ย่านนวัตกรรมไซเบอร์เทค เป็นอีกหนึ่งต้นแบบ “ย่านนวัตกรรม” แห่งใหม่ ที่กำลังจะเกิดขึ้นด้วยเจ้าภาพอย่าง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดย สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA ซึ่งร่วมมือกับ เครือข่ายพันธมิตรจากทรู ดิจิทัล พาร์ค และศูนย์วิจัยฟิวเจอร์เทลส์ แล็บ ด้วยจุดประสงค์ในการส่งเสริมให้เกิดสตาร์ทอัพในด้านดิจิทัล การลงทุนของต่างชาติ และส่งเสริมสู่พื้นที่แห่งการแจ้งเกิดผู้ที่มีความสามารถหรือ Talent ในด้านดิจิทัลและก้าวไปสู่การทำนวัตกรรมเชิงลึกในอนาคต
นอกจากนี้ ยังมุ่งส่งเสริมและพัฒนาเครือข่ายนักอนาคตศาสตร์ ที่จะร่วมกันศึกษาและวิจัยด้านการมองอนาคต และส่งเสริมการเผยแพร่ข้อมูล สารสนเทศและองค์ความรู้สู่สาธารณะ ตลอดจนเตรียมความพร้อมให้คนในสังคมมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นในอนาคตด้วย

ทำไมต้องมี ย่านนวัตกรรม Innovation District
ก่อนจะไปทำความรู้จักกับ ‘ย่านนวัตกรรมไซเบอร์เทค’ ย่านนวัตกรรมแห่งใหม่ใจกลางกรุงเทพฯ ขอชวนไปค้นหาความหมายของ ย่านนวัตกรรม หรือ Innovation District กันก่อน ว่ามีบทบาทในการพัฒนาเมืองอย่างไรบ้าง
จากเอกสารแนะนำให้รู้จัก ย่านนวัตกรรมโยธี ซึ่งเป็นอีกหนึ่งต้นแบบของย่านนวัตกรรม ที่รวบรวมเอาสถาบันทางการแพทย์ ในย่านถนนโยธี กรุงเทพมหานคร เพื่อพัฒนาย่านนี้ไปสู่การใช้ทรัพยากรด้านการแพทย์ของไทยอย่างคุ้มค่าและเต็มกำลัง ได้ระบุถึงนิยามของ คำว่า ย่านนวัตกรรม หรือ Innovation District ไว้ว่า
ย่านนวัตกรรมเป็นแนวคิดใหม่ของการวางแผนออกแบบพื้นที่และสังคมเมือง ภายใต้หลักการการพัฒนาเมืองหรือย่านเป็นกลุ่มคลัสเตอร์ (Clusters) ของผู้ประกอบการธุรกิจนวัตกรรมและธุรกิจใหม่ โดยพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน เครื่องมือและกลไกให้เอื้อต่อการประกอบธุรกิจและส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้พักอาศัย ตลอดจนผู้ดำเนินกิจกรรมในย่านเพื่อเชื่อมต่อไอเดียของผู้คนหรือกิจการในย่านนั้น ผสานกับกลไกส่งเสริมการสร้างนวัตกรรม สร้างสรรค์สิ่งใหม่ด้วยกัน(Co-creation) แบ่งปันความรู้แก่กัน (Knowledge sharing) ของธุรกิจและหน่วยงานในพื้นที่
เรวัต ตันตยานนท์ คอลัมน์นิสต์ประจำหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ ได้เคยเขียนบทความให้ความรู้เรื่องย่านนวัตกรรม ไว้ว่า
“ย่านนวัตกรรมสมัยใหม่ จะเปลี่ยนรูปแบบจากต้นแบบ อย่างย่านซิลิกอนวัลเลย์ ที่เป็นพื้นที่นอกเมือง เข้ามาสู่ใจกลางเมืองใหญ่ ที่มีการออกแบบและวางแผนไว้ก่อน เพื่อทำให้ย่านนั้นๆ กลายเป็นแหล่งชุมชนนวัตกรรมโดยเฉพาะ และเป็นองค์ประกอบสำคัญส่วนหนึ่งของการเป็น “เมืองอัจฉริยะ” หรือ Smart City”

“สาธารณูปโภคที่สำคัญในการดึงดูดสตาร์อัพหรือผู้ประกอบการรุ่นใหม่ให้เข้ามารวมกลุ่มและใช้ชีวิตหรือทำธุรกิจตามปกติ อยู่ในย่านนวัตกรรมอย่างสะดวกสบาย และตอบสนองการคิดสร้างสรรค์นวัตกรรมเชิงพาณิชย์ได้ มักจะได้แก่
ระบบการเดินทางที่ให้ความคล่องตัวตลอดทั่วทั้งย่าน ไม่ว่าจะเป็นโดยการขนส่งสาธารณะ หรือการใช้ยานพาหนะส่วนตัวขนาดเล็ก หรือแม้กระทั่งการเดินเท้า ระบบการติดต่อสื่อสารแบบไร้สายที่ครอบคลุมและมีความเร็วสุง การมีอาคารในลักษณะใช้งานได้อย่างหลากหลายแบบผสมผสาน ไม่ว่าจะเป็นการอยู่อาศัย การบันเทิงสันทนาการ ศูนย์อาหาร และสถานที่พบปะสนทนา และเปลี่ยนความคิดเห็น หรือการสร้างเครือข่ายธุรกิจร่วมกัน ฯลฯ
การมีสถาบันการศึกษา สถาบันวิจัย หรือแหล่งให้ความรู้เพิ่มเติมตั้งอยู่ ซึ่งจำเป็นต่อการสร้างธุรกิจนวัตกรรมเฉพาะทางในด้านต่างๆ เช่น ย่านนวัตกรรมไอที ย่านนวัตกรรมการแพทย์และเภสัชกรรม ย่านนวัตกรรมแฟชั่น หรือย่านนวัตกรรมชีวภาพ เป็นต้น
การมีสถาบันการเงินที่เป็นแหล่งสนับสนุนเงินทุนสำหรับธุรกิจเริ่มใหม่ ที่ยอมรับความเสี่ยงได้สูงได้ เช่น บริษัทกองทุนร่วมลงทุน หรือ Venture capital ต่างๆ

ส่วนการออกแบบย่านนวัตกรรมสำหรับสมาร์ทซิตี้ ผู้บริหารท้องถิ่น มักจะมองประโยชน์สำคัญใน 3 ด้าน ได้แก่
การพัฒนาพื้นที่เมือง ซึ่งส่วนใหญ่มักจะเลือกบริเวณที่เคยเป็นย่านธุรกิจหรืออุตสาหกรรมแบบดั้งเดิมที่เริ่มจะถดถอยหรือปิดกิจการลงไป ทำให้เกิดอาคารหรือพื้นที่ที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ทิ้งว่างไว้ ทำให้เมืองมีความเคลื่อนไหวและการใช้ชีวิตได้ตลอด 24 ชั่วโมง
การพัฒนาชุมชนและสังคม ให้เป็นชุมชนแห่งการสร้างสรรค์และการพัฒนา เกิดความร่วมมือระหว่างภาคส่วนต่างๆ ที่มีจุดมุ่งหมายร่วมกัน เพื่อทำให้สังคมโดยรวมดีขึ้น
การพัฒนาให้เกิดความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจ สร้างรายได้ให้ท้องถิ่นด้วยเศรษฐกิจเทคโนโลยีและนวัตกรรม และเศรษฐกิจสร้างสรรค์
NIA จับมือ true ดันปุณณวิถีสู่ ย่านนวัตกรรมไซเบอร์เทค พื้นที่สร้าง Digital Talents รับมือความเปลี่ยนแปลง
เมื่อได้ทราบแล้วว่า ย่านนวัตกรรม มีบทบาทในการพัฒนาเมืองอย่างไรได้บ้าง ก็ได้เวลามาทำความรู้จัก ย่านนวัตกรรมน้องใหม่ ที่จะเกิดขึ้นใจกลางเมืองกรุงเทพมหานครในย่านปุณณวิถี นั่นคือ ย่านนวัตกรรมไซเบอร์เทค

โดยในโอกาสเปิดตัว ย่านนวัตกรรมไซเบอร์เทค นี้ ศ.(พิเศษ) ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (รมว.อว.) กล่าวว่า
“การพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมของประเทศไทย จำเป็นอย่างที่จะต้องได้รับความร่วมมือจากภาคเอกชน โดยทาง อว.มีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ขณะนี้ภาคเอกชนให้ความสนใจ และเล็งเห็นความสำคัญในการนำเทคโนโลยีเข้ามาพัฒนาประเทศร่วมกับภาครัฐ”
“อย่างการทำงานของศูนย์วิจัยอนาคตศึกษา หรือฟิวเจอร์ เทลส์ แล็บ ซึ่งเป็นศูนย์ที่ทำงานร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ ไม่ว่าจะเป็น สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ หรือ NIA สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) และมหาวิทยาลัยต่างๆ เพื่อทำการรวบรวมข้อมูล-สถิติที่เคยเกิดขึ้นกับสังคม และแนวโน้มที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคต แล้วนำข้อมูลเหล่านั้นมาวางแผน และหาแนวทางในการแก้ไขปัญหาที่จะเกิดขึ้น”
“และในครั้งนี้ เราได้รับความร่วมมือจาก ทรู ดิจิทัล พาร์ค ที่กำลังพัฒนาพื้นที่ปุณณวิถีร่วมกับ NIA ให้เป็นย่านนวัตกรรมไซเบอร์เทค เพื่อสร้างพื้นที่ให้แก่สตาร์ทอัพที่มีนวัตกรรม การทำเทคโนโลยีใหม่ รวมถึงการสร้างมูลค่าให้กับอุตสาหกรรมดิจิทัล” “ทั้งนี้ เชื่อว่าจุดเด่นสำคัญที่ควรผสมผสานเข้าไปกับการพัฒนาและความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้คือ “อัตลักษณ์” เพื่อให้สามารถแก้ปัญหาได้ตรงกับบริบทความเป็นจริงของประเทศ รวมถึงเผยแพร่มุมมองความเป็นไทยให้ทั้งในและต่างประเทศได้รับรู้”
ด้าน ดร.พันธุ์อาจ ชัยรัตน์ ผู้อำนวยการสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA กล่าวว่า
“การเกิดขึ้นของย่านนวัตกรรมไซเบอร์เทคในพื้นที่ปุณณวิถี นอกจากจะเป็นประโยชน์ในเชิงเศรษฐกิจและสังคมแล้ว ยังเป็นตัวเร่งให้เกิดการทำธุรกิจนวัตกรรม การลงทุน รวมถึงโอกาสที่สำคัญหลายอย่าง เช่น ศูนย์กลางของอุตสาหกรรมดิจิทัล การลงทุนของต่างชาติ สถาบันเฉพาะทางด้านดิจิทัล และความเป็นอยู่และสังคมที่มีความอัจฉริยะมากขึ้น”
“โดย NIA ได้ร่วมมือกับเครือข่ายในการพัฒนาย่านนวัตกรรมไซเบอร์เทคมาอย่างต่อเนื่อง และจากการดำเนินการที่ผ่านมาเราได้จัดตั้งศูนย์บริการผู้ประกอบการวิสาหกิจเริ่มต้น (District C-One-stop Service Center) ซึ่งเป็นศูนย์ให้ความช่วยเหลือสตาร์ทอัพ ทั้งในและต่างประเทศ ที่ต้องการจัดตั้งและขยายธุรกิจโดยการให้คำปรึกษาผ่านองค์ความรู้และผู้เชี่ยวชาญในหลากหลายด้าน”
“รวมถึงได้ส่งเสริมให้สตาร์ทอัพนำ Deep Tech เข้ามาใช้ในธุรกิจ เพื่อเพิ่มมูลค่าและสร้างความแตกต่างให้แก่นวัตกรรมที่ดำเนินการอยู่”
สำหรับการวางแผนพัฒนาย่านไซเบอร์เทค ดร.พันธุ์อาจ เผยว่าได้วางปัจจัยส่งเสริมและพัฒนา 3 ด้าน
หนึ่ง แผนพัฒนาด้านเศรษฐกิจ ซึ่งจะเร่งดำเนินเรื่องสิทธิประโยชน์ที่ส่งเสริมการดึงดูดกลุ่มผู้ประกอบการวิสาหกิจเริ่มต้น หรือสตาร์ทอัพในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายให้เข้ามาใช้พื้นที่ภายในย่าน
สอง แผนพัฒนาด้านกายภาพ โดยส่งเสริมการปรับปรุงผังเมืองเพื่อรองรับการเติบโตด้านเศรษฐกิจดิจิทัลภายในย่าน พัฒนาพื้นที่ภายในเป็น Test Based Area สำหรับอุตสาหกรรมที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม และเทคโนโลยี ในรัศมี 800 เมตรจากศูนย์กลางย่าน
สาม แผนพัฒนาด้านเครือข่าย ซึ่งจะเน้นทั้งการสร้างเครือข่ายระบบนิเวศสำหรับกลุ่มสตาร์ทอัพรายใหม่ภายในย่าน การสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ เอกชนและสถาบันการศึกษา
พัฒนาเครือข่าย “นักอนาคตศาสตร์” รับมือความเปลี่ยนแปลงในอนาคต
ไม่ใช่แค่การจัดตั้งย่านนวัตกรรมเท่านั้น แต่โครงการนี้ได้ทำควบคู่ไปกับการพัฒนาเครือข่ายนักอนาคตศาสตร์ทั้งในระดับประเทศและระดับนานาชาติ เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับกระแสความเปลี่ยนแปลงในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การพิชิตภารกิจนี้ เป็นความร่วมมือระหว่างสถาบันการมองอนาคตนวัตกรรม (IFI) กับศูนย์วิจัยด้านอนาคตศึกษาของบริษัท แมกโนเลีย ควอลิตี้ ดีเวล็อปเม้นต์ คอร์ปอเรชั่น จํากัด (MQDC) หรือ ศูนย์วิจัยฟิวเจอร์เทลส์ แล็บ (FTL) ที่จะบูรณาการนำเครื่องมือด้านการมองอนาคต (Foresight) มาใช้ในการออกแบบอนาคต เพื่อสร้างความเปลี่ยนแปลงต่อระบบเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ รวมทั้งศึกษาความเปลี่ยนแปลงในอนาคตของการใช้ชีวิต
ด้วยกลยุทธ์การนำนวัตกรรมและความรู้ใหม่ที่ยังไม่เคยเกิดขึ้นในประเทศไทย มาสะท้อนภาพของการอยู่อาศัย การทำงาน การเรียนรู้ การใช้เวลาว่าง คมนาคมขนส่ง การเปลี่ยนแปลงด้านประชากรศาสตร์ เพื่อนำไปสู่บริบทของความยั่งยืน

โดยเป้าหมายในการพัฒนามี 3 ด้าน ได้แก่
พัฒนาเครือข่ายนักอนาคตศาสตร์ทั้งในระดับประเทศและระดับนานาชาติ
พัฒนาความร่วมมือในการศึกษาและวิจัยด้านการมองอนาคต
ส่งเสริมการเผยแพร่ข้อมูลสารสนเทศและองค์ความรู้สู่สาธารณะ เพื่อสร้างความตระหนักถึงอนาคตที่จะมีการเปลี่ยนแปลงและสร้างนวัตกรรมเพื่อรับมือ
ทั้งนี้ การมองอนาคต (Foresight) หมายความถึง การวิเคราะห์ คาดการณ์ และอธิบายการเปลี่ยนแปลงในอนาคตโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเตรียมความพร้อมรองรับการเปลี่ยนแปลงในอนาคตหรือเพื่อออกแบบอนาคตที่พึงประสงค์
ภาคเอกชน ‘ทรู’ ร่วมสานฝัน ย่านนวัตกรรมไซเบอร์เทค ให้ยิ่งเข้าใกล้ความจริงได้มากขึ้น
ฐนสรณ์ ใจดี กรรมการผู้จัดการใหญ่ทรู ดิจิทัล พาร์ค ย้ำชัดว่า ทรู ดิจิทัล พาร์ค มีความตั้งใจที่จะผลักดันย่านนวัตกรรมไซเบอร์เทค ให้เป็นระบบนิเวศทางนวัตกรรมที่สมบูรณ์ที่สุดของประเทศ เพื่อให้ภาคอุตสาหกรรม ภาคธุรกิจ และภาคสังคม สามารถให้ประโยชน์จากพื้นที่ปุณณวิถีที่ไม่ว่าจะเป็นในด้านองค์ความรู้ การเชื่อมโยงเครือข่าย และสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ได้อย่างเต็มที่
“โดยสิ่งที่ทรู ดิจิทัล พาร์คกำลังผลักดันในขณะนี้มีทั้งการส่งเสริมเรื่องสมาร์ทวีซ่า (Smart Visa) เพื่อเอื้อสิทธิประโยชน์ในการดึงต่างชาติเข้ามาลงทุน การส่งเสริมอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศ หรือ S-Curve ในส่วนของดิจิทัลให้เกิดขึ้นในรูปแบบของการกระจายตัว เพื่อเป็นต้นแบบให้กับสตาร์ทอัพ ผู้ประกอบการธุรกิจนวัตกรรมที่มีความสนใจ”

“ต่อเนื่องไปจนถึงการสร้างมูลค่าให้กับเศรษฐกิจของประเทศ พร้อมกันนี้ยังมีความตั้งใจจริงที่จะสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ และพันธมิตรเอกชนรายอื่นๆ เพื่อให้การเติบโตทางดิจิทัลของไทยเป็นที่ยอมรับ และมีความยั่งยืนต่อไป
“ขณะนี้ทรู ดิจิทัล พาร์ค ถือเป็นพื้นที่ทางนวัตกรรมดิจิทัลที่สมบูรณ์แบบที่สุดในกรุงเทพฯ และในประเทศ ซึ่งเป็นที่น่ายินดีว่าหลังจากที่พัฒนาพื้นที่แห่งนี้มาได้ 3 ปี การส่งเสริมในมิติของทรูฯ และ NIA ได้เริ่มเห็นผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมหลากหลายด้าน” “ไม่ว่าจะเป็นการเข้ามาจัดตั้งสำนักงานของบริษัทต่างๆ จำนวน 53 ราย และมีจำนวนพนักงานที่ทำงานในบริษัทเหล่านี้กว่า 4,000 คน ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นนี้เป็นสัญญาณที่บ่งชี้ให้เห็นว่าโอกาสในการจ้างงานในด้านดิจิทัลของประเทศไทยจะมีมากขึ้น การสร้างมูลค่าเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์และบริการที่เติบโตตาม”

“นอกจากนี้ ยังมีความสำเร็จอื่นๆ ทั้งการเข้ามาลงทุนของบริษัทต่างชาติจำนวน 8 ประเทศ มีสตาร์ทอัพกว่า 90 รายที่เข้ามาขอคำปรึกษา การเริ่มดำเนินธุรกิจ และเกิดการเชื่อมโยงเครือข่ายระหว่างกัน รวมทั้งมีการใช้พื้นที่เพื่อการจัดกิจกรรมทั้งอีเว้นท์ออนไลน์ การสัมมนา การอบรมให้ความรู้ด้านดิจิทัลซึ่งมีผู้เข้าร่วมกิจกรรมเหล่านี้แล้วมากกว่า 1 ล้านคน”
ที่มา : รายงานข่าวเรื่อง “เอ็นไอเอจับมือทรูฯ ดันปุณณวิถีสู่ “ย่านนวัตกรรมไซเบอร์เทค” พื้นที่สร้างทาเลนท์ด้านดิจิทัล พร้อมร่วมฟิวเจอร์ เทลส์ แล็บ ขับเคลื่อน “อนาคตศาสตร์” รับมือโลกเปลี่ยน” จากเว็บไซต์ www.mhesi.go.th
เรียนรู้ให้มากขึ้นถึงนโยบายการใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีพัฒนาประเทศ
ไขข้อข้องใจ เรื่อง จริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ ด่านแรกที่ต้องข้ามผ่าน ก่อนไปสร้างสรรค์ นวัตกรรมการแพทย์
ทำไม ‘เชียงใหม่’ ถึงต้องพัฒนา ‘ย่านนวัตกรรมการแพทย์สวนดอก (SMID)’











