เมื่อพูดถึงการลดการปล่อยมลพิษ บางประเทศตั้งเป้าไว้สูงแต่กลับพลาดเป้าและไม่ใกล้เคียงกับเป้าหมายที่วางไว้แม้แต่น้อย ในขณะที่ประเทศอื่นๆ ปฏิเสธคำมั่นสัญญาที่ยิ่งใหญ่ในเวทีระหว่างประเทศอย่าง “ความตกลงปารีส” แต่ยังคงได้รับคะแนนที่ดีสำหรับสถิติในการปล่อยก๊าซเรือนกระจก น่าเศร้าที่ประเทศส่วนใหญ่ใช้ความพยายามในเรื่องนี้น้อยเกินไป (ไม่เพียงพอ) และสายเกินไป เพราะมักจะพลาดเป้าหมายที่เกี่ยวข้องกับการจำกัดภาวะโลกร้อนให้สูงสุด 2 องศาเซลเซียส แต่ขณะเดียวกันเป้าหมายที่จะจำกัดอุณหภูมิไว้ที่ 3 องศาเซลเซียส ก็มักจะไม่บรรลุผล
“นับตั้งแต่ความตกลงปารีสในปี 2558 ซึ่งมีเป้าหมายที่ท้าทายในการรักษาอุณหภูมิเฉลี่ยของโลก ให้ต่ำกว่า 2 องศาเซลเซียส เหนืออุณหภูมิในช่วงก่อนการพัฒนาอุตสาหกรรม ขณะเดียวกันก็พยายามจำกัดให้อุณภูมิโลกต่ำกว่านั้นประมาณ 1.5 องศาเซลเซียส นั้น เราก็ได้เห็นความก้าวหน้าอย่างน่าทึ่ง เนื่องจากประเทศและองค์กรต่างๆ ให้คำมั่นที่จะปล่อยมลพิษเป็นศูนย์ ผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่มุ่งมั่นที่จะกำจัดเครื่องยนต์สันดาปภายใน และพลังงานหมุนเวียนก็มีราคาถูกกว่าเชื้อเพลิงฟอสซิลเกือบทุกที่ในโลก แต่เพื่อหลีกเลี่ยงภัยพิบัติทางสภาพอากาศ เราไม่สามารถทำแค่ให้ดีกว่าเดิมเท่านัน แต่เราจำเป็นต้องทำให้เพียงพอ” Andrew Steer ประธานและซีอีโอของ Bezos Earth Fund กล่าว

นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าภาวะโลกร้อนโดยรวมที่ 2 องศาเซลเซียส จะทำให้ระดับน้ำทะเลสูงขึ้น 56 เซนติเมตร และเพิ่มวันที่อากาศร้อนขึ้น 25% รวมถึงทำให้เกิดภัยแล้งนานถึง 4 เดือน นอกจากนี้ยังเชื่อกันว่าภาวะโลกร้อน 3 องศาเซลเซียส จะนำไปสู่การหยุดชะงักของระบบนิเวศและการผลิตอาหาร จะเกิดสภาพอากาศที่ผันผวนอย่างรุนแรง
เอลนีโญ (El Nino) จะกลายเป็นปรากฏการณ์ปรกติธรรมดา ขั้วโลกเหนือจะปราศจากนํ้าแข็งในหน้าร้อนอีกต่อไป ส่วนป่าฝนอะเมซอนที่เคยเขียวชะอุ่มจะมีสภาพแห้งแล้ง และบนยอดของเทือกเขาแอลป์ไม่มีชั้นนํ้าแข็งหลงเหลืออยู่ เราจะไม่สามารถย้อนกลับหรือหยุดยั้งกระบวนการโลกร้อนได้อีกต่อไป
ในขณะที่หากอุณหภูมิเพิ่มขึ้น 4 องศาเซลเซียส บรรดาเมืองที่ตั้งอยู่ตามปากแม่นํ้าต่างๆ จะจมทะเลเป็นการถาวร แม่นํ้าคงคาจะอันตรธานไปจากแผนที่โลก และจะไม่เหลือธารนํ้าแข็งบนเทือกเขาหิมาลัยอีกต่อไป สภาพภูมิประเทศทั่วโลกจะผกผัน ทิศเหนือของแคนาดาจะกลายเป็นทุ่งหญ้าสีเขียว ชายหาดแถบสแกนดิเนเวียที่เคยหนาวเหน็บ จะกลายเป็นที่พักร้อนแห่งใหม่ของยุโรป ขณะที่ธารนํ้าแข็งด้านทิศตะวันตกของขั้วโลกใต้ จะละลายไปจนหมดสิ้น คงไว้เพียงทุ่งนํ้าแข็งในบริเวณใจกลางทวีปเท่านั้น เป็นต้น ซึ่งผู้เชี่ยวชาญยอมรับว่าโลกร้อนขึ้น 4 องศาเซสเซียส ภายในปี 2643 เป็นไปได้จริง ผลกระทบของการเพิ่มขึ้นดังกล่าวจะรุนแรงและทำให้วิถีชีวิตของคนเราเปลี่ยนเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมอย่างมากแบบหน้ามือเป็นหลังมือ
ข่าวดีก็คือมนุษย์จะไม่สูญพันธุ์ (สายพันธุ์นี้สามารถอยู่รอดได้ด้วยคนเพียงไม่กี่ร้อยคน) แต่ข่าวร้ายก็คือ เราเสี่ยงต่อการสูญเสียชีวิตอย่างมาก และอาจถึงจุดจบของอารยธรรมของมวลมนุษยชาติ พื้นที่หลายๆ แห่ง ที่ผู้คนอาศัยและเพาะปลูกอาหารการกินได้อย่างอุดมสมบูรณ์จะไม่สามารถทำได้เหมือนเดิม ระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นมากจะทำให้เกาะที่อยู่ต่ำอยู่แล้วในปัจจุบัน และบริเวณชายฝั่งหลายแห่ง ซึ่งประชากรเกือบครึ่งโลกอาศัยอยู่ ไม่เอื้ออำนวยต่อการใช้ชีวิตอีกต่อไป ส่งผลทำให้มีผู้ลี้ภัยประมาณ 2 พันล้านคน ภายในปี 2643 เฉพาะ “บังกลาเทศ” เพียงประเทศเดียว จะสูญเสียพื้นที่ 1 ใน 3 ของทั้งหมด รวมถึงอู่ข้าวอู่น้ำหลักของประเทศด้วย
ทั้งนี้ Climate Action Tracker เผยแพร่เป้าหมายและความสำเร็จที่คาดการณ์ไว้ตามนโยบายและการดำเนินการที่เป็นรูปธรรมเกี่ยวกับการลดการปล่อยมลพิษ ซึ่งประเทศต่างๆ ได้ดำเนินการไปแล้วจนถึงปี 2573 โดยข้อมูลจากเว็บไซน์นี้ที่วิเคราะห์นโยบายสภาพภูมิอากาศของ 37 ประเทศ และสหภาพยุโรป ระบุว่า “อินเดีย” และ “เคนยา” เป็น 2 ประเทศ ที่ปฏิเสธความรับผิดชอบที่เกี่ยวข้องกับเป้าหมายด้านสภาพอากาศ แต่ยังอยู่ในแนวทางที่จะบรรลุเป้าหมายที่เกี่ยวข้องกับการจำกัดภาวะโลกร้อนไว้ที่ 1.5 หรือ 2 องศาเซลเซียส ซึ่งล่าสุด ประธานาธิบดีอินเดียก็เพิ่งกล่าวแถลงการณ์ในงานประชุม COP26 ที่เมืองกลาสโกว์ สกอตแลนด์ ว่าภายในปี 2613 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนการควบคุมไม่ให้อุณหภูมิโลกสูงขึ้น จากช่วงยุคก่อนอุตสาหกรรม 1.5 องศาเซลเซียส และนับเป็นครั้งแรกที่อินเดียให้คำมั่นสัญญาในเรื่องนี้ แต่ก็ยังไม่วายถูกมองว่าเป้าหมายดังกล่าวล่าช้ากว่าเป้าหมายหลักของการประชุม ซึ่งต้องการให้ยุติการปล่อยก๊าซเรือนกระจกภายในปี 2593 และทั้งๆ ที่อินเดียเป็นประเทศที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากเป็นอันดับ 4 ของโลก รองจากจีน สหรัฐอเมริกา และสหภาพยุโรป

ตัวอย่างประเทศที่คาดว่าจะทำผลงานได้ดีเกินกว่าที่ตกปากรับคำไว้ยังมีซาอุดิอาระเบีย และอินโดนีเซีย ส่วนประเทศที่คาดว่าจะทำตามเป้าหมายที่วางไว้ได้เป๊ะก็คือ รัสเซีย จีน และออสเตรเลีย แต่ก็เป็นเป้าหมายที่สูง คือ 4 องศาเซลเซียสสำหรับรัสเซีย และ 3 องศาเซลเซียส สำหรับ 2 ประเทศหลังที่มีบทบาทสำคัญทั้งในเวทีโลกและโอเชียเนีย
ในขณะที่อีกด้านหนึ่ง “แคนาดา” ซึ่งให้คำมั่นว่าจะบรรลุเป้าหมาย 2 องศาเซลเซียส แต่การดำเนินการและนโยบายในด้านนี้จนถึงปี 2573 คาดว่าจะเป็นการพัฒนาให้สอดคล้องกับภาวะโลกร้อน 4 องศาเซลเซียสมากกว่า นั่นหมายความว่า “ล้มเหลว” นั่นเอง ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่ไม่ต่างจากสหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่น
โดยในบรรดาประเทศอุตสาหกรรมขนาดใหญ่คาดว่า “สหภาพยุโรป” และ “สหราชอาณาจักร” จะเป็นเพียง 2 พื้นที่บนโลกนี้เท่านั้นที่จะบรรลุเป้าหมาย 2 องศาเซลเซียสได้
ส่วนประเทศในแอฟริกาอย่าง ไนจีเรีย เอธิโอเปีย โมร็อกโก แกมเบีย และเคนยา รวมถึงประเทศในภูมิภาคอื่นๆ อย่างคอสตาริกาและเนปาล นั้น Climate Action Tracker ประเมินว่ามีศักยภาพและมีความเป็นไปได้ที่จะบรรลุเป้าหมาย 1.5 องศาเซลเซียส หรือทำผลงานได้ในด้านการรับมือโลกร้อนได้ดีกว่าอีกหลายร้อยประเทศนั่นเอง
ที่มา : Which Countries Are Meeting Their Paris Agreement Goals?












