ทุกเรื่องที่ต้องรู้ในเวลานี้ เมื่อเราเดินมาถึงจุดที่จะต้องซื้อ ‘Rapid Antigen Test’ ตรวจโควิดเอง

ในวันนี้มีข่าวล่าสุดจาก กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ออกมายืนยันชัดเจนว่า ปลดล็อกให้ประชาชนใช้ ‘Rapid Antigen Test’ หรือ ชุดตรวจ โควิด-19 แบบเร่งด่วน ด้วยวิธีตรวจแอนติเจน มาตรวจหาเชื้อโควิด-19 เองได้ หลังจากที่ กองควบคุมเครื่องมือแพทย์ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) มีมติเห็นชอบเรียบร้อยแล้ว

โดย Rapid Antigen Test เป็นชุดตรวจหาเชื้อไวรัสโควิด ด้วยวิธีการเก็บตัวอย่างจากทางจมูกและน้ำลาย เป็นชุดตรวจเชื้อ ทำได้ง่าย รู้ผลเร็ว ซึ่งทาง สธ. หวังว่าจะเป็นเครื่องมือที่จะมาช่วยลดการแออัดในการมาตรวจโควิดด้วยวิธี RT-PCR ที่โรงพยาบาลและสถานที่ต่างๆ อย่างได้ผล  
ในรายงานข่าวยังระบุว่า สธ.อนุมัติให้โรงพยาบาลทุกแห่งทั้งภาครัฐและเอกชน รวมทั้งหน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิ ศูนย์บริการสาธารณสุข กทม. คลีนิกชุมชนอบอุ่น ตรวจโควิดด้วย Rapid Antigen Test ให้ประชาชน ที่มีอาการ PUI : Patient Under Investigation หรือผู้ป่วยเข้าเกณฑ์สอบสวนโรค มีอาการและประวัติเสี่ยงต้องได้รับการตรวจหาเชื้อโควิด-19 โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย
ทั้งนี้ จะเปิดขาย Rapid Antigen Test Kit จาก 24 บริษัทที่ผ่านการรับรองจาก อย.โดยมีคู่มือแนะนำการใช้มอบให้ด้วย โดยจะเริ่มตั้งแต่วันจันทร์ที่ 12 กรกฎาคม เป็นต้นไป
อย่างไรก็ดี ก่อนจะต้องใช้ ชุดตรวจแอนติเจน เพื่อตรวจหาเชื้อโควิด-19 นี้ จำเป็นอย่างยิ่งที่ทุกคนจะต้องทราบถึงวิธีใช้งานเจ้าชุดตรวจนี้ ตลอดจนรายละเอียดเรื่องความแม่นยำของผลการตรวจด้วยชุดตรวจ โควิด-19 แบบเร่งด่วนนี้ เราจึงมีวิธี ขั้นตอน การใช้ อุปกรณ์นี้อย่างถูกต้องมาฝากจาก กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์

Rapid Antigen Test

Rapid Antigen Test Kit ตัวช่วยคัดกรองเบื้องต้น ติด-ไม่ติด บอกได้ แต่ต้องตรวจด้วย RT-PCR ซ้ำอยู่ดี

นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า มีการหารือถึงการใช้ชุดตรวจแอนติเจนร่วมกันระหว่าง สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) กรมการแพทย์ กรมควบคุมโรค เครือข่ายโรงเรียนแพทย์ และคณะทำงานวิชาการ ศูนย์ปฏิบัติการฉุกเฉินด้านการแพทย์และสาธารณสุข ซึ่งได้มีมติเห็นชอบ ในแนวทางการดำเนินการใช้ชุดตรวจแอนติเจน เพื่อให้ใช้ได้มีประสิทธิผลสูงสุด ไม่มีปัญหาแทรกซ้อนอะไรเกิดขึ้น                                                                                          

“โดยปกติเมื่อรับเชื้อไวรัสเข้าไปในร่างกาย จะใช้เวลาระยะหนึ่งกว่าจะตรวจพบ ไม่ว่าจะเป็นตัวไวรัสหรือองค์ประกอบไวรัส และไม่ว่าจะเป็นการตรวจวิธีไหนก็ตาม ซึ่งแต่ละวิธีมีความช้า ความเร็วในการตรวจพบเจอแตกต่างกันไป หรือมีความไวในการตรวจกรณีมีเชื้อขึ้นมากหรือน้อยแตกต่างกันไป และไม่นานจะมีภูมิคุ้มกันที่ร่างกายสร้างขึ้นมา ซึ่งจะใช้เวลานานกว่าที่จะตรวจพบเจอ”

“ชุดตรวจที่นำมาใช้ในผู้ที่ต้องการตรวจหาเชื้อนี้ เป็นการตรวจแอนติเจน คือ ตรวจตัวไวรัสหรือองค์ประกอบไวรัส ไม่ได้พูดถึงการตรวจแอนติบอดีที่เป็นภูมิคุ้มกันหรือภูมิต้านทาน”
“สำหรับชุดตรวจแอนติเจนชนิดอย่างเร็ว ที่ขึ้นทะเบียนกับ อย.แล้วมี 24 ยี่ห้อ และได้รับอนุญาตให้ใช้โดยบุคลากรทางการแพทย์เท่านั้น ยังไม่ได้สามารถเอาไปตรวจด้วยตนเองเองได้ในขณะนี้”
“แต่ต่อไปในอนาคต อาจมีการพิจารณาการตรวจเองที่บ้าน ซึ่งทั้ง 24 ยี่ห้อ มีคุณภาพแตกต่างหลากหลาย การเก็บตัวอย่างที่ใช้เทคนิคการตรวจ บางอันเก็บแหย่จมูก แหย่จมูกถึงคอหอย บางอันเข้าทางปากถึงคอหอย เป็นต้น”
“อย่างไรก็ตาม ขอให้เข้าใจว่าคนตรวจผลเป็นลบ ไม่ใช่ไม่ติดเชื้อ แต่อาจเชื้อน้อย และตรวจไม่เจอด้วยวิธีนี้ หากตรวจแล้วบวก อาจจะต้องยืนยันผลด้วยวิธี RT-PCR อีกครั้ง เพราะมีจำนวนอยู่บ้างอาจจะเกิดผลบวกลวง เพราะการจะรักษาคนไข้อาจต้องยืนยันอีกครั้ง”

ชุดตรวจโควิด-19 แบบเร่งด่วน


รู้กันก่อน แนวทางการใช้ชุดตรวจแอนติบอดี เพื่อเตรียมพร้อมตรวจโควิดด้วยตัวเอง

ในเบื้องต้นการใช้ชุดตรวจแอนติบอดีโดยสถานพยาบาล จะทำตามหลักเกณฑ์ต่อไปนี้
  • การเลือกชุดตรวจที่ผ่านการประเมินและขึ้นทะเบียน อย.
  • การเก็บตัวอย่างใช้การแหย่จมูกถึงด้านหลังคอ การแหย่ผ่านช่องปากไปที่คอ หรือจมูกอย่างเดียว สุดแท้แต่ชุดตรวจจะกำหนด
  • ใช้เพื่อคัดกรองเบื้องต้น และควรได้รับการตรวจยืนยันด้วย RT-PCR และทำคำแนะนำชัดเจนทั้งการแปลผลและการแยกกักตนเอง
  • ในตอนนี้ยังไม่ได้ให้ตรวจเองหรือตรวจที่บ้าน ยังต้องเป็นสถานพยาบาลที่ขึ้นทะเบียนและได้รับการรับรองโดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มี 300 กว่าแห่งทั่วประเทศ ซึ่งน่าจะเพียงพอ โดยสาเหตุที่ต้องอนุญาตเฉพาะส่วนนี้ก่อน เพราะถ้าผลบวกหรือลบ จะต้องนำสู่การตรวจ RT-PCR เพื่อยืนยันและสถานพยาบาลทั้งหมดนี้ได้รับการรองการตรวจอยู่แล้ว จึงต้องกำหนดไม่เปิดให้ดำเนินการในคลินิกที่ไม่ผ่านการรับรอง
  • เตรียมพร้อมระบบทางการแพทย์ ถ้าตรวจมากขึ้น เข้าถึงมากขึ้น เร็วขึ้น ข้อดีคืออาจจะเจอคนไข้เป็นบวก เพิ่มมากขึ้น ขณะที่ระบบบริการควรสงวนไว้ให้คนอาการหนัก อาจต้องควบคู่กับ Home Isolation ให้กักตัวที่บ้านอย่างมีคุณภาพ หรือCommunity Isolation ที่มีสถานที่ระบบดูแลไม่ให้แพร่เชื้อ และป่วยหนักรับรักษาต่อไป ป้องกันการป่วยหนักและเสียชีวิต
Rapid Antigen Test
ดังนั้น แนวทางการใช้ Rapid Test ในพื้นที่ติดเชื้อวงกว้างตอนนี้ จะใช้ในกรณีเป็นผู้สงสัยที่ไม่มีอาการใดๆ ถ้าตรวจด้วยแอนติเจน เทสต์ แล้ว ผลเป็นลบ อธิบายได้ว่ายังไม่เจอเชื้อ แต่อาจจะมีเชื้อน้อยๆ ให้กลับไปดูแล กักตัวที่บ้าน และต้องมาตรวจใหม่อีกครั้งในเวลาที่เหมาะสม
ถ้าผลบวกจะยืนยันด้วยการตรวจ RT-PCR ถ้าผลเป็นลบ ก็ให้คำแนะนำเหมือนตรวจแอนติเจนเป็น ลบ แต่ถ้าผลเป็นบวก จะเข้าระบบการดูแลผู้ป่วยโควิด ถ้าอาการไม่มากก็ใช้ home Isolation ต่อไป
อย่างไรก็ดีในตอนนี้กรณีกลุ่มที่มีความเสี่ยง ผู้สัมผัสแล้วมีอาการ ปกติแนะนำให้ตรวจ RT-PCR เป็นหลัก เพราะเป็นวิธีมาตรฐานที่ตรวจเจอเชื้อเร็วที่สุด แต่ในกรณีที่สถานบริการรองรับไม่ไหว มีคนตรวจจำนวนมาก อาจใช้วิธี Rapid Antigen Test ก่อนได้ ถ้าใครบวกตรวจยืนยันอีกครั้งด้วยวิธี RT-PCR แต่ถ้าผลลบและตรวจด้วย RT-PCR ก็ต้องลบด้วย ถึงกลับไปดูแลตัวเองตามระบบ
โดยแนวทางที่กำหนดนี้ เพื่อทำความเข้าใจกับระบบริการ ให้ผลตรวจช่วยคัดกรองเบื้องต้น คนจะได้ไม่ไปรอคิว เพราะจำนวนหนึ่งไม่ใช่คนที่ติดโควิดแต่อย่างใด

มัดรวม ข้อควรรู้เรื่อง Rapid Test สำหรับตรวจโควิด-19

เพื่อความเข้าใจที่ตรงกันในตอนนี้ กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ได้ทำสรุปทุกเรื่องที่ต้องรู้ เรื่อง “Rapid Test สำหรับตรวจโควิด-19”
Rapid Test คืออะไร
  • ชุดทดสอบอย่างง่าย และรวดเร็ว เป็นการตรวจคัดกรองเบื้องต้นเพื่อตรวจหาเชื้อไวรัสและภูมิคุ้มกัน ก่อนเข้ากระบวนการตรวจชนิดยืนยันผลจากห้องปฏิบัติการ
  • ใช้งานง่าย ทราบผลภายใน 10 – 30 นาที
  • เหมาะสำหรับการประเมินความชุกและการติดเชื้อ
*ค่าผลตรวจเป็นบวก ใช่ว่าจะแปลว่าป่วย และค่าผลตรวจเป็นลบไม่ได้แปลว่าไม่ติดเชื้อ COVID-19
ข้อแนะนำในการใช้ Rapid Test
  • การตรวจเชื้อไวรัส (Antigen) ต้องรับเชื้อมาแล้ว 5-14 วัน ถึงจะตรวจได้ผลที่แม่นยำ ส่วนการตรวจภูมิคุ้มกัน (Antibody) จะตรวจพบภูมิคุ้มกันต่อเชื้อในวันที่ 10 เป็นต้นไป จนกระทั่งหายป่วยแล้ว (หากตรวจนอกเหนือจากเวลาดังกล่าวอาจให้ผลที่ไม่แม่นยำ)
  • ชุดตรวจ Rapid Test COVID-18 ต้องผ่านการรับรองจาก อย. โดยให้ขายได้เฉพาะ สถานพยาบาลของรัฐ โรงพยาบาลทั่วไป
  • โรงพยาบาลเฉพาะทางคลินิกเวชกรรม คลินิกเฉพาะทางด้านเวชกรรม คลินิกเทคนิคการแพทย์ หรือสหคลินิก และการตรวจต้องทำโดยบุคลากรทางการแพทย์เท่านั้น ห้ามซื้อมาตรวจเอง

ในวันที่สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ยังน่าเป็นห่วง ถ้าไม่อยากตกข่าว คลิกอ่านต่อเลย

ส่องมาตรการรับมือโควิด-19 สายพันธุ์ “เดลต้า” มรสุมลูกใหญ่ที่โลกต้องเผชิญ

ทุกสิ่งที่ต้องรู้เรื่อง ‘กักตัวที่บ้าน (Home Isolation)’ เมื่อตกเป็น ‘ผู้ป่วยโควิดสีเขียว’

เปิดตำรับ ‘อาหารสู้โควิด’ 3 ชาติ ไทย-จีน-ญี่ปุ่น สร้างภูมิคุ้มกัน ต้านไวรัส