นิยามและความหมายของคำว่า “นวัตกรรม” ของแต่ละคนอาจแตกต่างกันไป บางคนหมายถึงการสร้างสิ่งใหม่จากสิ่งเก่า แต่อีกบางคนอาจหมายถึงการทำสิ่งต่างๆ ในรูปแบบใหม่และแตกต่างไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิง แต่เบื้องหลังที่จะก่อเกิดนวัตกรรมได้นั้น ต่างมีที่มาเหมือนกันนั่นก็คือ “ไอเดีย” ที่สดใหม่ แล้วเชื่อหรือไม่ว่าไอเดียที่ดีที่สุดเกิดขึ้นในสถานที่ที่คนส่วนน้อยคาดหวังว่าจะพบ และมีหลากหลายวิธีการที่จะทำให้ไอเดียใหม่ๆ ผุดพรายขึ้นมาอยู่เสมอ
Amy Stanton ผู้ก่อตั้งและซีอีโอของ Stanton & Co. บริษัทที่ปรึกษาประชาสัมพันธ์ และผู้ร่วมเขียนหนังสือ The Feminine Revolution เล่าประสบการณ์ที่น่าสนใจว่า ช่วงแรกๆ ในอาชีพการงานของเธอ เธอทำงานให้กับเอเจนซี่โฆษณาขนาดใหญ่โดยมีลูกค้าหลายรายเป็นแบรนด์/บริษัทที่ีชื่อเสียงและติดอันดับ Fortune 500 จำนวนมาก อาทิ Kodak, Pizza Hut และ Zantac75 (ยาลดกรดในกระเพาะอาหาร) มีกระบวนการ โปรโตคอล และสูตรหรือกฎ สำหรับวิธีการทำสิ่งต่างๆ โดยเธอทำงานด้านบริหารจัดการลูกค้าซึ่งมักถูกมองว่าเป็นแผนกที่ “สร้างสรรค์” น้อยที่สุดในธุรกิจนี้
“ในแผนกที่ฉันทำ พวกเราเป็นผู้จัดการลูกค้า ผู้ควบคุมงาน และผู้ทำสารพัดงานต่างๆ แต่ขอบเขตที่พวกเราทำนั้นเรียกได้ว่าอยู่ห่างไกลจากความคิดสร้างสรรค์ซึ่งเป็นหัวใจหลักของเอเยนซี่โฆษณามาก ดังนั้นพวกเราจึงมีพื้นที่เหลือเฟือในการคิดไอเดียต่างๆ เพราะนั่นไม่ใช่งานที่เราต้องทำอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน แต่กระนั้นในเอเจนซี่ขนาดใหญ่ ความคิดสร้างสรรค์ที่แท้จริงบางครั้งก็เกิดขึ้นได้ยากยิ่งนักแม้กระทั่งสำหรับครีเอทีฟโฆษณาที่มีความคิดสร้างสรรค์ที่สุด เพราะการทำงานกับลูกค้าองค์กรรายใหญ่หมายถึงทุกสิ่งที่จำเป็นต้องได้รับการทดสอบและพิสูจน์มากขึ้น (กฎเยอะเรื่องแยะ)”

ความท้าทายในการสร้างสรรค์นวัตกรรมในบริษัทใหญ่ๆ คือความคิดสร้างสรรค์ที่แท้จริงต้องใช้ความเร็วและความคล่องตัวและความกล้าที่จะเสี่ยง แต่บริษัทใหญ่มักไม่ชอบความเสี่ยง การแสวงหาโอกาสหรือการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ อย่างแท้จริงต้องอาศัยการตัดสินใจอนุมัติจากผู้บริหารระดับสูงก่อนจะส่งต่อเป็นลำดับชั้นเพื่อให้พนักงานระดับปฏิบัติการดำเนินการต่อไป สิ่งนี้ต้องใช้เวลาและบ่อยครั้งที่ไอเดียสุดล้ำได้รับการอนุมัติจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่สำคัญ (ผู้นำระดับสูงขององค์กร, คณะกรรมการบริษัท ฯลฯ) แต่กว่ากระบวนการดังกล่าวจะสิ้นสุด ไอเดียที่ว่าเจ๋งนักหนาก็อาจไม่ใช่นวัตกรรมอีกต่อไปเพราะมีคนอื่นทำไปแล้ว
เพราะวัฒนธรรมองค์กรที่ไม่ชอบความเสี่ยง ลำดับชั้นในการทำงานทำให้การตัดสินใจอืดอาดยืดยาด ทำให้ ไอเดียที่ควรจะถูกนำไปใช้เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน กลับกลายเป็นไอเดียที่เฉิ่มเฉย ไร้ค่า ใช้ประโยชน์อันใดไม่ได้เลย
ส่วนในบริษัทขนาดเล็ก นวัตกรรมมักเกิดขึ้นจากพนักงานทั่วไป หรือพนักงานระดับล่าง ขณะเดียวกันเมื่อบรรดาผู้มีส่วนได้ส่วนเสียให้การยอมรับ ไอเดียดีๆ ก็สามารถเกิดขึ้นได้ทันที ไม่ยืดเยื้อจนทำให้เกิดการสูญเปล่าอย่างน่าเสียดาย
Amy Stanton เล่าต่อว่า หลังจากที่เธอลาออกจากเอเจนซี่โฆษณา เธอก็เริ่มเปิดบริษัทท่ี่ปรึกษาประชาสัมพันธ์ของตัวเองชื่อ Stanton & Co. “บริษัทของฉันมีขนาดเล็ก ซึ่งหมายความว่าทุกคนคือฟันเฟืองสำคัญ เราสามารถทำงานต่างๆ ได้รวดเร็ว และยินดีที่จะลองทำสิ่งต่างๆ ที่สำคัยยังให้ความเชื่อมั่นในสัญชาตญาณ การทดสอบ การทดลอง และมีความกล้าหาญในงานที่เราทำทุกวัน เนื่องจากเมื่อองค์กรยังเล็ก การหา “วิธีที่ถูกต้อง” หรือวิธีที่ดีที่สุดในการทำสิ่งต่างๆ นั้น สามารถปรับเปลีี่ยนได้อย่างคล่องตัว อะไรที่ไม่ใช่ก็เริ่มต้นใหม่ได้ไม่ยากเย็น
เธอชี้ว่านวัตกรรมคือสภาวะอย่างหนึ่ง เป็นสิ่งที่เราต้องฝึกฝน ดังนั้นหากเราไม่ต้องการที่จะสูญสิ้นไอเดียใหม่ๆ ต่อไปนี้เป็น 5 วิธีในการที่จะทำให้เราอยู่ในสถานะที่จะสร้างสรรค์นวัตกรรมได้อย่างต่อเนื่อง

1. สร้างอุปนิสัยใคร่รู้…อ่าน ดู ฟัง เฝ้าสังเกต และเปิดรับไอเดียใหม่ๆ อยู่ตลอดเวลา
อย่าปิดกั้นโลกทัศน์ จงเปิดรับสรรพสิ่งที่จะก่อร่างสร้างไอเดียใหม่ๆ ให้กับเรา ไอเดียที่ดีที่สุดเกิดขึ้นในสถานที่ที่คนส่วนน้อยคาดหวังว่าจะได้พบ ช่วงเวลาแห่งแรงบันดาลใจเกิดขึ้นทันทีหลังจากที่เราอ่านหนังสือเกี่ยวกับหัวข้อที่เราไม่เคยรู้มาก่อน หรือหลังจากดูสารคดีแบบสุ่มที่เพื่อนแนะนำให้ดู ช่วงเวลาเหล่านี้หรือที่เรียกว่าการจุดประกาย เป็นผลมาจากการได้ยินหรือเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ แล้วนำมารวมเข้ากับข้อมูลที่เราสั่งสมมาตลอดชีวิต ซึ่งมีศักยภาพในการปลดล็อกความคิดสร้างสรรค์ของเราให้เกิดขี้นได้ไม่สิ้นสุด

2. เปลี่ยนสภาพแวดล้อม เอาตัวเองไปอยู่ในสังคมอุดมความคิดสร้างสรรค์
สภาพแวดล้อมท่ี่ต่างกัน ย่อมให้ผลลัพธ์ต่อพลังความคิดสร้างสรรค์ที่แตกต่างกัน...ปีที่ผ่านมาในช่วงโควิด-19 Amy Stanton รู้สึกถึงความแตกต่างอย่างชัดเจนในการทำงานจากที่บ้านกับการทำงานที่ออฟฟิศ ในทำนองเดียวกันเธอมักจะรู้สึกถึงความแตกต่างเมื่อต้องทำงานระหว่างที่กำลังท่องเที่ยว (ย้อนกลับไปในวันที่เราสามารถเดินทางได้อย่างอิสระเสรี ไม่มีมาตรการใดๆ เป็นข้อกำจัด) สภาพแวดล้อมแต่ละอย่างส่งผลกระทบต่อเราในรูปแบบแตกต่างกัน และการให้ความสำคัญกับผลกระทบเหล่านี้ต่อวิธีที่เราคิด รูปแบบการทำงาน พฤติกรรมที่แสดงออก และอื่นๆ ช่วยให้เรามีแรงผลักดันให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ที่ปั้นแต่งนวัตกรรมต่างๆ
เป็นที่น่าสังเกตว่าสภาพแวดล้อมที่ว่านี้ ไม่ได้หมายถึงเฉพาะ “สถานที่” ที่เรากำลังทำงานอยู่เท่านั้น เพราะยังเกี่ยวกับ “ผู้คน” ที่เราแบ่งปันพื้นที่ด้วย
สภาพแวดล้อมในการทำงานบางอย่างส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์โดยธรรมชาติ เพราะเต็มไปด้วยคนที่มีความคิดสร้างสรรค์สูงซึ่งก็คือคนที่เป็นผู้สร้างความคิดโดยธรรมชาติ สภาพแวดล้อมอื่นๆ ขัดขวางการสร้างสรรค์นวัตกรรมเนื่องจากผู้คนถูกผลักดันหรือได้รับแรงจูงใจจากสิ่งอื่นๆ เช่น การได้รับการโปรโมทตำแหน่ง หรือพึงพอใจจากการที่ได้รับมอบหมายให้ดูแลลูกค้าที่ท้าทายความสามารถสูง เป็นต้น ดังนั้นการเปลี่ยนสภาพแวดล้อมจึงไม่ใช่แค่การเลือกสภาพแวดล้อมทางกายภาพเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเลือกสังคมด้วย เพราะเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้เราเปิดกว้างและเต็มใจที่จะแสวงหาไอเดียใหม่ๆ อยู่เสมอ
นอกจากนี้ ในบางครั้งเราสามารถควบคุมสภาพแวดล้อมของเราได้มากกว่าที่เราคิด อย่างเช่นการเดินไปรอบๆ ตึกหรือการพูดคุยกับคนที่ไม่ใช่เพื่อนร่วมงาน สามารถทำให้เราจุดประกายไอเดียใหม่ๆ ได้

3. ประเมินและท้าทายตัวเองเพื่อสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ
ทำการประเมินตนเอง (Self Assessment) อย่างรวดเร็วเป็นประจำทุกสัปดาห์ หรือทุกเดือน หรือแม้แต่ทุกสองเดือน เพื่อควานหาว่าอะไรคือไอเดียที่ยิ่งใหญ่ล่าสุดที่จุดประกายขึ้น? มันมาจากไหน? อะไรเป็นแรงกระตุ้นหรือขับเคลื่อน? ตอนนั้นเราอยู่ที่ไหน? ใครบ้างที่อยู่รอบตัวที่เรามองว่าช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้กับเราได้? อะไรทำให้เราอยู่ในขั้นตอนของกระบวนการสร้างสรรค์? คำถามเหล่านี้เป็นคำถามสำคัญที่ควรถามเมื่อใดก็ตามที่เรารู้สึกว่าความคิดสร้างสรรค์ของคุณไม่ไหลลื่น บางครั้งการขาดนวัตกรรมอาจมีสาเหตุมาจากพฤติกรรมที่ทำเป็นประจำในแต่ละวัน สภาพแวดล้อมที่เราใช้ชีวิตอยู่ หรือทั้งสองอย่างรวมๆ กัน ดังนั้นการตั้งคำถามว่าอะไรที่ฉุดรั้งเราไว้คือก้าวแรกที่สำคัญในการก้าวไปข้างหน้า คำตอบที่ได้จะเป็นแนวทางให้เราปฏิบัติตามต่อไปเพื่อให้ได้มาซึ่งไอเดียที่เราต้องการ

4. พร้อมที่จะเปิดรับความเปลี่ยนแปลง กล้าที่จะเสี่ยง
พึงทราบว่าความคิดสร้างสรรค์เป็นกระบวนการทางอารมณ์ บางครั้งความคิดสร้างสรรค์อาจทำให้รู้สึกอึดอัด หากเราไม่เปิดรับแนวคิดที่ท้าทายในสิ่งที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน จะทำให้เรามีช่วงเวลาที่ยากลำบากในการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ตัวอย่างเช่น หากเรามุ่งเน้นไปที่การทำอย่างไรเพื่อไม่ให้ตกงาน หรือมัวแต่คิดว่าจะกอดเก้าอี้ไว้อย่างไร แทนที่จะมองหาหนทางขยับขยายไปสู่งานใหม่ที่ดีกว่า นั่นหมายความว่าเราอาจหวาดกลัวว่าเรือที่คุณนั่งอยู่นั่นจะเกิดอาการโคลงเคลง เลยได้แต่นั่งนิ่งๆ ไม่ขยับตัว หรือกล่าวได้ว่าเราอาจกำลังตกอยู่ในสภาวะที่ไม่ชอบความเสี่ยงโดยที่ไม่รู้ตัว
Amy Stanton บอกว่า สิ่งนี้ทำให้เธอคลั่งไคล้การทำงานในสภาพแวดล้อมขององค์กรขนาดใหญ่ในช่วงต้นอาชีพของเธอ เพราะดูเหมือนผู้คนจะไม่ค่อยให้ความสำคัญกับการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ส่วนใหญ่มักจะกังวลกับการทำผลกำไรที่เพิ่มขึ้นและทำให้ตัวเองดูดีขึ้นในสายตาของหัวหน้า และแม้ว่านี่อาจดูเหมือนแนวทางที่ดีในระยะสั้น แต่ก็ไม่่ได้ช่วยทำให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ ความก้าวหน้า หรือนวัตกรรมที่แท้จริง และนั่นอาจกลายเป็นวงจรอันตราย เพราะยิ่งเวลาผ่านไปนานวันเข้า ความคิดสร้างสรรค์ก็จะยิ่งหดหายลงไปเรื่อยๆ จนแร้นแค้นและขาดแคลนในที่สุด
สิ่งสำคัญอีกประการที่ต้องตระหนักให้ดีก็คือ ไม่ว่าเราจะพยายามเตรียมตัวอย่างหนักแค่ไหน โลกก็จะเปลี่ยนไป ลองดูสิว่าโควิด-19 ส่งผลกระทบต่อทุกประเทศทั่วโลกอย่างไร หลายสิ่งหลายอย่างพลิกผันกลับตาลปัตรเพราะโรคระบาดนี้มากแค่ไหน ดังนั้นส่วนหนึ่งของความสามารถในการปรับตัวได้อย่างรวดเร็วคือการเปิดรับความจริงที่ว่าอะไรที่ใช้ได้ดีในวันนี้ พอถึงพรุ่งนี้อาจใช้ไม่ได้แล้วก็เป็นได้
ดังนั้นเราเลือกได้ว่าจะยอมถูกลากไปสู่อนาคตแบบถูลู่ถูกัง หรือจะยอมรับการเปลี่ยนแปลงและคว้าโอกาสเพื่อก้าวไปสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ

5. จงกล้าหาญ อย่าหวาดหวั่น
เหนือสิ่งอื่นใด ความกล้าหาญเป็นส่วนสำคัญของการสร้างนวัตกรรม…เป็นเรื่องยากที่เราเป็นเพียงคนเดียวในห้องประชุมที่กล้าจะแนะนำสิ่งที่แตกต่างออกไปจากคนอื่นโดยสิ้นเชิง แต่เราต้องพาตัวเองไปอยู่ในจุดนั้นให้ได้จริงๆ
เป็นเรื่องยากโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเราเชื่อว่าทิศทางใหม่คือทิศทางที่ถูกต้องและ 99% ของคนในห้องประชุมที่ยังไม่เห็นด้วยกับเรา แต่ด้วยความเชื่อมั่นในตัวเองในระดับหนึ่งซึ่งมาพร้อมกับการเป็นผู้ริเริ่มที่แท้จริง ทำให้เราเต็มใจที่จะลองเสี่ยงดู นั่นหมายความว่าเราต้องมีความกล้าหาญนั่นเอง
Amy Stanton บอกว่า สำหรับเธอแล้วนวัตกรรมที่แท้จริงคือ การที่ตลอดชีวิตการทำงานของคนๆ หนึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงและปรับปรุงตัวเองอยู่เสมอ กระทั่งสภาพแวดล้อมในการใช้ชีวิตและการทำงาน รวมถึงการเปลี่ยนแปลงบริษัท สินค้าและบริการอยู่เสมอ การผลักดันตัวเอง กล้าที่จะเสี่ยงตลอดเวลาไม่หวั่นเกรงว่าจะเจอะเจออะไรในอนาคต และนั่นคือเส้นทางของนักบุกเบิก ผู้ระเบิดไอเดียสร้างสรรค์นวัตกรรมคนแล้วคนเล่า
ว่าแต่คุณล่ะ จะกล้าพอไหม
ที่มา : Do these 5 things and you’ll never run out of new ideas










