Hard skill vs. Soft skill มัดรวม 2 ทักษะจำเป็น สร้าง Manpower ที่ทุกองค์กรต้องการ

Hard skill vs. Soft skill ต่างกันอย่างไร ? ทำไมถึงมีความสำคัญในยุคนี้ ?

นี่คือคำถามง่ายๆ ที่ผุดขึ้นในหัวของพวกเรา เมื่อตกลงใจว่าจะนำเสนอเรื่องราวเปลี่ยนโลก ในประเด็น New Era of Manpower หรือ ยุคแห่งการพึ่งพาพลังของมนุษย์ ที่เราเชื่อมั่นว่าจะมาสร้างสรรค์ ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง การพัฒนา ไปในทิศทางที่ดีได้
เพราะการสร้าง Manpower ที่มีคุณภาพนั้น จำเป็นต้องวางแนวทางในการบ่มเพาะ Hard skill vs. Soft skill ที่มีประสิทธิภาพ


แล้ว Hard skill vs. Soft skill ต่างกันอย่างไร ?

ขอเริ่มต้นอธิบายแบบง่ายๆว่า Hard skill ที่กล่าวถึงนี้ นั่นคือ ทักษะที่แต่ละวิชาชีพต้องมี เช่น การเป็นช่างเชื่อม ก็ย่อมต้องมีความสามารถในการเชื่อมแผ่นเหล็กในแนวพื้น หรือ เชื่อมท่อในทางอุตสาหกรรมได้ หรือเป็นนักบัญชี ก็ย่อมต้องมีทักษะในการตรวจสอบบัญชี วิเคราะห์ รายรับ-รายจ่าย เป็นต้น โดย Hard skill มักเป็นความสามารถในการใช้เทคนิคต่างๆ ในการทำงาน ที่สอนกันได้ และสามารถวัดผลความรู้หรือความสามารถนั้นออกมาได้
ส่วน Soft skill ก็เป็นทักษะด้านอารมณ์และการบริหารจัดการความคิด ซึ่งถือเป็นทักษะที่เกี่ยวข้องกับคน ทักษะนี้อาจไม่เกี่ยวข้องกับความชำนาญในงานด้านใดด้านหนึ่งโดยตรง แต่เป็นตัวผลักดันสำคัญควบคู่ไปกับ Hard skill ให้การทำงานประสบความสำเร็จและก้าวหน้า

ดังนั้น ถ้าถามคำถามเพิ่มอีกหนึ่งคำถามว่า แล้ว 2 ทักษะนี้ ทักษะไหน มีความสำคัญมากกว่ากัน? ก็ต้องตอบตามตรงว่า มีความสำคัญเท่ากัน เปรียบเหมือนคน ต้องมีมือ 2 ข้าง ขา 2 ขา นั่นเอง
เพราะ Hard skill เป็นทักษะความชำนาญในการทำงานเฉพาะด้าน ที่ยิ่งฝึกก็ยิ่งเก่งขึ้น เป็นเหมือนใบเบิกทางให้เราสามารถเข้าทำงานได้ ในขณะที่ Soft skill เป็นทักษะที่เกี่ยวข้องกับการติดต่อประสานงานกับคน และการจัดการทางด้านอารมณ์ ซึ่งการที่เราจะทำงาน และใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขหรือไม่ ก็ขึ้นอยู่กับทักษะ Soft skill เหล่านี้

ติดปีกสู่ความก้าวหน้า ด้วย Hard skill แห่งยุคดิจิทัล ที่คนทำงานยุคนี้ ไม่มี ไม่ได้

มาถึง การเจาะลงไปที่ Hard skill สำคัญ ที่คนในยุคนี้ต้องมีไว้ เพื่อเป็นการปูทาง เป็นบันไดแต่ละขั้น ให้ก้าวขึ้นไปสู่ความสำเร็จในหน้าที่การงานให้ได้ ซึ่งถ้าอ้างอิงตาม รายงานของ  World Economic Forum ได้เผยผลการคาดการณ์ใน 5 ปีข้างหน้าไว้อย่างชัดเจนว่าโลกการทำงานจะต้องเผชิญกับภาวะ “Double disruption” ทั้งจากโควิดและการใช้ระบบ Automation เข้ามาทดแทนการจ้างคน
ด้วยผลกระทบที่เกิดขึ้นนี้อาจทำให้คนทำงานที่มีทักษะไม่ตรงกับความต้องการของตลาดที่เปลี่ยนแปลงไป มีโอกาสเสี่ยงตกงานสูง เพราะถ้าอ้างอิงตามการสำรวจล่าสุด พบว่ามีคนทำงานกว่า 50% ที่ยังขาดทักษะที่จำเป็นสำหรับปี 2025 ซึ่งประกอบด้วยทักษะ 4 กลุ่มหลัก คือ ทักษะด้านการคิดวิเคราะห์ ทักษะด้านคน ทักษะด้านเทคโนโลยี และอีกหนึ่งทักษะที่เพิ่มเข้ามาใหม่ในปีนี้ นั่นคือ ทักษะการบริหารจัดการตัวเอง

โดย หนึ่งในสี่ทักษะหลัก คือ ทักษะด้านเทคโนโลยีนี้เอง ที่เป็นหัวใจสำคัญของ Hard skill ยุคนี้
เพราะเมื่อทุกองค์กรต้องปรับตัวสู่ดิจิทัลมากขึ้น ทักษะการใช้เทคโนโลยี ตลอดจนเครื่องมือดิจิทัลและโปรแกรมใหม่ๆ จึงเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นเทคโนโลยีที่เกี่ยวกับ Data & AI, Cloud Computing, Digital Marketing & E-Commerce, Software Engineering หรือ Product Development นอกจากนี้ทักษะด้านการออกแบบและเขียนโปรแกรมก็จะยิ่งมีความต้องการมากขึ้นเช่นกัน
และทักษะที่ World Economic Forum แนะนำในกลุ่มนี้ คือ Technology use, monitoring and control – ทักษะการใช้ ดูแล และจัดการเทคโนโลยี Technology design & programming ทักษะการออกแบบและการเขียนโปรแกรม
อย่างไรก็ตาม บทความเรื่อง “Soft Skill vs. Hard Skill ? ทักษะไหนสำคัญกว่ากัน” โดยเว็บไซต์ Career SCB ได้ระบุถึง 5 Hard Skill ที่คนในยุคนี้ต้องมี ดังนี้

  • ระบบคลาวด์ (Cloud Computing)
ปฏิเสธไม่ได้ว่า Cloud กลายมาเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยีที่เข้ามามีบทบาทอย่างมากในปัจจุบัน ทำให้บริษัทหลายแห่งต้องการคนที่มีทักษะในการทำงานบนระบบคลาวด์
  • ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence หรือ AI)
AI เป็นสิ่งที่ถูกพูดถึงกันอย่างมากในช่วงระยะ 10 ปีมานี้ โดยเฉพาะการนำ AI มาใช้ทำงานแทนมนุษย์ในหลายตำแหน่งงาน คนที่สามารถพัฒนาและประยุกต์ใช้ AI เข้ากับงานได้จึงได้รับความสนใจจากองค์กรต่าง ๆ เป็นอย่างมาก
  • การวิเคราะห์เชิงตรรกะ (Analytical Reasoning)
ทักษะของการวิเคราะห์ กลายเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้กับการทำงานในองค์กรทุกประเภท โดยเฉพาะในยุคที่มีข้อมูลมหาศาลอยู่ในโลกดิจิทัล องค์กรที่ต้องการสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันจึงต้องการคนที่มีทักษะในการวิเคราะห์ข้อมูลที่นำไปสู่การตัดสินใจที่ถูกต้องได้
  • การบริหารจัดการคน (People Management)
โมเดลการบริหารคนแบบเดิมที่หัวหน้าออกคำสั่งและตามงานลูกน้อง จะหายไป เพราะนิยามของผู้นำที่ดีในโลกยุคปัจจุบันคือ ผู้นำที่สามารถโค้ชชิ่งและให้อำนาจลูกทีมทำงานได้อย่างอิสระ เต็มศักยภาพ
  • การออกแบบประสบการณ์ผู้ใช้งาน (UX Design)
การเติบโตของเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่ทำให้เกิดผู้ใช้งานมากมายบนโลกดิจิทัล ทำให้ทักษะในการออกแบบ “ประสบการณ์ของผู้ใช้งาน (User Experience)” เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ดิจิทัลที่มีประโยชน์และใช้งานง่าย กลายเป็นหนึ่งในทักษะที่หลายบริษัทต้องการ
  • Soft skill ทักษะช่วยส่งเสริม ให้การทำงานราบรื่น
ส่วนทักษะ Soft Skill ที่มาช่วยเสริมศักยภาพของคน ให้ทำงานได้อย่างราบรื่น มีหลากหลายด้านมาก แต่มีอยู่ 5 Soft Skill ที่ได้รับการแนะนำต่อๆกันมา ซึ่งถ้าสามารถฝึกฝนจนตนเองมีทักษะเหล่านี้ได้ คนๆนั้นย่อมเป็นที่รักและเป็นที่ต้องการของทุกองค์กรอย่างแน่นอน
  • Creativity หรือ ความคิดสร้างสรรค์
ยุคนี้คนที่มีความคิดสร้างสรรค์ยิ่งได้เปรียบ เพราะแค่เติมความคิดสร้างสรรค์ลงไป ไม่ว่าจะเป็นการทำงานหรือการทำธุรกิจ ย่อมเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับธุรกิจนั้น ทำให้ทำมาค้าขายได้ดีกว่าเดิม ขณะเดียวกัน เมื่อเกิดปัญหา คนที่มีความคิดสร้างสรรค์ จะคิดหาทางออกได้หลายทาง ซึ่งต้องมีสักทางที่ถูกต้อง

  • Communication หรือ การสื่อสาร
ทักษะนี้จะถูกใช้อย่างมากในการทำงานเป็นทีม ซึ่งถ้าสื่อสารได้อย่างถูกวิธี เข้าใจ นั่นหมายความว่า จะนำสู่การทำงานร่วมกันที่ราบรื่นได้ ขณะเดียวกัน ทักษะการสื่อสาร ยังมีความสำคัญอย่างมากในการ Presentation หรือนำเสนองาน เรียกว่าถ้าใครมีทักษะในการสื่อสารที่ดีและสามารถนำไปปรับใช้ในการนำเสนองานได้อย่างประทับใจผู้ฟัง หัวหน้างาน ผ็บริหาร หรือเพื่อนร่วมงาน โอกาสก้าวหน้าในอาชีพการงานย่อมสดใสแน่นอน
  • Adaptability หรือการปรับตัว
การเป็นคนที่ได้ชื่อว่า มีทักษะการปรับตัวที่ดี คนๆนั้นต้องมีส่วนผสมของ Agile หรือ ทักษะด้านความยืดหยุ่น ด้วย โดยการปรับตัวนี้ ต้องเป็นการปรับตัวในมุมบวก ไม่ใช่การปรับตัวแบบ “กิ้งก่าเปลี่ยนสี” ไปมา หรือปรับตัวแบบแบ่งพรรคแบ่งพวก นั่นเป็นการปรับตัวที่ไม่ยั่งยืน โดย การปรับตัว ที่ดี ต้องเป็นความสามารถในการปรับตัวและเอาตัวรอดให้ได้เมื่อสถานการณ์เปลี่ยนแปลงในองค์กร เช่น การปรับตัวกับการ Work from home หรือ Remote working ที่เป็นเรื่องจำเป็ฯในยุคที่เกิดวิกฤตโรคระบาดนี้ ถ้าทำได้ก็ย่อมมีโอกาสที่จะเติบโตในหน้าที่การงานได้มากกกว่าคนอื่นได้นั่นเอง
  • Business Acumen ไหวพริบในเชิงธุรกิจ
ทักษะนี้ อาจฟังดูแปลกหูไปเสียหน่อย แต่สามารถอธิบายได้แบบเข้าใจง่ายๆ คือ ในยุคนี้ต้องพยายามเป็นคนที่ รู้รอบด้าน ไม่ใช่รู้แค่งานตัวเอง แต่ต้องรู้ภาพรวมของธุรกิจที่เราทำอยู่ บริษัทมี Business Model เป็นอย่างไร อะไรคือที่มาของรายได้ อะไรคือค่าใช้จ่าย แล้วทำยังไงให้บริษัทมีกำไรสูงสุดหรือเป็นไปตามเป้าหมาย ถ้าเรารู้ชัดหรือมีทักษะนี้  เราจะมองออกว่าในแต่ละสถานการณ์งานของเราควรไปในทิศทางแบบไหน
  • People Management การบริหารจัดการ “คน”
ทักษะ Soft Skill ที่จำเป็น ที่ขอแนะนำเป็นข้อสุดท้าย วนกลับมาที่เรื่องคน เพราะจะอย่างไรเสียในโลกการทำงาน แทบทุกอาชีพก็ต้องทำงานกับคน ยิ่งอยู่ในระดับหัวหน้าทีม หรือหัวหน้างาน ก็จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องบริหารคนให้เป็น แต่การบริหารคนยุคนี้ไม่ได้หมายความแค่ว่าหัวหน้าบริหารลูกน้องเท่านั้น แต่หมายรวมถึงการเป็นลูกน้องที่ต้องบริหารจัดการกับคำสั่งของหัวหน้าให้ได้ และการเป็นเพื่อนร่วมงานที่ต้องบริหารและสื่อสารกับเพื่อนร่วมงานด้วยกันได้เช่นกัน

จะ Hard skill หรือ Soft skill ก็พัฒนาให้เกิดได้ ด้วยวิธีการง่ายๆ ต่อไปนี้

นอกจากการระบุถึง ทักษะจำเป็น 10 ด้าน ที่ World Economic Forum แนะนำแล้ว ยังได้ให้เคล็ดลับง่ายๆที่จะช่วยให้การพัฒนาทักษะต่างๆไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิด
  • ค้นหาจุดอ่อนของตัวเอง (analyze your weakness)
การค้นหาจุดอ่อนของตัวเองถือว่าเป็นสิ่งที่ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะโดยธรรมชาติ คนส่วนใหญ่จะไม่ค่อยยอมรับว่าตัวเองมีจุดอ่อนอะไร หรือบางคนรู้แต่ไม่ยอมรับก็มี ถ้าใครไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไร กับการหาข้อด้อยของตนเอง ลองให้คนใกล้ตัว เช่น เพื่อนร่วมงาน หัวหน้างาน หรือคนในครอบครัวเป็นคนวิเคราะห์ก็ได้ หรือใช้แบบทดสอบหาจุดอ่อนและจุดเด่นประเภทต่างๆ เช่น แบบทดสอบทางจิตวิทยาเพื่อดูลักษณะนิสัย แบบทดสอบทางภาษา แบบทดสอบการคำนวณ เป็นต้น 
  • ตั้งเป้าหมาย (set objectives with timeline and expected result)
หลังจากที่รับรู้ถึงจุดอ่อนแล้ว ลองกำหนดเป้าหมายให้ชัดเจนว่า
What : ต้องการพัฒนาทักษะอะไร และเป้าหมายที่จะต้องไปถึง ณ จุดใด
Why : ทำไมถึงเลือกที่จะพัฒนาทักษะเหล่านั้นและหลังจากได้พัฒนาทักษะเหล่านั้นแล้วสิ่งที่ได้รับกลับมาจะมีอะไรบ้าง
When : ตั้งระยะเวลาที่ชัดเจนว่าจะใช้เวลาในการพัฒนาแต่ละทักษะเท่าไหร่
How : ค้นหาผู้ช่วยหรือวิธีมาใช้พัฒนาทักษะด้านต่างๆ เช่น ลงทะเบียนเรียนคอร์สออนไลน์ตามสถาบันต่างๆ หรือเรียนรู้งานกับหัวหน้างานหรือผู้มีประสบการณ์ เป็นต้น
  • ลงมือปฏิบัติ (execute)
การปฏิบัติเป็นสิ่งสำคัญมาก จำไว้ว่าการมีบันทึกเป้าหมายที่ดูดีสวยหรูแต่ไม่ลงมือทำก็ไม่เกิดประโยชน์อะไร

  • ประเมินผลและแก้ไขปรับปรุง (evaluation & improvement)
หลังจากได้ปฏิบัติตามเป้าหมายที่ตั้งไว้แล้ว ให้ประเมินผลว่าทักษะที่ตั้งใจพัฒนานั้นได้พัฒนาไปถึงจุดที่ตั้งไว้หรือไม่ ถ้าการประเมินไม่น่าพอใจ ต้องกลับไปวิเคราะห์ว่าแต่ละขั้นตอนมีจุดบกพร่องอะไรบ้างเพื่อจะได้ปรับวิธีหรือกลยุทธ์ให้ได้ผลลัพธ์เป็นที่พอใจ แต่ถ้าการประเมินผลออกมาเป็นที่น่าพอใจ ขอแนะนำให้ตั้งเป้าหมายที่ท้าทายเพิ่มขึ้นไปอีกได้เช่นเดียวกัน

 

Previous articleถามจริง ‘คนทำงานยุคใหม่’ มองหาอะไรจากองค์กร?
Next articleCredit Bank ระบบการศึกษาในศตวรรษที่ 21
mm
เริ่มต้นขีดเขียนในฐานะ สื่อมวลชน กับงานผู้สื่อข่าวประจำกองประชาสัมพันธ์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ในปี 2546 ก่อนไปหาประสบการณ์ชีวิตที่เมลเบิร์น ออสเตรเลียมา 1 ปี และกลับมายึดอาชีพ “นักเขียน” จริงจัง กับการเป็น กองบรรณาธิการนิตยสารชีวจิต 3 ปี หลังจากนั้นคิดว่าน่าจะเปลี่ยนสายไปทำงานในบริษัท PR agancy ได้ 6 เดือน เมื่อรู้ว่าไม่ถูกจริต เลยออกมาเป็นนักเขียนฟรีแลนซ์ประจำกองบรรณาธิการนิตยสารฟีลกู้ดอย่าง Happy+ อยู่ 1 ปี สัมภาษณ์ทั้งดาราและคนบันดาลใจ ก่อนเข้าสู่ระบบงานประจำอีกครั้งกับนิตยสาร MBA กับการเป็นนักเขียนที่รับผิดชอบในเซคชั่นหลักสูตร MBA ของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ สั่งสมประสบการณ์อยู่ 3 ปี ก็ได้เวลา Upskill สู่งาน Online content writer ที่ใช้ความชอบและความหลงใหลในการถ่ายทอดเรื่องราวดีๆ ความรู้ใหม่ๆ ในยุค Education 4.0 อุตสาหกรรมทางการแพทย์ ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์