หากเราพิจารณา “ทฤษฎีการเรียนรู้” ของบรมครู Benjamin Bloom หรือ Bloom’s Taxonomy of Cognitive Learning Objectives เราจะพบศัพท์คำหนึ่ง ซึ่งหลายคนอาจไม่ได้สังเกต
นั่นคือคำว่า Deeper Learning
Deeper Learning เป็นหนึ่งในกลไกของ Internal Motivation หรือ “การขับเคลื่อนจากภายใน” ครับ
Deeper Learning หมายถึง “การเรียนรู้อย่างลึกซึ้ง” ซึ่งเกิดจาก การมี Active Engagement หรือกิจกรรมการมีส่วนร่วม ซึ่งจะทำให้ผู้เรียน มีความเข้าใจในเรื่องต่างๆ ลึกซึ้งขึ้น
หรือที่เรียกว่า Deeper Understanding
เพราะ “การขับเคลื่อนจากภายใน” หรือ Internal Motivation หมายถึง การเติมความรัก และความใส่ใจ ลงไปในชั้นเรียน เพื่อสร้างแรงผลักดันให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ

ดังนั้น Internal Motivation ที่ดี ก็จะส่งผลให้ผู้เรียน “อยากเรียนรู้มากขึ้น” หรือ “อยากเรียนรู้เอง” (Desire to Learn More) นั่นเองครับ
เพราะการ “อยากเรียนรู้เอง” หรือการ “อยากเรียนรู้มากขึ้น” นั้น ตามทฤษฎีของ Benjamin Bloom ก็คือ การสร้างบรรยากาศให้ผู้เรียนมี “ฉันทะ” หรือ “ความยินดีที่จะเรียน”
เป็นความต้องการอันแน่วแน่ ที่เกิดจากตัวผู้เรียนเอง หาใช่การถูกขับเคลื่อนด้วยอำนาจ หรือการบังคับไม่
ซึ่งจะนำไปสู่ Deeper Learning ในท้ายที่สุด
การนำ Entertainment มาผสมกับ Education แล้วกลายเป็น Edutainment เป็นเครื่องมือหนึ่ง ซึ่งสร้างให้เกิด Engagement in Learning ได้
รวมไปถึง การปฏิบัติตนเป็นตัวอย่างของผู้สอน หรือการยก Case Study บุคคลผู้ประสบความสำเร็จ เป็น Role Model ให้ผู้เรียนได้ศึกษา ก็เป็นอีกเครื่องมือที่นำไปสู่ Internal Motivation ได้เช่นกัน
ผมเคยยกตัวอย่างเกี่ยวกับ Deeper Learning มาแล้วครั้งหนึ่ง ในบทความ “Eurythmy อีกหนึ่งหัวใจสำคัญ การศึกษาแนว Waldorf” ใน SALIKA ของเราแห่งนี้
ตอนนั้น ผมเขียนถึง ภาพยนตร์สารคดีเรื่อง Barndom Childhood หรือ “โรงเรียนริมป่า” ที่นำเสนอเรื่องราวของเด็กๆ จากโรงเรียน Aurora Kindergarten ในกรุง Oslo ประเทศ Norway
Aurora Kindergarten ได้ทำการจัดสภาพแวดล้อมของสถานศึกษาท่ามกลางธรรมชาติ คือ “ป่า” จริงๆ ให้เด็กๆ ได้เรียนรู้วิถีการดำรงชีวิตท่ามกลางสภาพแวดล้อมจริง
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คุณครูที่ Aurora Kindergarten นั้น เปี่ยมไปด้วยความรักที่มีต่อเด็กๆ อย่างแท้จริง ครูของพวกเขาคือพ่อแม่คนที่สอง
จุดเด่นของ Aurora Kindergarten นอกจากการจัดสภาพแวดล้อมป่าเขาลำเนาไพร และทัศนคติที่ดีของครูผู้สอนแล้ว ที่นี่ยังใช้กลวิธี Deeper Learning ของ Benjamin Bloom
ผสมผสานกับ Learning by Doing ของ John Dewey เจ้าของแนวคิด Child Centered Teaching and Learning หรือการจัดการเรียนรู้โดยให้ “ผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง”
Learning by Doing หรือ “การเรียนรู้โดยลงมือกระทำ” ได้รับการต่อยอดมาเป็น Project-based Learning หรือ “การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน” ในปัจจุบัน
โดย Project-based Learning คือลักษณะการจัดการเรียนการสอนที่ “มุ่งเน้นให้ผู้เรียนเกิดประสบการณ์จริง” จากการ “ลงมือทำโครงการ” โครงการใดโครงการหนึ่งระหว่างเรียน
แทนที่จะให้ท่องตำรา อ่านหนังสือ หรือทำแบบฝึกหัดบนกระดาษ

อันนำมาสู่แนวคิดที่กำลังได้รับการกล่าวขวัญถึงในปัจจุบัน นั่นคือ Active Learning
Active Learning หมายถึง กระบวนการจัดการเรียนรู้ ที่กำหนดให้ผู้เรียนได้ “ลงมือกระทำ” โดยมีหลักคิด 2 ข้อกล่าวคือ
1. ความอยากเรียนรู้มีอยู่แล้วในธรรมชาติของมนุษย์แต่ละคน
2. มนุษย์แต่ละคนมีหนทางในการเรียนรู้ที่แตกต่างกัน
หากเปรียบเทียบการทำกับข้าว Active Learning คือการสนับสนุนให้ผู้เรียนได้ลงมือทำกับข้าวด้วยตนเอง แทนการนั่งฟังผู้สอนบรรยายวิธีการทำกับข้าวแบบปากเปล่าหน้าชั้นเรียน
แต่ Deeper Learning เหนือชั้นไปกว่านั้นครับ!

เพราะ Deeper Learning นอกจากจะใช้ Active Learning เป็นเพียงหนึ่งในเครื่องมือ คือการจัดให้ผู้เรียนลงมือทำกับข้าวด้วยตนเองแล้ว
Deeper Learning ยังลงลึกเกี่ยวกับคุณค่าทางโภชนาการของวัตถุดิบ ส่วนผสม หรือเครื่องปรุง ที่ผู้เรียนใช้ในการทำกับข้าว
และที่สำคัญที่สุดก็คือ Deeper Learning ยังพาผู้เรียนไปดูแหล่งผลิตวัตถุดิบในพื้นที่จริง มิหนำซ้ำ ยังให้ผู้เรียนลงมือผลิตวัตถุดิบด้วยตนเองอีกด้วย!
Deeper Learning จึงเป็นการฝึกให้ผู้เรียนเกิดทักษะการคิดแบบมีวิจารณญาณ และได้ใช้กระบวนการคิดนั้นมาพิจารณาเกี่ยวกับสิ่งที่เขาได้กระทำลงไปทั้งหมด คือการทำกับข้าวอย่างครบวงจร
Deeper Learning จึงเสมือนเป็นการทำลาย “ทฤษฎีภูเขาน้ำแข็ง” หรือ ที่เปรียบ Active Learning เป็นแค่ยอดภูเขาน้ำแข็งในมหาสมุทร ที่โผล่พ้นผิวน้ำเพียงส่วนบนของภูเขาน้ำแข็งทั้งลูก
ส่วน Deeper Learning คือส่วนฐานของภูเขาน้ำแข็งที่จมน้ำอยู่ซึ่งเราจะมองไม่เห็นนั่นเอง!


ผมเคยเขียนเกี่ยวกับ Iceberg Theory หรือ “ทฤษฎีภูเขาน้ำแข็ง” มาแล้วครั้งหนึ่ง ใน SALIKA ของเราแห่งนี้ ชื่อตอนว่า “ผู้เชี่ยวชาญ KM เวลาของคุณหมดแล้ว ขอเชิญพบกับ DKM การจัดการความรู้ ยุค 5.0”
เป้าหมายสำคัญของ Deeper Learning ก็คือ การบ่มเพาะความสามารถในการเรียนรู้ที่ “ขับเคลื่อนจากภายใน” หรือ Internal Motivation ของผู้เรียน
การจัดการเรียนการสอนด้วย Deeper Learning มี 6 มิติด้วยกันครับ กล่าวคือ
1. Mastery of Core Academic Content หรือ การเรียนรู้อย่างลึกซึ้งในสาระวิชา
2. Critical Thinking and Problem Solving หรือ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ อันนำไปสู่การแก้ปัญหาได้ถูกจุด
3. Collaboration หรือ การเรียนแบบมีส่วนร่วม หรือการแสวงหาความร่วมมือกับผู้อื่น
4. Effective Communication หรือ การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ
5. Self-directed Learning หรือ ความสนใจใฝ่รู้ และความสามารถในการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง
6. Academic Mindset หรือ การมีทัศนคติ หรือวิธีคิดแบบนักวิชาการ
อีกตัวอย่างหนึ่งของ Deeper Learning ก็คือแนวคิด Bring Your Own Technology หรือ BYOT ซึ่งเป็นแนวคิดใหม่ที่ต่อยอดมาจาก Bring Your Own Device หรือ BYOD
ที่ผมก็เคยเขียนถึง BYOD มาแล้วครั้งหนึ่งใน SALIKA ของเราแห่งนี้เช่นกัน ชื่อตอนว่า “Blended Learning ชั่วโมงนี้ดีที่สุด เหมาะสุดสำหรับผู้เรียนและผู้สอนในยุค Digital”
BYOD หมายถึง การอนุญาตให้นำอุปกรณ์สื่อสารสนเทศส่วนตัวของนักเรียนนิสิตนักศึกษามาใช้ในห้องเรียน ซึ่งถือเป็น Blended Learning ซึ่งกำลังได้รับการพูดถึง
ทว่า BYOT เหนือกว่า BYOD เพราะ BYOT เป็น Deeper Learning กล่าวคือ ไม่เฉพาะการใช้ “อุปกรณ์สื่อสารสนเทศส่วนตัว” หรือ Device ของผู้เรียนเป็นสื่อการสอน
แต่ BYOT คือการใช้ “เทคโนโลยีทุกอย่าง” ทั้งเทคโนโลยี Off-line และ Online ทุกๆ อย่าง สามารถนำมาประกอบสร้างเป็นบทเรียนแบบ Deeper Learning ได้ทั้งสิ้น!
อันจะนำไปสู่ การฝึกให้ผู้เรียนเกิดทักษะการคิดแบบมีวิจารณญาณ และได้ใช้กระบวนการคิดนั้นมาพิจารณาเกี่ยวกับสิ่งที่เขาได้กระทำลงไปทั้งหมด
เหมือนตัวอย่าง Deeper Learning “การทำกับข้าว” ที่ยกมาข้างต้นนั่นเองครับ!












