวิธีสกัดอาร์เอ็นเอ (RNA) ของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) จากตัวอย่างแบบง่าย และ ชุดตรวจโรค COVID-19 ด้วยเทคนิคแลมป์เปลี่ยนสีในขั้นตอนเดียว

รายละเอียดของ 2 งานวิจัย เพื่อสกัด RNA & ตรวจโควิด
ผลสำเร็จดังกล่าวเกิดจากความร่วมมือระหว่าง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และมหาวิทยาลัยมหิดล โดยแยกผลงานวิจัยและคณะทำงานได้ดังนี้
การพัฒนาวิธีสกัดอาร์เอ็นเอของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) จากตัวอย่างแบบง่าย (COVID-19 RNA extraction method from a simple sample)
คณะเวชศาสตร์เขตร้อน ม.มหิดล ดำเนินการวิจัยร่วมกับ ศูนย์โอมิกส์แห่งชาติ (National Omics Center : NOC) สวทช. นำโดย ดร.สิทธิโชค ตั้งภัสสรเรือง ผู้พัฒนาวิธีสกัดอาร์เอ็นเอของเชื้อไวรัสจากตัวอย่างแบบง่าย โดยใช้ Magnetic Bead และ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สวทช. แล้วนำไปทดสอบกับตัวอย่างที่คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งให้ผลไม่แตกต่างจากชุดสกัดที่นำเข้าจากต่างประเทศ ทำให้ได้ชุดตรวจโรคที่ได้ผลดี ราคาถูกลง เป็นการสร้างความสามารถด้านการผลิตอุปกรณ์ทางการแพทย์หรือเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ ตอบสนองความต้องการของระบบสาธารณสุขได้อย่างตรงจุดและรวดเร็ว
การพัฒนาวิธีสกัดอาร์เอ็นเอ (RNA) จากตัวอย่างแบบง่ายนี้ เป็นเทคโนโลยีที่มีศักยภาพในการสนับสนุนความมั่นคงด้านสุขภาพ ช่วยรับมือโรคระบาด ช่วยลดค่าใช้จ่ายในการนำเข้าชุดสกัดจากต่างประเทศ และที่สำคัญ สามารถนำไปใช้ได้กับไวรัสที่มีสารพันธุกรรมเป็นอาร์เอ็นเอได้ทุกชนิด ไม่จำกัดเพียงไวรัสก่อโรค COVID-19 ทั้งไวรัสก่อโรคในพืช สัตว์ และมนุษย์ จึงมีบริษัทเอกชนสนใจ พร้อมรับถ่ายทอดเทคโนโลยี 2 บริษัท คือ บริษัท ไบโอเอนทิสท์ จำกัด และ บริษัท อาฟเตอร์ แล็บ จำกัด
ชุดตรวจโรค COVID-19 ด้วยเทคนิคแลมป์เปลี่ยนสีในขั้นตอนเดียว (COVID-19 XO-AMP colorimetric detection kit)
เป็นเครื่องมือที่เหมาะสำหรับการตรวจเชิงรุก ที่ร่วมพัฒนาโดย ทีมวิจัยเทคโนโลยีวิศวกรรมชี วภาพและการตรวจวัด ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สวทช. นำโดย วรรณสิกา เกียรติปฐมชัย กับ คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล เพื่อนำมาใช้ในการคัดกรอง คัดแยกเฉพาะตัวอย่างที่น่าสงสั ยไปตรวจโดยใช้ RT–PCR ถือเป็นการช่วยลดค่าใช้จ่ ายของรัฐจากเดิมที่ต้องส่ งตรวจทุกตัวอย่างด้วยวิธี RT–PCR ซึ่งมีราคาแพง และการพัฒนาชุดตรวจนี้ได้รั บความอนุเคราะห์ตัวอย่างสารพั นธุกรรมจากกรมวิทยาศาสตร์ การแพทย์ เพื่อใช้ในการตรวจสอบคุ ณภาพของ Detection kit

โดยชุดตรวจโควิด เทคนิคแลมป์ มีความจำเพาะ (Specificity) 100% ความไว (sensitivity) 92% มีความแม่นยำ (accuracy) 97% และมีความโดดเด่นดังนี้
แสดงผลได้ภายใน 75 นาที เร็วกว่าการใช้เทคนิค RT-PCR ถึง 2 เท่า
อ่านผลได้ด้วยตาเปล่า โดยดูที่การเปลี่ยนสีจากสีม่วงเป็นสีเหลือง ก็รู้แล้วว่ามีการติดเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 โดยไม่ต้องพึ่งพาผู้เชี่ยวชาญให้ยุ่งยาก
ลงทุนน้อยกว่าเดิม 100 เท่า เนื่องจากอุปกรณ์ที่ใช้ในการตรวจมีราคาเพียง 10,000 บาท ซึ่งถูกกว่า RT-PCR ถึง 100 เท่า (ต้นทุนน้ำยาที่ใช้สำหรับแลมป์ต่ำกว่าน้ำยาที่ใช้กับ RT-PCR ถึง 3 เท่า)

บทบาทในงานวิจัยนี้เริ่มโดย ม.มหิดล สนับสนุนให้คณะเวชศาสตร์เขตร้อน หารือกับ สวทช. เพื่อหาแนวทางในการรับมือกับ COVID-19 ซึ่งคณะเวชศาสตร์เขตร้อนมี ห้องปฏิบัติการอ้างอิงด้านโรคเขตร้อน (Tropical Medicine Diagnostic Reference Laboratory : TMDR) ที่ผ่านการทดสอบความชำนาญทางห้องปฏิบัติการสำหรับการตรวจหาสารพันธุกรรมเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) ด้วยวิธี Real time RT-PCR ในปี 2563 จากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข กอปรกับมีเจ้าหน้าที่ตรวจวินิจฉัยและยืนยันตัวอย่างสิ่งส่งตรวจจากผู้ป่วย ผู้สัมผัส และผู้มีประวัติเสี่ยงต่อการติดเชื้อโดยเฉพาะ
ขณะที่ สวทช. มีงานวิจัยหลายด้านที่สามารถพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ได้ (Product Development) คณะเวชศาสตร์เขตร้อน จึงทำงานร่วมกับ สวทช. อย่างเข้มข้น และการพัฒนาชุดตรวจนี้ยังได้รั บความอนุเคราะห์ตัวอย่างสารพั นธุกรรมจากกรมวิทยาศาสตร์ การแพทย์ เพื่อใช้ในการตรวจสอบคุ ณภาพของชุดตรวจจนตกผลึกออกมาเป็นผลิตภัณฑ์พร้อมใช้
นักวิจัยไทยสามารถสร้างผลงานและพัฒนาเทคโนโลยีได้ทัดเทียมกับเทคโนโลยีจากต่างประเทศ โดยมีทั้งผลงานที่เปิดให้ใช้งานและถ่ายทอดเทคโนโลยีให้แก่ภาคเอกชนแล้ว และบางส่วนอยู่ในขั้นตอนการวิจัยและพัฒนา หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติม สามารถอ่านรายละเอียดได้จากอีบุ๊ก งานวิจัย สวทช.สู่นวัตกรรมรับมือ COVID-19 โดยคลิก ที่นี่
รวมกันเราอยู่ ร่วมมือคิดค้น…เราอยู่รอด
ย้อนไปยังเดือนมกราคมที่ผ่านมา ตั้งแต่การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ยังไม่ได้เป็นการระบาดครั้งใหญ่ (Pandemic) ทีมนักวิจัย สวทช. ก็เริ่มคิดค้นและวิจัยนวัตกรรม ทำงานแข่งกับเวลาเพื่อเตรียมรับมือสถานการณ์การระบาดของโรคโรคอุบัติใหม่ ทั้งด้านการตรวจยืนยัน ตรวจติดตาม และประเมินความเสี่ยง เป็นการช่วยสนับสนุนการทำงานของแพทย์ พยาบาล และบุคลากรทางการแพทย์ที่เป็นด่านหน้าอีกทางหนึ่ง
เมื่อคิดค้นและวิจัยแล้วย่อมต้องการนำไปทดสอบต่อ การเชื่อมโยงระหว่างหน่วยงานต่างๆ ของ สวทช. กับ ม.มหิดล และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ จึงเป็นการนำองค์ความรู้จากหลากหลายฝ่ายมาต่อยอดการวิจัยจนเกิดผลสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม งานวิจัยจึงไม่ได้แขวนอยู่บนหิ้ง แต่จับต้องได้ ส่งผลดีต่อประเทศทั้งในด้านคุณค่าและมูลค่า และนอกจากนี้ยังมีการลงนามความร่วมมือด้ านการวิจัยและพัฒนาด้านสุ ขภาพและการแพทย์ ระหว่าง คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล กับ สวทช. อีกด้วย
ในด้านประโยชน์ระยะยาวของงานวิจัย ดร.วรรณพ วิเศษสงวน ผู้อำนวยการศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สวทช. กล่าวโดยหยิบยกค่าใช้จ่ายในการตรวจโรคมาทำให้เห็นความได้เปรียบเสียเปรียบชัดเจนว่า
“นับตั้งแต่มีการระบาดของโรค COVID-19 จนถึงวันที่ 29 พฤษภาคม 2563 รัฐบาลต้องจ่ายค่าชดเชยในการตรวจโรค COVID-19 โดยวิธี RT-PCR เป็นจำนวนกว่า 420,000 ตัวอย่าง คิดเป็นมูลค่ากว่า 1,261 ล้านบาท ถือเป็นค่าใช้จ่ายที่สูงมาก หากมีการระบาดเพิ่มเติมในอนาคต หรือมีความต้องการตรวจเชิงรุก ผลงานที่ได้นำเสนอมีความพร้อมในการใช้งาน ถือเป็นผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากความร่วมแรงร่วมใจกันของหลายๆ ฝ่ายที่เกี่ยวข้องอย่างแท้จริง”
ทั้ง 2 ผลงาน ถือเป็นการยกระดับงานวิจัยเพื่ อใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ ของประเทศ ซึ่งเปลี่ยนมุมจาก การเป็นประเทศผู้ นำเข้า เพียงอย่างเดียวเป็น ผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ได้เอง โดยล่าสุด ไบโอเทคขอให้สำนั กงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ประเมินเทคโนโลยี ซึ่งทาง อย.ก็กำลังพิจารณาเกณฑ์มาตรฐานที่ เหมาะสมสำหรับเทคนิคแลมป์
บทความที่เกี่ยวกับนวัตกรรมและแนวคิดในการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่คุณอาจสนใจ
“ป้องกันดีกว่ารักษา” คีย์เวิร์ด สร้างความเข้มแข็งให้ ระบบสาธารณสุขไทย ประกาศชัยเหนือศึกโควิด
ฝีมือคนไทย ‘มดบริรักษ์’ หุ่นยนต์ดูแลผู้ป่วยโควิด-19 ยกระดับสาธารณสุขในอีอีซี














