ท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ…มาแน่! หลังโควิด

ผลสำรวจในหัวข้อ เทรนด์การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน 2021 ซึ่งจัดทำโดย อโกด้า รายงานว่าตัวเลือกการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมจะถูกนำมาใช้มากขึ้น หลีกเลี่ยงการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง การเลิกใช้ผลิตภัณฑ์อำนวยความสะดวกในห้องพักและห้องน้ำเป็นมาตรการที่นักท่องเที่ยวให้ความสำคัญสำหรับการเข้าพัก การสนับสนุนทางการเงินแก่ผู้ประกอบการด้านการจัดการพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพจะส่งผลดีต่อการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน


ผลสำรวจยังชี้ให้เห็นถึงผลกระทบจากการท่องเที่ยวต่อสิ่งแวดล้อมที่นักท่องเที่ยวให้ความสำคัญมากที่สุดสามอันดับแรก ได้แก่
  • 1.) การท่องเที่ยวที่ใช้ทรัพยากรมากเกินความจำเป็น
  • 2.) มลพิษและสิ่งปฏิกูลตามชายหาดและแหล่งน้ำ
  • 3.) การตัดไม้ทำลายป่าเพื่อการท่องเที่ยว รวมถึงการใช้พลังงานอย่างไม่มีประสิทธิภาพ เป็นสิ่งที่ควรเปลี่ยนแปลง
การท่องเที่ยวที่ยั่งยืน
นักท่องเที่ยวผู้ตอบแบบสำรวจลงความเห็นตรงกันทั่วโลกว่า ภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวควรเป็นผู้รับผิดชอบหลักในการสร้างการเปลี่ยนแปลงเพื่อการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน ต่อมาคือตัวนักท่องเที่ยวเอง โดยผู้ตอบแบบสำรวจในอินโดนีเซียและสหราชอาณาจักร (36%) จีน (33%) ออสเตรเลีย (28%) และมาเลเซีย (27%) ลงความเห็นว่าภาครัฐต้องเป็นผู้รับผิดชอบหลักในการสร้างการเปลี่ยนแปลง อย่างไรก็ตามนักท่องเที่ยวชาวไทย (30%) ญี่ปุ่น (29%) และสหรัฐอเมริกา (28%) มองว่าความรับผิดชอบนั้นควรเริ่มต้นจากตัวนักท่องเที่ยวเองในการสร้างการเปลี่ยนแปลง ตรงข้ามกับนักท่องเที่ยวชาวจีน (11%) สหราชอาณาจักร (13%) และเวียดนาม (14%)
และเมื่อถามนักท่องเที่ยวว่า หลังสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ดีขึ้น นักท่องเที่ยวจะท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนขึ้นอย่างไร คำตอบเรียงตามลำดับตามความนิยมคือ
  • 1.) จะจัดการขยะของตนเอง รวมถึงจะหลีกเลี่ยงการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง 
  • 2.) จะปิดแอร์และไฟเมื่อออกจากห้องพัก
  • 3.) จะเลือกใช้บริการที่พักที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
การท่องเที่ยวที่ยั่งยืน
ขณะที่แนวทางปฏิบัติที่นักท่องเที่ยวมองว่าสัมพันธ์กับการเดินทางอย่างเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือยั่งยืนมากที่สุด คือ 1.) การใช้พลังงานและทรัพยากรหมุนเวียน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ ไฟฟ้าจากพลังน้ำ เป็นต้น 2.) ไม่ใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง และ 3.) การอนุรักษ์สัตว์และการสร้างคาร์บอนฟุตพริ้นท์ให้น้อยลง
จอห์น บราวน์, ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร, อโกด้า กล่าวว่า เราสามารถเห็นได้จากผลการสำรวจเทรนด์การเดินทางอย่างยั่งยืนว่า ตอนนี้ผู้คนทั่วโลกให้ความสำคัญกับการทำตามวิธีดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมง่ายๆ อย่างการปิดไฟ และเครื่องปรับอากาศเมื่อออกจากห้องพัก และการลดปริมาณขยะโดยการลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง อีกสิ่งหนึ่งเราเห็นได้อย่างชัดเจนคือทั่วโลกมองว่ารัฐบาลต้องเป็นผู้นำในการบริหารจัดการการเดินทางท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน แต่ในขณะเดียวกันหลายคนก็ตระหนักว่าความรับผิดชอบบางอย่างในเรื่องนี้นั้นขึ้นอยู่กับพฤติกรรมของตนเองเช่นกัน

การท่องเที่ยวที่ยั่งยืน

“ถึงแม้การตีความแนวทางปฏิบัติที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมหรือยั่งยืนแตกต่างกันออกไป กระนั้นคนทั่วไปส่วนใหญ่ก็กระตือรือร้นที่จะทำหน้าที่ตัวเอง โดยสัญญาว่าจะเลือกที่พักที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือตัดสินใจเลือกตัวเลือกที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมให้รอบคอบมากขึ้นเมื่อเดินทาง เมื่อปีที่ผ่านมา เราได้เห็นการเปลี่ยนแปลงในรูปแบบการเดินทางของผู้คน พวกเขาไปท่องเที่ยวในสถานที่ที่ยังไม่ค่อยได้รับความนิยมมากขึ้นเนื่องจากถูกจำกัดให้เดินทางได้แค่ภายในประเทศ ซึ่งเรามองว่า หากได้รับการบริหารจัดการที่ดีจะเป็นการสนับสนุนผู้ประกอบการโรงแรมอิสระ และผู้ให้บริการที่พักที่ต้องพึ่งพารายได้จากการท่องเที่ยว อีกทั้งเป็นการลดภาระด้านสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ที่มีนักท่องเที่ยวจำนวนมากได้อีกด้วย”

สำหรับประเทศไทย คนไทยส่วนใหญ่กังวลเกี่ยวกับการตัดไม้ทำลายป่าเพื่อการท่องเที่ยว และการใช้พลังงานอย่างไม่มีประสิทธิภาพ 30% ของคนไทยเชื่อว่า ตัวเองมีความรับผิดชอบมากที่สุดในการสร้างการเปลี่ยนแปลงด้านการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ตามมาด้วยหน่วยงานการท่องเที่ยว (25%) และภาครัฐ (24%)
คนไทยส่วนใหญ่สัญญาว่า เมื่อไปท่องเที่ยวหลังสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ดีขึ้น พวกเขาจะจัดการขยะของตนเองระหว่างการท่องเที่ยว โดยใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้งให้น้อยลง (53%) มองหาที่พักที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอยู่เสมอ (37%) และปิดเครื่องปรับอากาศ รวมถึงไฟเวลาออกจากห้องพัก (31%)

แนวทางปฏิบัติที่คนไทยถือว่าเป็นประโยชน์ต่อการเดินทางอย่างยั่งยืนมากที่สุด ได้แก่ การที่ที่พักใช้พลังงานหรือแหล่งน้ำหมุนเวียน (31%) การใช้ผลิตภัณฑ์อำนวยความสะดวกที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้ (20%) และการใช้คีย์การ์ดจ่ายไฟในห้องพัก (15%)

เมื่อถูกถามว่า มีแนวทางปฏิบัติอะไรที่เกี่ยวข้องกับความยั่งยืนบ้าง คนไทย 47% ตอบการใช้ทรัพยากรหมุนเวียน 41% ตอบการอนุรักษ์สัตว์ และ 35% ตอบการใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดจากธรรมชาติ

อย่างไรก็ตาม มีข้อสังเกตที่น่าสนใจว่า แม้การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ทรัพยากรจะเป็นเรื่องที่นักท่องเที่ยวให้ความสำคัญ แต่การไปท่องเที่ยวสถานที่ที่ยังไม่ค่อยได้รับความนิยม กลับอยู่ในอันดับที่ 7 จาก 10 ในสิ่งที่นักท่องเที่ยวจะทำ เพราะฉะนั้น การโปรโมตแหล่งท่องเที่ยวใหม่ๆ หรือแหล่งท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำให้นักท่องเที่ยวรับทราบเป็นเรื่องที่ต้องดำเนินการอย่างเข้มข้น