“ผู้ป่วยอัมพาต” สามารถ “สื่อสารได้อีกครั้ง” ด้วย “เครื่องกระตุ้นคลื่นสมอง”

วันนี้มีข่าวสารด้านสุขภาพที่น่าสนใจนำมาเล่าสู่กันฟังครับ

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง แฟนพันธุ์แท้ SALIKA ที่มีญาติพี่น้องเป็น “ผู้ป่วยอัมพาต”
เป็นข่าวที่ผมแปลมาจากรายงานของสำนักข่าว Associated Press ที่อ้างอิงรายงานที่ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ New England Journal of Medicine
ซึ่งระบุว่า ทีมนักวิจัยของ University of California San Francisco ได้สร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ในวงการแพทย์
โดยการนำ “คลื่นสมอง” ของ “ผู้ป่วยอัมพาต” ซึ่ง “ไม่สามารถสื่อสารใดๆ ได้” กลายเป็นว่า “ผู้ป่วยอัมพาต” สามารถ “พูด” เป็นข้อความ (Text) ผ่านหน้าจอ Computer ได้!

คลื่นสมองของผู้ป่วยอัมพาต

ข่าวนี้ ถือเป็นย่างก้าวที่สำคัญ ที่เกี่ยวข้องกับการฟื้นฟูความสามารถในการสื่อสารของ “ผู้ป่วยอัมพาต” โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในอนาคตสำหรับ “ผู้ที่ไม่สามารถพูดได้” ต่อไปนั่นเองครับ!
Dr. Edward Chang ศัลยแพทย์ระบบประสาทแห่ง University of California San Francisco หัวหน้าทีมวิจัยดังกล่าวเล่าว่า ผมรู้สึกตื่นเต้นกับการทดลองครั้งนี้มาก การทดลองที่คนส่วนใหญ่มักจะมองข้าม!
“ไม่มีใครคิดมาก่อน ว่าผู้ป่วยอัมพาตจะสามารถกลับมาสื่อสารกับพวกเราได้เหมือนเดิม” Dr. Edward Chang กระชุ่น
Dr. Edward Chang
Dr. Edward Chang ศัลยแพทย์ระบบประสาทแห่ง University of California San Francisco
Eddie Chang
Neurosurgeon Edward Chang performs brain surgery at UCSF. Photo: Barbara Ries
ทั้งนี้เนื่องเพราะ ทุกวันนี้ มี “ผู้ป่วยอัมพาต” ที่ไม่สามารถสื่อสารใดๆ ได้ ไม่ว่าจะเป็นการพูด หรือเขียน พวกเขาแทบไม่มีทางเลือกในการสื่อสารอะไรกับใครได้เลย
สำหรับงานวิจัยเชิงทดลองดังกล่าว นอกจาก Pointer และอุปกรณ์ควบคุม Pointer ที่ติดอยู่ที่หมวกผู้ป่วย ซึ่งมี Sensor จับการเคลื่อนไหวของศีรษะ เพื่อใช้ Pointer ชี้ไปที่ตัวอักษรที่ละตัว หรือคำศัพท์สำเร็จรูปบนจอ Computer และก็มีบางคน ที่ใช้อุปกรณ์อ่านการเคลื่อนไหวของดวงตา
อย่างไรก็ดี เป็นที่รู้กันในวงการ “ผู้ป่วยอัมพาต” ว่าวิธีการต่างๆ เหล่านั้น เป็นวิธีที่ล่าช้า และมีข้อจำกัดที่มักจะสร้างความอึดอัดขัดข้องใจ ให้กับ “ผู้ป่วยอัมพาต” ที่ต้องการสื่อสารกับผู้อื่นตลอดมา
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การใช้สัญญาณจาก “คลื่นสมอง” เพื่อช่วยเหลือ “ผู้ป่วยอัมพาต” กำลังเป็นสาขาวิชาที่ได้รับความสนใจอย่างมาก!
Dr. Eddie Chang and postdoctoral scholar David Moses, PhD, confer at UCSF’s Mission Bay campus on Friday, June 7, 2019, in San Francisco. Photo: Noah Berger
โดยในช่วงเวลาไม่นานมานี้ มีการทดลองนำ “คลื่นสมอง” ไปใช้ในการควบคุม “อวัยวะเทียม” ช่วยให้ “ผู้ป่วยอัมพาต” สามารถฝึกจับมือทักทาย หรือซ้อมยกเครื่องดื่ม โดยใช้แขนเทียมได้
โดยใช้เพียงความคิด หรือจินตนาการถึงการเคลื่อนไหวมือ จากนั้น “คลื่นสมอง” ของเขา จะทำการส่งสัญญาณไปยัง Computer ที่ควบคุม “อวัยวะเทียม” และสั่งร่างกายให้ขยับมือ
Dr. Edward Chang กล่าวต่อไปว่า เราได้สร้างเครื่องมือที่เรียกว่า “ประสาทพูดเทียม” เพื่อใช้ในการถอดรหัส “คลื่นสมอง” ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมกล่องเสียง
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กลุ่มกล้ามเนื้อที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของริมฝีปาก ขากรรไกร ลิ้น และกล่องเสียง ซึ่งอวัยวะเหล่านี้เองที่ทำให้มนุษย์เราสามารถออกเสียงพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ได้
Electrode
Electodes, which are temporarily placed on the surface of patients’ brains for a week or more to map the origins of their seizures in preparation for neurosurgery, are shown in the laboratory of Eddie Chang, MD. Photo by Noah Berger
ผู้ป่วยอัมพาต
BRAVO clinical trial testing session with trial participant, Bravo1, and Chang Lab researcher David Moses, PhD (postdoctoral fellow). During the session, the participant’s cortical activity was recorded while he attempted to produce words and sentences. The activity is recorded via a ECog electrode array that was implanted on the surface on the participant’s brain. The team uses machine learning and language modeling to analyze the signals and translate them into text. Photo: Todd Dubnicoff, UCSF
“ผู้ป่วยอัมพาต” ผู้โชคดีท่านดังกล่าวนี้ เป็นผู้ที่เคยมีอาการของ “โรคหลอดเลือดสมอง” เมื่อ 15 ปีก่อน ทำให้เขาเป็น “ผู้ป่วยอัมพาต” ไม่สามารถพูดได้
โดยในการวิจัย ทีมงานของ Dr. Edward Chang ได้ทอลองฝัง Electrode หรือ “ขั้วไฟฟ้า” ที่ผิวสมองบริเวณที่ทำหน้าที่ควบคุมการพูด
จากนั้น Computer ที่ต่อเชื่อมอยู่ จะทำการวิเคราะห์ เมื่อ “ผู้ป่วยอัมพาต” พยายามเปล่งเสียงต่างๆ ไปเรื่อยๆ จนกระทั่งสามารถรวบรวมรูปแบบคลื่นสมองตามคำศัพท์ทั้งหลายที่แตกย่อยออกมาจำนวน 50 คำ เพื่อนำไปสร้างประโยคเพิ่มขึ้นให้ได้มากกว่า 1,000 ประโยคต่อไป
Dr. Edward Chang บอกต่อไปว่า อาจมีช่วงเวลาที่ Delay บ้าง กว่าที่ข้อความของ “ผู้ป่วยอัมพาต” จะปรากฎบนหน้าจอ Computer ซึ่งโดยเฉลี่ยแล้วจะอยู่ที่ประมาณ 3-4 วินาที
“แม้จะไม่เร็วเท่าเวลาที่มนุษย์เราใช้ในการพูด แต่เร็วกว่าการพิมพ์อักษรทีละตัวเพื่อสื่อสาร” Dr. Edward Chang สรุป
Dr. Edward Chang ทิ้งท้ายว่า ขั้นตอนต่อไปคือการพัฒนาความเร็ว ความถูกต้อง และคลังคำศัพท์ให้เพิ่มมากขึ้น
Neurosurgeon Edward Chang performs brain surgery at UCSF. Rory Murphy, Clinical Fellow, Neurosurgery assists (L). Photo: Barbara Reis
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เราพยายามที่จะแปลงข้อความให้ออกมาเป็นข้อความเสียงต่อไปในในอนาคต ซึ่งแน่นอนว่าย่อมดีกว่าการแสดงได้แค่ตัวหนังสือ (Text) บนหน้าจอ Computer
ซึ่งหากเทคโนโลยีที่ว่านี้สามารถนำไปใช้อย่างได้ผลดีในวงกว้างจริง ก็สามารถนำไปช่วยผู้ที่สมองได้รับบาดเจ็บ หรือผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองได้
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ควรเปลี่ยนรูปแบบการตีความ เช่น การใช้คำถามแบบปลายเปิดให้มากขึ้น หรือพัฒนาให้ Program เป็น A.I. (Artificial Intelligence) หรือ “ปัญญาประดิษฐ์” ให้มากขึ้น เพื่อให้เกิดความแน่ใจว่า สามารถตีความสิ่งที่ “ผู้ป่วยอัมพาต” ต้องการสื่อสารอะไรได้อย่างถูกต้องมากกว่าที่เป็นอยู่
และควรนำไปทดลองกับ “ผู้ป่วยอัมพาต” ให้มากขึ้น

ภาพประกอบ :