จาก นักบัญชี ถึง CFO กับ ภารกิจการ Upskill & Reskill เพื่อความอยู่รอดในโลกใบใหม่

เป็นที่ยอมรับว่ายุค Disruption นี้ ได้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของความเปลี่ยนแปลงหลากหลายด้าน ว่าจะเป็นการเปลี่ยนรูปแบบการดำเนินธุรกิจ การใช้ชีวิตประจำวัน รวมถึงวิธีการทำงานของแต่ละสายอาชีพอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน โดยเฉพาะภูมิศาสตร์การแข่งขันทางธุรกิจที่เปลี่ยนรูปแบบไปด้วยการชี้วัดความสามารถในการแข่งขันจะไม่ได้ขึ้นอยู่กับ “ขนาด” หรือ “เสถียรภาพ” อีกต่อไป แต่กลับขึ้นอยู่กับ “ความเร็ว” ในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างและกลยุทธ์ในการดำเนินธุรกิจเพื่อความอยู่รอด และปรากฎการณ์นี้เองที่ส่งผลต่อบุคคลในแต่ละวิชาชีพ ให้ต้องพิชิต ภารกิจการ Upskill & Reskill เพื่อความอยู่รอดด้วย

โดยต้องเกิดการปรับไปสู่วิธีการที่มีประสิทธิภาพกว่าเดิม ซึ่งเป็นตัวชี้วัดสำคัญในการรักษาความสามารถในการแข่งขันต่อไปในอนาคต ดังนั้น การพัฒนาความสามารถในการแข่งขันของบุคลากรในแต่กลุ่มอาชีพจึงเป็นประเด็นที่องค์กรต่างๆให้ความสำคัญมากขึ้น เพื่อทำให้องค์กรขับเคลื่อนด้วยวัฒนธรรมการเรียนรู้อย่างไม่หยุดนิ่งให้ได้
โดยเฉพาะวิชาชีพสายงานการเงินและบัญชีเองนั้น ที่มีความจำเป็นต้องเรียนรู้พัฒนาทักษะใหม่ในหน้าที่การงานอย่างมากที่สุด เนื่องจากเป็นสายงานที่มีความเสี่ยงจะถูกทดแทนด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่เป็นอันดับต้นๆในอีก 5 ปีข้างหน้า
นภารัตน์ ศรีวรรณวิทย์
นภารัตน์ ศรีวรรณวิทย์ กรรมการในคณะกรรมการวิชาชีพบัญชีด้านการบัญชีบริหาร สภาวิชาชีพบัญชี
เพราะลักษณะการทำงานที่ต้องใช้ทักษะเฉพาะเจาะจง ทำให้งานส่วนใหญ่เป็นงาน Routine ที่เป็นไปตามระเบียบกฎเกณฑ์ขณะที่ ฝ่ายการเงินและบัญชีเป็นเพียงแค่หน่วยงานสนับสนุนธุรกิจเท่านั้น
แม้แต่ผู้บริหารระดับสูงสุดในสายงานการเงินอย่างผู้ที่อยู่ในตำแหน่ง CFO ยังต้องปรับเปลี่ยนบทบาทในองค์กรให้มีความรู้และทักษะใหม่นอกเหนือจากแค่การบริหารทางการเงินเท่านั้น
ด้วยความจำเป็นทั้งหมดที่กล่าวมานี้ ทำให้การวางแผนพัฒนาเส้นทางอาชีพและส่งเสริมการเรียนรู้ ตลอดจนการฝึกฝนทักษะใหม่แก่บุคลากรให้มีความพร้อมกับการทำงานรูปแบบใหม่ที่ช่วยเพิ่มมูลค่าทางธุรกิจต่อไปได้ เป็นหนึ่งใน ภารกิจการ Upskill & Reskill ที่ควรทำให้เกิดขึ้นในสายงานนี้อย่างเป็นรูปธรรม
นภารัตน์ ศรีวรรณวิทย์ กรรมการในคณะกรรมการวิชาชีพบัญชีด้านการบัญชีบริหาร สภาวิชาชีพบัญชี จึงได้เขียนบทความให้ความรู้ในเรื่อง “Upskill และ Reskill ความท้าทายสำหรับ CFO และผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว” เพื่อนำเสนอในเว็บไซต์ สภาวิชาชีพบัญชี ซึ่งมีความน่าสนใจที่เราอยากหยิบยกมาสรุปเป็นเทคนิคสำหรับ นักบัญชี จนถึง CFO ในการนำไปปรับใช้ใน ภารกิจการ Upskill & Reskill ของสายวิชาชีพนี้อย่างได้ผล

รู้กันก่อน อะไรคือหัวใจสำคัญของ ภารกิจการ Upskill & Reskill ของวิชาชีพการเงินและการบัญชี

นภารัตน์ ผู้เขียนบทความชิ้นนี้ได้กล่าวต่อว่า ยิ่งในช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมา กระแสเทคโนโลยีดิจิทัลต่างๆ ได้ถาโถมเข้ามากระทบต่อการดำเนินวิชาชีพการเงินและการบัญชีอย่างมาก แบบหลีกเลี่ยงไม่ได้
“โดยเฉพาะในประเด็นเรื่อง Big Data ที่เป็นสิ่งที่ทุกองค์กรให้ความสนใจอย่างมาก เพราะด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและนวัตกรรมสมัยใหม่นี่เอง ที่ทำให้ในปัจจุบันมีเครื่องมือที่สามารถเก็บข้อมูลทางธุรกิจได้อย่างมากมายในหลากหลายมิติ และมีบริษัทที่พยายามแปลงสภาพองค์กรของตนให้เป็น Data Driven Organization มากขึ้น”

Upskill & Reskill การเงินและการบัญชี

“แต่อย่างไรก็ตาม องค์กรที่ตั้งเป้าหมายไว้แบบข้างต้นนี้ ก็ต้องมีกลยุทธ์การพัฒนาขีดความสามารถขององค์กรอย่างทั่วถึง มีแผนการลงทุนในเทคโนโลยีใหม่ควบคู่ไปกับการพัฒนาความรู้และทักษะของบุคลากรในการใช้เทคโนโลยีดังกล่าวด้วย”
“ด้วยเหตุนี้เอง ที่ทำให้ บุคลากรสายงานการเงินและบัญชี ต้องมีทักษะในการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงธุรกิจ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนองค์กรให้เป็น Data Driven Organization อย่างแท้จริง และยังมีความจำเป็นต้องพัฒนาความรู้และทักษะการทำงานใหม่เพื่อยกระดับขีดความสามารถขององค์กรให้มีความพร้อมที่จะเติบโตต่อไป ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา”
โดยก่อนจะไปชี้ให้เห็นว่า ภารกิจการ Upskill & Reskill ซึ่งหมายถึง การยกระดับให้บุคลากรสายการเงินและการบัญชีมี Skillset ที่จำเป็นสำหรับการทำงานในยุคนี้ ประกอบไปด้วยทักษะอะไรบ้าง ผู้เขียนบทความได้อธิบายถึง เทคโนโลยีและนวัตกรรม ที่มีผลต่อการทำงานของคนในวิชาชีพการเงินและการบัญชีที่ผ่านมา ว่า
“การ Upskilling หรือ การพัฒนาทักษะ คือ การเรียนรู้วิธีการทำงานใหม่ๆ เพื่อให้งานที่ทำอยู่แตกต่างไปจากเดิม เช่น นักบัญชีเรียนรู้วิธีการนำกระบวนการ Robotics Process Automation เพื่อจัดเตรียมข้อมูลทางการเงินลักษณะ Real-time ที่ใช้ทั้งภายในและนอกองค์กรได้อย่างทั่วถึง”
“ขณะที่การ Reskilling คือ การพัฒนาทักษะใหม่หรือทักษะที่สูงขึ้น เพื่อทำงานหรือรับบทบาทใหม่ในองค์กรได้ เช่น พนักงานบริษัทในสายงานบัญชีที่มีหน้าที่ทำ Data Entry ซึ่งเป็นการเรียนรู้ทักษะวิเคราะห์ข้อมูลเชิง Big Data หรือเรียนรู้วิธีการใช้เครื่องมือ AI เพื่อตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงในการทุจริตทางบัญชีได้”

“โดยพนักงานที่ผ่านการ Reskilling หรือ Upskilling สามารถถ่ายทอดความรู้ดังกล่าวมาพัฒนาทักษะของบุคลากรในองค์กรคนอื่นได้ด้วยเช่นกัน”


8 ทักษะ Skillset ที่จำเป็นสำหรับ CFO และนักบัญชี ในยุคแห่งการดิสรัป

ทั้งนี้ บทบาทของ CFO และนักบัญชีในโลกยุคดิจิทัล ได้ยกระดับจากผู้บริหารการเงินของบริษัท มาเป็นผู้นำองค์กรในการขับเคลื่อนแผนกลยุทธ์และเป็นผู้นำและบริหารการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมการทำงานขององค์กร โดยนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่มาใช้ในการปฏิบัติงาน สามารถบริหารและวิเคราะห์ข้อมูลทางธุรกิจในลักษณะ Real-time เพื่อประกอบการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

info 8 ทักษะ Skillset

และทักษะหลักที่ CFO และนักบัญชี ควรต้องมีเพื่อความอยู่รอด และการทำงานที่มีประสิทธิภาพในอนาคตมีอยู่ 8 ประเภท
  • ทักษะการบริหารจัดการแรงงานดิจิทัล (Digital Labour)
CFO และนักบัญชีจะต้องมีความสามารถในการบริหารจัดการ “แรงงานดิจิทัล” ผ่านการทำงานของ AI, RPA และ Machine Learning เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารองค์กร
  • ทักษะด้านความมั่นคงและปลอดภัยทางไซเบอร์ (Cybersecurity)
CFO และนักบัญชีต้องตระหนักถึงภัยคุกคามทางไซเบอร์ ที่อาจสร้างความเสียหายทางการเงินแก่องค์กร ทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยจะต้องสามารถวิเคราะห์ผลกระทบต้นทุนและผลประโยชน์ และปลูกฝังจิตสำนึกด้าน Cybersecurity ในองค์กรเพื่อบริหารความเสี่ยงทางไซเบอร์ได้อย่างยั่งยืน
  • ทักษะการวิเคราะห์ข้อมูล (Data Analysis Leadership)
CFO และนักบัญชีจะต้องสามารถวิเคราะห์ข้อมูลเชิงธุรกิจนอกเหนือจากการเงินได้ เช่น ข้อมูลพฤติกรรมและการตัดสินใจของผู้บริโภค และคาดการณ์แนวโน้มที่จะเกิดขึ้นในอนาคตได้อย่างแม่นยำ โดยใช้เครื่องมือดิจิทัลต่าง ๆ ให้เกิดประโยชน์สูงสุด
  • ทักษะการสื่อสารความร่วมมือระหว่างสายงาน (Cross-functional Collaboration)
ในยุคที่เทคโนโลยีและนวัตกรรมสมัยใหม่มีส่วนช่วยให้ข้อจำกัดในการทำงานระหว่างสายงานลงได้ CFO และนักบัญชีจึงต้องสามารถเป็นตัวกลางในการเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างสายงาน เปรียบเสมือนที่ปรึกษาทางธุรกิจขององค์กร เพื่อให้องค์กรมีความพร้อมในการรับมือความเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นได้
  • ทักษะด้านอารมณ์และสังคม (Soft Skills)   
CFO และนักบัญชีต้องมีความสามารถในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดี สามารถนำเสนอข้อมูลซับซ้อนให้บุคคลจากต่างสายงานให้ทุกคน ทุกฝ่ายเข้าใจได้ ด้วยเหตุนี้ จึงจำเป็นต้องมีทักษะด้านมนุษย์สัมพันธ์เป็นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นทักษะในการสื่อสาร การกระชับสัมพันธไมตรีกับผู้มีส่วนได้เสียและการเจรจาต่อรองก็ตาม
  • ทักษะด้านบรรษัทภิบาล สังคม และสิ่งแวดล้อม (ESG Skills)
ประเด็น ESG จะกลายเป็นตัวแปรสำคัญให้นักลงทุนหันมาสนใจกับบริษัทมากขึ้นในอนาคต ดังนั้น CFO และนักบัญชี ต้องขยายบทบาทมาเป็นผู้ขับเคลื่อนส่วนงานนักลงทุนสัมพันธ์ และจะต้องเป็นผู้ร่วมกำหนด พัฒนากลยุทธ์ด้านความยั่งยืนขององค์กร ควบคู่ไปกับคณะกรรมการด้านความยั่งยืนด้วย
  • ทักษะการทำความเข้าใจภาพใหญ่องค์กร (Broader Picture)              
CFO และนักบัญชีจะต้องเข้าใจภาพใหญ่ของเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม รวมถึงการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศการดำเนินธุรกิจ เพื่อเป็นแรงผลักดันในการศึกษาหาโอกาสการลงทุนใหม่ให้แก่องค์กรได้
  • ทักษะความเข้าใจในเทคโนโลยีปัจจุบันและอนาคต (Understanding Present and Future Technologies)    
CFO และนักบัญชีจะต้องมีไหวพริบในการทำความเข้าใจความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีในอนาคต ที่จะสามารถรองรับขนาดธุรกิจที่ใหญ่ขึ้น และต้องพยายามหาทางลดภาระการทำงานด้วยมือ กระจายทรัพยากรไปในงานวิเคราะห์และงานที่เพิ่มมูลค่าของบริษัทได้มากขึ้น เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันต่อไปในระยะยาว

info Upskilling และ Reskilling องค์กร

ต่อคำถามต่อมา ที่ว่า แล้วจะทำให้ 8 ทักษะที่ Economic Times CFO (ETCFO.com) สรุปว่าเป็นทักษะจำเป็น หรือ Skillset ที่จำเป็นบุคลากรสายวิชาชีพการเงินและการบัญชี เป็นเป้าหมายในการปรับตัวของคนทำงานได้อย่างเป็นรูปธรรมได้อย่างไร? ผู้เขียนบทความ ได้สรุปไว้ในคำชี้แนะตอนท้ายว่า
“การ Upskilling และ Reskilling บุคลากรในองค์กรนั้นสามารถทำได้ทันที ไม่จำเป็นต้องใช้งบประมาณหรือการลงทุนขนาดใหญ่ตั้งแต่แรก แต่จะต้องประกอบด้วยการดำเนินการตามขั้นตอน ดังนี้
  1. วางแผนการฝึกฝนทักษะการทำงานและความรู้ใหม่อย่างชัดเจน
  2. สร้าง Roadmap การพัฒนาทักษะและมอบหมายบทบาทหน้าที่แตกต่างจากเดิม
  3. ในยุคหลัง COVID-19 ที่มีการปฏิบัติงานจากนอกสถานที่ทำงานได้บุคลากรจะสามารถเรียนรู้ทักษะใหม่ได้ยืดหยุ่นมากขึ้น ควรชี้แนะแนวทางการผสมผสานเวลาทำงานและการเรียนรู้ให้กลมกลืนกับชีวิตประจำวันของคนทำงาน ให้ได้
  4. องค์กรต้องมีระบบการติดตามความคืบหน้าและทดสอบสิ่งที่เรียนรู้มาอย่างชัดเจน
  5. ขับเคลื่อนกระบวนการนี้อย่างต่อเนื่อง เพราะการเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้ต้องไม่ใช่การทำครั้งเดียวจบ แต่จะต้องทำต่อไปเรื่อยๆ เพื่อหล่อหลอมวัฒนธรรมการเรียนรู้แบบไม่มีขีดจำกัด เพราะทุกวันนี้มีความรู้และทักษะใหม่ให้เรียนรู้อยู่ตลอดเวลา

ที่มา : เรียบเรียงจาก บทความเรื่อง “Upskill และ Reskill ความท้าทายสำหรับ CFO และผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว” โดย นภารัตน์ ศรีวรรณวิทย์ กรรมการในคณะกรรมการวิชาชีพบัญชีด้านการบัญชีบริหาร สภาวิชาชีพบัญชี เผยแพร่ในเว็บไซต์ สภาวิชาชีพบัญชี


การปรับตัวด้วยทักษะที่จำเป็นสำหรับแต่ละวิชาชีพ เป็นหนทางที่ทำให้ทุกคนอยู่รอดได้ในยุคแห่งการดิสรัปนี้

How to เพิ่มทักษะสำหรับคนทำงาน ด้วยการ ‘สื่อสารให้เป็น’

10 ทักษะจำเป็น World Economic Forum ย้ำชัด คนทำงานควรต้องมีในปี 2025 ถ้าไม่อยากถูกดิสรัป

ชี้ ‘อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ไทย’ จะโตได้ บุคลากรที่มีทักษะ ‘โลจิสติกส์อัจฉริยะ’ ต้องเพิ่มขึ้นด้วย