ก้าวสู่ 40 ปี Studio Ghibli

หากจะนับวาระครบรอบ 40 ปี Studio Ghibli ก็อาจถือได้ว่า Hayao Miyazaki เจ้าของฉายา “Walt Disney ญี่ปุ่น” เริ่มวาด Nausicaa of the Valley of the Wind เป็นการ์ตูนเล่มและออกตีพิมพ์เมื่อปี ค.ศ. 1982


เพราะมีบันทึกอย่างเป็นทางการ ว่า Nausicaa of the Valley of the Wind ฉบับหนังโรง เริ่มลงมือทำงานเมื่อวันที่ “31 พฤษภาคม 1982”
นั่นหมายความว่า 40 ปี แห่งการก่อตั้ง Studio Ghibli ควรเริ่มนับตั้งแต่วันที่ “31 พฤษภาคม 1982” โดยในอีกราว 1 ปีข้างหน้านี้ Studio Ghibli ก็จะมีอายุครบรอบ 40 ปีครับ
ลองไล่เรียง Timeline เส้นทาง 40 ปี Studio Ghibli กัน

Kiki’s Delivery Service

เริ่มจากหนังสือ Kiki’s Delivery Service ที่ Studio Ghibli เอาไปสร้างเป็นภาพยนตร์แอนิเมชั่น เมื่อปี ค.ศ. 1989 เป็นภาพยนตร์เรื่องที่ 5 ของ Studio Ghibli หลังจากประสบความสำเร็จจาก My Neighbor Totoro (1988) Grave of the Fireflies (1988) หรือ “สุสานหิ่งห้อย”
โดยก่อนหน้านั้น Studio Ghibli ได้ประเดินเจิมป้ายด้วยภาพยนตร์การ์ตูนแอนิเมชั่นขนาดยาวเรื่องแรกคือ Nausicaa of the Valley of the Wind (1984) และตามมาด้วย Laputa: Castle in the Sky (1986)
จึงถือได้ว่า Studio Ghibli ก่อกำเนิดขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1984 ดังที่ได้เกริ่นนำไปข้างต้น
และแน่นอนว่า แฟนพันธุ์แท้ Studio Ghibli ย่อมต้องรู้จักหนังทุกเรื่องของเขา เรียงไล่มาตั้งแต่ Nausicaa of the Valley of the Wind, Laputa: Castle in the Sky, My Neighbor Totoro, Grave of the Fireflies, Kiki’s Delivery Service (1989), Only Yesterday (1991), Porco Rosso (1992), Ocean Waves (1993), Pom Poko (1994), On Your Mark (1995), Whisper of the Heart (1995), Princess Mononoke (1997), My Neighbors the Yamadas (1999), Spirited Away (2001), The Cat Returns (2002), Howl’s Moving Castle (2004), Tales from Earthsea (2006), Ponyo on the Cliff by the Sea (2008),  The Borrower Arrietty (2010), From Up on Poppy Hill (2011), The Wind Rises (2013), The Tale of the Princess Kaguya (2013), When Marnie Was There (2014), Earwig and the Witch (2020) และ How Do You Live? ที่จะเข้าฉายในปี 2023
ช่วงที่ผมยังทำงานอยู่ที่ “สำนักพิมพ์ทางเลือก” ได้เคยเป็นบรรณาธิการวรรณกรรมเยาวชนชุด Kiki’s Delivery Service ผลงานการประพันธ์ของ Eiko Kadono ที่ต่อมา Studio Ghibli ได้นำไปสร้างเป็นภาพยนตร์แอนิเมชั่น เมื่อปี ค.ศ. 1989
Kiki’s Delivery Service เป็นเรื่องราวของแม่มดสาวน้อยกับแมวดำจอมซนที่จำต้องออกเดินทางไปหาถิ่นพำนักพักอาศัยโดยลำพัง ตามกฎเกณฑ์เลี้ยงดูของครอบครัวแม่มดที่สืบทอดกันมายาวนาน เป็นเรื่องแต่งแสนงดงาม เหมาะสำหรับเยาวชน เนื่องเพราะ Kiki’s Delivery Service ได้นำเสนอฉากผจญภัยของแม่มดน้อยกับแมวคู่ใจในดินแดนแปลกหน้า ทั้งสองต้องฝ่าฟันอุปสรรคขวากหนามนานัปการเพื่อข้ามผ่านปัญหาต่างๆ ที่ได้พานพบ

Kiki’s Delivery Service

ปมเงื่อนสำคัญสองนัยที่ Kiki’s Delivery Service ได้นำเสนอนั้น ประการแรกคือการถ่ายทอดเรื่องราวประจำวันอันน่าตื่นเต้นของแม่มดน้อย “กีกิ” และเจ้าแมวดำ “จีจี้” นัยที่สองคือแสดงให้เห็นบรรยากาศการเปลี่ยนผ่านจากวัยเด็กไปสู่วัยรุ่น นอกจากนี้ Kiki’s Delivery Service ยังแทรกด้วยแนวคิดที่แปลกใหม่ การดำเนินเรื่องที่สนุก และสีสันของฉากที่สดใส

นอกจาก Kiki’s Delivery Service วรรณกรรมเยาวชนเล่มอื่นๆ ของ Eiko Kadono ก็มี Grandpa’s Soup (1989) ซึ่งมีชื่อเสียงอย่างมากในยุโรป หรือจะเป็นงานเก่าอย่าง Aku Ingin Makan Spageti (1979) และ Sarada De Genki (2005)
มีการบันทึกไว้เรื่องความขัดแย้งระหว่างผู้ประพันธ์วรรณกรรมเยาวชนชุด Kiki’s Delivery Service คือ Eiko Kadono กับผู้กำกับหนังเรื่อง Kiki’s Delivery Service คือ Hayao Miyazaki ทำนองว่า Hayao Miyazaki ไม่พอใจที่ Hayao Miyazaki ลงมือยำ วรรณกรรมเยาวชนชุด Kiki’s Delivery Service ที่เขียนเป็นตอนสั้นๆ ดัดแปลงมาเป็นหนังใหญ่รวดเดียวจบ
เพราะอันที่จริง Kiki’s Delivery Service นั้นมีถึง 4 เล่มด้วยกัน ซึ่งต่อมาภายหลัง Hayao Miyazaki ได้ชี้แจงเหตุผลการยำเอาไว้ในหนังสือ The Art of Kiki’s Delivery Service และหนังเรื่องนี้ก็ได้ทั้งเงินทั้งกล่อง คือประสบความสำเร็จทางรายได้สูงสุดของ Studio Ghibli คือขายตั๋วได้เกือบ 3 ล้านใบ เรียกได้ว่า จารึกไว้ในประวัติศาสตร์วงการหนังญี่ปุ่นด้วยการขึ้นแท่นเป็นภาพยนตร์ทำเงินสูงสุดของญี่ปุ่นในปี ค.ศ. 1989 อีกต่างหาก!
นอกเหนือจากรายได้ คือเสียงชื่นชม เพราะหลังจากลุ่มๆ ดอนๆ กับ Nausicaa of the Valley of the Wind หรือ Laputa: Castle in the Sky ในตอนเปิดตัว Studio Ghibli ใหม่ๆ และแม้ว่าเจ้าตัวละคร Totoro จากหนังเรื่อง My Neighbor Totoro จะถูกนำมาใช้เป็น Mascot หรือ Logo ของ Studio Ghibli รวมถึงความสำเร็จจากหนังเรียกน้ำตาเรื่อง Grave of the Fireflies หรือ “สุสานหิ่งห้อย” แต่ Kiki’s Delivery Service ก็พลิกมุมการเล่าเรื่องเป็นหนังสนุกสนาน สีสันสดใส ทำให้ได้รับคำชื่นชมและสร้างฐานคนดูในวงกว้างให้กับ Studio Ghibli ในเวลาต่อมา

Studio Ghibli

40 ปี Studio Ghibli กับผลงานภาพยนตร์การ์ตูนแอนิเมชั่นขนาดยาวจำนวน 25 เรื่อง นับเป็นเส้นทางที่ยาวไกลพอสมควร ผมคิดว่าในปีหน้านี้ คงจะมีหนังการ์ตูนตอนพิเศษจาก Hayao Miyazaki เพื่อร่วมฉลอง 40 ปี Studio Ghibli อย่างแน่นอนครับ!
นอกจากแอนิเมชั่นขนาดยาว 25 เรื่องที่กล่าวไปแล้ว Studio Ghibli ยังมีการสร้างการ์ตูนออกฉายทางโทรทัศน์ รับจ้างผลิตการ์ตูนโฆษณาและมิวสิกวิดีโอ รวมถึงการสร้างแอนิเมชั่นขนาดสั้นอีกนับร้อยเรื่อง
ส่วนแฟนพันธุ์แท้ SALIKA ที่อยากติดตามรายละเอียดผลงานทั้งหมดของ Studio Ghibli สามารถตามคลิกเข้าไปได้ที่ GhibliWiki หรือ www.nausicaa.net/wiki/Main_Page ครับ

ภาพเปิดจาก tokyotreat.com