ย้อนดู HAL 9000 ต้นแบบ A.I. ในวันนี้!

พูดถึง A.I. แล้ว ต้องย้อนกลับไปในปี ค.ศ. 1968 ที่จินตนาการจากเรื่องสั้น The Sentinel หรือ “จอมจักรวาล” ของ Arthur C. Clarke ที่คนในแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม ต่างยกย่องให้เป็นบิดาแห่ง Robotics A.I.


A.I. หรือ Artificial Intelligence ที่เป็นจริงและจับต้องได้ ตัวอย่างหนึ่งก็คือ “นายแพทย์วัตสัน” หรือ DR.WATSON A.I. Tele-Medicine ของ IBM
ตามมาด้วย Siri ผลงานของนักวิจัยไทยคือ รองศาสตราจารย์ ดร.วีระ บุญจริง ที่ผมเคยเขียนบทความลงใน SALIKA ของเราแห่งนี้ ชื่อตอนว่า “คนไทยผู้คิดค้น Siri แอปพลิเคชัน A.I. Assistants ใน iPhone”
และล่าสุดสดๆ ร้อนๆ ก็คือ 40 ปี Blade Runner ที่พูดถึงเรื่องราวของ Artificial Intelligence ผ่านภาพยนตร์ชุด Blade Runner ผลงานการประพันธ์ของ Philip K.Dick

2001: A Space Odyssey

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากเราพิจารณาเรื่องราวภาพยนตร์ชุด 2001: A Space Odyssey ที่มีเจ้าเครื่องคอมพิวเตอร์ระบบ Artificial Intelligence ที่ชื่อ HAL 9000 เป็นตัวขับเคลื่อนเรื่องราวในหนัง เราก็จะสัมผัสถึงความน่ากลัวของมัน
ทั้งนี้เนื่องเพราะ เจ้า HAL 9000 มันเป็นระบบคอมพิวเตอร์อัตโนมัติในลักษณะของ “ปัญญาประดิษฐ์” หรือ A.I. ที่มีความสามารถสื่อสารกับมนุษย์ผ่านคำพูดแบบภาษาคน (เหมือน Siri)
ที่แน่นอนว่า เราไม่ต้องพิมพ์ประโยคคำสั่งเป็นภาษาโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อติดต่อสื่อสารกับคอมพิวเตอร์เหมือนที่ผ่านมาอีกต่อไป
จินตนาการของ Arthur C. Clarke เจ้าของบทประพันธ์ดั้งเดิม และ Stanley Kubrick ผู้กำกับและรับหน้าที่ดัดแปลงบทประพันธ์เป็นบทภาพยนตร์นั้น ล้ำหน้ามากนะครับ!
ขนาดผมได้ยินคำว่า Artificial Intelligence ครั้งแรกก็ตั้งแต่เมื่อปี ค.ศ. 1988 แต่อัจฉริยะทั้งสองท่านนี้ ได้จินตนาการถึง Artificial Intelligence มาตั้งปี ค.ศ. 1968 ผ่านมาจนถึงปี ค.ศ. 2008 เค้าโครงของ Artificial Intelligence จึงเริ่มปรากฏเป็นจริง…

HAL 9000

ความน่ากลัวของเจ้า HAL 9000 ในท้องเรื่อง Artificial Intelligence ก็คือ การที่มันมีอำนาจควบคุมยานอวกาศในภารกิจปฏิบัติการเดินทางสู่ดาวเสาร์ของมนุษย์อวกาศ 5 คน
โดยมนุษย์อวกาศทั้ง 5 คน ได้ถูกกำหนดให้อยู่ในภาวะ “จำศีล” หรือ “หลับลึก” เพื่อความปลอดภัยของมนุษย์ทั้งอวกาศ 5 คน ผู้กุมทฤษฎี และองค์ความรู้เกี่ยวกับดาวเสาร์ และเพื่อประหยัดทรัพยากรในการเดินทางท่องอวกาศที่มีจำกัด โดยกำหนดให้ลูกเรือ 2 คนรับหน้าที่เป็นผู้ปฏิบัติการ
แต่ไปๆ มาๆ เกิดความขัดแย้งขึ้นระหว่างคนกับเครื่องจักร!
เจ้า HAL 9000 ได้ลงมือวางแผนกำจัดนักบินอวกาศทีละคน จนกระทั่งเหลือพระเอกของท้องเรื่องเพียงคนเดียวที่อาจหาญต่อกรกับเครื่องจักรอันทรงพลังในท้ายที่สุด…
ความน่ากลัวของ Artificial Intelligence ที่สะท้อนผ่านเรื่องราวของเจ้าเครื่องคอมพิวเตอร์ HAL 9000 จากภาพยนตร์เรื่อง 2001: A Space Odyssey ให้แง่คิดกับเราหลายประการครับ

HAL 9000

ประการแรก ในอนาคต และในปัจจุบัน ที่โลกเราเริ่มมีการประดิษฐ์คิดค้นและลงมือใช้งาน Artificial Intelligence กันบ้างแล้ว เราจะรับมืออย่างไรหาก Artificial Intelligence เกิดกบฏหรือทรยศเรา?
ในวันข้างหน้า เราจะไว้ใจพึ่งพาอาศัยระบบคอมพิวเตอร์อัตโนมัติได้มากน้อยเพียงไร โดยเฉพาะในเรื่องความปลอดภัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับความเป็นความตายของผู้คน เช่น บริการสาธารณสุข แม้กระทั่งข่าวการสร้างกองทัพทหารหุ่นยนต์ Artificial Intelligence เพื่อตระเตรียมทำสงครามเครื่องจักรกลกันในทศวรรษหน้า ฯลฯ
ขณะเดียวกัน นอกจากเจ้า HAL 9000 ยังมี Artificial Intelligence อีกมากมายที่ปรากฏตัวในนิยายวิทยาศาสตร์เมื่อ 40 ปีก่อนและถูกดัดแปลงเป็นบทภาพยนตร์เรื่องแล้วเรื่องเล่า…
ไม่ว่าจะเป็น Blade Runner (1982) Terminator (1984) Robocop (1987) Total Recall (1990) และ Total Recall (2012) รวมถึง The Last Action Hero (1993) และ I, Robot (2004)
โดยเฉพาะภาพยนตร์เรื่อง Prometheus ของ Ridley Scott ผู้อาสานำพา Blade Runner กลับมาสร้างใหม่ ดังที่ผมเขียนไปแล้ว
หนังเรื่อง Prometheus นั้นที่ว่ากันว่าเป็นต้นกำเนิดของมหากาพย์ภาพยนตร์ชุด Alien ได้มีการพูดถึง Artificial Intelligence ตัวละครสำคัญตัวหนึ่งซึ่งมีชื่อว่า David ซึ่งจะเป็นความบังเอิญหรือความตั้งใจก็ตามแต่ของ Ridley Scott และทีมเขียนบทที่ได้กำหนดชื่อ David ที่เป็น Artificial Intelligence เหมือนกับชื่อ David จากหนังเรื่อง Artificial Intelligence ของ Steven Spielberg
เอาไว้มีโอกาสเหมาะ ผมจะกลับมาวิเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างหนังทั้ง 2 เรื่อง ที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมด้าน Artificial Intelligence หรือ A.I. ซึ่งถือเป็นหนึ่งในหัวใจหลักของสำนักข่าว SALIKA แล้วพบกันใหม่โอกาสหน้าครับ