2070 ประเทศไทยไร้คาร์บอน

การประชุมคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) เมื่อเร็วๆ นี้มีประเด็นสำคัญคือ การวางกรอบ “แผนพลังงานชาติ” มุ่งลดคาร์บอนไดออกไซด์สุทธิเป็นศูนย์ ภายในปี ค.ศ. 2065 – 2070


เป้าหมายการลดคาร์บอนไดออกไซด์สุทธิเป็นศูนย์ ถูกนำมาใช้อยางแพร่หลายทั่วโลกเพื่อจัดการกับปัญหาสภาวะอากาศ ตามข้อตกลงปารีสที่มีเป้าหมายลดการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิให้ต่ำกว่า 2 องศาเซลเซียส และพยายามรักษาอุณหภูมิโลกให้อยู่ที่ระดับ 1.5 องศาเซลเซียส ประเทศที่มีเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดรวมทั้งญี่ปุ่น อังกฤษ และฝรั่งเศสต่างกำหนดเป้าหมายลดคาร์บอนสุทธิเป็นศูนย์ในปี 2050

การที่ประเทศไทยมุ่งลดคาร์บอนไดออกไซด์สุทธิเป็นศูนย์ ภายในปี ค.ศ. 2065 – 2070 ตามแนวนโยบายแผนพลังงานชาติ (Policy Direction) ของ กพช. จึงเน้นส่งเสริมการลงทุนพลังงานสีเขียวเป็นหลัก ประกอบด้วย  
  • (1) เพิ่มสัดส่วนการผลิตไฟฟ้าใหม่โดยมีสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 พิจารณาร่วมกับต้นทุนระบบกักเก็บพลังงานระยะยาว
  • (2) ปรับเปลี่ยนการใช้พลังงานภาคขนส่งเป็นพลังงานไฟฟ้าสีเขียว ด้วยเทคโนโลยียานยนต์ไฟฟ้า (Electric Vehicle: EV) ตามนโยบาย 30@30 การปรับเปลี่ยนการใช้พลังงานภาคขนส่งมาเป็น EV เป็นแนวทางที่ช่วยในการลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก ปรับปรุงประสิทธิภาพการใช้พลังงานในภาคขนส่งให้มีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้น ช่วยแก้ไขปัญหาสภาพอากาศจากภาวะฝุ่นละออง PM 2.5
  • (3) ปรับเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน มากกว่าร้อยละ 30 โดยการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมการบริหารจัดการพลังงานสมัยใหม่ มาเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการพลังงาน
  • (4) ปรับโครงสร้างกิจการพลังงานรองรับแนวโน้มการเปลี่ยนผ่านพลังงาน (Energy Transition) ตามแนวทาง 4D1E คือ Decarbonization : การลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในภาคพลังงาน Digitalization : การนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการบริหารจัดการระบบพลังงาน Decentralization : การกระจายศูนย์การผลิตพลังงานและโครงสร้างพื้นฐาน Deregulation : การปรับปรุงกฎระเบียบรองรับนโยบายพลังงานสมัยใหม่ และ Electrification : การเปลี่ยนรูปแบบการใช้พลังงานมาเป็นพลังงานไฟฟ้า
ทั้งนี้เป้าหมายลดการปลดปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สุทธิเป็นศูนย์ในช่วงดังกล่าว (2065 – 2070) ขึ้นอยู่กับปัจจัยการเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยีและการสนับสนุนทางการเงิน

ลดคาร์บอนไดออกไซด์สุทธิเป็นศูนย์

อย่างไรก็ตาม เพื่อให้ประเทศไทยสามารถขับเคลื่อนสู่ Carbon Neutrality ภายในปี ค.ศ. 2065 – 2070 อย่างต่อเนื่อง และเพื่อแสดงถึงจุดยืนการเตรียมการในการปรับเปลี่ยนให้รองรับแนวโน้มการเปลี่ยนผ่านระบบเศรษฐกิจสู่ neutral-carbon economy เพื่อเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศไทยในการดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศที่มีนโยบายมุ่งเน้นการใช้พลังงานสะอาดภายในช่วงเวลา 1-10 ปีข้างหน้า (พ.ศ. 2564 – 2573) กพช. จึงได้มอบหมายให้กระทรวงพลังงาน ดำเนินการระยะเร่งด่วน ประกอบด้วย
(1) จัดทำแผนพลังงานชาติ ภายใต้กรอบนโยบายที่ทำให้ภาคพลังงานขับเคลื่อนภาคเศรษฐกิจให้สามารถรองรับแนวโน้มการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบเศรษฐกิจ neutral-carbon economy ได้ในระยะยาว ครอบคลุมการขับเคลื่อนพลังงานทั้งด้านไฟฟ้า ก๊าซธรรมชาติ น้ำมันเชื้อเพลิง พลังงานทดแทน และอนุรักษ์พลังงาน
(2) พิจารณาเพิ่มกำลังการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานสะอาดในรูปแบบต่างๆ และปรับลดสัดส่วนการรับซื้อไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงฟอสซิล ภายใต้ PDP2018 rev.1 ในช่วง 10 ปีข้างหน้า (พ.ศ. 2564 – 2573) ตามความเหมาะสม อาทิ ปรับสัดส่วนการผลิตไฟฟ้าให้มีการผูกพันเชื้อเพลิงฟอสซิลเท่าที่จำเป็นและสามารถรองรับการเพิ่มสัดส่วนการผลิตไฟฟ้าพลังงานสะอาดได้ในระยะยาว การคำนึงถึงต้นทุนและความก้าวหน้าเทคโนโลยีเป็นสำคัญ ทั้งนี้ ให้นำหลักการวางแผนเชิงความน่าจะเป็นโอกาสเกิดไฟฟ้าดับ (LOLE) มาใช้เป็นเกณฑ์ แทนกำลังผลิตไฟฟ้าสำรอง (Reserve Margin) ซึ่งไม่สามารถวิเคราะห์ผลจากความไม่แน่นอนของพลังงานหมุนเวียน เพื่อให้การประเมินและการวางแผนความมั่นคงระบบไฟฟ้าของประเทศมีความแม่นยำมากขึ้น
(3) ปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานระบบสายส่งและจำหน่ายไฟฟ้าให้มีความยืดหยุ่น มีประสิทธิภาพ และครอบคลุมพื้นที่ศักยภาพของพลังงานหมุนเวียนในรูปแบบต่างๆ เพื่อรองรับปริมาณกำลังการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนในอนาคต และสามารถตอบสนองต่อการผลิตไฟฟ้าได้อย่างทันท่วงทีโดยไม่กระทบกับความมั่นคงของประเทศ

สำหรับกระบวนการจัดทำแผนพลังงานชาติ คาดว่าจะดำเนินการแล้วเสร็จภายในปี 2565 โดยจะมีรับฟังความคิดเห็นกรอบแผนพลังงานชาติ ในช่วงเดือนสิงหาคม – ตุลาคม 2564 เพื่อนำความเห็นมาประกอบการจัดทำแผน 5 แผนหลัก และรวมเป็นแผนพลังงานชาติ หลังจากนั้นจะมีการรับฟังความคิดเห็นร่างแผนพลังงานชาติ ก่อนนำเสนอ กพช. ให้ความเห็นชอบต่อไป
พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม กล่าวในฐานะประธานการประชุม กพช. ว่า การปรับนโยบายเรื่องแหล่งพลังงานของประเทศไม่ให้มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในอนาคต นอกจากจะต้องดำเนินการให้ได้ตามแผนยุทธศาสตร์เพื่อให้ประเทศและประชาชนได้รับประโยชน์แล้ว ต้องดึงบริษัทเอกชนมาร่วมมือกับรัฐบาลด้วย หากมีปัญหาในเรื่องของกฎหมาย กฎระเบียบต่าง ๆ ที่ล้าสมัย ก็จะต้องปรับแก้ไขเพื่อจะเดินหน้าต่อไปได้

“อยากให้เรื่องพลังงานเป็นเรื่องของการ Reshape ประเทศไทยใหม่ ซึ่งในการปฏิรูปเศรษฐกิจมีต้นทางมาจากพลังงานเกือบทั้งสิ้น จึงขอฝากให้ กพช. ได้พิจารณาประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นต่อทุกกลุ่มเป้าหมายทั้งภาคการเกษตร ภาคการผลิต การอุตสาหกรรม และผู้บริโภค” พลเอก ประยุทธ์ กล่าว


นำร่องโซลาร์ลอยน้ำไฮบริดใหญ่ที่สุดในโลก

นายกรัฐมนตรียังได้ยกตัวอย่างการพัฒนานวัตกรรมพลังงานไฟฟ้าจากพลังงานฟอสซิลไปสู่พลังงานรูปแบบใหม่ที่เรียกว่า Hydro – Floating Solar Hybrid System หรือ โครงการโซลาร์เซลล์ลอยน้ำแบบไฮบริด คือระบบผลิตไฟฟ้าผสมผสานระหว่าง ‘พลังน้ำจากเขื่อน’ และ ‘พลังงานแสงอาทิตย์จากโซลาร์เซลล์ลอยน้ำบนเขื่อน’ ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ที่ขณะนี้ดำเนินโครงการนำร่องที่เขื่อนสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี เป็นแห่งแรก กำลังผลิต 45 เมกะวัตต์ และจะดำเนินการอีก 7 เขื่อนในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคใต้ ตามแผนขยายเป็น 2,700 เมกะวัตต์ ภายใน 5 ปี
โครงการโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์บนทุ่นลอยน้ำ (Hydro-Floating Solar Hybrid) ของ กฟผ. นับเป็นโครงการโซลาร์เซลล์ทุ่นลอยน้ำแบบไฮบริดที่ใหญ่ที่สุดในโลก ผลิตไฟฟ้าแบบผสมผสานระหว่าง “พลังงานแสงอาทิตย์” ร่วมกับ “พลังน้ำ” เพื่อสร้างความมั่นคงด้านไฟฟ้าและยังเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม นำร่องแห่งแรกที่เขื่อนสิรินธร จ.อุบลราชธานี ด้วยกำลังการผลิต 45 เมกะวัตต์ ใช้พื้นที่ประมาณ 450 ไร่ คิดเป็นพื้นที่ผิวน้ำเพียง 0.27 เปอร์เซ็นต์ โดยแผงโซลาร์เซลล์ที่เลือกใช้เป็นชนิด Double Glass ที่มีความแข็งแรงทนทานสูง ทนความชื้นได้ดี สามารถออกแบบวางชิดผิวน้ำซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ถึง 10-15 เปอร์เซ็นต์ มีการยึดโยงใต้น้ำถ่วงด้วยตุ้มคอนกรีตผ่านสายสแตนเลส สามารถรองรับแรงทุกประเภทที่เกิดขึ้นในท้องน้ำ อาทิ แรงลม แรงคลื่น แรงยกตัว ปัจจุบันได้ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์กับทุ่นลอยน้ำในเขื่อนสิรินธรครบทั้งหมด 7 ชุด พร้อมติดตั้งทุ่นคอนกรีตของระบบยึดโยงใต้น้ำและก่อสร้างอาคารสวิตช์เกียร์แล้วเสร็จ คาดจะสามารถจ่ายไฟฟ้าเข้าระบบเชิงพาณิชย์ (Commercial Operation Date: COD) ได้ในเดือนตุลาคม 2564

นอกจากนี้ นายกรัฐมนตรียังกล่าวถึงเรื่องยานยนต์พลังงานไฟฟ้าว่า จะต้องทำให้ครบวงจร ทั้งเรื่องรถและสถานีบริการชาร์จแบตเตอรี่ เพื่อจูงใจให้คนมาใช้รถยนต์พลังงานไฟฟ้าให้มากขึ้น ทั้งนี้ ต้องมีการสร้างความเข้าใจกับประชาชน ให้เข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลงพลังงานของโลก ที่ต้องเตรียมการให้พร้อม ซึ่งการเตรียมการเรื่องพลังงานเป็นการทำเพื่อวันนี้และอนาคต ทำให้คนรุ่นใหม่ โดยการทำงานทุกอย่างต้องเป็นไปด้วยความโปร่งใส เป็นธรรม ทุกอย่างต้องชี้แจงได้ ตรวจสอบได้ และประเทศต้องได้รับประโยชน์สูงสุด

ดัน “อีอีซี” ฮับผลิตรถอีวีแห่งอาเซียน

พิธีเปิดโรงงานผลิตหน่วยกักเก็บพลังงานด้วยเทคโนโลยีเซมิ โซลิด (SemiSolid) ของ GPSC ถือเป็นโรงงานแบตเตอรี่แห่งแรกในภูมิภาคอาเซียน ตั้งอยู่ที่นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด จ.ระยอง นับเป็นก้าวสำคัญที่จะช่วยให้อุตสาหกรรมยานยนต์ของไทยรักษาจุดยืนการเป็นผู้นำฐานการผลิตยานยนต์ในภูมิภาค และต่อยอดเปลี่ยนผ่านตัวเองเข้าสู่เทคโนโลยีการผลิตยานยนต์ไฟฟ้าสมัยใหม่ได้เร็วขึ้น สู่การเป็นศูนย์กลางการลงทุนยานยนต์ไฟฟ้าที่สำคัญของอาเซียน ปัจจุบันจะเห็นว่ามีการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า (อีวี) ตามท้องถนนมากขึ้น ซึ่งปัจจัยสำคัญที่ยานยนต์ไฟฟ้าจะได้รับความสนใจคือต้องทำให้ราคารถยนต์ลดลง เข้าถึงได้ง่ายขึ้น และเทคโนโลยีแบตเตอรี่ที่พัฒนาอย่างก้าวกระโดดเพิ่มประสิทธิภาพของยานยนต์ไฟฟ้า รองรับการเติบโตของตลาดยานยนต์ไฟฟ้าที่รัฐบาลต้องการสนับสนุนให้เกิดขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่เร่งผลักดันแผนพลังงานแห่งชาติ ลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ตามทิศทางพลังงานของประเทศอื่นทั่วโลก

นายไพรินทร์ ชูโชติถาวร ประธานกรรมการ บริษัท โกลบอล เพาเวอร์ ซินเนอร์ยี่ จำกัด (มหาชน) หรือ GPSC กล่าวว่า โรงงานแบตเตอรี่แห่งนี้ถือเป็นโรงงานแห่งแรกในประเทศไทยและแห่งแรกในภูมิภาคอาเซียน เม็ดเงินลงทุน 1,100 ล้านบาท กำลังการผลิต 30 เมกะวัตต์ชั่วโมง และในอนาคตจะขยายขึ้นเป็น 1 กิกะวัตต์ชั่วโมงต่อปี ตามเป้าหมายที่บริษัทกำหนด จะมีกำลังผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนอยู่ที่ 8,000 เมกะวัตต์ ภายในปี 2573


พัฒนารถไฟ Hybrid Battery

บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จำกัด (มหาชน) หรือ EA เป็นอีกหนึ่งบริษัทที่เน้นการพัฒนาพลังงานสะอาดเพื่ออนาคต ทั้งการผลิตรถยนต์ไฟฟ้า โรงงานผลิตแบตเตอรี่ลิเธียม ปั้มชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า เมื่อเร็วๆ นี้ก็ได้จรดปากกาเซ็นเอ็มโอยูกับ China Railway Construction (Southeast Asia) Co.,Ltd (CRCCSA) ของจีน เพื่อพัฒนารถไฟ Hybrid Battery หวังยกระดับการเดินทางทางรางของไทยเทียบชั้นต่างประเทศ

นายสมโภชน์ อาหุนัย ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จำกัด (มหาชน) (EA) กล่าวถึงความร่วมมือครั้งนี้ว่า “นับเป็นโอกาสสำคัญที่สุดครั้งหนึ่งของ EA ที่จะได้เป็นส่วนหนึ่งของการร่วมศึกษาวิจัยและพัฒนารถไฟ Hybrid Battery เป็นจุดเริ่มต้นครั้งยิ่งใหญ่สู่การสร้างโรงงานประกอบหัวรถจักรและขนส่งมวลชนไฮบริดแบตเตอรี่ ตลอดจนศูนย์ซ่อมบำรุง และซ่อมแซมรถไฟความเร็วสูง ซึ่งทั้งหมดจะเป็นส่วนสนับสนุนการใช้ทรัพยากรภายในประเทศ ลดการพึ่งพาหรือนำเข้าจากต่างประเทศ เกิดการลงทุนเป็นจำนวนเงินมหาศาล และเกิดการจ้างงานเป็นจำนวนมาก ส่งผลดีต่อสภาพเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว และยังสะท้อนความมุ่งมั่นของประเทศไทยที่จะผลักดันการใช้พลังงานสะอาดในสัดส่วนที่เพิ่มมากขึ้น”

ขณะที่ Mr.Luo Wen, Managing Director – China Railway Construction (Southeast Asia) Co.,Ltd (CRCCSA) เปิดเผยว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย มีแผนส่งเสริมและผลักดันการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานทางรถไฟอย่างจริงจัง พร้อมทั้งสนใจพัฒนาหัวรถจักรพลังงานไฟฟ้า เพื่อลดการใช้เชื้อเพลิงที่ก่อให้เกิดมลพิษ ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ความร่วมมือครั้งนี้จะประสบความสำเร็จในไม่ช้าอย่างแน่นอน