กำสรวล “อัฟกานิสถาน”…สุสานแห่งจักรวรรดิ

ขณะที่สหรัฐอเมริกาและพันธมิตรนาโตเร่งการถอนกำลังครั้งสุดท้ายออกจากอัฟกานิสถาน กลุ่มตอลิบานได้เข้ายึดครองประเทศอีกครั้ง ท่ามกลางความหวาดกลัวว่ารัฐบาลจะล่มสลาย กระนั้นหากไล่เรียงประวัติศาสตร์ดูแล้ว จะพบว่า สหรัฐฯ ไม่ใช่มหาอำนาจแรกที่จมจ่อมอยู่กับความวุ่นวายและความรุนแรงที่ประเทศนี้ ก่อนที่จะประกาศถอนตัวออกจากประเทศที่ได้รับการขนานนามว่าเป็น “สุสานแห่งจักรวรรดิ” อย่างเป็นทางการ ปิดฉากสมรภูมิรบที่ยืดเยื้อยาวนานที่สุดของพญาอินทรี

The Graveyard Of Empires

ปฐมบทของ The Graveyard Of Empires เริ่มต้นเมื่อจักรวรรดิอังกฤษทำสงครามสามครั้งในอัฟกานิสถานระหว่างปี 2382 และ 2462 สงครามแองโกล-อัฟกันครั้งแรกทำให้กองทัพอังกฤษถอยทัพและถูกสังหารหมู่โดยชาวอัฟกัน ท่ามกลางหิมะตกหนักในฤดูหนาวกลางเทือกขาวฮินดูกูช ในปี 2385 โดยมีทหาร 4,500 นาย สูญเสียไปพร้อมกับพลเรือนประมาณ 12,000 คน ในขณะที่ระหว่างปี 2421 ถึง 2423 สงครามแองโกล-อัฟกันครั้งที่สอง ถือว่าไปได้สวยสำหรับอังกฤษ ส่วนสงครามแองโกล – อัฟกันครั้งที่สามในปี 2462 อัฟกานิสถาน ประเทศในเอเชียกลางเได้รับเอกราชกลับคืนมา
เมื่อสหภาพโซเวียตบุกอัฟกานิสถานแบบเต็มอัตราศึกในช่วงสงครามเย็น พวกเขาก็ต้องต่อกรกับกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบที่เรียกรวมกันว่ามูจาฮิดีนซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ อย่างรวดเร็ว หลังจากทนทุกข์กับการเสียชีวิตของทหาร 14,453 รายและทหารบาดเจ็บอีก 53,753 นาย สหภาพโซเวียตได้ถอนกำลังออกจากอัฟกานิสถานด้วยความพ่ายแพ้ในปี 2532

The Graveyard Of Empires info

จนถึงตอนนี้ ทหารสหรัฐ 2,348 นายถูกสังหารในปฏิบัติการยั่งยืน (Operation Enduring Freedom; OEF) รหัสนามที่ถูกใช้อย่างเป็นทางการโดยรัฐบาลสหรัฐสำหรับสงครามต่อต้านการก่อการร้ายทั่วโลก ในขณะที่อีก 20,000 นายได้รับบาดเจ็บ กองทหารนาโตอีก 1,147 นายเสียชีวิตที่นั่น ระหว่างปี 2544 ถึง 2564 ชะตากรรมของรัฐบาลอัฟกันในช่วงสัปดาห์หน้าและเดือนต่อๆ ไปจะเป็นตัวกำหนดในที่สุดว่าระบอบประชาธิปไตยในแบบที่สหรัฐฯ พยายามจัดวางให้ภายใต้รัฐบาลปรองดองแห่งชาติจะอยู่รอดต่อไป หรือประเทศนี้จะต้องกลับคืนสู่ยุคมืดมนของการปกครองของตอลิบานตามที่ชาติตะวันตกหวั่นเกรง
สำหรับกองกำลังทหารจากสหรัฐอเมริกาและพันธมิตรนาโตที่ปักหลักในอัฟกานิสถานมานานนั้น มีรายงานว่าตั้งแต่ปลายปี 2557 นาโตได้ถอนกองกำลังออกจากอัฟกานิสถาน ในขณะที่รัฐบาลซึ่งมีโมฮัมหมัด อัชราฟ กานี เป็นประธานาธิบดีได้ลงนามในความตกลงด้านความมั่นคงกับสหรัฐฯ ทำให้สหรัฐฯ ยังคงกองกำลังทหารไว้ในอัฟกานิสถานราว 8,400 นาย จนถึงปี 2560 อย่างไรก็ดี เมื่อเดือนสิงหาคม 2560 สหรัฐฯ ประกาศนโยบายกลับมาสนับสนุนการสร้างความมั่นคงในอัฟกานิสถานอีกครั้ง ซึ่งส่งผลให้กองกำลังของสหรัฐฯ และนาโตเพิ่มขึ้นเป็น 17,000 นาย

ทหารสหรัฐ

ล่าสุดประธานาธิบดี โจ ไบเดน ประกาศเมื่อช่วงต้นเดือนเมษายนที่ผ่านมาว่า รัฐบาลสหรัฐฯ จะเริ่มถอนทหารจำนวน 2,500-3,500 คนออกจากอัฟกานิสถานตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม เป็นต้นไป โดยกระบวนการทั้งหมดจะเสร็จสิ้นในวันที่ 31 สิงหาคม 2564 โดยไบเดนให้เหตุผลถึงการตัดสินใจครั้งนี้ว่าต้องการมุ่งรับมือกับโควิด-19 โรคระบาดใหญ่ครั้งใหม่และปัญหาโลกร้อนแทน หลังจากที่ได้ใช้เงินไป 1ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา และมีเจ้าหน้าที่ทหารสหรัฐฯ ต้องเสียชีวิตไปมากถึง  2,400 คน
ผลจากการวางมือของสหรัฐฯ ทำให้สถานการณ์ในอัฟกานิสถานสั่นคลอนและมีวี่แววว่าจะเกิดความขัดแย้งรุนแรงอีกครั้ง โดยแถลงการณ์กระทรวงมหาดไทยของอัฟกานิสถาน ระบุว่า รัฐบาลอัฟกานิสถาน บังคับใช้มาตรการห้ามออกนอกเคหะสถานในยามค่ำคืน หรือประกาศเคอร์ฟิว ระหว่างเวลา 22.00 น. – 04.00 น. ในพื้นที่ 31 จังหวัดทั่วประเทศ ยกเว้นกรุงคาบูล (เมืองหลวง) จังหวัดปัญจชีร์ และจังหวัดนันการ์ฮาร์ ตั้งแต่เมื่อคืนวันที่ 24 กรกฎาคม ที่ผ่านมา เพื่อระงับสถานการณ์ความรุนแรง รักษาความปลอดภัยให้ประชาชน และจำกัดความเคลื่อนไหวของกลุ่มตอลิบาน
เนื่องจากกลุ่มตอลิบาน เข้ายึดครองพื้นที่ต่างๆ ในอัฟกานิสถานเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง หลังกองทัพสหรัฐฯ และกองกำลังนานาชาติ ถอนตัวออกจากอัฟกานิสถาน ขณะที่ องค์การสหประชาชาติ เปิดเผยว่า ชาวอัฟกานิสถาน มากกว่า 270,000 คน ได้อพยพออกนอกประเทศ ตั้งแต่ช่วงต้นปีที่ผ่านมา
ขณะที่ความเคลื่อนไหวที่น่าสนใจและดูจะเป็นหนังคนละม้วนก็คือ รัฐมนตรีต่างประเทศจีนพบกับผู้นำระดับสูงของกลุ่มตอลิบานในเมืองเทียนจิน ทางภาคเหนือของจีนเมื่อวันพุธที่ 28 กรกฎาคม ที่ผ่านมา เป็นสัญญาณล่าสุดของความสัมพันธ์อันอบอุ่นระหว่างปักกิ่งและกลุ่มอิสลามิสต์ที่ฟื้นคืนชีพ

ผู้ร่วมก่อตั้งกลุ่มตอลิบาน

ระหว่างการพบปะกับมุลเลาะห์ อับดุล กานี บาราดาร์ ผู้ร่วมก่อตั้งกลุ่มตอลิบาน ซึ่งเป็นหัวหน้าคณะกรรมการการเมืองของกลุ่มนี้ หวัง อี้ รัฐมนตรีต่างประเทศจีน กล่าวถึงกลุ่มตอลิบานว่าเป็นกำลังทางทหารและการเมืองที่สำคัญในอัฟกานิสถาน และกล่าวว่าเขาคาดว่ากลุ่มตอลิบานจะมีบทบาทสำคัญใน “กระบวนการสันติภาพ การปรองดอง และการฟื้นฟู” ของประเทศอัฟกานิสถาน
หลังจากการถอนทหารอเมริกันออกจากอัฟกานิสถาน กลุ่มตอลิบานได้ขยายขอบเขตอำนาจของตัวเองอย่างรวดเร็ว และขณะนี้ควบคุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศไว้ได้ การที่กองกำลังความมั่นคงอัฟกันสูญเสียการควบคุมประเทศให้กับกลุ่มตอลิบานได้สร้างความตื่นตระหนกให้กับผู้คนมากมาย และนำไปสู่ความกังวลว่าเมืองหลวงคาบูลอาจเผชิญกับสถานการณ์ที่ย่ำแย่อีกครั้ง
ทั้งนี้ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา รัฐบาลปักกิ่งลงทุนอย่างหนักในเอเชียกลางผ่านโครงการการค้าต่างๆ มากมายและโครงสร้างพื้นฐานหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง และก่อนหน้านี้กระทรวงการต่างประเทศของจีนได้หารือถึงความเป็นไปได้ในการขยายระเบียงเศรษฐกิจจีน-ปากีสถาน (CPEC) ไปยังอัฟกานิสถานด้วย ในการพบปะดังกล่าว หวัง อี้ ได้กล่าวถึงอัฟกานิสถานว่าเป็นเพื่อนบ้านที่ใหญ่ที่สุดของจีน และเน้นย้ำว่าชะตากรรมของประเทศนี้ควร “อยู่ในมือของชาวอัฟกัน”
นอกจากนี้ ในขณะที่สถานการณ์ความขัดแย้งในการแย่งชิงอำนาจยังลูกผีลูกคน แต่ภัยธรรมชาติก็ไม่ปรานีปราศรัย เมื่อมีผู้เสียชีวิตมากกว่า 60 ราย หลังจากน้ำท่วมฉับพลันในตอนเย็นที่นูเรสถาน พื้นที่ยากจนและทุรกันดารทางตะวันออกของอัฟกานิสถาน ที่ซึ่งกลุ่มตอลิบานจำนวนมากปักหลักอยู่ และสัญญาณเครือข่ายโทรคมนาคมที่ล่มได้ขัดขวางการสื่อสารในภูมิภาคนี้ ทำให้ยากต่อการดำเนินการช่วยเหลือ โดยยอดผู้เสียชีวิตอาจเพิ่มขึ้นเมื่อหน่วยกู้ภัยและเจ้าหน้าที่ของรัฐเข้าถึงได้มากขึ้น

เด็กชาวอัฟกานิสถาน

“บ้านเรือนประมาณ 300 หลังในหมู่บ้านเดียวในเมืองกัมเดชถูกทำลายอย่างราบคาบ และมีผู้สูญหายมากถึง 200 คนหวังว่ากลุ่มติดอาวุธตอลิบานจะอนุญาตให้หน่วยกู้ภัยใช้เส้นทางเดินเรือเพียงไม่กี่เส้นทางได้” ซาอีดุลเลาะห์ นูริสตานี หัวหน้าสภาจังหวัดนูเรสถาน กล่าว

อัฟกานิสถาน

ทั้งนี้ อุทกภัยได้กลายเป็นโศกนาฏกรรมช่วงฤดูร้อนที่เกิดขึ้นตามปกติในอัฟกานิสถานตอนเหนือและตะวันออก ซึ่งโครงสร้างพื้นฐานนั้นยากจนอยู่แล้ว และภารกิจการปฏิบัติงานช่วยเหลือผู้ประสบภัยได้ถูกยืดเยื้อออกไปจากความขัดแย้งที่เกิดขึ้นมานานหลายทศวรรษ สิ่งที่น่าห่วงก็คือ ตามรายงานของธนาคารพัฒนาเอเชีย (Asian Development Bank) และธนาคารโลก (World Bank) ระบุว่า อัฟกานิสถานกำลังเผชิญกับสภาพอากาศที่ร้อนขึ้นเร็วกว่าค่าเฉลี่ยทั่วโลก และภัยพิบัติทางธรรมชาติที่ถาโถมอย่างหนักหน่วง เช่น น้ำท่วมและภัยแล้ง ทำให้วิกฤตด้านมนุษยธรรมรุนแรงขึ้นที่นี่
โดยเมื่อเดือนสิงหาคมปีที่แล้ว มีผู้เสียชีวิตเกือบ 200 รายจากน้ำท่วมและดินถล่ม ที่พัดถล่มบ้านเรือนที่สร้างขึ้นอย่างเรียบง่าย เหลือเพียงเศษซากหินและต้นไม้ไว้บนถนน พร้อมกับตัดขาดหมู่บ้านในชนบทออกจากการช่วยเหลือ
“กลุ่มตอลิบานได้เพิ่มความซับซ้อนให้กับปัญหา เราถูกต่อต้านโดยกลุ่มติดอาวุธนี้ กอปรกับภูมิประเทศที่ไม่เอื้ออำนวยทำให้เจ้าหน้าที่กู้ภัยเข้าถึงพลเรือนผู้ประสบภัยได้ไม่กี่จุดเท่านั้น”

ด้านข้อมูลทั่วไป อัฟกานิสถานมีพื้นที่ 652,230 ตร.กม. (ไทย 513,120 ตร.กม.) มีประชากรราว 38  ล้านคน นับถืออิสลาม 99% (นิกายสุหนี่ 80% นิกายชีอะฮ์ 19% และอื่นๆ อีก 1%) ทรัพยากรสำคัญ คือ ก๊าซธรรมชาติ ปิโตรเลียม ถ่านหิน และทองแดง อุตสาหกรรมหลัก คือ สิ่งทอ เฟอร์นิเจอร์ รองเท้า ปุ๋ย และสบู่ สินค้าส่งออกสำคัญ คือ ทอง ผักผลไม้ ขนสัตว์ และฝ้าย ตลาดส่งออกที่สำคัญ คือ ปากีสถาน อินเดีย อิหร่าน และตุรกี สินค้านำเข้าที่สำคัญ คือ อาหาร ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม เครื่องจักร และสิ่งทอ  ตลาดนำเข้าที่สำคัญ คือ อิหร่าน ปากีสถาน จีน และคาซัคสถาน

ในระหว่างที่โอลิมปิก โตเกียว 2020 กำลังเป็นกระแสอยู่ในขณะนี้ หลายคนอาจสงสัยว่าอัฟกานิสถานที่ส่วนร่วมในมหกรรมกีฬาของมวลมนุษยชาติบ้างหรือไม่ คำตอบคือ สำหรับโอลิมปิกครั้งนี้ อัฟกานิสถานส่งนักกีฬาเข้าร่วมแข่งขัน 5 คน ซึ่งอัฟกานิสถานเข้าร่วมการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 14 ครั้ง แต่ไม่เคยร่วมแข่งในโอลิมปิกฤดูหนาวแม้แต่ครั้งเดียว โดยเข้าร่วมแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งแรกที่เบอร์ลิน เยอรมนี เมื่อปี 2479 ทำผลงานดีที่สุดคือ 1 เหรียญทองแดง ที่ปักกิ่ง และ 1 เหรียญทองแดง ที่ลอนดอน ทั้ง 2 เหรียญจากกีฬาเทควันโด โดยนักกีฬาคนเดียวกันคือ โรฮุลลอฮ์ นิกปาย

ที่มา :


เปิดกรณีศึกษาธุรกิจ เมื่อเผชิญมรสุมโควิด ร้านกาแฟปิด แต่ทำไมไม่เลิกจ้าง “บาริสต้า”