Monday, November 16, 2026

สาลิกาคาบข่าว Vol.191

2 องค์กรวิจัยวิทย์ไทยสร้าง “เครื่องเคลือบกระจกโทรทรรศน์” ไขปริศนาจักรวาล

สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) และสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) ร่วมออกแบบ และสร้างเครื่องเคลือบกระจกสำหรับโครงการหมู่กล้องโทรทรรศน์รังสีเชเรนคอฟ โครงการวิทยาศาสตร์ระดับโลกจากความร่วมมือของ 150 องค์กร จาก 25 ประเทศ ในการสร้างหมู่กล้องโทรทรรศน์กว่า 100 กล้องที่สเปนและชิลี เพื่อตรวจวัดรังสีแกมมาจากแหล่งกำเนิดนอกโลก เปิดประตูสู่การไขปริศนาในจักรวาล คาดว่าหมู่กล้องทั้งหมดจะติดตั้งแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2568 โดยติดตั้งอยู่กลางแจ้งในทะเลทราย ซึ่งจะทำให้กระจกสึกกร่อนและสูญเสียความสามารถในการสะท้อนแสง จำเป็นต้องบำรุงรักษาด้วยการเคลือบใหม่ทุกๆ ประมาณ 6 ปี ทั้งนี้ ประเทศไทยได้รับผิดชอบเครื่องเคลือบฟิล์มบางบนกระจกฯ สำหรับกล้องโทรทรรศน์ทั้งหมดในโครงการ โดยสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน และสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ได้ร่วมกันออกแบบและผลิตเครื่องเคลือบฟิล์มบางฯ ด้วยเทคนิคแมกนีตรอน สปัตเตอร์ริง สามารถควบคุมความหนาของฟิล์มบางได้อย่างแม่นยำในระดับนาโนเมตร เคลือบกระจกหน้ากว้างได้ถึง 1.5 เมตร ทั้งชั้นสะท้อนแสงและชั้นป้องกันการขีดข่วน เพิ่มคุณสมบัติการสะท้อนแสงได้สูงสุดตามหลักทัศนศาสตร์ และเป็นเทคนิคเดียวกับที่ใช้สร้างเครื่องเคลือบกระจกขนาดใหญ่เครื่องแรกของประเทศไทยสำหรับเคลือบกระจก 2.4 เมตร ของกล้องโทรทรรศน์หอดูดาวแห่งชาติ โครงการหมู่กล้องโทรทรรศน์รังสีเชเรนคอฟ จะเป็นหอสังเกตการณ์ใหม่ของโลก ที่จะเปิดประตูสู่การค้นหาธรรมชาติของแหล่งกำเนิดรังสีระดับพลังงานสูงในจักรวาล อาทิ หลุมดำ ซูเปอร์โนวา และความลับทางฟิสิกส์ที่ยังไม่เป็นที่รู้จัก และอาจเป็นกุญแจสู่การค้นพบที่สำคัญอื่นๆ นอกจากการผลิตเครื่องเคลือบฟิล์มบางบนกระจกฯแล้ว วิศวกรไทยยังจะร่วมพัฒนาระบบควบคุมและเก็บข้อมูลรังสีเชเรนคอฟจากกล้องโทรทรรศน์ทั้งหมดอีกด้วย

“ทีดีอาร์ไอ” แนะรัฐใช้เงินเยียวยาประชาชน-ธุรกิจต่อเนื่อง 6 เดือน

นายนณริฏ พิศลยบุตร นักวิชาการอาวุโสด้านนโยบายเศรษฐกิจส่วนรวมและเศรษฐศาสตร์ประยุกต์ สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) กล่าวถึงการใช้มาตรการล็อกดาวน์เพื่อควบคุมการแพร่ระบาดของโควิด-19 ถือว่าจำเป็น ในด้านเศรษฐกิจแม้ไม่ล็อกดาวน์หากมีการแพร่ระบาดที่รุนแรงเศรษฐกิจก็จะได้รับผลกระทบ เพราะการระบาดวงกว้างจะบังคับให้ธุรกิจไปต่อไม่ได้ เช่น การระบาดของคลัสเตอร์ใหม่ในโรงงานและตลาดทำให้พื้นที่เหล่านี้ต้องปิด โดยการปิดโรงงานก็จะกระทบกับภาคการผลิตและการส่งออก ขณะที่การปิดตลาดกระทบกับพ่อค้า แม่ค้า การใช้จ่ายของประชาชนก็จะสะดุดเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจก็จะลดลง สำหรับการล็อกดาวน์อาจล็อกดาวน์ในจุดที่ระบาดสูงเป็นหลัก หากความรุนแรงของโรคระบาดเพิ่มขึ้นอาจเพิ่มพื้นที่ล็อกดาวน์และหากสุดท้ายยังเอาไม่อยู่ก็อาจจำเป็นที่ต้องล็อกดาวน์ทั่วประเทศ แต่ขอให้ใช้มาตรการดังกล่าวเป็นทางเลือกสุดท้าย อย่างไรก็ตาม ล่าสุดที่ประชุมศูนย์บริหารสถานการณ์ฉุกเฉินจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 ได้มีการประกาศล็อกดาวน์พื้นที่ 6 จังหวัด กทม.และปริมณฑล งดการเดินทางข้ามจังหวัด ออกนอกพื้นที่โดยไม่จำเป็นโดยมีผลในวันนี้ (10 ก.ค.) ด้านการเยียวยา ภาครัฐต้องออกมาตรการเยียวยาให้ผู้ได้รับผลกระทบจากมาตรการควบคุมการระบาด รวมถึงกลุ่มเปราะบางทางเศรษฐกิจและสังคม โดยการเยียวยาต้องทำต่อเนื่อง 6 เดือน คาดว่าใช้เม็ดเงินเดือนละ 100,000 ล้านบาท เพื่อช่วยเหลือเยียวยาประชาชนและภาคธุรกิจที่ได้รับผลกระทบ โดยรวมต้องใช้เงิน 6 แสนล้านบาท ซึ่งสูงกว่าที่ภาครัฐเตรียมวงเงินเยียวยาประชาชนตาม พ.ร.ก.เงินกู้ฯ 5 แสนล้านบาท ไว้ที่ 2.8 แสนล้านบาท ซึ่งไม่พอรับวิกฤตครั้งนี้จึงควรเตรียมวงเงินไม่ต่ำกว่า 6 แสนล้านบาท

“ดีป้า” เฟ้น 30 นักดิจิทัลพัฒนาเมืองรุ่นใหม่สร้างสรรค์ภูมิลำเนาบ้านเกิด

ดร.ณัฐพล นิมมานพัชรินทร์ ผู้อำนวยการใหญ่ สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล หรือ ดีป้า
ดร.ณัฐพล นิมมานพัชรินทร์ ผู้อำนวยการใหญ่ สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล หรือ ดีป้า กล่าวถึงโครงการ “นักส่งเสริมดิจิทัลพัฒนาเมืองรุ่นใหม่ The Smart City Ambassadors” มีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับและพัฒนากำลังคนด้านการพัฒนาเมืองอัจฉริยะ ผ่านการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมดิจิทัล เพื่อพัฒนาท้องถิ่นภูมิลำเนาของตนเอง ร่วมกับการพัฒนาศักยภาพของบุคลากรตัวแทนเมืองในการเป็นผู้นำการขับเคลื่อนการพัฒนาเมืองอัจฉริยะ (Smart City Captains) ให้น่าอยู่ ต่อยอดไปใช้ในการพัฒนาบุคลากรในพื้นที่ หรือบุคลากรที่เกี่ยวข้องให้มีความรู้ความเข้าใจกระบวนการพัฒนาเมือง รวมถึงการจัดทำแผนบริหารจัดการเมืองที่ยั่งยืน สอดคล้องกับปัญหาและบริบทของพื้นที่ โดยเริ่มจากพื้นที่เป้าหมาย 26 จังหวัดครอบคลุมทุกภูมิภาคทั่วประเทศ ถือเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญของการส่งเสริมเมืองอัจฉริยะ โดยเราต้องการเฟ้นหาคนรุ่นใหม่ที่มีความมุ่งมั่นและตั้งใจที่จะพัฒนาพื้นที่ของตนสู่การเป็นเมืองอัจฉริยะน่าอยู่ ซึ่งมีผู้สนใจสมัครเข้าร่วมโครงการเป็นจำนวนมาก เราได้เห็นผู้สมัครนำเสนอไอเดีย และแนวทางการพัฒนาเมืองในพื้นที่ของตนเองกันอย่างสุดความสามารถ และพบว่าแต่ละเมืองมีจุดเด่นและจุดแข็งที่หลากหลาย จนในที่สุด เราก็ได้นักส่งเสริมดิจิทัลพัฒนาเมืองรุ่นใหม่ทั้ง 30 คน ซึ่งหวังเป็นอย่างยิ่งว่า นักส่งเสริมดิจิทัลพัฒนาเมืองรุ่นใหม่ทั้งหมดจะนำความรู้ความสามารถไปใช้ต่อยอดกับพื้นที่ของตนเอง เพื่อนำไปสู่การเป็นเมืองอัจฉริยะต่อไป

สสส. ชี้ปีหน้าฝุ่น PM2.5 ภาคเหนือวิกฤตสุด ชง 8 มาตรการแก้ปัญหาหมอกควัน

นายชาญเชาวน์ ไชยานุกิจ รองประธานคณะกรรมการบริหารแผนคณะที่ 2 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวในพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศภาคเหนือว่า ปัญหาฝุ่น PM 2.5 ถือเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบรุนแรงต่อสุขภาพของประชาชนโดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนมาอย่างยาวนาน และคาดว่าปี 2565 จะรุนแรงกว่าทุกปี เนื่องจากสภาพอากาศที่แห้งแล้ง ประกอบกับการเผาในพื้นที่การเกษตร และฝุ่นควันที่ข้ามแดนเข้ามาทางภาคเหนือของประเทศ สสส. เห็นความสำคัญของปัญหาที่เกิดขึ้น จึงสานพลังกับภาคเอกชน ภาคการแพทย์สาธารณสุข ภาคการศึกษา และภาคประชาสังคม ขับเคลื่อนการทำงานตั้งแต่ระดับพื้นที่ไปจนถึงระดับนโยบายเพื่อเร่งแก้ไขปัญหา มุ่งลดปัญหามลพิษทางอากาศภาคเหนือและระดับภูมิภาค ด้านนายชัชวาล ทองดีเลิศ ประธานสภาลมหายใจเชียงใหม่ กล่าวว่า สภาลมหายใจ 9 หน่วยงานภาคเหนือ พัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อป้องกันและแก้ปัญหาก่อนฤดูฝุ่นควันรอบใหม่ ปี 2565 รวม 8 ข้อ ดังนี้ 1.ติดตั้งเครื่องวัดคุณภาพอากาศขนาดเล็กที่มีประสิทธิภาพให้ครอบคลุมทุกตำบลใน 8 จังหวัดภาคเหนือ 2.สร้างเวทีการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนอย่างน้อย 1 ครั้งต่อปี 3.ใช้มาตรการเชิงรุกเปลี่ยนการเผาภาคเกษตรให้เป็นวิธีการอื่น 4.จัดการไฟป่าชุมชนและท้องถิ่น โดยกำหนดมาตรการระดับพื้นที่ และสร้างพื้นที่ต้นแบบทุกจังหวัดในภาคเหนือ 5.พัฒนานวัตกรรมเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในทุกจังหวัดอย่างทั่วถึงเท่าเทียม 6.แก้ไขปัญหาฝุ่นควันข้ามแดนเชิงรุก ที่เกิดจากพื้นที่เกษตรอุตสาหกรรม 7.ส่งเสริม พ.ร.บ.อากาศสะอาด ผลักดันสิทธิเข้าถึงอากาศสะอาดของประชาชนตามกฎหมาย และ 8.รณรงค์สร้างความรู้ความเข้าใจแก่ชุมชนต่อเนื่องตลอดทั้งปี หากทำได้สำเร็จจะเป็นแนวทางที่จะเสริมสร้างศักยภาพของประชาชนภาคเหนือให้มีทักษะรู้ทันภัยฝุ่นควัน PM 2.5 ลดปัญหามลพิษทางอากาศในประเทศไทยที่เกิดขึ้นมาอย่างยาวนาน

1 นาทีรู้ผล! สตาร์ทอัพ “สิงคโปร์” ผุดเครื่องตรวจโควิดผ่านลมหายใจ

breathonix.com
สำนักงานสาธารณสุขสิงคโปร์ได้อนุมัติการใช้เครื่องตรวจโควิด-19 ที่ชื่อว่า The BreFence Go COVID-19 breath test system พัฒนาโดยบริษัท Breathonix (เบรโธนิกซ์) ที่ก่อตั้งโดยนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ร่วมกับนักวิจัย และได้รับการสนับสนุนจากโครงการนวัตกรรมวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาของมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ สามารถตรวจหาเชื้อไวรัสโควิด-19 ได้อย่างรวดเร็วและรู้ผลได้ภายใน 1 นาที มีการทดลองทางคลินิกตั้งแต่ช่วงมิถุนายน 2020-เมษายน 2021 และอนุมัติการใช้ชั่วคราวเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2021 ที่ผ่านมา หลังจากที่มีการเป่าลมเข้าเครื่องผ่านท่อเป่าแบบใช้แล้วทิ้ง (Disposable mouthpiece) ระบบจะตรวจจับสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) ในลมหายใจ เพื่อนำมาวิเคราะห์และประมวลผล ซึ่งลมหายใจของผู้มีเชื้อโควิด-19 จะแตกต่างจากคนที่มีสุขภาพปกติ สำหรับผู้ที่ได้รับผลเป็นบวก จากการตรวจทางลมหายใจ จะถูกส่งตัวเข้ารับการตรวจด้วยวิธี Real Time PCR (Polymerase Chain Reaction) ซึ่งจะเก็บตัวอย่างด้วยวิธีสวอปจมูกอีกครั้ง ปัจจุบันเครื่องตรวจโควิดนี้ตั้งอยู่ในด่านตรวจคนเข้าออกประเทศท่าอากาศยานชางงี