มาตรการที่คอยควบคุมและป้องกันการแพร่ระบาดของโรค COVID-19 บังคับให้ธุรกิจทั้งขนาดใหญ่และเล็กจากทั่วทุกมุมโลก ก้าวเข้าสู่โลกยุคดิจิทัลและยากจะหลีกเลี่ยง ซึ่งได้สร้างทั้งโอกาสและความท้าทายมากมายให้บริษัทหลายแห่ง บางแห่งประสบความยากลำบาก บางแห่งประสบความสำเร็จและเติบโตอย่างก้าวกระโดด เกิดเป็นคำถามชวนคิด 3 ข้อ ดังนี้
เคล็ดลับเบื้องหลังความสำเร็จของ ‘ธุรกิจที่โตได้ในช่วง COVID-19’ คืออะไร?
ใครคือ ‘ผู้ประกอบการที่จะประสบความสำเร็จ’?
จะเดินหน้าธุรกิจอย่างไรเพื่อให้ไปต่อได้ในระยะยาว?
เคล็ดลับเบื้องหลังความสำเร็จของ ‘ธุรกิจที่โตได้ในช่วง COVID-19’ คืออะไร?
ก่อนอื่นเรามาพูดถึงโอกาสที่เกิดขึ้นจากการระบาดของไวรัสโควิด-19 โดยเริ่มจากสิ่งแรกที่สำคัญที่สุดคือ พฤติกรรมการใช้แพลตฟอร์มออนไลน์ของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว
เราคงปฏิเสธไม่ได้ว่าการระบาดของโรค COVID-19 นั้นถือเป็นปัจจัยหลักที่มากระตุ้นให้ผู้คนเข้าสู่ยุคดิจิทัลอย่างฉับพลัน รวมไปถึงการเพิ่มขึ้นของการบริการแบบออนดีมานด์ตั้งแต่การซื้อของ บริการส่งอาหารเดลิเวอรี่ การขนส่ง และอื่นๆ ซึ่งในเวลาเดียวกัน การใช้งานของระบบดิจิทัลที่ขยายตัวอย่างรวดเร็วนั้น ได้เปิดช่องทางใหม่ๆ ให้แบรนด์สามารถเชื่อมต่อและสื่อสารกับลูกค้าได้โดยตรงตลอด 24 ชั่วโมง
นอกจากนี้ การชะลอตัวของธุรกิจยังเข้ามาช่วยเพิ่มเวลาว่างให้กับธุรกิจต่างๆ เพื่อคิดทบทวน วิเคราะห์ และปรับแผนธุรกิจที่ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงและแนวทางอันเป็นประโยชน์ของบริษัทในอนาคต
มาเรียนรู้สองกลยุทธ์ที่บริษัทต่างนำมาปรับใช้ขับเคลื่อนธุรกิจ พัฒนาและสร้างสรรค์แนวความคิดใหม่ เพื่อให้ทุกองค์กรก้าวข้ามวิกฤตในครั้งนี้ไปได้
1) การลดค่าใช้จ่ายและสร้างสถานะบนโลกออนไลน์
ในยุคที่สังคมออนไลน์ขึ้นมามีอิทธิพลกับคนรุ่นใหม่ การดำเนินธุรกิจแบบมีหน้าร้านกลายเป็นเรื่องล้าหลัง ต่อจากนี้คือ ยุคของการทำธุรกิจแบบดิจิทัลอย่างสมบูรณ์แบบ โดยองค์กรที่สามารถปรับตัวและก้าวเข้าสู่โลกดิจิทัลได้อย่างรวดเร็ว จะได้เปรียบทางธุรกิจเหนือคู่แข่งและสามารถเติบโตได้ในอนาคต
การปรับเปลี่ยนพื้นที่ทำงานยังสามารถช่วยให้องค์กรของคุณประหยัดค่าใช้จ่ายได้อีกด้วย เนื่องจากพนักงานสามารถทำงานที่บ้านได้ ซึ่งทำให้ความจำเป็นของอุปกรณ์เครื่องใช้สำนักงานลดลงเช่นเดียวกัน

รายงานแนวโน้มธุรกิจและอุตสาหกรรมไทยจากวิจัยกรุงศรีปี พ.ศ. 2564-2566 ระบุว่า ยอดขายในห้างสรรพสินค้าลดลงถึง 8.5% ในปี 2563 ในขณะที่ยอดขายออนไลน์กลับมีการเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง อันเป็นผลมาจากการเว้นระยะห่างทางสังคมในช่วงของการแพร่ระบาด โดยมีการคาดการณ์ว่า การเติบโตของยอดขายออนไลน์จะเพิ่มสูงขึ้นอย่างชัดเจนภายในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า เนื่องจาก COVID-19 ได้เร่งการเปลี่ยนแปลงจากการขายแบบดั้งเดิมไปสู่ช่องทางดิจิทัล
ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นถึงโอกาสที่ดีสำหรับธุรกิจในการปรับเปลี่ยนการดำเนินงานส่วนใหญ่เข้าสู่ระบบดิจิทัล ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสมากมาย ไม่ว่าจะเป็นการประหยัดค่าใช้จ่าย ตั้งแต่ค่าเช่า ค่าบำรุงรักษา ไปจนถึงการจ้างพนักงานหน้าร้าน
ดังนั้น ถ้าคุณยังไม่เริ่มคิดหาวิธีการเปลี่ยนแปลงธุรกิจของคุณให้สอดคล้องกับยุคดิจิทัลแล้ว ธุรกิจของคุณอาจยากที่จะประสบความสำเร็จและก้าวต่อได้
คำแนะนำขั้นตอนแรกคือ เริ่มต้นธุรกิจในหลากหลายช่องทาง ทั้งแพลตฟอร์มออนไลน์และออฟไลน์ควบคู่กัน เพราะจะช่วยให้ธุรกิจสามารถปรับตัวเข้าสู่ยุคดิจิทัลได้อย่างราบรื่นยิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยให้ธุรกิจสามารถดำเนินงานหน้าร้านหรือในสำนักงานส่วนหนึ่งไว้ได้ ในขณะที่ปรับใช้ช่องทางดิจิทัลเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของการทำงาน และช่วยลดค่าใช้จ่ายได้ในเวลาเดียวกัน
ทั้งนี้การปรับเปลี่ยนระบบการทำงานนี้อาศัยโครงสร้างพื้นฐานแบบ Omnichannel ที่มั่นคง เพื่อสร้างระบบการสื่อสารในหลากหลายช่องทางได้อย่างไร้รอยต่อระหว่างธุรกิจและลูกค้า

2) ให้ความสำคัญกับพนักงาน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความกระตือรือร้น
การสร้างความกระตือรือร้นและความมุ่งมั่นให้กับพนักงานในช่วงโควิดถือเป็นเรื่องท้าทายสำหรับองค์กร ซึ่งไม่ควรละเลย
องค์กรอาจมีการพิจารณาบทบาทและหน้าที่ของพนักงานในบริษัทใหม่ เพื่อให้พนักงานสามารถปรับตัวกับระบบการทำงานแบบใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด สิ่งสำคัญที่ควรคำนึงคือ ธุรกิจของคุณสามารถเจริญเติบโตได้แม้ในช่วงการแพร่ระบาดของ COVID-19 หรือไม่
หลายคนคงมีคำถามคาใจว่า ข้อดีของการแพร่ระบาดของ COVID-19 มีอะไรบ้าง หลักๆ คงหนีไม่พ้น การทำให้บริษัทต่างๆ ตระหนักว่าพนักงานหลายตำแหน่งสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพแม้ไม่ได้อยู่ที่สำนักงาน
ยกตัวอย่าง contact center ที่สามารถทำงานได้จากระยะไกล ผ่านการใช้แพลตฟอร์มบนคลาวด์ที่สามารถเชื่อมต่อพนักงานบริการกับลูกค้าได้อย่างราบรื่น ทุกที่ ทุกเวลา และยังสามารถเชื่อมต่อข้อมูลกับแผนกอื่นๆ ภายในบริษัทได้ในขณะเดียวกัน
นอกจากนี้ การทำงานร่วมกันถือเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งสำหรับการเสริมสร้างกำลังใจและส่งเสริมวัฒนธรรมภายในองค์กรให้มีความน่าอยู่ โดยปัจจุบันมีแพลตฟอร์มและเครื่องมือสำหรับการทำงานร่วมกันมากมายที่สามารถให้พนักงานสามารถสื่อสารและทำงานร่วมกันจากที่บ้านได้อย่างสะดวกง่ายดาย
ใครคือ ‘ผู้ประกอบการที่จะประสบความสำเร็จ’?
ใครจะสามารถประสบความสำเร็จในช่วงเวลานี้ หากไม่ใช่บริษัทที่พร้อมจะเปลี่ยนแปลงและลงทุนเพื่อพัฒนา ตลอดจนพร้อมที่จะก้าวไปข้างหน้าเพื่อยกระดับการบริการลูกค้าที่เหนือกว่า ไม่ว่าสถานการณ์จะท้าทายเพียงใด
อีกทั้งบริษัทที่มีความคล่องตัวและสามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจได้ตามที่ลูกค้าต้องการ เพื่อตอบโจทย์ชีวิตประจำวันของลูกค้าที่คาดหวังที่จะได้รับประสบการณ์ที่ดีและบริการออนไลน์ที่สามารถรักษามาตรฐานไว้ได้
การกำหนดแนวทางของแบรนด์ถือเป็นหัวใจสำคัญในการดำเนินธุรกิจ ไม่ใช่เพียงแค่ช่วงของการกักตัวเท่านั้น แต่หลังจากการแพร่ระบาดเช่นกัน ทั้งนี้เพื่อให้แน่ใจว่า ธุรกิจของคุณจะประสบความสำเร็จได้ในระยะยาว โดยสามารถสร้างกลยุทธ์การตลาดและความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้า สร้างฐานลูกค้า ดูแลความสัมพันธ์ ตลอดจนขยายและรักษากลุ่มลูกค้าไว้ได้ อย่างต่อเนื่อง ด้วยวิธีการเหล่านี้
เน้นบริการ ไม่เน้นขาย
การเน้นการบริการ มากกว่าการขายสินค้านั้นเป็นกลยุทธ์ที่เข้ามามีบทบาทสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงของการกักตัว เพราะการที่ลูกค้าไม่สามารถเข้าถึงแบรนด์ได้แบบในอดีต ผู้บริโภคมักมองหาแบรนด์ที่พวกเขาสามารถมีปฏิสัมพันธ์ไปกับแบรนด์นั้นๆ ทุกที่ ทุกเวลา การสร้างประสบการณ์เพียงการซื้อสินค้าอย่างเดียวจึงไม่เพียงพออีกต่อไป คุณต้องคว้าโอกาสที่จะส่งมอบบริการและประสบการณ์อันเหนือระดับอย่างครบวงจรให้กับลูกค้าของคุณ เพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น
อาทิ เมื่อร้านค้าออฟไลน์ต้องปิดกิจการลง Nike ยกเลิกการสมัครสมาชิกแบบชำระเงินผ่านแอป Nike Training Club พร้อมให้สิทธิ์เข้าถึงวิดีโอออกกำลังกาย เทคนิค และเนื้อหาแบบเฉพาะบุคคลตามกิจกรรมของผู้ใช้แบบไม่เสียค่าใช้จ่าย โดยกลยุทธ์ดังกล่าวทำให้การมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างแบรนด์กับลูกค้าในแอปเพิ่มขึ้นถึง 80% และเพิ่มยอดขายออนไลน์ถึง 30%

รับฟังเสียงของลูกค้า
อีกสิ่งที่สำคัญมากที่ควรต้องทำคือ การรับฟังลูกค้าของคุณ การฟังเป็นกุญแจสำคัญในการเริ่มต้นแคมเปญการตลาดของคุณ คุณควรเข้าใจถึงความต้องการของลูกค้า โดยสามารถเริ่มจากการวิเคราะห์พฤติกรรมของพวกเขาผ่านช่องทางออนไลน์ เช่น ในแอปหรือช่องทางอื่นๆ ซึ่งจะช่วยให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับพฤติกรรมและความรู้สึกของพวกเขา
เมื่อคุณทำความเข้าใจกับสิ่งที่ลูกค้าต้องการแล้ว คุณก็จะสามารถใช้แนวทางที่เน้นลูกค้าเป็นศูนย์กลาง เพื่อตอบสนองความต้องการที่สอดคล้องกับพฤติกรรมของพวกเขาได้โดยตรง และเปิดช่องทางสานสัมพันธ์อันดีกับลูกค้า ตัวอย่างที่ดีในการใช้ประโยชน์จากแนวทางที่เน้นลูกค้าเป็นศูนย์กลางในประเทศไทยคือ บริการ Chat and Shop ที่ห้างสรรพสินค้าชั้นนำหลายแห่งกำลังใช้อยู่ในตอนนี้ ซึ่งเป็นบริการที่ช่วยให้ลูกค้าสามารถสนทนากับผู้ช่วยส่วนตัวได้ระหว่างประสบการณ์การซื้อสินค้า บริการที่ครบวงจรและเฉพาะส่วนบุคคลเช่นนี้ สามารถช่วยยกระดับประสบการณ์ของลูกค้าได้อย่างมาก และสามารถช่วยธุรกิจ รักษา เสริมสร้าง และยืดอายุความสัมพันธ์ระหว่างแบรนด์กับลูกค้าได้ในช่วงกักตัวและในระยะยาวต่อไป

นำเสนอเนื้อหาแบบเฉพาะรายบุคคล (personalization)
การสร้างสรรค์ประสบการณ์ที่ดีต่อแบรนด์ผ่านช่องทางดิจิทัลอาศัยการบอกเล่าเรื่องราวที่น่าสนใจ อย่างไรก็ตาม การบอกเล่าเรื่องราวมักไร้ความหมายและไม่น่าสนใจหากไม่มีเนื้อหาที่ดึงดูดมากพอ ถึงแม้ว่าจะมีการใช้มาตรการผ่อนปรนมากขึ้นแต่การเว้นระยะห่างทางสังคมยังคงเป็นมาตรการที่จำเป็น และสิ่งที่ทุกคนกำลังตามหาคือความผูกพันทางอารมณ์ การสร้างเนื้อหาตามบริบทอาศัยการสื่อสารตอบโต้ที่เฉพาะบุคคล และการเข้าถึงตัวแบรนด์ได้ตามเวลาผ่านช่องทางที่ลูกค้าต้องการ ข้อความควรมีเนื้อหาที่ตรงจุดและถูกส่งไปสู้ช่องทางที่ลูกค้าเลือก
หนึ่งในตัวอย่างของการสร้างความเฉพาะบุคคลคือ ทางเลือกการสร้างสรรค์ต่าง ๆ ในแอป Spotify’s ที่ช่วยให้ผู้ใช้สามารถทำ playlist ส่วนตัวได้ อีกทั้งยังนำเสนอเพลงที่ถูกเลือกมาให้ผู้ใช้โดยเฉพาะตามรสนิยมและพฤติกรรมการฟังเพลงของผู้ใช้แต่ละคน การสร้างความเฉพาะบุคคลในระดับนี้ไม่เพียงแต่จะช่วยเพิ่มความสัมพันธ์ระหว่างแบรนด์กับลูกค้า แต่ยังช่วยเสริมสร้างความผูกพันทางความรู้สึกที่สามารถกลายมาเป็นความจงรักภักดีต่อแบรนด์ได้ในระยะยาว
เชื่อมต่อเทคโนโลยีทุกที่ทุกเวลา
ในขณะที่คุณอาจมีกลยุทธ์ในการสร้างความผูกพันกับลูกค้าแล้ว – การปฏิบัติจริงและต่อยอดจากกลยุทธ์นั้นต้องอาศัยความช่วยเหลือจากเทคโนโลยี เพื่อสร้างความสัมพันธ์อันราบรื่นกับลูกค้าตลอดการบริการ
นอกจากนี้ ช่องทางดิจิทัลที่เพิ่มขึ้นทำให้ การขับเคลื่อนกลยุทธ์ด้วยข้อมูลกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างประสบการณ์ให้กับลูกค้า อีกทั้งการสร้างฐานข้อมูลลูกค้าตั้งแต่ก่อนเริ่มมาตรการกักตัวไปจนถึงช่วงเวลากักตัว รวมถึงพฤติกรรมแบบ new normal จะช่วยเก็บข้อมูลของผู้ใช้ผ่านเครื่องมือสื่อสารในหลากหลายช่องทาง และสามารถดึงมาวัดได้ว่าช่องทางไหนมีประสิทธิภาพมากที่สุดในการสร้างรายได้
จะเดินหน้าธุรกิจอย่างไร ถึงจะไปต่อได้ในระยะยาว?
ถึงแม้การแพร่ระบาดของโรค COVID-19 จะสร้างผลกระทบให้กับทุกภาคส่วน แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า อนาคตของธุรกิจจะมืดมน
หากมองให้ดียังมีเครื่องมือ วิธีแก้ปัญหา และทางลัดอีกมากมายที่สามารถเข้ามาช่วยลดขั้นตอนความซับซ้อนของระบบการสื่อสารให้แบรนด์สามารถสร้างประสบการณ์ที่ดีแบบรอบด้านให้แก่ลูกค้าได้
ทั้งในแง่การดูแล บริการ เพื่อรักษาความสัมพันธ์กับลูกค้าไว้ โดยในฐานะแบรนด์ การปฏิสัมพันธ์กับลูกค้าที่รวดเร็ว ตรงจุด จะช่วยสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้าแบบเรียลไทม์ ด้วยเนื้อหาที่เฉพาะเจาะจงกับลูกค้าผ่านการใช้ช่องทางต่างๆ อย่างเต็มประสิทธิภาพ
กุญแจสำคัญคือ ไม่เพียงแต่ต้องใช้การสื่อสารผ่านหลากหลายช่องทางเท่านั้น แต่ควรแน่ใจว่าช่องทางเหล่านั้น สามารถเชื่อมต่อและสอดคล้องกันได้อย่างไร้รอยต่อ ผ่านระบบสื่อสารแบบ Omnichannel เพื่อเพิ่มความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างแบรนด์และลูกค้าในทุกการสื่อสาร

เรื่อง : ศุภพร ชัยวิสุทธิ์ ผู้จัดการ อินโฟบิป (ประเทศไทย) จำกัด
แนะเคล็ดลับอื่นๆ สำหรับผู้ประกอบการที่สนใจ
กางสูตร SOLDC สร้างจุดแข็ง 5 ด้าน ช่วยคนที่มี ‘หน้าร้านออฟไลน์’ ขายได้และอยู่รอด!
ทำความรู้จัก Social Commerce และ 9 กลยุทธ์เพิ่มรายได้ ครองใจผู้บริโภคไปยาวๆ
กรณีศึกษา : The 1 เผยวิธีสร้างประสบการณ์มัดใจลูกค้า โดยมัดรวม Data จากทุกแชนแนล













