โค้ชชิ่ง…ของต้องมีสำหรับธุรกิจ 4.0

ปัจจุบันองค์กรและภาคธุรกิจเริ่มมีความต้องการ ‘โค้ชชิ่ง’ มากขึ้น ไม่เว้นแม้กระทั่งบริษัทขนาดกลางและเล็กที่เริ่มตื่นตัวหันมาใช้บริการที่ปรึกษาทางธุรกิจหรือโค้ชชิ่งอย่างแพร่หลาย ผ่านการให้บริการของหน่วยงานภาครัฐโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย


ธุรกิจโค้ชชิ่ง (Coaching) เปิดให้บริการในเมืองไทยมากว่าสิบปีแล้ว แต่มูลค่าทางธุรกิจยังไม่ถือว่าสูงมากนัก อยู่ในระดับ 100-200 ล้านบาท มีบริษัทโค้ชชิ่งเปิดให้บริการไม่กี่แห่ง เช่นเดียวกับบุคคลที่ประกอบอาชีพโค้ชยังอยู่ในระดับหลักร้อยคน ในขณะที่กลุ่มลูกค้าที่ใช้บริการเป็นบริษัทขนาดใหญ่ในตลาดหลักทรัพย์หรือบริษัทต่างชาติในเมืองไทย อัตราค่าบริการขึ้นอยู่กับชื่อเสียงและความเชี่ยวชาญของโค้ช มีตั้งแต่หลักพันต่อชั่วโมงจนถึงหลักหมื่นบาท

ธุรกิจโค้ชชิ่ง

ด้วยกระแสของเทคโนโลยีที่เปลี่ยนไป การแข่งขันทางธุรกิจรุนแรงมากขึ้น กลยุทธ์ทางการตลาดที่ต้องมีการปรับเปลี่ยนรายวัน ทำให้กระแสความต้องการโค้ชที่มีความเชี่ยวชาญในศาสตร์แต่ละด้านเพิ่มมากขึ้น ผู้เชี่ยวชาญหลายคนหันมาทำอาชีพโค้ชอย่างจริงจัง ทั้ง life coach ที่เน้นการให้คำปรึกษาแก้ปัญหาชีวิตและก้าวไปสู่เป้าหมายที่ตั้งไว้ และ executive coach โค้ชชิ่งสำหรับผู้บริหารระดับสูงในการวางกลยุทธ์นำพาองค์กรไปสู่ความสำเร็จตามแผน ซึ่งโค้ชแต่ละคนจะผ่านการอบรมจากสถาบันที่เปิดการเรียนการสอนด้านนี้และต้องพัฒนาความรู้อย่างต่อเนื่องเพื่อให้ทันกับความเปลี่ยนแปลงใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นเป็นรายวัน
โค้ชสำหรับธุรกิจไม่ต่างจากโค้ชกีฬา แม้ว่านักกีฬาจะมีความเชี่ยวชาญและเก่งกาจแค่ไหนก็ต้องมีโค้ชเป็นที่ปรึกษาวิธีการเล่น ศึกษากลยุทธ์ของคู่แข่ง แก้เกมการแข่งขัน การได้โค้ชที่รู้ใจ วางแผนเก่ง แก้เกมเก่ง ย่อมสร้างความได้เปรียบให้กับนักกีฬาคนนั้น ความสำเร็จของกระบวนการโค้ชชิ่งอาศัยความร่วมมือจากตัวโค้ชต้องให้คำแนะนำที่ดีสอดคล้องกับปัญหาและโค้ชชี่ต้องนำคำแนะนำนั้นไปปฏิบัติอย่างมุ่งมั่นตั้งใจ
แต่อย่างที่กล่าวในตอนต้นว่าแม้ ‘โค้ชชิ่ง’ จะมีความสำคัญสำหรับธุรกิจ แต่ก็มีเพียงองค์กรใหญ่ๆเท่านั้นมีทุนทรัพย์เพียงพอในการจ้างโค้ชมาเป็นที่ปรึกษาให้กับผู้บริหาร บริษัททั่วไปโดยเฉพาะบริษัทขนาดกลางและขนาดย่อมนั้นแทบหมดโอกาส ยิ่งในภาวะวิกฤตยอดขายหดหาย แค่ประคองตัวให้รอดไปแต่ละเดือนก็แสนจะยากเย็น คงไม่มีปัญญาหาทุนมาจ้างโค้ชเก่งๆ เป็นที่ปรึกษาได้

ธุรกิจโค้ชชิ่ง

ด้วยเหตุนี้หน่วยงานภาครัฐหลายแห่งจึงพยายามเข้าไปช่วยเหลือในเรื่องนี้ จากในอดีตที่เน้นการให้ทุน จัดสัมมนา เปิดโครงการอบรม จบแล้วก็ให้ผู้ประกอบการนำความรู้ที่ได้ไปต่อยอดกันเอง มาสู่การจัดหาที่ปรึกษามืออาชีพหรือ ‘โค้ชชิ่ง’ ให้ด้วย โดยอาศัยเทคโนโลยีเปิดแพลตฟอร์มออนไลน์ ให้ผู้ประกอบการที่ผ่านการคัดเลือกเข้ามาปรึกษาขอคำแนะนำจากโค้ชที่มีคุณสมบัติสอดคล้องกับปัญหาที่ต้องการปรึกษา โดยประเด็นปัญหาหลักๆ ที่ผู้ประกอบการต้องการรับคำปรึกษาแนะนำมากที่สุดคือ
1) วิธีปรับปรุงกระบวนการผลิตและลดต้นทุน 
2) การเพิ่มยอดขายให้แก่ธุรกิจ 
3) การสร้างมูลค่าเพิ่มหรือต่อยอดให้แก่สินค้า/บริการเดิม
สำหรับผู้ที่เข้ามาขอคำปรึกษามีทั้งบุคคลธรรมดา​ วิสาหกิจชุมชน บริษัทจำกัด และห้างหุ้นส่วนจำกัด มีการมองไปถึงอนาคตการให้บริการด้านนี้ต้องครอบคลุมเข้าไปถึงกลุ่มไมโครเอสเอ็มอีที่มีขนาดเล็กมากๆ มีรายได้ต่อปีไม่เกิน 1.8 ล้านบาท การจ้างงานไม่เกิน 5 คน ซึ่งกระจายอยู่ตามพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศ

ข้อจำกัดของไมโครเอสเอ็มอีเหล่านี้คือมักจะขาดโอกาสในการเข้าถึงการบริการ หรือการพัฒนาจากหน่วยงานรัฐ ดังนั้นหากส่งเสริมธุรกิจกลุ่มนี้ได้อย่างสมดุลจะช่วยฟื้นฟูเศรษฐกิจฐานรากและสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนในพื้นที่ได้เกิดการพัฒนาไปพร้อมๆ กัน ซึ่งจะเป็นการเชื่อมโยงห่วงโซ่ได้อย่างเข็มแข็ง เป็นประโยชน์ต่อภาคเศรษฐกิจทั้งระบบ โดยโครงการที่ปรึกษาออนไลน์หรือโค้ชชิ่ง เป็นหนึ่งในกลยุทธ์การตอบโจทย์การพัฒนาในยุคที่ธุรกิจก้าวสู่การเป็น Thailand 4.0 อย่างแท้จริง 

ยกตัวอย่างผู้ประกอบธุรกิจขายเซรั่มรายหนึ่งเจอผลกระทบจากโควิด-19 ไม่มีรายได้ แต่ภาระค่าใช้จ่ายยังคงอยู่ ตัดสินใจเข้าร่วมโครงการหนึ่งของภาครัฐ ผ่านการอบรมระบบออนไลน์จนครบหลักสูตร ได้รับคำปรึกษาจากโค้ชชิ่งกลับมามีรายได้กว่า 250,000 บาทต่อเดือน มูลค่ามากกว่าก่อนที่จะได้รับผลกระทบโควิด-19 เสียอีก โดยยอมรับว่าการมีที่ปรึกษาหรือโค้ชชิ่งอาจจะดีกว่าการได้เงินทุนด้วยซ้ำ เพราะหากได้เงินทุนอาจหมดไปตั้งแต่วันแรกๆ แต่คำปรึกษาที่ดีเหมือนเบ็ดตกปลา หรือผู้ประกอบการแปรรูปมะม่วงที่ได้รับคำปรึกษาจากโค้ชชิ่งกระทั่งสามารถแปรรูปมะม่วงแนวใหม่ออกมาทำตลาด ลักษณะคล้ายกล้วยกวนอันเล็กๆ กลายเป็นสินค้ายอดนิยมมีออเดอร์จากผู้นำเข้าอินเดียสั่งไปทำตลาดที่นั่น
ปัจจุบันมีหน่วยงานภาครัฐให้บริการเรื่องโค้ชชิ่ง หากผ่านการคัดเลือกได้เข้าไปเป็นหนึ่งในผู้อบรมก็คุ้มเกินคุ้ม
‘โค้ชชิ่ง’ กลายเป็นของต้องมีสำหรับธุรกิจยุค 4.0