ก้าวข้ามสภาวะล้าหลังรุงรังซับซ้อน-ปิดกั้นความก้าวหน้า ‘อุดมศึกษาไทย’…เปิดแสงสว่างปลายอุโมงค์ให้สร้างสรรค์ปรับตัวสู่โลกใบใหม่

ความตกต่ำปรับตัวไม่ทันโลกของ อุดมศึกษาไทย ไม่ได้เกิดเพราะการปรับตัวที่รวดเร็วของเทคโนโลยีและนวัตกรรมในโลกยุคใหม่เท่านั้น แต่ถูกกฎระเบียบ-มาตรการที่สั่งสมกันมาจากศตวรรษที่แล้วในระบบการศึกษา ถมทับจนรกรุงรัง-เลอะเทอะ-ซับซ้อน กลายเป็นภาระอันเลื่อนลอยแต่หนักอึ้ง กดทับอยู่อย่างไม่อาจปฏิเสธได้!

ทั้งที่การศึกษาไทยโดยรวมในแง่ศักยภาพของบุคลากร การจัดการสภาพแวดล้อม และความพร้อมที่จะปรับตัว-ปรับหลักสูตร-ปรับกระบวนการให้เท่าทันโลกและความก้าวหน้าได้ไม่แพ้ใครในโลกนี้เลย
แต่การศึกษาไทยกลับปรับตัวได้ช้าและน้อย เมื่อเทียบกับการเปลี่ยนไปของโลกวันนี้ ไม่ว่าจะส่องผ่านมิติเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และความก้าวหน้าโดยรวม ผลก็คือตกอยู่ในความล้าหลังและเกิดความสูญเปล่าขึ้นมากมหาศาล ทำให้มีสภาวะถดถอยและเกิดโกลาหลในการปรับตัวสู่ความก้าวหน้าที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วของโลกศตวรรษที่ 21!
ศาสตราจารย์ ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์
การ อุดมศึกษาไทย ยุค ศาสตราจารย์ ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ เป็นรัฐมนตรี น่าจะเป็นอีกยุคทองหนี่งของการอุดมศึกษาไทย โดยเฉพาะการเปิดความหวังให้สถาบันอุดมศึกษา จากการอาศัยกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับนวัตกรรมการอุดมศึกษา ตาม พ.ร.บ.การอุดมศึกษา พ.ศ.2562 มาตรา 69 ที่ให้อำนาจรัฐมนตรี อว. เสนอสภานโยบายเพื่อเสนอต่อ ครม. ให้มีการจัดการศึกษาที่แตกต่างไปจากมาตรฐานอุดมศึกษาฯที่เป็นอยู่ ฯลฯ นับเป็นการเปิดประตูเชื่อมการอุดมศึกษาเข้ากับความก้าวหน้าและนวัตกรรมในโลกยุคใหม่ เพื่อปรับตัวให้ไปกันได้กับระบบนิเวศของโลกใบใหม่
ปฏิบัติการดังกล่าวนี้ไร้ขีดจำกัด อาจจะย่นระยะเวลาเรียนปริญญาตรีเหลือ 3 ปี โดยเลือกเรียนเฉพาะวิชาที่จำเป็น หรือก้าวข้ามมาตรการ-มาตรฐานบางอย่างที่เคยกำหนดไว้-แต่ล้าหลังไม่เกิดประโยชน์ในการพัฒนาการศึกษา ฯลฯ รวมทั้งเปิดให้มีการจัดการระบบนิเวศการศึกษาให้สอดคล้องกับการศึกษาตลอดชีวิต ผู้คนสามารถทำงานคู่ไปกับการศึกษาและการพัฒนาความก้าวหน้าในอาชีพและการดำเนินชีวิตได้ ช่วยปรับให้ชีวิต-การทำงาน-ความก้าวหน้าไม่แยกส่วนออกจากกัน เชื่อมต่อกันโดยอาศัยการศึกษา-การทำงานเป็นข่ายโยงให้เกิดการพัฒนาคุณภาพชีวิตยุคใหม่!
การจัดการเรื่องนี้ในต่างประเทศที่ก้าวหน้าทางการศึกษาทั่วโลกทำมานานแล้ว ความร่วมมือระหว่าง สถาบันการศึกษากับภาคอุตสาหกรรม-สถานการประกอบการมีมานาน มีทั้งการใช้ผู้เชี่ยวชาญร่วมกัน  มีการจัดปรับหลักสูตร การจัดการการเรียนการสอนตามความต้องการของงาน การสร้างประสบการณ์เรียนรู้ร่วมของสถาบันกับสถานประกอบการ ฯลฯ รวมทั้งในบางประเทศเคร่งครัดมีกฎหมายรองรับกำกับให้ทำด้วยเช่นที่เยอรมัน ยุโรป สหรัฐอเมริกา สิงค์โปร์ ญี่ปุ่น ฯลฯ ส่งผลให้การศึกษาและการพัฒนาบุคลากรมีประสบการณ์ตรงกับการทำงานและการพัฒนาความก้าวหน้าของชีวิตไปด้วย การศึกษาจึงเป็นปัจจัยที่มีคุณค่าต่อชีวิต-สังคม-และความก้าวหน้าของประเทศ  
ขณะที่ การ อุดมศึกษาไทย ยังยึดกฎระเบียบ-มาตรการของกระทรวงเคร่งครัด แต่การจัดการศึกษากลับไม่เชื่อมต่อโยงใยกับความก้าวหน้าของประเทศ (เพราะมัวแต่ยึดกฏระเบียบจนไม่ให้ความสำคัญกับแก่นแกนหัวใจของการศึกษา) การจัดการศึกษาถูกตัดกระจัดกระจายเป็นชิ้นๆเหมือนจิ๊กซอว์ แต่เป็นจิ๊กซอว์ที่ต่อกันไม่ติด-ไม่เห็นภาพความก้าวหน้าของบ้านเมือง-สถานศึกษา! นี่คือสิ่งกีดขวางกลไกนวัตกรรมของการอุดมศึกษาที่ กระทรวง อว. กำลังปลดล็อค เพื่อเปิดแสงสว่างปลายอุโมงค์ของ การอุดมศึกษาไทย ขึ้น! ให้ปรับเชื่อมกับการพัฒนาประเทศและผสานเป็นเนื้อเดียวกับความก้าวหน้าของเทคโนโลยี-นวัตกรรม-การสร้างงาน-และการอยู่ได้ในโลกใบใหม่
การศึกษาวันนี้ต้องการความร่วมมือจากสถานประกอบการทั้งภาคอุตสาหกรรมและภาคบริการ ซึ่งการสร้าง sandbox ในหลักสูตรอุดมศึกษา ตั้งแต่จัดเตรียมกลไก การบริหารจัดการ การปรับหลักสูตร การปฏิบัติการ จนถึงการได้ข้อสรุปและขยายผลในทิศทางใหม่ ที่ไปพ้นจากการถูกกีดกันด้วยมาตรการระบบระเบียบเก่าๆ จะเปิดให้ การอุดมศึกษาไทย เข้าสู่โลกใบใหม่ เคลื่อนไหวอย่างคล่องตัว ไม่รกรุงรัง และมีความเคลื่อนไหวใหม่ที่ตอบสนองความก้าวหน้าได้ทุกมิติ

บทเรียนการพัฒนาบุคลากรและการศึกษาในพื้นที่ EEC โดย EEC HDC ได้รับประสบการณ์สำคัญจากการทำงานกว่า 2 ปีที่ผ่านมา เริ่มจากการปรับทิศทางการศึกษา-การพัฒนาบุคลากรให้ตอบโจทย์ความต้องการจริง ปรับสร้างความสัมพันธ์ใหม่ระหว่าง “สถาบันการศึกษา” กับ “สถานประกอบการ” ทั้งภาคการผลิตและภาคบริการ สนับสนุนการจัดทำหลักสูตร-ปรับหลักสูตร-กระบวนการเรียนการสอน ฯ ให้สอดคล้องกับความต้องการจริงของงาน ซึ่งช่วยขจัดความสูญเปล่าทางการศึกษาและความรกรุงรังที่เกี่ยวข้องออกไปได้มาก! จนกลายเป็นการศึกษาที่มีหลักประกันความมั่นคงในการมีงานทำทันที-รายได้สูงทันทีที่จบการศึกษา และมีการฝึกอบรมระยะสั้น ที่เกิดจากความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษากับผู้ประกอบการ เพื่อพัฒนายกระดับทักษะความรู้ของบุคลากรในสถานประกอบการร่วมกัน และยังส่งเสริมให้ สถานประกอบการร่วมมือจัดปรับสถานที่เรียน-หลักสูตร-สนับสนุนผู้เชี่ยวชาญจากสถานประกอบการเสริมสร้างพัฒนาความรู้ให้ครูอาจารย์ในสถาบันการศึกษา และในการเรียนการสอนด้วย

การทำงานของ EEC HDC กว่า 2 ปีที่ผ่านมา มีผู้เรียนและผู้เข้ารับการฝึกอบรมทั้งระดับอาชีวะและอุดมศึกษาจำนวนหลายหมื่นคน ช่วยให้ได้ปลดล็อคจากวิธีคิดเดิมสัมผัสความก้าวหน้าใหม่ สถาบันระดับอาชีวะกว่า 10 แห่งใน EEC ได้รับการฟื้นฟูห้องเรียน-ระบบการเรียนการสอน-และพัฒนาความชำนาญการจากผู้ประกอบการและภาคอุตสาหกรรมที่เข้าร่วมมือ จนก้าวหน้าปรับตัวได้เร็วและไม่ต้องพึ่งพางบฯจากรัฐบาลคิดเป็นมูลค่านับพันล้าน! ขณะที่มหาวิทยาลัย 8 แห่ง ใน EEC หลายคณะมีการปรับตัวร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรมสร้างความก้าวหน้าขึ้นอย่างโดดเด่น โดยเฉพาะกลุ่มวิศวกรรม วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีชั้นสูง รวมถึงการท่องเที่ยวและการจัดการใน EEC
ความเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็ว-แม่นตรงที่ปรับตัวเชื่อมสู่ความก้าวหน้าใหม่ที่เกิดขึ้นนี้ ปรากฏให้เห็นในกลุ่มงานและการศึกษาด้าน Automation Mechatronics Robotics อากาศยาน พานิชยนาวี การท่องเที่ยว ดิจิทัล และโลจิสติกส์ ฯลฯ ซึ่งการพัฒนาบุคลากรเหล่านี้ เป็นฐานที่ชี้บอกยืนยันถึงผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นได้อย่างมีนัยสำคัญ ของงานที่กระทรวงอุดมศึกษากำลังขับเคลื่อนกลไกนวัตกรรมการอุดมศึกษาหรือ Higher Education sandbox
จากประสบการณ์ที่ผ่านมา เมื่อกระทรวง อว. มุ่งขับเคลื่อนกลไกนวัตกรรมการอุดมศึกษาขึ้น จึงนับเป็นงานที่มีคุณูปการสำคัญ ที่จะเปิดพลัง-ศักยภาพของการอุดมศึกษาที่ถูกปิดกั้นกดทับอยู่สู่ความเปลี่ยนแปลงใหม่ กลไกนวัตกรรมการอุดมศึกษา จะเป็นพลังสำคัญการเปลี่ยนแปลงที่ช่วยให้กระทรวงอุดมศึกษา มีนวัตกรรม-ความปราดเปรียว-มีสมรรถนะสูงในการปรับตัวเข้ากับโลกยุคใหม่ ซึ่งเป็นความเคลื่อนไหวที่น่าสนับสนุน-น่าจับตา ของการอุดมศึกษาไทยยุคใหม่อย่างยิ่ง

 

 

 

เรื่อง : Apichartology


บทความแสดงความคิดเห็นเรื่องการศึกษา ผ่านมุมมองของคนทำงานด้านการศึกษาตัวจริง

การอุดมศึกษาโลกใหม่ ที่ปรับตัวร่วมมือกับโลกศตวรรษที่ 21!!!

การเรียน วิศวกรรมไฟฟ้า ในเยอรมนี ต้นแบบการเรียนเพื่อนำมาสร้างยานยนต์ไฟฟ้าได้จริง

ถอดบทเรียน “ระบบเศรษฐกิจตลาดเพื่อสังคมกับการศึกษา” เหตุใดจึงนำพา “เยอรมนี” ให้รุ่งโรจน์