เดินหน้าสู่การศึกษา 5.0 ด้วย Edutainment เครื่องมือใหม่ในยุค 5G

ตอนที่ยังทำงานอยู่ที่ “สำนักพิมพ์ทางเลือก” ซึ่งจัดพิมพ์ผลงานด้าน “วรรณกรรม” ในกลุ่มบริษัท Neo Edutainment มีสำนักพิมพ์ในเครืออีกแห่งหนึ่งซึ่งต้องรับผิดชอบ นั่นคือ “สำนักพิมพ์ Neo Kids”


ตอนนั้น Neo Kids จัดทำหนังสือการ์ตูนความรู้ชุด King of Knowledge หรือ “เจ้าแห่งความรู้” ซึ่งนอกจากจะทำให้ผมเข้าใจคำว่า Edutainment ที่เป็นชื่อบริษัทแล้ว ต้องขอบอกว่า เป็นอะไรที่เหนื่อยมากในตอนนั้น
แต่ก็เป็นความเหนื่อยที่คุ้มค่ามากครับ กับการจัดพิมพ์การ์ตูนคุณภาพซึ่งแปลจากผลงานของประเทศญี่ปุ่น

พูดถึงศัพท์ Edutainment แล้ว Edutainment เป็นคำที่ผสมพันธุ์กันระหว่าง Education กับ Entertainment ครับ
Education คือการศึกษา ส่วน Entertainment ก็คือความบันเทิง
ทั้ง 2 คำ เป็นศัพท์ง่ายที่ใครๆ ก็รู้ ส่วนลูกของทั้งสองคำดังกล่าว คือ Edutainment เองก็ไม่ใช่ศัพท์ใหม่อะไร เพราะมีการใช้กันมานับสิบปีแล้ว
Edutainment ก็เหมือนกับเรื่องทั่วๆ ไป คือเป็น “คำเรียก” ซึ่งขึ้นชื่อว่า “คำเรียก” หรือ “ชื่อเรียก” แล้ว มันก็เป็นเพียง it’s just a name เพราะ “ความหมาย” เป็นสิ่งสำคัญเหนือ “ชื่อเรียก”
Edutainment คือการนำเอา Game หรือของเล่น มาผสมผสานกับหลักสูตรการให้ความรู้ เพื่อให้ผู้เรียนสนุกสนานไปกับอุปกรณ์ต่างๆ เช่น Tablet PC โทรศัพท์มือถือ หรือ Drone และหุ่นยนต์
ที่น่าตื่นตาตื่นใจกว่าการให้การศึกษาผ่านรูปแบบการเรียนการสอนดั้งเดิม คือ Lecture-Based Learning หรือ Traditional Classroom
ในยุค Thailand 4.0 คำว่า Edutainment มีความเปลี่ยนแปลงไปจาก Thailand 3.0 อย่างแน่นอนครับ หรือแม้กระทั่งช่วงรอยต่อระหว่าง 3.0 กับ 4.0 ที่เรียกว่า Blended หรือ Edge ค่อนข้างมาก
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากพิจารณาถึงบริบทสังคมโลก ที่รูปแบบการจัดการศึกษามีพลวัตร
โดยคำว่า Edutainment ในความหมายปัจจุบัน มีการนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีมาใช้อย่างเต็มรูปแบบ
การนำนวัตกรรม และเทคโนโลยี มาใช้ในการสร้าง Edutainment คงหนีไม่พ้นพระเอกอย่างเทคโนโลยี Internet

Edutainment การศึกษา

เพราะในยุค 4.0 เป็นยุค IoT หรือ Internet of Things มีการนำ Internet มาเป็นเครื่องมือพื้นฐานในการต่อยอดเพื่อเข้าถึงเรื่องต่างๆ มากมาย โดยเฉพาะเรื่องของการเผยแพร่และการเข้าถึงองค์ความรู้
รูปแบบของการสร้าง และการใช้ Edutainment เพื่อการพัฒนาองค์ความรู้ในยุค 4.0 จะอยู่ในรูปแบบของ Edutainment บนเว็บไซต์ Social Media
หรือ Application องค์ความรู้บน Smart Phone, Edutainment ใน Computer Game ทั้ง Online และ Offline หรือองค์ความรู้เกี่ยวกับ Robotics, Drone, e-Toy และแม้กระทั่ง 3D Printer
การพัฒนาองค์ความรู้เพื่อให้เหมาะกับ Edutainment ยุคใหม่จึงควรคำนึงถึงกระบวนการเข้าถึงองค์ความรู้ของผู้ใช้ปลายทางผ่านนวัตกรรมเครื่องมือที่กล่าวมา
โดยในอนาคตอันใกล้ ทิศทางการพัฒนาองค์ความรู้เพื่อสร้าง Edutainment ในยุค 4.0 คงจะเป็นไปในรูปแบบดังกล่าว
ย้อนกลับไปที่ “ความเหนื่อย” ของการเป็นบรรณาธิการ Neo Edutainment
ในฐานะ “บรรณาธิการสำนักพิมพ์” ที่เติบโตมาในสายวรรณกรรม ในตอนนั้น การที่ผมมีความรู้แบบกว้างๆ ไม่ได้รู้ลึกในทุกเรื่อง จึงต้องออกแรงค้นคว้าหาข้อมูลหนักเอาการ

โดยเฉพาะเล่ม “โลกแมลงลี้ลับ” ที่ถึงกับออกเดินทางไปยัง “พิพิธภัณฑ์แมลง” เพื่อ Cross-checking ข้อมูลเกี่ยวกับ “แมลง” ให้รอบด้านที่สุด
“พิพิธภัณฑ์แมลง” แห่งนี้ เป็นแหล่งรวบรวมตัวอย่าง “แมลง” และเป็น “ศูนย์ข้อมูลแมลง” แหล่งใหญ่ที่สุดในประเทศไทย และเป็นใหญ่ “อันดับ 2” ของ ASEAN รองจาก “อินโดนีเซีย”

เพราะมี “แมลง” มากกว่า 500,000 ตัวอย่าง จึงมีพื้นที่จัดแสดงอันหลากหลาย ทั้งบนบก ใต้ดิน ในน้ำ เหนือน้ำ บนน้ำ บนต้นไม้ ทั้งแมลงที่ทานได้ แมลงที่มีประโยชน์ต่อระบบนิเวศน์ และแมลงอันตราย ฯลฯ

 

ทั้งแมลงตัวเป็นๆ และแมลง Stuff หรือรูปถ่ายแมลงต่างๆ

ทำให้ต้องจัดสภาพแหล่งที่อยู่อาศัยของ “แมลง” ชนิดต่างๆ โดยเฉพาะการใช้ “ตู้กระจก” โชว์แมลงสวยงาม อาทิ ตั๊กแตนสายพันธุ์ต่างๆ แมลงปอ จิ้งหรีด จักจั่น กว่าง แมลงทับ แม้กระทั่งแมลงวัน และยุง ที่ขาดไม่ได้เลยก็คือผีเสื้อ
พวกแมลงใต้ดินที่มีให้ดูก็ เช่น แมลงกระชอน หรือตัวกะปิที่อยู่ใต้ซากใบไม้ นอกจากนี้ยังมีจอมปลวกให้ดู และพวกแมลงใต้น้ำก็มาก อาทิ แมลงหนอนปลอกน้ำ ฯลฯ
นอกจากนี้ ยังมีแมลงพันธุ์แปลกๆ และหายาก อย่าง แมลงช้าง แมลงปั่นใย หิ่งห้อย
หรือแมลงอนุรักษ์ เช่น กลุ่มด้วง อาทิ ด้วงไวโอลิน ด้วงดินขอบชมพู และกลุ่มผีเสื้อ เช่น ผีเสื้อพญาจรกา หรือกลุ่มแมลงทับ เช่น แมลงทับนางพญาหัวทับทิม
โดยเฉพาะแมลงที่อยู่ในบัญชีรายชื่อของ CITES (The Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) อาทิ ผีเสื้อภูฏาน ผีเสื้อไกเซอร์ และผีเสื้อถุงทอง
“โลกแมลงลี้ลับ” จำนวน 2 เล่มนั้น จะมีเรื่องราวของ “แมลง” เล่มละ 50 ชนิดหลักๆ รวมแล้วก็ 100 ชนิด ส่วนใหญ่เป็นแมลงระดับสากลที่พบเห็นได้ทั่วไปในประเทศต่างๆ รวมถึงประเทศไทย จะมีบ้างบางชนิดที่เป็นแมลงเฉพาะถิ่นคือญี่ปุ่น
ผมคิดว่า “โลกแมลงลี้ลับ” เป็นตัวอย่างอันดีของนิยามคำว่า Edutainment มากที่สุด เพราะเป็นการผสมผสาน “ความรู้” กับ “ความบันเทิง” เข้าไว้ด้วยกันได้อย่างแนบเนียน

Edutainment การศึกษา

ดังนั้น การเดินหน้าสู่การศึกษา 5.0 แวดวงการศึกษา จึงควรหยิบเอาแนวคิด Edutainment มาปรับใช้ ในฐานะเครื่องมือใหม่ในยุค 5G
และการพัฒนาองค์ความรู้เพื่อให้เหมาะกับ Edutainment ยุคใหม่จึงควรคำนึงถึงกระบวนการเข้าถึงองค์ความรู้ของผู้ใช้ปลายทางผ่าน Game หรือของเล่น
นำไปผสมผสานกับหลักสูตรการให้ความรู้ เพื่อให้ผู้เรียนสนุกสนานไปกับอุปกรณ์ต่างๆ เช่น Tablet PC โทรศัพท์มือถือ หรือ Drone และหุ่นยนต์
ที่น่าตื่นตาตื่นใจกว่าการให้การศึกษาผ่านรูปแบบการเรียนการสอนดั้งเดิม คือ Lecture-Based Learning หรือ Traditional Classroom
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง รูปแบบของ Edutainment บนเว็บไซต์ Social Media
หรือ Application องค์ความรู้บน Smart Phone, Edutainment ใน Computer Game ทั้ง Online และ Offline
หรือองค์ความรู้เกี่ยวกับ Robotics, Drone, e-Toy และแม้กระทั่ง 3D Printer นั่นเองครับ!