ถอดบทเรียนการส่งเสริม ทุเรียนไทย ที่ต้องทำครบทุกมิติ แล้ว ตลาดผลไม้ไทย จะไปได้ไกลกว่าเดิม

เป็นอีกครั้งที่เราต้องขอมาอัปเดตสถานการณ์การส่งออก ทุเรียนไทย พร้อมข้อมูลน่ารู้ใหม่ๆ เพื่อดันตลาดผลไม้ไทย ให้ฝ่าวิกฤตโรคระบาดครั้งใหญ่นี้ไปให้ได้ เมื่อปรากฎข้อเท็จจริงว่าในช่วงไตรมาสแรกและต้นไตรมาศที่สองของปี 2564 ที่วงการการค้าโลกยังคงได้รับผลกระทบจากวิกฤตโควิด-19 ทว่า ภาพรวมของการส่งออกผลไม้ไทยโดยเฉพาะทุเรียน ยังคงรักษากระแสตอบรับที่ดีจากชาวโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งลูกค้ารายสำคัญอย่างประเทศจีน ทุเรียนไทย ก็ยังครองตลาดจีนได้แบบคงเส้นคงวา แถมจากรายงานล่าสุด ยังคอนเฟิร์มว่า ยอดการส่งออกทุเรียนในช่วงเริ่มต้นปี 2564 นี้ มีอัตราเติบโตสูงกว่าในปี 2563 ที่ผ่านมาเสียอีก


ทุเรียนไทย ประกาศศักดา รักษาตำแหน่งหนึ่งในใจชาวจีน ไม่หวั่นแม้วิกฤตโควิดเขย่าโลก

รายงานข่าวในเพจ Facebook : China Report ASEAN – Thailand ระบุว่า “ชาวจีนกินทุเรียนมากขึ้น การนำเข้าทุเรียนไทยจะเป็นธุรกิจที่ยั่งยืน” นี่คือสิ่งที่ผู้ค้าชาวจีนได้กล่าวไว้
โดยไตรมาสแรกปีนี้ ไทยส่งออกทุเรียนไปจีน 5.79 พันล้านบาท เพิ่มขึ้น 14% จากไตรมาสแรกของปีที่แล้ว ตัวเลขนี้ยืนยันจากอธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศของไทย

ส่วนสถิติการจำหน่ายทุเรียนทั้งหมดของไทยไปตลาดโลก ไตรมาสแรก มีการส่งออกทุเรียนไทยไปตลาดจีนมากที่สุด 88% ซึ่งทุบสถิติการส่งออกเดิมเมื่อปีที่แล้ว ที่ส่งออกไปตลาดจีน 73%

 

ตัวเลขทางสถิตินี้ จึงเป็นสิ่งยืนยันได้ว่าทุเรียนไทยส่งออกไปจีนสูงขึ้นทุกปี แค่เฉพาะไตรมาสแรกปีนี้ก็สูงกว่าไตรมาสแรกปี 2020 แล้ว โดยในปี 2020 ไทยส่งออกทุเรียนไปจีน 4.67 หมื่นล้านบาท เพิ่มขึ้น 78% จากปี 2019

ทุเรียนไทย
และ ไม่ใช่แค่ทุเรียนเท่านั้น จีนยังนำเข้าผลไม้ไทยอีกหลายชนิด เช่น มังคุด มะพร้าว มะม่วง ชมพู่ ตลาดจีนจึงเป็นตลาดส่งออกขนาดใหญ่ที่สุดของทุเรียนและผลไม้ไทย ปัจจัยสำคัญมาจากข้อตกลงการค้าปลอดภาษี ภายใต้ข้อตกลงการค้าเสรีอาเซียน-จีน (ACFTA) นั่นเอง
โดยในทางปฏิบัติที่ผ่านมา ผู้ค้าชาวจีนนิยมให้ขนส่ง ‘ทุเรียนห่าม’ ทางเครื่องบินจากไทยไปจีน แม้จะมีค่าใช้จ่ายสูง แต่รวดเร็วกว่า เมื่อได้สินค้าแล้ว ก็จะรีบจัดส่งให้ลูกค้าไม่เกิน 48 ชั่วโมง เพราะลูกค้าชาวจีนชอบกินทุเรียนสุกพอดี ไม่แก่จนเกินไป
อีกหนึ่งช่องทางขนส่ง คือ ทางรถไฟ ที่ใช้เวลาจากต้นทางถึงปลายทางไม่เกิน 2 วัน โดยผู้ค้าชาวจีนจะมารับทุเรียนไทยกันที่ท่าด่านรถไฟเมืองผิงเสียง มณฑลกว่างซี อยู่บริเวณพรมแดนจีนและเวียดนาม ซึ่งที่นี่เป็นจุดรองรับการนำเข้า-ส่งออกผลไม้ระหว่างจีนกับกลุ่มประเทศอาเซียนมากที่สุด
ทั้งนี้ สัปดาห์สุดท้ายของเดือนเมษายนที่ผ่านมา มีตู้สินค้าขนส่งทุเรียนไทยแบบรักษาความเย็น ขนส่งเข้าจีนผ่านท่าด่านรถไฟผิงเสียง จำนวน 50 ตู้ น้ำหนักรวม 1,098 ตัน และเมื่อย้อนกลับไปในปีที่แล้วทั้งปี มีตู้สินค้าบรรจุทุเรียนขนส่งเข้ามา 283 ตู้ น้ำหนักกว่า 5,000 ตัน ปีนี้ จึงคาดว่าจำนวนตู้ขนส่งทุเรียนจะมากขึ้น จนเกิดการนำเข้าทุเรียนมากขึ้นถึง 25,000 ตัน

ส่วนช่องทางขนส่ง ทางเรือ ใช้เวลาจากต้นทางมาปลายทาง 4 วัน มีค่าใช้จ่ายต่ำกว่าเมื่อเทียบกับการขนส่งประเภทอื่น ต้นทาง คือ ท่าเรือแหลมฉบังและท่าเรือกรุงเทพฯ ปลายทางคือ ท่าเรืออ่าวเป่ยปู้(ตังเกี๋ย) ทางใต้ของมณฑลกว่างซี
สรุปแล้ว จนถึงตอนนี้ ผู้ค้าชาวจีนหลายรายก็ยังยืนยันตรงกันว่า ทุเรียนไทย ชาวจีนยังตั้งตารอทุเรียนไทยกันทุกปี จึงไม่น่าแปลกใจที่ผู้ประกอบการในจีนต่างเฝ้ารอฤดูค้าทุเรียน โดยที่ผ่านมา กลางเดือนพฤษภาคม จะมีปริมาณทุเรียนภาคตะวันออก ออกสู่ตลาดมากที่สุด และมีทุเรียนภาคใต้ออกมาสมทบด้วย ผู้ค้าชาวจีน ในรูปแบบของ ล้ง ส่วนใหญ่จึงมักจะเร่งเจรจากับตัวแทนของไทยแต่เนิ่นๆ เพื่อคว้าโอกาสทอง คว้าทุเรียนที่ดีที่สุดมาจำหน่ายนั่นเอง

รู้เขา รู้เรา รู้จักคู่แข่ง ความท้าทายล่าสุดของ การส่งออกทุเรียนไทย

แน่นอนว่า ในภูมิภาคอาเซียน ไทย ไม่ใช่ชาติเดียวที่ผลิตทุเรียนได้ และไม่ใช่ชาติเดียวที่ส่งออกทุเรียนไปยังประเทศจีน โดยคู่แข่งสำคัญของไทย คือ ทุเรียนพันธุ์มูซังคิง (Musan King) จากมาเลเซีย ที่เมื่อปี 2562 ทางการจีนอนุมัติให้นำเข้าได้
ทุเรียนพันธุ์มูซังคิง
ทุเรียนพันธุ์มูซังคิง (Musan King) จากมาเลเซีย
ขณะที่เวียดนาม และฟิลิปปินส์ยังไม่ได้รับอนุมัติจากจีน แต่มีรายงานว่าแหล่งปลูกทุเรียนในฟิลิปปินส์ เมืองดาเวา (Davao) ได้เพิ่มพื้นที่ปลูกทุเรียนอีก 500 เฮกตาร์ และมีผู้นำเข้าบางส่วนได้ติดต่อเจรจาเพื่อจองทุเรียนสดไว้จำนวนมาก ซึ่งในระยะที่ทุเรียนให้ผลในเร็วๆ นี้ คาดว่าฟิลิปปินส์จะมีการเจรจาเพื่อให้จีนเปิดตลาดนำเข้าทุเรียนได้
นอกจากนี้ ทางการจีนเองก็ได้เริ่มการศึกษาและทดลองปลูกทุเรียนเองในพื้นที่ที่เหมาะสม โดยเฉพาะบนเกาะไหหลำ มณฑลไห่หนานเขต Baoting โดยทดลองปลูกทุเรียนมาตั้งแต่ปี 2557 จำนวน 40 ต้น และให้ผลผลิตทุเรียนหมอนทอง สามารถเก็บเกี่ยวได้ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ 2562
โดยทางการจีนก็ได้ดำเนินการทดลองและวิจัยเพิ่มเติมอย่างต่อเนื่อง ทั้งเรื่องของการปรับพื้นที่เพาะปลูกให้เหมาะสมยิ่งขึ้นและการกลายพันธุ์หรือการปรับตัวของพันธุ์ทุเรียนที่ต้องอาศัยการศึกษาเพิ่มเติม
ดังนั้น ในอนาคตหากจีนผลิตทุเรียนเพื่อป้อนให้เพียงพอกับการบริโภคในประเทศได้ ย่อมส่งผลกระทบต่อไทยโดยตรง ไทยจึงจำเป็นต้องกระจายความเสี่ยงจากการพึ่งพาตลาดจีนเพียงอย่างเดียว

ทุเรียนไทย

ชี้โอกาสที่ซ่อนอยู่ใน ทุเรียนไทย ที่รอการส่งเสริม เพื่อให้ตลาดทุเรียน โตไปได้อีก

เรื่องราวที่ขอมาอัปเดตเพิ่มเติมอีกเรื่องเกี่ยวกับราชาแห่งผลไม้ไทยนี้ คือ โอกาสและศักยภาพที่ซ่อนอยู่ในทุเรียนไทยที่อัดแน่นไปด้วยคุณภาพ ซึ่งถ้าได้รับการส่งเสริมอย่างถูกทาง ย่อมสร้างมูลค่าเพิ่มให้ทุเรียนไทย ไปได้ไกลกว่าที่คิดอีกแน่นอน
  • ทุเรียน GI กับโอกาสทางการตลาดในอนาคต
จากการที่ไทยมีทุเรียนพันธุ์พื้นเมืองจำนวนมาก ด้วยเหตุนี้ จึงได้มีการส่งเสริมทุเรียนพันธุ์พื้นเมืองเฉพาะถิ่น ที่มีเฉพาะในพื้นที่นั้นๆ และมีรสชาติแตกต่างกันไป ให้ขึ้นทะเบียนเป็นสินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indicator) หรือ ทุเรียน GI
ทั้งนี้ เพื่อเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับทุเรียนพันธุ์ท้องถิ่น และรักษาพันธุ์ท้องถิ่นที่นับวันจะเริ่มหารับประทานได้ยากมากขึ้น อีกทั้งเพื่อช่วยยกระดับรายได้ให้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชนและกลุ่มเกษตรกรในพื้นที่ โดยปัจจุบัน มีทุเรียน 8 ชนิด ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นสินค้า GI แล้วดังนี้
1. ทุเรียนนนท์ จังหวัดนนทบุรี เป็นทุเรียนพันธุ์ก้านยาว พันธุ์หมอนทอง พันธุ์ชะนี พันธุ์กระดุมทอง และพันธุ์พื้นเมือง รสชาติดี หวาน มัน หอม เนื้อละเอียด สีเหลือง
2. ทุเรียนป่าละอู จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นทุเรียนพันธุ์หมอนทอง และพันธุ์ชะนี เนื้อหนา สีเหลืองอ่อน เนื้อแห้งเนียนละเอียด กลิ่นอ่อน รสชาติหวานมัน เม็ดลีบเล็ก
3. ทุเรียนปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี เป็นทุเรียนพันธุ์ก้านยาว พันธุ์หมอนทอง พันธุ์ชะนี พันธุ์กระดุมทอง และพันธุ์พื้นเมืองอื่นๆ ที่มีเนื้อแห้ง หนา เส้นใยน้อย หวานมัน
4. ทุเรียนหลงลับแลอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นทุเรียนพันธุ์หลงลับแลที่มีผลทรงกลม หรือกลมรี ขนาดเล็ก เปลือกบาง เนื้อมากสีเหลืองเข้ม เนื้อแห้งละเอียดเหนียว มีกลิ่นหอม รสชาติหวานมัน เมล็ดลีบเล็ก
5. ทุเรียนหลินลับแลอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นทุเรียนพันธุ์หลินลับแลที่มีทรงผลกระบอก เปลือกบาง เนื้อสีเหลืองเข้ม เนื้อละเอียดเหนียวแห้ง รสชาติหวานมัน กลิ่นอ่อน เนื้อมาก เส้นใยน้อย เก็บไว้ได้นานโดยไม่แฉะ เมล็ดลีบเล็ก
6. ทุเรียนภูเขาไฟศรีษะเกษ จังหวัดศรีษะเกษ เป็นทุเรียนพันธุ์หมอนทอง พันธุ์ชะนี พันธุ์ก้านยาว ปลูกในดินที่เกิดมาจากภูเขาไฟโบราณผุพังมาจากหินบะซอลต์ ที่ประกอบด้วยแร่ธาตุต่างๆ มากมาย ทำให้ทุเรียนมีคุณสมบัติพิเศษที่มีรสชาติหวานมัน มีกลิ่นหอมปานกลาง เนื้อละเอียด เนียน นุ่ม แห้ง สีเนื้อเหลืองนวลสม่ำเสมอทั้งผล
7. ทุเรียนในวงระนอง จังหวัดระนอง เป็นทุเรียนพันธุ์หมอนทอง ผลทรงกลมรี มีร่องพูชัดเจน ปลูกในพื้นที่ที่มีฝนตกชุกที่สุดในประเทศไทย ทำให้มีความชื้นสูง ส่งผลให้ทุเรียนมีความอุดมสมบูรณ์ เปลือกบาง หนามถี่สีเข้ม เนื้อหนาเนียนละเอียดสีเหลืองทอง เมล็ดลีบ รสชาติหวานหอม มัน กรอบ กลิ่นไม่ฉุน
8. ทุเรียนสาลิกาพังงา จังหวัดพังงา เป็นทุเรียนพันธุ์พื้นเมืองของจังหวัดพังงา ที่มีลักษณะทรงผลกลม เปลือกบาง หนามสั้นและถี่ เนื้อหนาละเอียดสีเหลืองเข้ม กลิ่นหอมแต่ไม่ฉุนมาก แกนกลางเปลือกทุเรียนจะมีสีสนิมแดง เมล็ดลีบ มีรสชาติหวาน

ดังนั้น ถ้ามีการประชาสัมพันธ์ส่งเสริมให้ผู้บริโภคทั้งในประเทศและต่างประเทศ ได้รู้จักทุเรียน GI มากขึ้น ผ่านการสร้างเรื่องราวที่น่าสนใจในแต่ละพื้นที่ในรูปแบบคลิปวีดีโอหรือเรื่องสั้น ก็จะยิ่งช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มและสร้างความต้องการให้กับสินค้าทุเรียน GI เพิ่มขึ้น
นอกจากนี้ยังเป็นการช่วยสนับสนุนการท่องเที่ยวในพื้นที่ต่างๆ ของไทยทางอ้อมอีกด้วย โดยเฉพาะในช่วงหลังโควิด-19 ที่ไทยจำเป็นจะต้องเตรียมพร้อมประชาสัมพันธ์จุดแข็งประเทศไทยในด้านอาหารและเป็นครัวของโลก (Kitchen of the World)
โดยมีสินค้าผลไม้ที่มีความหลากหลายเป็นสินค้า GI เป็นเครื่องมือนำไปสู่การเจาะตลาดใหม่ๆ ซึ่งมีศักยภาพนอกเหนือจากตลาดจีนด้วย

ทุเรียนไทย

อัปเดต 10 ข้อเสนอแนะ ดันทุเรียนไทยสู่ผลไม้ในใจชาวโลก

ด้วยความโดดเด่นของทุเรียนไทย ที่สร้างชื่อให้กับผลไม้ไทยได้แม้ในช่วงวิกฤตโควิด ทำให้ทุกภาคส่วนหันมาให้ความสำคัญและหาแนวทางในการส่งเสริมตลาดทุเรียนอย่างจริงจังยิ่งขึ้นอีก โดย กระทรวงพาณิชย์ ได้จัดทำข้อเสนอแนะ เพื่อผลักดันให้ทุเรียนไทยเป็นที่รู้จักของชาวโลกเพิ่มขึ้น ดังนี้
  • ส่งเสริมเกษตรกรให้ผลิตในระบบเกษตรดีที่เหมาะสม หรือ GAP (Good Agricultural Practice) ซึ่งเป็นมาตรฐานเริ่มต้นในการทำการเกษตร ซึ่งจะทำให้ได้ทุเรียนที่ปลอดภัย ปลอดจากศัตรูพืชและมีคุณภาพตรงตามความต้องการของตลาด
  • ส่งเสริมให้โรงคัดบรรจุ (ล้ง) ดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิต หรือ GMP (Good Manufacturing Practice) ซึ่งจะช่วยให้ผู้บริโภคมีความมั่นใจว่าจะได้รับประทานทุเรียนที่สะอาดและปลอดภัย ตามแนวโน้มของอาหารปลอดภัย (Food Safety) ที่จะมีความเข้มข้นมากขึ้นหลังวิกฤตโควิด-19
  • ขยายตลาดจีนในมณฑลตอนในที่ยังมีการบริโภคทุเรียนไทยในสัดส่วนน้อย และแสวงหาหาตลาดส่งออกอื่นๆ ที่มีศักยภาพ อาทิ ตลาดตะวันออกกลาง และตลาดอินเดีย เนื่องจากมีประชากรจำนวนมาก และนิยมบริโภคทุเรียนเช่นกัน เพื่อลดการพึ่งพิงตลาดจีนเพียงตลาดเดียว
  • ประชาสัมพันธ์และส่งเสริมการจำหน่ายทุเรียน GI ที่มีชื่อเสียงของไทย ซึ่งปัจจุบันมีถึง 8 ชนิด และมีมูลค่าการจำหน่ายค่อนข้างสูง เนื่องจากเป็นทุเรียนเกรดพรีเมียม ทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น
  • ศึกษาและแสวงหาพันธุ์ทุเรียนท้องถิ่นที่มีศักยภาพในด้านการค้า เพื่อยกระดับเป็นสินค้า GI เพิ่มเติม เช่น ทุเรียนทรายขาว จังหวัดปัตตานี เพื่อเพิ่มทางเลือกให้กับผู้บริโภคและเพื่อเพิ่มตลาดในอนาคต
  • แนะนำให้คนทั่วโลกได้รู้จักทุเรียน ราชาผลไม้ไทย ผ่านการจัดงาน Food Exhibition ในต่างประเทศ ซึ่ง กระทรวงพาณิชย์เป็นเจ้าภาพและเข้าร่วมอยู่แล้ว รวมถึงจัดบูธแนะนำสินค้าในห้างสรรพสินค้าใหญ่ต่างประเทศ (In-store promotion) ควบคู่ไปด้วยอย่างทั่วถึง
  • ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อแปรรูปผลิตภัณฑ์ทุเรียน และพัฒนาบรรจุภัณฑ์ให้สวยงามและมีคุณภาพ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับทุเรียนมากขึ้น เช่น พิซซ่าทุเรียน บัวลอยทุเรียน เป็นต้น
  • ประชาสัมพันธ์ส่งเสริมการท่องเที่ยวสวนทุเรียนเชิงเกษตร โดยเฉพาะในช่วงหลังโควิด-19 ที่จำเป็นจะต้องเน้นกระตุ้นเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวในประเทศมากขึ้น
  • ส่งเสริมระบบตลาดออนไลน์ (e-Marketplace) ซึ่งปัจจุบันได้กลายเป็นช่องทางการตลาดสำคัญสำหรับเกษตรกรและผู้ประกอบการในท้องถิ่นในการระบายสินค้า โดยเฉพาะในช่องทาง Social Media ที่เป็นช่องทางที่ง่ายที่สุดสำหรับการทำการค้าออนไลน์
  • ส่งเสริมการนำแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) มาใช้ โดยเฉพาะในการบริหารจัดการขยะเปลือกทุเรียนในชุมชน เพื่อสร้างรายได้เพิ่มเติม หรือการนำเปลือกทุเรียนมาทำปุ๋ยหมักอินทรีย์ การผลิตพื้นรองเท้าจากเปลือกใยทุเรียน

ที่มา : รายงานการวิเคราะห์ “ทุเรียน ราชาแห่งผลไม้ไทย ถูกใจคนต่างแดน” โดย กระทรวงพาณิชย์ และ สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า กระทรวงพาณิชย์


ชวนมารู้เรื่อง ทุเรียน ราชาผลไม้ไทย ที่ไปทำตลาดต่างแดนอย่างต่อเนื่อง

เรียนรู้จาก ‘ทุเรียน ราชาผลไม้ไทย’ ตัวแทนสินค้าเกษตรไทย ฝ่าวิกฤตโรคระบาดได้ ด้วยยอดส่งออกสูงต่อเนื่อง

ทุเรียนหมอนทอง พลิกชีวิตชาวสวน 3 จังหวัดใต้ ปาฏิหาริย์เกิดได้แค่ลงมือทำ

“พื้นรองเท้าจากเปลือกใยทุเรียน” ไม่ใช่แค่สิ่งประดิษฐ์ แต่สร้างยอดขายสุดปัง ผลงาน นศ.เทคนิคศรีสะเกษ

Previous articleเผยงบ R&D วัคซีนโควิด-19 ทั่วโลก ประเทศไหนจ่ายหนัก-บริษัทใดรับทุนเละ
Next articleสาลิกาคาบข่าว Vol.128
mm
เริ่มต้นขีดเขียนในฐานะ สื่อมวลชน กับงานผู้สื่อข่าวประจำกองประชาสัมพันธ์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ในปี 2546 ก่อนไปหาประสบการณ์ชีวิตที่เมลเบิร์น ออสเตรเลียมา 1 ปี และกลับมายึดอาชีพ “นักเขียน” จริงจัง กับการเป็น กองบรรณาธิการนิตยสารชีวจิต 3 ปี หลังจากนั้นคิดว่าน่าจะเปลี่ยนสายไปทำงานในบริษัท PR agancy ได้ 6 เดือน เมื่อรู้ว่าไม่ถูกจริต เลยออกมาเป็นนักเขียนฟรีแลนซ์ประจำกองบรรณาธิการนิตยสารฟีลกู้ดอย่าง Happy+ อยู่ 1 ปี สัมภาษณ์ทั้งดาราและคนบันดาลใจ ก่อนเข้าสู่ระบบงานประจำอีกครั้งกับนิตยสาร MBA กับการเป็นนักเขียนที่รับผิดชอบในเซคชั่นหลักสูตร MBA ของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ สั่งสมประสบการณ์อยู่ 3 ปี ก็ได้เวลา Upskill สู่งาน Online content writer ที่ใช้ความชอบและความหลงใหลในการถ่ายทอดเรื่องราวดีๆ ความรู้ใหม่ๆ ในยุค Education 4.0 อุตสาหกรรมทางการแพทย์ ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์