ประเด็น “ขยะอวกาศ” กลับมาเป็นที่พูดถึงอีกครั้ง หลังจาก Matthew Burgess นักเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Colorado สหรัฐอเมริกา ได้เขียนบทความเกี่ยวกับ “ภาษีดาวเทียม” ตีพิมพ์ลงในวารสาร National Academy of Sciences
ผมเคยเขียนถึงประเด็น “ขยะอวกาศ” มาแล้วครั้งหนึ่ง ใน SALIKA ของเราแห่งนี้ ชื่อตอนว่า “เหนือกว่า Star Wars คือ Star Garbage ส่อง Start-up ฝรั่งเศส Clear Space ภารกิจพิชิตจักรวาล”
และประเด็นที่คล้ายกับ “ภาษีดาวเทียม” ผมก็เคยเขียนบทความเกี่ยวกับ “ภาษีหุ่นยนต์” ใน SALIKA ของเราแห่งนี้เช่นกัน ชื่อตอนว่า “เกาหลีใต้จุดพลุ “ภาษีหุ่นยนต์” เยียวยาแรงงานที่ถูก A.I. แย่งอาชีพ”
Matthew Burgess บอกว่า ไม่มีใครเป็นเจ้าข้าวเจ้าของอวกาศอย่างแท้จริง
“อวกาศเป็นทรัพย์สินสาธารณะ จริงอยู่ ที่ปัจจุบัน ธุรกิจต่างๆ ไม่มีหน้าที่รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการใช้พื้นที่ในอวกาศ แต่เราต้องมีนโยบายที่ให้เจ้าของดาวเทียมทั้งหลาย แสดงความรับผิดชอบ ด้วยการจ่ายภาษีดาวเทียม” Matthew Burgess กระชุ่น

ทุกวันนี้ โลกเรายังไม่มีนโยบายให้ผู้ให้บริษัทดาวเทียมรับรองสิทธิทรัพย์สินบนเส้นทางโคจร Matthew Burgess กล่าว และว่า
“โดยเฉพาะผู้ประกอบการเกี่ยวกับอวกาศอื่นๆ ทั้งหมด ไม่เคยที่จะต้องคิดเรื่องค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการที่ทำให้เกิดขยะบนอวกาศเลย” Matthew Burgess สรุป
ปัจจุบัน “ธุรกิจอวกาศ” เป็นที่จับตาของเศรษฐีใหม่ทั่วทุกมุมโลก นอกจากผู้เล่นรายเดิมอย่าง NASA แล้ว วงการอวกาศนานาชาติก็มีผู้เล่นหน้าเก่าอีกหลายร้อยเจ้า
โดยเฉพาะการมาถึงของ “สามทหารเสือ” อภิมหาเศรษฐีโลกยุคปัจจุบัน Richard Branson แห่ง Virgin Galactic, Elon Musk แห่ง SpaceX และ Jeff Bezos แห่ง Blue Origin สองมือล้วงกระเป๋าสองเท้าก้าวเข้าสู่วงการธุรกิจอวกาศ

เพราะเป็นที่ทราบกันดีว่า สิทธิ์วงโคจรในอวกาศกำลังทวีความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะในประเด็นการสื่อสารยุคใหม่
ทั้งที่ นักวิทยาศาสตร์ได้พากันออกมาเตือนว่า ปัญหา “ขยะอวกาศ” นั้น ไม่ต่างจากปัญหา “ขยะในมหาสมุทร” ที่ทวีคูณความรุนแรงอย่างรวดเร็วเช่นกัน
Holger Krag หัวหน้าโครงการ “ขยะอวกาศ” แห่ง “สำนักงานอวกาศยุโรป” หรือ ESA (European Space Agency) ชี้ว่า แนวคิด “ภาษีดาวเทียม” มีความน่าสนใจมาก
“พวกเรากำลังศึกษาความเป็นไปได้ที่คล้ายคลึงกับที่มหาวิทยาลัย Colorado เสนอมา โดยขณะนี้ ESA กำลังพิจารณาหาวิธีรับผิดชอบ เกี่ยวกับต้นทุนสิ่งแวดล้อมในการใช้งานอวกาศด้วยเช่นกัน” Holger Krag กล่าว

สอดคล้องกับ Christopher Newman ศาสตราจารย์ด้าน “กฎหมายอวกาศ” แห่งมหาวิทยาลัย Northumbria University เมือง Newcastle ประเทศอังกฤษ ที่บอกว่า การดำเนินการด้านภาษีอวกาศไม่ใช่ประเด็นยุ่งยากแต่อย่างใด
“Northumbria University กำลังร่วมมือกับมูลนิธิ Thomson Reuters Foundation เพื่อสร้างแนวทางการหารือ อันจะนำไปสู่ข้อตกลงเกี่ยวกับการเรียกเก็บ “ภาษีอวกาศ” แม้ว่า กรณีดังกล่าวอาจถูกมองว่าเป็นการสร้างข้อจำกัดการใช้อวกาศอย่างเสรี” Christopher Newman กล่าว และว่า
“เพราะการใช้อวกาศอย่างเสรี จะถูกระบุอยู่ในสนธิสัญญาอวกาศปี ค.ศ. 1967 ซึ่งสมาชิกกว่า 100 ประเทศได้ลงนามร่วมกันไว้ก็ตาม อย่างไรก็ดี ผมคิดว่า ความพยายามเรียกเก็บภาษีดาวเทียม คงจะได้มีการดำเนินการไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป เนื่องจากมีรายละเอียดมากมายหลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้” Dr. Christopher Newman สรุป

“ขยะอวกาศ” ที่เราพูดถึงมาทั้งหมด ประกอบไปด้วย ชิ้นส่วนจรวดเก่า ดาวเทียมปลดระวาง เครื่องมือที่สูญหาย และชิ้นส่วนอะไหล่ต่างๆ ที่หลุดลอยอยู่นอกวงโคจร เศษซากปรักหักพังเหล่านี้เป็นอันตรายต่อยานอวกาศ ดาวเทียม ตลอดจนสถานีอวกาศ จำนวนมากในปัจจุบัน
Akhil Rao หัวหน้าโครงการวิจัย “ภาษีดาวเทียม” มหาวิทยาลัย Colorado กล่าวว่า แนวทาง “ภาษีดาวเทียม” เน้นไปที่การใช้เทคโนโลยีชั้นสูงในการกำจัด “ขยะอวกาศ”
“ผลการวิจัยหลายชิ้นระบุว่า สถานการณ์ดังกล่าวทำให้หลายๆ บริษัท เร่งรีบส่งดาวเทียมของตนออกสู่วงโคจรของโลกอย่างรวดเร็ว ก่อนที่เส้นทางโคจรในอวกาศจะแออัดยัดทะนาน และก่อนที่จะมีการเรียกเก็บภาษีดาวเทียม” Akhil Rao กล่าว และว่า
“แคมเปญการกำจัดขยะอวกาศ มีไว้ก็รังแต่จะกระตุ้นให้นักธุรกิจอวกาศ พากันเร่งรีบปล่อยดาวเทียมออกสู่อวกาศกันมากขึ้น ขณะที่มาตรการภาษีดาวเทียมที่ต้องบริหารจัดการให้เกิดการลงนามในสนธิสัญญาระหว่างประเทศในเร็ววันนี้ จะช่วยผลักดันให้บริษัทต่างๆ คำนึงถึงการปล่อยวัตถุในอวกาศมากขึ้น” Akhil Rao ทิ้งท้าย

อย่างไรก็ดี ผมคิดว่าโครงการ “ภาษีดาวเทียม” ไม่ใช่เรื่องง่ายนักที่จะริเริ่มดำเนินการ เพราะผู้เล่นรายใหญ่ที่สุดในธุรกิจอวกาศคือ NASA (National Aeronautics and Space Administration) หรือ “องค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ” ชื่อก็บอกยี่ห้ออยู่แล้วว่า “แห่งชาติ”
และจะเป็น “แห่งชาติ” ไหนไปไม่ได้นอกจาก “แห่งชาติสหรัฐอเมริกา”
ประเทศซึ่งประธานาธิบดีของพวกเขาคือ Donald Trump ลงนามในหนังสือที่ส่งถึง António Guterres เลขาธิการสหประชาชาติ หรือ UN (United Nations) แจ้งเรื่องการที่สหรัฐอเมริกาขอถอนตัว หรือลาออกจากการเป็นสมาชิกขององค์การอนามัยโลก หรือ WHO (World Health Organization)
นี่คืออุปสรรคขวากหนามชิ้นโตของบรรดานักวิทยาศาสตร์สายสิ่งแวดล้อมที่ทำงานเกี่ยวกับ “ขยะอวกาศ” และนักเศรษฐศาสตร์สาย Green ที่กำลังศึกษาเกี่ยวกับ “ภาษีดาวเทียม”
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “องค์กรไม่แสวงหากำไร” หรือ NGOs (Non-Governmental Organizations) เหล่านักวิชาการ และนักวิจัยสาธารณะ อย่างจริงแท้แน่นอน 1,000%
แน่ยิ่งกว่าแช่แป้งครับ!










