คงไม่ต้องบอกกันแล้วว่า วิกฤตโควิด-19 ส่งผลกระทบต่อภาคอุตสาหกรรมในบ้านเราอย่างไรบ้าง โดยเฉพาะ อุตสาหกรรมการบิน และ ภาคการท่องเที่ยว ที่แทบจะหยุดชะงักไป เพราะเราไม่สามารถเดินทางไปมาหาสู่กันได้เหมือนเดิม ด้วยข้อจำกัดด้านการแพร่เชื้อโรคระบาดในครั้งนี้
การมาร่วมกัน คิดใหม่ ทำใหม่ จึงเป็นแนวทางที่นำสู่ทางออกในสถานการณ์ที่เราต้องเผชิญหน้านี้ เสวนาโครงการ สานฝันการบิน New Normal (ครั้งที่ 12) ในหัวข้อ “เตรียมพร้อมอุตสาหกรรมการบินสู่ยุค New Normal” จึงเกิดขึ้น เพื่อเชิญผู้ทรงคุณวุฒิที่เกี่ยวข้องกับทั้ง อุตสาหกรรมการบิน และ ภาคการท่องเที่ยว มาระดมสมอง ชี้ถึงทางออกและการเตรียมพร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่กำลังจะเกิดขึ้นต่อจากนี้ไป
รักแล้วรอหน่อย อุตสาหกรรมการบิน และ ภาคการท่องเที่ยว ฟื้นตัวกลับมาแน่ ขอเวลาไม่นาน

เวทีเสวนา เริ่มต้นด้วยการเชิญ จุฬา สุขมานพ ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย มาฉายภาพรวมของอุตสาหกรรมการบินของประเทศไทย ให้ทราบก่อนว่า
“ก่อนที่จะเกิดวิกฤตโควิด-19 อุตสาหกรรมการบินของประเทศไทย นับเป็นอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ยืนยันได้ด้สยข้อมูลทางสถิติเกี่ยวกับ อุตสาหกรรมการบินในปี 2019 เริ่มจากจำนวนผู้โดยสารที่เดินทางเข้า-ออก ประเทศไทย กว่า 165 ล้านคน โดย 89 ล้านคน เป็นผู้โดยสารที่บินระหว่างประเทศ ส่วนการขนส่งสินค้า ในบ้านเรามีสนามบินอยู่ทั้งหมด 38 แห่ง มีไฟท์บินเป็นล้านไฟท์ มีเส้นทางการบินในประเทศ 67 เส้นทาง และมีเส้นทางการบินระหว่างหว่างประเทศ 382 เส้นทาง มีเครื่องบินที่จดทะเบียนในประเทศไทย 679 ลำ”
“ดังนั้น ถ้าย้อนกลับไปมองกราฟการพัฒนาและการเติบโตของอุตสาหกรรมหรือธุรกิจการบิน ในรอบทศวรรษที่ผ่านมา เราก็มีอัตราการเติบโตมาโดยตลอด
“ส่วนในด้านโรงเรียนที่เปิดสอนในหลักสูตรการบินในไทย ซึ่ง สถาบันการบินพลเรือน ก็เป็นหนึ่งใน 17 แห่ง ที่เปิดสอนด้านนี้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย และสถาบันการบินพลเรือน เป็นแห่งเดียวที่เปิดสอนใน 3 หลักสูตรสำคัญที่เกี่ยวกับการบิน นั่นคือ หลักสูตรการบิน หลักสูตรช่างซ่อมอากาศยาน และหลักสูตรที่เกี่ยวกับการจัดการจราจรทางการบิน”

“ทั้งนี้ ถ้าย้อนกลับไปที่จำนวนผู้โยสาร เข้า-ออก ประเทศไทย ที่กล่าวมา คิดง่ายๆเลย พอโควิดเกิดขึ้น ผู้โดยสารที่เดินทางระหว่างประเทศ 89 ล้านคน ก็จะหายไปทันที จนกระทั่งเราคาดการณ์ไว้ในมุมที่ลบที่สุด คือ ในปีนี้จะมีผู้เดินทางเหลือประมาณ 50 ล้านคน คิดเป็นจำนวนผู้โดยสารที่หายไปประมาณ 65 เปอร์เซ็นต์ โดย 36 ล้านคน จากทั้งหมด น่าจะเป็นผู้โดยสารในประเทศนี่เอง”
“อย่างไรก็ดี เราคาดการณ์ไว้ว่า กว่าจำนวนผู้โดยสารจะกลับมาใกล้เคียงกับปี 2019 น่าจะใช้เวลาอีกอย่างน้อย 3 ปี นั่นคือปี 2566”
“และการจะคาดการณ์ว่าในปีนี้ จำนวนผู้โดยสารที่เดินทางจะมียอดที่เพิ่มขึ้นจากที่ประมาณการไว้นี้ไหม ตัวแปรสำคัญ อยู่ที่ มาตรการการจำกัดการเดินทางจะผ่อนคลายลงได้มากน้อยแค่ไหน ขึ้นอยู่กับสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด-19 ด้วย ว่าจะคลี่คลายไปในทางดีขึ้นเมื่อไร เพราะตราบใดที่สถานการณ์โรคระบาดยังไม่ดีขึ้นในระดับโลก มาตรการจำกัดการเดินทางก็ยังจำเป็นต้องมีอยู่”
“เพราะถึงอย่างไรเราต้องยอมรับว่า ในอุตสาหกรรมการบิน จำเป็นต้องมีการรักษาความปลอดภัยในระดับสูงสุด แม้ในตอนนี้ ผู้ที่มีวิชาชีพทางการบินและไม่ได้ทำการบินในช่วงที่โรคยังระบาด ก็ยังต้องมีการรักษาสถานภาพ ดูแลตนเองตามมาตรฐาน เมื่อสถานการณ์คลี่คลาย กลับมาทำการบินได้เมื่อไร ก็สามารถกลับมาทำการบินได้ในทันที”
สำหรับการเตรียมความพร้อมให้ทันทีที่มีการเปิดประเทศ อุตสาหกรรมการบินสามารถเดินต่อได้ทันทีนั้น ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย อธิบายให้ฟังเพิ่มเติมว่า
“การเตรียมพร้อม จำเป็นต้องเน้นในเรื่องสาธารณสุขให้มากที่สุด อย่าง การทำ Exit Screening ประเทศไทยก็เป็นประเทศแรกที่ทำเรื่องนี้ เป็นการตรวจการติดเชื้อตั้งแต่ประเทศต้นทางและต้องยืนยันการทำ Exit Screening ตั้งแต่ตอนซื้อตั๋ว ถ้าไม่ได้ทำ สายการบินต้องไม่ออก บอร์ดดิ้งพาส ให้เลย”

“มาตรการนี้เกิดขึ้น เพราะเรารู้ว่า ในวันหนึ่ง ประเทศไทยมีคนเข้ามาในประเทศไม่น้อยกว่าหลักหมื่น เราไม่สามารถพึ่งพาแค่วิธี Quarantine หรือกักตัว ได้เพียงเท่านั้น แต่มาตรการทั้งขั้นตอนของ Exit Screening คือการวางกฎเลยว่า ถ้าไม่ผ่านเกณฑ์ที่ตั้งไว้ทั้งหมด เรื่องความเสี่ยงในการติดเชื้อโควิด เราก็ไม่ให้เข้าประเทศเลย และเมื่อเปิดประเทศ ก็ยังต้องคงมากตรการนี้อยู่ ควบคู่ไปกับการบริหารความเสี่ยงจากปัจจัยที่แตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ”
“และไม่ใช่แค่การ Manage Perception ของคนในประเทศเรื่องมาตรการความปลอดภัยในการบินเท่านั้น แต่จริงๆแล้ว เราบริหารแนวคิดและทัศนคติของคนที่จะเดินทางเข้ามาในประเทศ หรือชาวต่างชาติด้วย ว่าทุกมาตรการที่เคร่งครัด เราทำเพื่อสร้างความมั่นใจให้ทางชาวต่างชาติด้วยว่า การที่เขาเดินทางเข้ามาในไทย นั่นคือการเดินทางเข้ามาในประเทศที่ปลอดภัย มีมาตรการควบคุมการแพร่เชื้อที่ดี เหมือนที่ตอนนี้ชื่อเสียงเรื่องการควบคุมสถานการณ์การแพร่เชื้อโควิดของไทยที่ได้รับการยอมรับไปทั่วโลกนั่นเอง”
ท่องเที่ยวปลอดภัย สุขใจ กระตุ้นภาคการท่องเที่ยวไทยได้ ต้องการ์ดอย่าตก

ด้าน น้ำฝน บุณยะวัฒน์ รองผู้ว่าการด้านนโยบายและแผน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ได้กล่าวอัปเดตสถานการณ์การท่องเที่ยวของไทยที่แม้ได้รับผลกระทบ แต่ก็ยังมีความหวังเกิดขึ้นได้ ด้วยการร่วมมือร่วมใจออกเดินทางท่องเที่ยวของคนในชาติ
“ในส่วนของภาคการท่องเที่ยว ปริมาณนักท่องเที่ยวลดลงมากถึง 90 เปอร์เซ็นต์ เพราะวิกฤตโควิด และใน 90 เปอร์เซ็นต์นี้ 75 เปอร์เซ็นต์ คือนักท่องเที่ยวต่างประเทศ ดังนั้น ตั้งแต่มีการปิดประเทศนักท่องเที่ยวกระแสหลักก็หายไปเลย ดังนั้น บอกตามตรงว่า การประมาณการนักท่องเที่ยวในปีนี้ ก็เป็นการประมาณการ เพื่อให้คนทำงาน ภาคธุรกิจ มีความหวังในการทำงาน มองไปข้างหน้า เพื่อให้เห็นภาพตอนสถานการณ์นี้คลี่คลาย”
“ยกตัวอย่าง ตอนช่วงที่วิกฤตโควิด เพิ่งเริ่ม ทาง ททท. มองว่า เรายังมีความหวังในด้านการทำตลาดการท่องเที่ยวในอาเซียน หรือ ทำ Travel bubble กับกลุ่มประเทศในเอเชีย ที่มีการควบคุมสถานการณ์การระบาดได้ดี แต่เมื่อเวลาผ่านไปไม่นาน สถานการณ์ก็เปลี่ยนไป เมื่อประเทศในกลุ่มอาเซียน กลับมียอดผู้ติดเชื้อสูงมาก”
“ดังนั้น ในส่วนของการวางกลยุทธ์ นโยบาย ของ ททท. เรื่องการส่งเสริมการท่องเที่ยว เราจึงต้องดำเนินการอย่างรัดกุม เพื่อไม่ให้เกิดการต่อต้านทั้งของคนในประเทศ สร้างความมั่นใจว่า การจะออกนโยบายหรือมาตรการอะไรก็ตาม จะไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงในการรับเชื้อเข้ามาและเป็นการคิดทบทวนอย่างระมัดระวังแล้วอย่างแน่นอน”

“ส่วนการส่งเสริมการท่องเที่ยว แน่นอนว่า ในช่วงที่วิกฤตโควิดในระดับโลกยังไม่คลี่คลาย เราก็ต้องพึ่งพานักท่องเที่ยวในประเทศก่อน และต้องบอกว่าการที่ระบบสาธารณสุขของไทยสามารถควบคุมสถานการณ์การแพร่เชื้อโควิดได้ค่อนข้างดีนี้ ก็เป็นปัจจัยบวกที่จะสร้างความมั่นใจให้ผู้คนที่จะออกเดินทางท่องเที่ยวกันมากขึ้นด้วย ไม่ได้แค่สร้างความเชื่อมั่นและชื่อเสียงให้ประเทศไทยในระดับโลกเท่านั้น”
ประเด็นต่อมา ที่ รองผู้ว่าการ ททท. เน้นย้ำ คือ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวไทย ให้ปฏิบัติตามมาตรการสร้างความปลอดภัยแบบการ์ดอย่าตก
“สิ่งที่เราโฟกัสอยู่ในตอนนี้ คือการสร้างความมั่นใจให้ชาวไทยทุกคนว่า ทางภาครัฐไม่ได้ให้ความสำคัญเรื่องของเศรษฐกิจมากกว่าความปลอดภัย อย่างในภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว เราเน้นย้ำว่าอยากขอความร่วมมือในการวางมาตรการความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด แม้ว่าตอนนี้สถานการณ์คลี่คลาย ก็ไม่อยากให้ย่อหย่อนเรื่องมาตรการดูแลความปลอดภัย”
“สำหรับในส่วนของการส่งเสริมให้คนออกมาเดินทางท่องเที่ยวในประเทศ เพื่อสร้างรายได้ให้ภาคการท่องเที่ยว ทาง ททท. มองว่า โจทย์สำคัญคือ จะทำอย่างไรให้คนอยากเดินทาง ซึ่งที่ผ่านมา เราเห็นจากตอนที่สถานการณ์การแพร่ระบาดคลี่คลาย คนก็ออกมาเดินทางท่องเที่ยวกันเยอะมาก เป็นเรื่องที่น่ายินดี”
“แต่ในระหว่างการเดินทาง เราอยากสร้างความตระหนักว่าในการเดินทางท่องเที่ยว ต้องเดินทางในแบบ New normal อยากทำให้เป็นทางปฏิบัติใหม่ของผู้คนในการท่องเที่ยว ในแนวทาง เที่ยวแบบการ์ดไม่ตก”
“ในตอนนี้ เรารู้แล้วว่าคนยังอยากเดินทางอยู่ เราจึงวางมาตรการเพื่อส่งเสริมให้เกิดการเดินทางที่เหมาะสม ปลอดภัย ตั้งแต่การเปิดการอบรมให้กับสถานประกอบการ ที่จะวางมาตรฐานแหล่งท่องเที่ยว ที่พัก โรงแรม ร้านอาหาร ให้ถูกสุขอนามัย และถูกหลักตามมาตรการป้องกันการแพร่เชื้อโควิด-19”
“นอกจากนั้น ในส่วนของการส่งเสริมให้คนออกมาเดินทางท่องเที่ยว ทาง ททท. ก็พยายามที่จะสื่อออกไปภายใต้แนวคิดของการพลิกวิกฤตเป็นโอกาส คือ วิกฤตโควิดทำให้เราเดินทางท่องเที่ยวไม่ได้อย่างอิสระเหมือนแต่ก่อนก็จริง แต่เพราะเกิดวิกฤตครั้งนี้ทำให้ธรรมชาติได้หยุดพัก สถานที่ท่องเที่ยวทุกรูปแบบมีเวลาฟื้นตัว โดยเฉพาะแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ นี่จึงเป็นเวลาที่สมควรออกเดินทางท่องเที่ยว และข้อดีอีกเรื่อง คือ จะไม่เจอกับนักท่องเที่ยวจำนวนมาก หรือ ภาวะ Over tourism”

“และถ้าวันไหนที่ทั้งสถานประกอบการก็มีการวางมาตรการด้านความปลอดภัยที่ดี ผู้คนเดินทางท่องเที่ยวกันในแบบ New normal กันอย่างพร้อมเพรียง ภาพนี้ก็จะสื่อออกไปยังชาวต่างประเทศด้วยว่า เมื่อวิกฤตโควิดคลี่คลาย ประเทศไทย มีความพร้อมเปิดรับนักท่องเที่ยว และพวกเขาก็สามารถเดินทางท่องเที่ยวได้อย่างปลอดภัยด้วย”
“ในวิกฤตครั้งนี้ เรามีความเห็นใจทางภาคอุตสาหกรรมหรือธุรกิจการบิน เพราะถ้าขาดภาคการบินไป การท่องเที่ยวก็ได้รับผลกระทบ ตอนนี้ทาง ททท. จึงพยายามทำทุกวิถีทางให้คนกลับมาเชื่อมั่นในการเดินทางในประเทศ และมีความรู้สึกร่วม”
“โดยคนไทยมีข้อดี คือ อยากทำอะไรด้วยกัน อยากแบ่งปัน ดูแลกัน นี่เป็นมุมบวกที่ทางเราอยากจะทำให้ทุกคนเห็นภาพนี้ร่วมกัน เพื่อสร้างความภูมิใจว่า เราเป็นชาติที่เมื่อเกิดวิกฤตขึ้น เราไม่ทิ้งกัน ช่วยเหลือกัน ฉันได้ก็ฉันนั้น ทาง ททท.ก็พยายามที่จะออกแคมเปญ เพื่อช่วยส่งเสริมทางภาคการบิน ทำให้ผู้คนหันมาออกเดินทางท่องเที่ยวในประเทศให้มากขึ้น”
บางกอกแอร์เวย์ เชื่อมั่น ฟ้าหลังฝนของ ‘อุตสาหกรรมและธุรกิจการบินของไทย’ มีอนาคตสดใสรออยู่

เดชิศร์ เจริญวงศ์ รองกรรมการผู้อำนวยการใหญ่อาวุโส สายงานปฏิบัติการ บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) มาเป็ฯตัวแทนภาคอุตสาหกรรมและธุรกิจการบิน ที่ย้ำว่า ฟ้าหลังฝนของอุตสาหกรรมการบิน มีแนวโน้มสดใสแน่นอน
“ที่ผ่านมา ตั้งแต่เกิดวิกฤตโควิด สิ่งที่บางกอกแอร์เวย์ทำ ก็จะไม่ได้ต่างกับสายการบินอื่น นั่นคือ การสร้างความเชื่อมั่นทุกด้านให้กับผู้โดยสารที่มาใช้บริการทางสายการบิน และมาจนถึงตอนนี้ ที่มีมาตรการผ่อนคลายให้ได้เดินทางแล้ว มาตรการการสร้างความปลอดภัย ความมั่นใจให้กับผู้โดยสารก็ยังไม่ได้ลดลง และบอกได้เลยว่า ทางบางกอกแอร์เวย์เรา ไม่มีพนักงาน นักบิน หรือลูกเรือที่ติดเชื้อโควิดเลย ตั้งแต่เกิดวิกฤตโรคระบาดครั้งนี้ขึ้น และก็เป็นเรื่องที่น่ายินดีที่สำหรับประเทศไทย ก็ยังไม่มีข้อบ่งชี้ว่าเกิดเหตุการณ์ที่ผู้โดยสารติดเชื้อจากการโดยสารเครื่องบิน”
“สำหรับการปรับตัว ทางสายการบินก็ต้องปรับตัวในหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องกฎระเบียบการทำการบินที่เปลี่ยนแปลง และเงื่อนไขในการทำธุรกิจเองที่ต้องเปลี่ยนแปลง แต่ถึงอย่างไร ผมก็ยังเชื่อว่าอุตสาหกรรมการบินของไทยอาจต้องใช้เวลาในการฟื้นตัว”
“แต่ประเทศไทยก็ยังคงมีความหวังและเราก็มีศักยภาพในการเป็นผู้นำอุตสาหกรรมการบิน ดังนั้น นักศึกษาหรือผู้ที่สนใจเข้ามาเรียนในด้านอุตสาหกรรมการบิน ก็ยังไม่อยากให้ถอดใจ เพราะเชื่อว่าเมื่อฟ้าเปิด อุตสาหกรรมการบินไทยก็จะสามารถพัฒนาก้าวต่อได้แน่นอน”
ประเด็นต่อมาที่น่าสนใจ ที่ผู้ดำเนินการเสวนา ได้ถามตรงกับทางผู้บริหาร บางกอกแอร์เวย์ คือ เรื่องของการเซ็นสัญญาสัมปทานบริหารสนามบินอู่ตะเภาร่วมกับพันธมิตรธุรกิจ ว่ามีข้อเท็จจริงอย่างไร ซึ่ง เดชิศร์ ได้ตอบคำถามนี้ว่า
“ส่วนข่าวล่าสุดที่ทางบางกอกแอร์เวย์ เซ็นสัญญาสัมปทานการบริหารสนามบินอู่ตะเภา ซึ่งเป็นการร่วมทุนกันระหว่าง บางกอกร์เวย์ บริษัท บีทีเอส และกลุ่มชิโนไทย โดยเราเล็งเห็นถึงศักยภาพของสนามบินอู่ตะเภา ที่ตั้งอยู่ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC และถ้าอ้างอิงตามข้อมูลทางสถิติของสถาบันการบินพลเรือน เราก็เห็นว่า ก่อนเกิดวิกฤตโควิด แทบทุกสนามบินก็มีการรองรับนักท่องเที่ยว และเที่ยวบินเชิงพาณิชย์ อย่างเต็มศักยภาพอยู่แล้ว”
“ดังนั้น เราจึงเชื่อว่า เมื่อวิกฤตโควิด-19 คลี่คลาย สนามบินอู่ตะเภา จะเป็นอีกหนึ่งสนามสำคัญ ที่ตอบโจทย์ทั้ง อุตสาหกรรมการบิน และ ภาคการท่องเที่ยว ยกตัวอย่าง สนามบินอู่ตะเภาก็ตั้งอยู่ไม่ไกลจาก ท่าเรือแหลมฉะบัง ซึ่งเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ ของทั้งประเทศ และทางภาคตะวันออก นอกจากสนามบินแห่งนี้จะตอบโจทย์ในด้านเศรษฐกิจแล้ว มองว่ายังเกิดการพัฒนาหลากหลาย และตำแหน่งงานอีกมากได้ที่นี่”
“นอกจากนั้น เรายังมอง สนามบินอู่ตะเภาเป็น hub ที่สายการบินต่างชาติ จะมาใช้เป็นจุดต่อระยะเพื่อธุรกิจโลจิสติกส์ และสนามบินอู่ตะเภา ยังเป้ฯสนามบินสร้างใหม่ ที่ได้รับความร่วมมือจากทางสนามบินนาริตะ ประเทศ ญี่ปุ่น ให้มีความทันสมัย มีระบบการบริหารจัดการที่ดี สรุปแล้ว ทางบางกอกแอร์เวย์จึงมองว่า สนามบินแห่งใหม่นี้มีศักยภาพขับเคลื่อนทั้งอุตสาหกรรมการบินและเศรษฐกิจประเทศอยู่ในระดับที่สูง”
“และถ้าเป็นอย่างที่ ทางสถาบันการบินพลเรือน คาดการณ์ คือ อุตสาหกรรมการบิน อาจต้องใช้เวลาฟื้นตัวจากวิกฤตโควิดนี้ประมาณ 2-3 ปี ต่อจากนี้ ซึ่งนั้น ก็จะตรงกันพอดีกับทั้งการก่อสร้าง การวางระบบ สนามบินอู่ตะเภา ที่คาดการณ์ว่าจะแล้วเสร็จในอีก 2 ปีข้างหน้า นั่นเอง ดังนั้น ที่นี่ก็จะเป็นแหล่งจ้างงาน สร้างอาชีพ อีกมากด้วย”
ที่มา : เรียบเรียงจาก งานเสวนา Live! เสวนาโครงการ สานฝันการบิน New Normal (ครั้งที่ 12) “เตรียมพร้อมอุตสาหกรรมการบินสู่ยุค New Normal” (วันเสาร์ ที่ 12 กันยายน 2563) เสนอทาง Facebook : CAAT – The Civil Aviation Authority of Thailand
การฟื้นตัวของภาคอุตสาหกรรมของไทย จำเป็นต้องมีการวางมาตรการที่เหมาะสม ถ้าอยากรู้เรื่องนี้คลิกอ่านต่อเลย
เปิดมูลค่า ‘5 อุตสาหกรรมดิจิทัล’ ในประเทศไทย ด้านไหนต้านวิกฤตไม่ไหว ด้านไหนอยู่ในแดนบวก
รวม Key message ของผู้บริหารในแต่ละอุตสาหกรรม จากงาน ‘5G & The Future of Industries’











