นับเป็นเวลาหลายปีแล้วที่ Influencer กลายเป็นกลยุทธ์สำคัญของการตลาดดิจิทัล อย่างไรก็ตามภูมิทัศน์ดังกล่าวกำลังเปลี่ยนแปลงไปในทางที่อาจทำให้ Influencer ที่เป็นมนุษย์ล้าสมัย เพราะมีผู้คนไม่น้อยในยุคนี้ที่มีความบ้าคลั่ง Virtual Influencer / Computer Generated Influencers (CGI) หรือ ผู้มีอิทธิพลเสมือนจริง
ขณะเดียวกันในแง่ของเจ้าของสินค้าและบริการก็เริ่มหันมาเลือกใช้ Influencer ประเภทนี้มากขึ้นเพราะควบคุมทุกสิ่งอย่างได้ดังใจ ไม่ต้องมีความกังวลใจใดๆ เกี่ยวกับการบริหารความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นจากภาพลักษณ์ของ Influencer ซึ่งเป็นศิลปิน ดารา นักกีฬา หรือคนดังในวงการต่างๆ ที่อาจจะเสื่อมมนต์ขลัง หรือกระทั่งเสื่อมเสียจากเรื่องอื้อฉาวและพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ ซึ่งย่อมส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของแบรนด์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

วิธีหนึ่งที่ชาญฉลาดของนักการตลาดคือ กำจัดปัจจัยที่อยู่นอกเหนือการควบคุมอย่าง ‘มนุษย์’ ออกไป เอเจนซี่หัวก้าวหน้าจึงสร้าง ‘อวตาร’ ขึ้นมาแทนในรูปแบบของ Digital Human ที่ไม่มีเลือดเนื้อ ไม่มีลมหายใจ แต่มีชีวิตโลดแล่นในโลกออนไลน์ ด้วยไลฟ์สไตล์ไม่ต่างจาก Influencer ที่มีชีวิตจริงๆ ที่สำคัญทุกอย่างอยู่ภายใต้การสั่งการ ไม่มีทางออกนอกลู่นอกทาง จึงไม่มีคำว่าเสี่ยงอีกต่อไป
Harry Hugo ผู้ร่วมก่อตั้ง The Goat Agency กล่าวว่า “นักการตลาดมิอาจหลีกเลี่ยงที่จะใช้ผู้มีอิทธิพลเสมือนจริงได้ในอีกไม่ถึงปีนับจากนี้ เพราะ Virtual Influencer สามารถให้บริการได้ตลอด 24 ชั่วโมงทุกวันและมีบุคลิกที่หล่อหลอมให้เป็นอย่างที่คุณปรารถนา พวกเขาสามารถเป็นอะไรก็ได้ที่คุณต้องการให้เป็น สิ่งเหล่านี้นับเป็นข้อดีอย่างมากสำหรับแบรนด์เพราะพวกเขาสามารถสร้าง Brand Ambassador ที่สมบูรณ์แบบได้”
ด้าน Brudบริษัทสตาร์ทอัพจากแอลเอ สหรัฐอเมริกา ที่สร้างสรรค์ Digital Character หรือ Digital Human นี้ได้อย่างโดดเด่น มี Virtural Influencer จำนวนมากที่ได้รับความนิยมในอินสตาแกรม, ยูทูบ และโซเชียล มีเดีย อื่นๆ โดยศิลปินฮอตประจำค่าย Brud ที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ Lil Miquela หรือ Miquela de Sousa ซึ่งถูกวางเรื่องราวและกำหนดบทบาทให้เป็นสาวแฟชั่นนิสต้า ศิลปินอาร์แอนด์บี อิเล็กทรอนิกส์ และป๊อบ รวมถึงเป็นนักเสรีนิยมสัญชาติบราซิล-อเมริกัน ถือกำเนิดเมื่อเดือนเมษายน 2016 และออกซิงเกิลแรกเมื่อเดือนสิงหาคม 2017 ผลงานเพลงของเธอในยูทูบบางเพลงมียอดรับชมเกือบ 4 ล้านครั้ง ขณะที่ Hard Feelings ผลงานเพลงล่าสุดของเธอถูกเผยแพร่ในวันที่ 31 กรกฎาคม 2020

ตลอดระยะเวลา 3 ปีเศษที่เธอวาดลวดลายในโลกออนไลน์ สามารถดึงดูดความสนใจของนิตยสารแฟชั่นและแบรนด์หรูต่างๆ มากมาย อาทิ Calvin Klein, Prada และ Samsung เป็นต้น รวมถึงผู้ติดตาม Instagram 2.5 ล้านคน เธอขยันอัพโหลดภาพสวยๆ และข้อความเด็ดๆ เพื่อผูกสัมพันธ์และรักษาฐานแฟนคลับไว้ให้อยู่กับเธออย่างเหนียวแน่น ความโด่งดังของเธอในโลกเสมือนทำให้ได้รับการจัดอันดับจากนิตยสารไทม์ให้เป็น 1 ใน 25 ผู้ทรงอิทธิพลที่สุดในอินเทอร์เน็ต เมื่อปี 2018 ทั้งยังเคยได้รับเกียรติให้แสดงฝีไม้ลายมือบนเวที Coachella มาแล้ว ขณะเดียวกันด้วยเครื่องมือการตลาดที่แหวกแนวนี้ทำให้ Brud ยังได้รับเงินลงทุนมากกว่า 6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 188 ล้านบาท) และเพิ่งปัจจุบันบริษัทฯ มีมูลค่า 125 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 3,929 ล้านบาท)
นอกเหนือจาก Lil Miquela แล้ว ทาง Brud ยังทำคลอด Bermuda สาวเสมือนจริงขึ้นมาอีกราย เพื่อเป็นอีกทางเลือกหนึ่งของนักการตลาดที่สนใจ Virtual Influencer โดยนำกลยุทธ์ของ Storytelling มาใช้ดึงดูดความสนใจจากทั้งผู้ติดตามและสื่อมวลชน ด้วยการที่อยู่ๆ บัญชีอินสตาแกรมของ Lil Miquela ก็ถูกแฮคโดย Bermuda สาวผมบลอนด์ที่คลั่งไคล้ โดนัลด์ ทรัมป์เป็นชีวิตจิตใจ จนสร้างความแตกตื่นในกลุ่มผู้ติดตาม แต่ในเวลาต่อมาทั้ง Lil Miquela และ Bermuda กลับร่วมเฟรมกันในโซเซียล มีเดียต่างๆ อยู่บ่อยครั้ง ในฐานะผู้ทรงอิทธิพลตัวจี๊ดในโลกเสมือนที่มาจากค่ายเดียวกัน


ในแง่ของการวัดผลทางการตลาด Lil Miquela มีอัตราการมีส่วนร่วม (Engagement Rate: ER) ประมาณ 2.7% ซึ่งเทียบเท่ากับศิลปินชื่อก้องโลกอย่าง Beyonce และ Selena Gomez โพสต์ของเธอมีจำนวนไลค์เฉลี่ย 47,000 ไลค์ ไลค์ซึ่งน่าประทับใจสำหรับการเปิดตัวได้เพียง 3 ปี เศษ เช่นเดียวกับนางแบบเสมือนจริงชาวญี่ปุ่นที่มีนามว่า Imma (เธอเป็นที่รักของแบรนด์ Valentino, Hermes, Tiffany and Co และ Porche) ทั้ง Miquela และ Imma ถือว่ามี ER สูงกว่าค่าเฉลี่ยของ Influencer ที่มีจำนวนผู้ติดตามพอๆ กัน (Imma ทันกระแสสุดๆ เพราะมีบัญชีติ๊กต๊อกด้วย คลิกติดตามความสวยใสสไตล์สาวซามูไรได้ที่ @imma.tokyo)

สอดรับกับรายงานของ HypeAuditor ที่ระบุว่า “ผู้มีอิทธิพลเสมือนจริงมี ER มากกว่าผู้มีอิทธิพลจริงเกือบ 3 เท่า” นั่นหมายความว่าผู้ติดตามมีส่วนร่วมกับเนื้อหาที่ผู้มีอิทธิพลเสมือนจริงโพสต์มากกว่า
ขณะเดียวกันรายงานนี้ยังเผยให้เห็นถึงผู้ติดตามหลักของ CGI ว่าเป็นผู้หญิงอายุระหว่าง 18-24 ปี ด้วยสัดส่วน 32.1% ขณะที่ 11.2% เป็น Gen Z อายุระหว่าง 13-17 ปีสำหรับ Instagram เป็นส่วนแบ่งที่สำคัญ โดยผู้ติดตามส่วนใหญ่ 23% มาจากสหรัฐอเมริกา ซึ่งไม่น่าแปลกใจเพราะ Lil Miquela ดาวเด่นอันดับ 1 มีสัญชาติอเมริกัน ผู้ติดตามอื่นๆ มาจากบราซิล 9% รัสเซีย 5% ตุรกี 3% และอิตาลี 2%
กระนั้น อิทธิฤทธิ์ของ Virtual Influencer ไม่ได้อยู่ในโลกเสมือนเท่านั้น หากแต่ยังล่วงล้ำเข้ามาสู่โลกแห่งความจริงด้วย เราเห็นดาวดังที่ไร้เนื้อหนังมังสาเหล่านี้ สร้างสรรค์ผลงานร่วมกับศิลปินหรือดาราจริงๆ อยู่บ่อยครั้ง ต้องขอบคุณอัจฉริยภาพด้านคอมพิวเตอร์ กราฟิก และการตัดต่อวิดีโอ

นอกจากนี้ อีกกรณีศึกษาหนึ่งที่น่าสนใจของ Digital Human คือ Liam Nikuro นายแบบหนุ่มรูปงามที่มีสไตล์แฟชั่นแนวสตรีทที่โดดเด่น ทั้งยังมีความสามารถด้านดนตรีและการแสดง ผลงานชิ้นเอกของ 1sec Inc นี้ ถือเป็น Virtual Influencer ชาย รายแรกของญี่ปุ่น ที่ลงสู่สนามนี้เมื่อเดือนมีนาคม 2019 โดยถูกกำหนดให้เป็นลูกครึ่งญี่ปุ่น-อเมริกัน การโพสต์คำบรรยายภาพในบัญชีอินสตาแกรมของเขา รวมถึงบทสัมภาษณ์ตามสื่อต่างๆ เผยให้เห็นตัวตนที่ชัดเจนผ่านทัศนคติและความชื่นชอบของเขา ซึ่งนี่ถือเป็นกรรมวิธีในการร่ายมนต์ชุบชีวิตให้ Liam Nikuro มีชีวิตขึ้นมาจริงๆ ในความรู้สึกของคนที่หลงใหลเขา มีผู้ติดตามในอินสตาแกรม 14,700 คน สินค้าหลายแบรนด์ให้ความไว้วางใจเลือกใช้เขาเป็น Influencer อยู่เนืองๆ เช่น Nike, Fendi และ Jil Sander เป็นต้น




โดยมากแล้ว Virtual Influencer มักถูกออกแบบมาให้เหมือนมนุษย์จริงๆ มากที่สุด ชนิดที่ว่าแยกไม่ออกเลยทีเดียว แต่กระนั้นแล้วก็ไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนี้เสมอไป เพราะหนุ่มสาวดาวดิจิทัลไม่น้อยที่ถูกออกแบบมาให้มีลักษณะเป็นตัวละครในวิดีโอเกม เช่นไอดอลเสมือนของญี่ปุ่นและยูทูเบอร์นามว่า Kizuna AI (AI ย่อมาจาก Artificial Intelligence) ไม่ได้ปกปิดความจริงที่ว่าเธอเป็นมนุษย์เทียม แฟนๆ ของเธอเองก็ไม่ได้สนใจ เพราะเห็นว่าการที่เธอเป็นเพียงตัวละคร กลับเป็นจุดแข็งทำให้เธอเล่าเรื่องต่างๆ ได้ดีขึ้น เธอได้รัยความนิยมจากแฟนคลับที่หลงใหลในตัวเธอเป็นอย่างมาก สินค้าต่างๆ ที่ปะยี่ห้อ Kizuna AI ล้วนขายดีเป็นเทน้ำเทท่า ไม่่ว่าจะเป็นเสื้อยืด โปสเตอร์ อัลบั้มภาพ หูฟัง และน้ำหอม


สำหรับสิ่งที่ต้องพิจารณาในการปั้น CGI ก็คือ การผลิตแบบจำลอง 3 มิติคุณภาพสูงนั้นมีราคาแพง เพื่อลดต้นทุนผู้ประกอบการบางคนจึงไม่ได้ทำตัวแบบทั้งตัว แต่ทำเฉพาะส่วนหัวแล้วเพิ่มส่วนหัวนั้นลงในรูปถ่ายของคนจริง
ทั้งนี้ Influencer เป็นตลาดใหญ่ที่มีเม็ดเงินสะพัดถึง 15 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 472 พันล้านบาท) ขณะที่ International Data Corporation คาดการณ์ว่าตลาดปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทั่วโลกจะมีมูลค่าทะลุ 35 พันล้านปอนด์ (ราว 1,100 พันล้านบาท)
สำหรับในประเทศไทย กว่าที่ Virtual Influencer จะสร้างปรากฎการณ์หรือแรงกระเพื่อมให้เกิดขึ้นได้เหมือนในต่างประเทศ อาจจะต้องรออีกสักระยะ จนกว่าจะมีบริษัทที่เชี่ยวชาญด้านการสร้าง CGI ลงทุนปั้นดาวดิจิทัลที่มีคาแรกเตอร์ถูกจริตคนไทย หรือไม่ก็ต้องลุ้นให้บรรดาผู้ทรงอิทธิพลเสมือนจริงทั้งหลายที่คร่ำหวอดในวงการอยู่ในขณะนี้ ได้ฤกษ์บุกตลาดบ้านเราเสียที
ที่มา :
- Virtual influencer trends: an overview of the industry
- Even better than the real thing? Meet the virtual influencers taking over your feeds
- Instagram influencer, singer and model – and computer generated: rise of the virtual kings and queens of social media
- Meet Liam Nikuro, Japan’s First Male Virtual Influencer
- Are virtual influencers really popular?












