ความไม่รู้คือเสน่ห์อย่างหนึ่ง : ถลกหนัง Christopher Nolan (ตอนที่ 5) : จาก “ความฝัน” สู่ “ความเงียบ”

“หนังอะไรวะ ดูไม่รู้เรื่อง”

เสียงบ่นจากคนดูหนังของ Christopher Nolan ดังขึ้นเป็นครั้งที่ 5 ทันทีที่ Inception ออกฉายในปี ค.ศ. 2010
ยกเว้น The Dark Knight Trilogy นอกเหนือจากนั้น ไม่ว่าจะเป็น Following, Memento, Insomnia หรือ The Prestige เสียงบ่นของคนดูหนัง Nolan ยังคงดังกึกก้อง-ต่อเนื่อง
หากเราตัดประเด็น “ดูไม่รู้เรื่อง” ที่ถือเป็นปรัชญาของ Christopher Nolan ที่ว่า “ความไม่รู้คือเสน่ห์อย่างหนึ่ง” ออกไปแล้ว
ต้องยอมรับว่า Inception เป็นงาน Pop เป็นหนัง Mass ระดับอลังการงานสร้าง ระเบิดภูเขาเผากระท่อมเลยทีเดียว

Inception

Inception
Inception เป็นเรื่องราวของการตามหาอัตลักษณ์ผ่าน “ความฝัน” ของตัวเอกในเรื่อง
เป็น “ความฝัน” ซ้อน “ความฝัน” ซ้อน “ความฝัน” ซ้อน “ความฝัน” ซ้อน “ความฝัน” ที่ดูเหมือนว่า “ความฝัน” นั้นไม่มีวันจบสิ้น
ใช่ครับ ในความเป็นจริง “ความฝัน” มันไม่มีวันจบสิ้นจริงๆ ไม่ต้องพูดถึงขณะที่เรามีชีวิตอยู่ เมื่อเราหลับ และเราฝัน “ความฝัน” ก็จะปรากฏขึ้น
และถึงแม้ว่า เราจะจากโลกนี้ไป ก็ไม่แน่ว่า “ความฝัน” นั้น ก็อาจจะยังคงอยู่

ความแตกต่างระหว่าง “ความฝัน” ในโลกแห่งความเป็นจริง กับ “ความฝัน” ใน Inception ก็คือ ขณะที่โลกจริง “ความฝัน” มักเดินเรื่องเป็นเส้นตรง

 

ส่วนใน Inception นั้น “ความฝัน” เสมือนเขาวงกต ที่คดเคี้ยวเลี้ยวลด เดินหน้าถอยหลัง มีทั้งพื้นที่โล่งกว้าง และซอกซอยอันคับแคบ

Christopher Nolan Inception
Cobb พระเอกของเรื่อง Inception ก็เหมือนตัวแสดงนำในหนังของ Nolan ที่ผ่านมา ที่นอกจากจะหาทางออกจากเขาวงกตไม่ได้แล้ว เขาเหล่านั้นยังยึดติดอยู่กับอดีตอันเลวร้ายไม่ต่างกัน
ไม่ว่าจะเป็น The Young Man ใน Following, Leonard ใน Memento, Will Dormer ใน Insomnia หรือ Robert Angier ใน The Prestige รวมถึง Bruce Wayne ใน The Dark Knight Trilogy
และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง Cobb ใน Inception
ที่ทุกคน ถูก Christopher Nolan ตรึงไว้กับความทุกข์ยากแสนสาหัส จากอดีตที่โหดร้าย หนำซ้ำ อดีตนั้น ตัวเอกทั้งหมดล้วนเป็นผู้ก่อขึ้นเองทุกคน
ทำให้หลายคน ในหลายฉาก จากหลายเรื่อง ของ Nolan ตัวเอกเหล่านี้ เกิดความรู้สึกสับสนปนเป ระหว่าง “ความฝัน” กับ “ความจริง”
Cooper ใน Interstellar ก็ไม่ต่างจาก Cobb ใน Inception
“ความฝัน” อยากเป็นคนสำคัญของโลก เป็นฮีโร่ของลูก เป็นอัศวินม้าขาวของมวลมนุษยชาติ ผลักดันให้เขาเดินทางท่องอวกาศ ทิ้งลูกสาวสุดที่รัก ทิ้งครอบครัวไว้ข้างหลัง ไกลแสนไกล
Cooper ออกเดินทางไกลไปในอวกาศอันเวิ้งว้าง อวกาศที่ไม่มีอากาศ อวกาศที่มีแต่ “ความเงียบ”
และแน่นอน อวกาศที่มีแต่ “ความไม่รู้” คาดเดาอะไรไม่ได้
Interstellar

Interstellar

ความหลงใหลหนัง Sci-fi ตั้งแต่เด็กของ Christopher Nolan ที่มี 2001: A Space Odyssey และ Star Wars โดยเฉพาะหนัง Sci-fi ของ Ridley Scott เป็นต้นแบบได้วนกลับมาอีกครั้งใน Interstellar (2014)

ระหว่างที่ Nolan จะทำ Interstellar นั้น Alfonso Cuarón ผู้กำกับอินดี้ที่แจ้งเกิดในรุ่นราวคราวเดียวกัน ได้ทำ Gravity ออกฉายก่อน ในปี ค.ศ. 2013

 

Alfonso Cuarón นั้น ใช้ “ความเงียบ” เป็นกลจักรขับเคลื่อน Gravity ที่โลกตะลึงงัน

Interstellar จึงกลายเป็นโจทย์ท้าทายของ Christopher Nolan ในการฉีกหนีคู่แข่งแห่งยุคสมัย คือ Gravity ของ Alfonso Cuarón
Christopher Nolan Interstellar
โจทย์ใหญ่ก็คือ ทำอย่างไรให้ Interstellar มี “ความเงียบ” มากกว่า Gravity
การเป็นนักเรียนวรรณคดีของ Nolan ทำให้เขารู้ดีกว่า “ความเงียบ” คือ “บทกวี”
และการเป็นนักเรียนวรรณคดีของ Nolan คงทำให้เขาไม่พลาดที่จะอ่าน วรรณกรรม Sci-fi เรื่อง The Time Machine ของ H. G. Wells
The Time Machine เป็นนวนิยายคลาสสิคที่พูดถึงเรื่องราวของ “เครื่องจักรย้อนเวลา” ที่พระเอกของท้องเรื่องใช้มันโดยสารกลับไปกลับมาในสถานที่ต่างๆ

The Time Machine

ใช่หรือไม่ว่า การใช้ Plot แบบ Time Machine หรือ “เครื่องจักรย้อนเวลา” เป็นการเติมเต็มปรัชญา “ความไม่รู้คือเสน่ห์อย่างหนึ่ง” ของ Christopher Nolan
เพราะทั้งตัวแสดงในเรื่อง และทั้งคนดู ไม่มีทางรู้เลยว่า จะเกิดอะไรขึ้นในอนาคต กระทั่งในอดีตที่แม้จะเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นไปแล้ว
ทว่า เมื่อมีเครื่องมืออย่าง Time Machine เข้ามาสอดแทรก อดีตก็อาจเปลี่ยนแปลงไปตามสถานการณ์ใหม่จากการย้อนเวลากลับมา
แม้กระทั่ง ปัจจุบัน ก็ไม่ใช่สิ่งที่เราสามารถแน่ใจได้ว่า มันเป็นผลมาจากอดีตอย่าง 100% ยังไม่ต้องเอ่ยถึงเรื่องราวในอนาคตที่ไม่มีทางคาดเดาอะไรได้เลย